(4734 S. K. m. 54, 55, 65)
Toplantı No: 2014/019
Gündem No: 6
Karar Tarihi: 05.03.2014
Karar No: 2014/UH.I-1184
Şikayetçi: Birbey İnsan Kaynakları Prodüksiyon Reklamcılık Turizm Taşımacılık Temizlik Tic. Ve Paz. Ltd. Şti. - Riva Sosyal Hizmetler Prodüksiyon İnsan Kaynakları Gıda İnş. Taşımacılık San. Ve Tic. Ltd. Şti. - Mirmedya Yayıncılık Mühendislik Temizlik Hizmetleri Ortak Girişimi, ÖVEÇLER MAH. 1335. SOK. NO:28/1 ANKARA
İhaleyi Yapan Daire: Ataşehir Belediye Başkanlığı, Barbaros Mah. Şebboy Sok. No: 4/A İSTANBUL
Başvuru Tarih ve Sayısı: 31.01.2014/4076
Başvuruya Konu İhale: 2013/134977 İhale Kayıt Numaralı "2014 Yılı İçin Belediyemiz Merkez Binası Ve Ek Hizmet Binalarında Çalıştırılmak Üzere Personel Hizmeti Alımı" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: Ataşehir Belediye Başkanlığı tarafından 06.12.2013 tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2014 Yılı İçin Belediyemiz Merkez Binası ve Ek Hizmet Binalarında Çalıştırılmak Üzere Personel Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Birbey İnsan Kaynakları Prodüksiyon Reklamcılık Turizm Taşımacılık Temizlik Tic. ve Paz. Ltd. Şti. - Riva Sosyal Hizmetler Prodüksiyon İnsan Kaynakları Gıda İnş. Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. - Mirmedya Yayıncılık Müh. Temizlik Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 23.01.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.01.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 31.01.2014 tarih ve 4076 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.01.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2014/576 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
Karar: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, verdikleri teklifin teklif cetvelinin 16’ncı kalemi (büro personeli) için teklif edilen fiyatın %3 sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetini karşılamadığı gerekçesiyle reddedildiği, ancak tekliflerini hazırlarken 4857 sayılı İş Kanunu’nun "Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu" başlıklı 30’uncu maddesi hükmünü dikkate aldıkları, işin ifası sırasında engelli işçi çalıştırma zorunluluğu bulunduğu, teklifi hazırlarken engelli işçi çalıştırılacağını dikkate almalarının mevzuata uygun olduğu, idarenin şikâyet dilekçelerine verdiği cevapta Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.28’inci maddesine atıfta bulunulduğu, ancak söz konusu düzenlemenin ihale tarihinde yürürlükte olmadığı, bu nedenle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığı iddia edilmektedir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adı; “2014 Yılı İçin Belediyemiz Merkez Binası ve Ek Hizmet Binalarında Çalıştırılmak Üzere Personel Hizmeti Alımı”, işin yapılacağı yer; Ataşehir Belediye Başkanlığı, işin miktarı ve türü ise ekte yer 82 kalem hizmet alımı olarak belirtilmiştir.
İdari Şartname’nin ekinde ve birim fiyat teklif cetvelinde yapılan düzenlemede ihale konusu iş kapsamında çalışacak farklı mesleklere mensup (uzman hekim, pratisyen hekim, hemşire, öğretmen, mühendis, tekniker, aşçı ve büro personeli gibi) personel sayısı toplam 81 kalemde 1.007 kişi olarak belirlenmiş ve 82’nci kalemde; Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası için (toplam sigorta poliçesinin yarısı oranında) teklif istenmiştir. Aynı Şartname’nin 20’nci maddesinde işin tamamı için teklif verileceği belirtilmiştir. Anılan Şartname’nin teklif fiyata dâhil olan giderlerin düzenlendiği 25’inci maddesinde her bir kalem (farklı meslek grubu) için ödenecek ücret asgari ücretin (%) fazlası olarak gösterilmiştir. Bahse konu ihaleye 14 istekli teklif verilmiştir.
İhale komisyonunun 06.01.2014 tarihinde onaylanan kararına göre;
MNA Tabldot Temizlik Hizm. İnş. Bilg. Otomasyon Tur. Nakliye San. Tic. Ltd. Şti. - Dragon Temizlik İnsan Kaynakları Özel Sağlık Hizm. Bilgisayar Otomasyon Hizm. İnş. Oto Kiralama San. ve Tic. Ltd. Şti. - Simge Temizlik İnş. Bilg. Gıda Hizm. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifi iş deneyim belgesindeki tutarın yeterli olmaması nedeniyle,
Doğuş Sosyal Hizmetler İnşaat Yatırım Taşıma Dağıtım Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifi iş deneyim belgesindeki tutarın yeterli olmaması,
Pam-Pak Sosyal ve Sağ. Hizm. Bilgi İşlem Otomasyon İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. - DMD Sosyal Hizmetler Temizlik İnşaat Yemek Hizmetleri Otomasyon Turizm San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifi birim fiyat teklif cetvelinin 5 ve 21’inci kalemleri için teklif edilen fiyatın %3 sözleşme gideri dâhil kârsız fiyatın altında olduğu,
Başel Temizlik İnşaat Turizm Bilgisayar Med. Sağlık Hizm. San. Tic. Ltd. - Bakış Temizlik Taşımacılık Eğitim Bilg. Gıda İlaçlama Turizm Hizm. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifi birim fiyat teklif cetvelinin 42, 48, 63 ve 64’üncü kalemleri için teklif edilen fiyatın %3 sözleşme gideri dâhil kârsız fiyatın altında olduğu,
Birbey İnsan Kaynakları Prodüksiyon Reklamcılık Turizm Taş. Tem. Tic. ve Paz. Ltd. Şti. - Riva Sosyal Hizm. Prodüksiyon İnsan Kaynakları Gıda İnş. Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. - Mirmedya Yayıncılık Müh. Tem. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifi birim fiyat teklif cetvelinin 16’ncı kalemi için teklif edilen fiyatın %3 sözleşme gideri dâhil kârsız fiyatın altında olduğu,
Tüm-Pa Temizlik ve Sosyal Hizmet İnşaat Turizm Tic. Pazarlama Ltd. Şti.nin teklifi birim fiyat teklif cetvelinin 16 ve 81’inci kalemleri için teklif edilen fiyatın %3 sözleşme gideri dâhil kârsız fiyatın altında olduğu,
UCS Hizmet Yönetim San. ve Tic. A.Ş.nin teklifi birim fiyat teklif cetvelinin 16’ncı kalemi için teklif edilen fiyatın %3 sözleşme gideri dâhil kârsız fiyatın altında olduğu,
Alfa Endüstriyel Temizlik İnş. Tic. San. Ltd. Şti. - Onat Temizlik Bilgi İşlem İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. - Ayçağ Medikal Tem. Sağlık İnş. Bilgisayar Otomasyon Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifi birim fiyat teklif cetvelinin 76’ncı kalemi için teklif edilen fiyatın %3 sözleşme gideri dâhil kârsız fiyatın altında olduğu gerekçeleriyle değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Uzmanlar Bilişim Temizlik Nak. İnş. ve Yem. Üret. Hiz. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Marmara Bilişim Temizlik Medikal ve Yemek Üretim Hizmetleri Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile Boztepe Kimya Peyzaj Bilgisayar Temizlik Turizm İnşaat Taşımacılık Özel Sağlık Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti.nin Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası tutarı düşük görüldüğünden anılan isteklilerden açıklama istenilmiş;
Boztepe Kimya Peyzaj Bilgisayar Temizlik Turizm İnşaat Taşımacılık Özel Sağlık Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti.nin Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası için verdiği açıklama; mali sorumluluk sigortasının indirimsiz tutarının 13.965,00 TL olduğu, Zorunlu Tıbbi Mali Sorumluluk Sigortası Tebliği’nin Sigorta Tarife ve Talimatlar Bölümünün A maddesinin 4’üncü bendine göre azami indirimin %20 olacağının belirtildiği, isteklinin savunmasında sigorta tutarının %20 indirimli halinin 11.172,00 TL olması gerekirken maksimum indirimin altında 9.400,00 TL teklif verildiğinin anlaşıldığı gerekçesiyle uygun bulunmamış,
Uzmanlar Bilişim Temizlik Nak. İnş. ve Yem. Üret. Hiz. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Marmara Bilişim Temizlik Medikal ve Yemek Üretim Hizmetleri Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın açıklaması uygun bulunmuş ve anılan isteklinin teklifi ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmiştir.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
(2) İhale komisyonu;
a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen işin özgünlüğü,
hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.
(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.
(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü bulunmaktadır.
İhaleye ait İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil olacaktır.
25.2.25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3.Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:
Sıra No Meslek
Brüt Asgari Ücretin yüzde (%) Fazlası
1 Acil Tıp Teknisyeni 135
2 Afiş Elemanı 125
3 Aşçı Yardımcısı 105
…..
16 Büro Personeli 95
…
78 Veteriner Hekim 290
79 Yardımcı Sağlık Personeli 135
80 Yönetici Asistanı 150
81 Zabıta Yardımcı Personel 105
25.3.2. Bu madde boş bırakılmıştır.
25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.
25.3.4. Diğer giderler:
23. Kalemde yer alan; Diş Hekimi (Performansa göre ilk üç Dişçiye verilecektir.) 3 Dişçi İçin Asgari Ücret +%30 ücret verilecek ve 50 . Kalemde yer alan ; Pratisyen Hekim (Kişi x İcap Nöbet Saat Ücreti) 4 Kişi İçin toplam 3.840 saat İcap nöbet ücreti (kişi Başı yıllık:960 Saat) verilecek personel sayıları birim fiyat teklif cetvelinde belirtilmiş olup bu kapsamda personele ödenecek ücret teklif fiyatına dahildir.
25.4.Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.
%2”düzenlemesi yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde yer alan düzenlemeler esas alınmak suretiyle KİK işçilik hesaplama modülünde yapılan hesaplamada birim fiyat teklif cetvelinin 16’ncı kalemindeki büro personeli için teklif edilmesi gereken asgari işçilik birim maliyetinin 2.513,31 TL olduğu, 252 işçinin 12 ay süre için toplam asgari işçilik maliyet tutarının ise 7.600.249,44 TL olduğu anlaşılmıştır.
Başvuru sahibi Birbey İnsan Kaynakları Prodüksiyon Reklamcılık Turizm Taşımacılık Temizlik Tic. ve Paz. Ltd. Şti. - Riva Sosyal Hizmetler Prodüksiyon İnsan Kaynakları Gıda İnş. Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. - Mirmedya Yayıncılık Müh. Temizlik Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin birim fiyat teklif mektubunda 16’ncı kalemdeki büro personeli için teklif edilen birim fiyat 2.487,64 TL ve 252 işçinin 12 aylık tutarı 7.522.623,36 TL olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibinin 2.487,64 TL olarak belirlenen birim fiyat teklif tutarı ihale dokümanına göre hesaplanan asgari işçilik birim maliyet tutarının altında kalmaktadır.
Ancak, kamu ihale mevzuatı uyarınca hizmet alımlarında işçilik maliyetinin teklif içerisindeki toplam işçilik tutarı dikkate alınarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Bahse konu ihalede; idarece toplam 81 kalemde personel için belirlenmiş olan kârsız maliyet tutarı 35.889.902,01 TL, 1 kalem Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası tutarı (toplam sigorta poliçesinin yarısı oranında) 6.982,50 TL olmak üzere 82 kalem için toplam kârsız yaklaşık maliyet tutarı 35.896.884,51 TL olarak belirlenmiş olup, başvuru sahibi 81 kalemdeki personel için 35.895.795,93 TL, 1 kalem zorunlu mali sorumluluk sigortası için 7.000,00 TL ve toplam olarak 35.902.795,93 TL bedel ile teklif vermiştir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.4’üncü maddesinde; personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği belirtilmiştir. Bu itibarla, başvuru sahibince verilen teklif tutarı idarece hesaplanan kârsız yaklaşık maliyet tutarından yüksek olduğundan teklifin aşırı düşük teklif kapsamında değerlendirilmemesi ve geçerli teklif olarak kabul edilmesi gerekmektedir.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.
İhale komisyonu kararı incelendiğinde Pam-Pak Sosyal ve Sağ. Hizm. Bilgi İşlem Otomasyon İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. - DMD Sosyal Hizmetler Temizlik İnşaat Yemek Hizmetleri Otomasyon Turizm San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın, Başel Temizlik İnşaat Turizm Bilgisayar Med. Sağlık Hizm. San. Tic. Ltd. - Bakış Temizlik Taşımacılık Eğitim Bilg. Gıda İlaçlama Turizm Hizm. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın, Tüm-Pa Temizlik ve Sosyal Hizmet İnşaat Turizm Tic. Pazarlama Ltd. Şti.nin, UCS Hizmet Yönetim San. ve Tic. A.Ş.nin ve Alfa Endüstriyel Temizlik İnş. Tic. San. Ltd. Şti. - Onat Temizlik Bilgi İşlem İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. - Ayçağ Medikal Tem. Sağlık İnş. Bilgisayar Otomasyon Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın tekliflerinin başvuru sahibi Birbey İnsan Kaynakları Prodüksiyon Reklamcılık Turizm Taş. Tem. Tic. ve Paz. Ltd. Şti. - Riva Sosyal Hizm. Prodüksiyon İnsan Kaynakları Gıda İnş. Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. - Mirmedya Yayıncılık Müh. Tem. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile aynı gerekçeyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda başvuru sahibinin durumuna ilişkin olarak yapılan değerlendirme benzer durumdaki diğer istekliler içinde geçerli olduğundan kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerinde verilmiş olan tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmemesi ve geçerli kabul edilmesi gerekmektedir.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, şikâyete konu personel hizmeti alımı ihalesinde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerinde teklif vermiş olan ve başvuru sahibi ile benzer nedenle değerlendirme dışı bırakılmış olan isteklilerin tekliflerinin yeniden değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “şikâyete konu ihalede verdikleri teklifin teklif cetvelinin 16.kalemi (büro personeli) için teklif edilen fiyatın %3 sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetini karşılamadığı gerekçesiyle reddedildiği, ancak tekliflerini hazırlarken 4857 sayılı İş Kanunu’nun "Özürlü ve Eski Hükümlü Çalıştırma" başlıklı 30. maddesi hükmünü dikkate aldıkları, işin ifası sırasında özürlü işçi çalıştırma zorunluluğu bulunduğu, teklifi hazırlarken özürlü işçi çalıştırılacağını dikkate almalarının mevzuata uygun olduğu, idarenin şikâyet dilekçelerine verdiği cevapta Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.28 numaralı maddesine atıfta bulunulduğu, ancak söz konusu düzenlemenin ihale tarihinde yürürlükte olmadığı, bu nedenle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığı” şeklinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca hizmet alımlarında işçilik maliyetinin teklif içerisindeki toplam işçilik tutar dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiği ve Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde karsız yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin aşın düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği hususları birlikte düşünüldüğünde, bu isteklilerin ve teklifi karsız yaklaşık maliyetin üzerinde bulunduğu halde kendisinden açıklama istenen ve teklifi reddedilen Boztepe Kim. Peyz. Tur. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin değerlendirmeye alınmasına ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;
İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adı; “2014 Yılı İçin Belediyemiz Merkez Binası ve Ek Hizmet Binalarında Çalıştırılmak Üzere Personel Hizmeti Alımı”, işin yapılacağı yer; Ataşehir Belediye Başkanlığı, işin miktarı ve türü ise ekte yer 82 kalem hizmet alımı olarak belirtilmiştir.
İdari Şartname’nin eki ve Birim Fiyat Tekli Cetvelinde yapılan düzenlemede ihale konusu iş kapsamında çalışacak farklı mesleklere mensup (uzman hekim, pratisyen hekim, hemşire, öğretmen, tamirci, aşçı büro personeli gibi) personel sayısı toplam 81 kalemde 1.007 kişi olarak belirlenmiştir. Aynı Şartnamenin 20’nci maddesinde işin tamamı için teklif verileceği belirtilmiştir. Anılan Şartname’nin teklif fiyata dâhil olan giderlerin düzenlendiği 25’nci maddesinde her bir kalem (farklı meslek grubu) için ödenecek ücret asgari ücretin (%) fazlası olarak gösterilmiştir.
Bahse konu ihalede 43 adet ihale dokümanı satın alınmış, 06.12.2013 tarihinde yapılan ihaleye 14 istekli teklif verilmiştir.
İhale komisyonunun 06.01.2014 tarihinde onaylanan kararına göre;
MNA Tabldot Temizlik Hizm. İnş. Bilg. Otomasyon Tur. Nakliye San. Tic. Ltd. Şti. - Dragon Temizlik İnsan Kaynakları Özel Sağlık Hizm. Bilgisayar Otomasyon Hizm. İnş. Oto Kiralama San. ve Tic. Ltd. Şti. - Simge Temizlik İnş. Bilg. Gıda Hizm. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin iş deneyim belgesindeki tutarın yeterli olmadığı,
Doğuş Sosyal Hizmetler İnşaat Yatırım Taşıma Dağıtım Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin iş deneyim belgesindeki tutarın yeterli olmadığı,
Pam-Pak Sosyal ve Sağ. Hizm. Bilgi İşlem Otomasyon İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. - DMD Sosyal Hizmetler Temizlik İnşaat Yemek Hizmetleri Otomasyon Turizm San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin Birim Fiyat Teklif Cetvelinin 5 ve 21’inci kalemleri için teklif edilen fiyat %3 sözleşme gideri dâhil kârsız fiyatın altında kaldığı,
Başel Temizlik İnşaat Turizm Bilgisayar Med. Sağlık Hizm. San. Tic. Ltd. - Bakış Temizlik Taşımacılık Eğitim Bilg. Gıda İlaçlama Turizm Hizm. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin Birim Fiyat Teklif Cetvelinin 42, 48, 63 ve 64’üncü kalemleri için teklif edilen fiyat %3 sözleşme gideri dâhil kârsız fiyatın altında kaldığı,
Birbey İnsan Kaynakları Prodüksiyon Reklamcılık Turizm Taş. Tem. Tic. ve Paz. Ltd. Şti. - Riva Sosyal Hizm. Prodüksiyon İnsan Kaynakları Gıda İnş. Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. - Mirmedya Yayıncılık Müh. Tem. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin Birim Fiyat Teklif Cetvelinin 16’ncı kalemi için teklif edilen fiyat %3 sözleşme gideri dâhil kârsız fiyatın altında kaldığı,
Tüm-Pa Temizlik ve Sosyal Hizmet İnşaat Turizm Tic. Pazarlama Ltd. Şti.’nin teklifinin Birim Fiyat Teklif Cetvelinin 16 ve 81’inci kalemleri için teklif edilen fiyat %3 sözleşme gideri dâhil kârsız fiyatın altında kaldığı,
UCS Hizmet Yönetim San. ve Tic. A.Ş.’nin teklifinin Birim Fiyat Teklif Cetvelinin 16’ncı kalemi için teklif edilen fiyat %3 sözleşme gideri dâhil kârsız fiyatın altında kaldığı,
Alfa Endüstriyel Temizlik İnş. Tic. San. Ltd. Şti. - Onat Temizlik Bilgi İşlem İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. - Ayçağ Medikal Tem. Sağlık İnş. Bilgisayar Otomasyon Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin Birim Fiyat Teklif Cetvelinin 76’ncı kalemleri için teklif edilen fiyat %3 sözleşme gideri dâhil kârsız fiyatın altında kaldığı,
Gerekçeleri üzerinden değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.
Uzmanlar Bilişim Temizlik Nak. İnş. ve Yem. Üret. Hiz. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Marmara Bilişim Temizlik Medikal ve Yemek Üretim Hizmetleri Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile Boztepe Kimya Peyzaj Bilgisayar Temizlik Turizm İnşaat Taşımacılık Özel Sağlık Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası tutarı düşük görüldüğünden anılan isteklilerden açıklama istenilmiş;
Boztepe Kimya Peyzaj Bilgisayar Temizlik Turizm İnşaat Taşımacılık Özel Sağlık Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası için verdiği açıklama; mali sorumluluk sigortasının indirimsiz tutarı 13.965,00 TL olduğu, Zorunlu Tıbbi Mali Sorumluluk Sigortası Tebliğinin Sigorta Tarife ve Talimatlar Bölümünün A maddesinin 4. bendine göre azami indirimin %20 olacağının belirtildiği, isteklinin savunmasında sigorta tutarının %20 indirimli halinin 11.172,00 TL olması gerekirken maksimum indirimin altında 9.400,00 TL teklif verildiğinin anlaşıldığı gerekçesiyle uygun bulunmamış,
Uzmanlar Bilişim Temizlik Nak. İnş. ve Yem. Üret. Hiz. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Marmara Bilişim Temizlik Medikal ve Yemek Üretim Hizmetleri Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının açıklaması uygun bulunmuş ve anılan isteklinin teklifi ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmiştir.
İhaleye ait İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde;
“25.1.Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil olacaktır.
25.2.25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3.Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:
Sıra No Meslek
Brüt Asgari Ücretin yüzde (%) Fazlası
1 Acil Tıp Teknisyeni 135
2 Afiş Elemanı 125
3 Aşçı Yardımcısı 105
…..
16 Büro Personeli 95
…
78 Veteriner Hekim 290
79 Yardımcı Sağlık Personeli 135
80 Yönetici Asistanı 150
81 Zabıta Yardımcı Personel 105
25.3.2. Bu madde boş bırakılmıştır.
25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.
25.3.4. Diğer giderler:
23. Kalemde yer alan; Diş Hekimi (Performansa göre ilk üç Dişçiye verilecektir.) 3 Dişçi İçin Asgari Ücret +%30 ücret verilecek ve 50, Kalemde yer alan; Pratisyen Hekim (Kişi x İcap Nöbet Saat Ücreti) 4 Kişi İçin toplam 3.840 saat İcap nöbet ücreti (kişi Başı yıllık:960 Saat) verilecek personel sayıları birim fiyat teklif cetvelinde belirtilmiş olup bu kapsamda personele ödenecek ücret teklif fiyatına dahildir.
25.4.Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.
%2”düzenlemesi yer almaktadır.
İnceleme konusu ihale, birim fiyat teklif alınmak suretiyle yapılmış olup, birim fiyat teklif cetveli ihalenin 16. kalemdeki büro personeli için aşağıdaki gibi düzenlenmiştir.
A1
B2
Sıra No
İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması3
Miktarı
Teklif Edilen4 Birim Fiyat
Tutarı
Birimi
İşçi sayısı
Ay/gün/saat
16
Büro Personeli
İşçixAy
252
12
İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde yer alan düzenlemeler esas alınmak suretiyle KİK işçilik hesaplama modülünde yapılan hesaplamada Birim Fiyat Teklif Cetvelinin 16 ncı kalemindeki büro personeli için teklif edilmesi gereken asgari işçilik birim maliyetinin 2.513,31 TL olduğu, 252 işçinin 12 ay süre için toplam asgari işçilik maliyet tutarının ise 7.600.249,44 TL olduğu anlaşılmıştır.
252 büro personeli için idarece yapılan yaklaşık maliyet hesabında;
Birim fiyat 2.513,31 TL
%3 sözleşme gideri 73,20 TL
%3 sözleşme gideri hariç tutar 2.440,11 TL
%20 kâr marjı 488,02 TL
Toplam birim fiyat 3.001,33 TL
Kârsız maliyet 7.600.249,44
Yaklaşık maliyet 9.076.021,92 TL olarak belirlenmiştir.
Başvuru sahibi Birbey İnsan Kaynakları Prodüksiyon Reklamcılık Turizm Taşımacılık Temizlik Tic. ve Paz. Ltd. Şti. - Riva Sosyal Hizmetler Prodüksiyon İnsan Kaynakları Gıda İnş. Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. - Mirmedya Yayıncılık Müh. Temizlik Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin Birim Fiyat Teklif Mektubunda;
Toplam teklif tutarı 35.902.795,93 TL, 16. kalemdeki büro personeli için ise teklif edilen birim fiyat 2.487,64 TL ve 252 işçinin 12 aylık tutarı 7.522.623,36 TL olarak belirlenmiştir.
Görüleceği üzere başvuru sahibinin 2.487,64 TL olarak belirlenen birim fiyat teklif tutarı ihale dokümanına göre hesaplanan asgari işçilik birim maliyet tutarının altında kalmaktadır.
Başvuru sahibi dilekçesinde 4857 sayılı İş Kanunu’nun 30’uncu maddesi gereğince belirli bir sayının üzerinde işçi çalıştırılan işyerlerinde %3 oranında engelli işçi çalıştırılmasının zorunluluk olması nedeniyle teklif fiyatlarını bu hususu göz önünde bulundurarak hesapladıkları, bu nedenle teklif etmiş oldukları bedelin de mevzuata uygun olduğu iddiasında bulunmaktadır.
Başvuru sahibinin iddialarına benzer hususta Kuruma yapılan başka bir itirazen şikâyet başvuru üzerine alınan 30.12.2013 tarih ve 2013/UH.I-4971 sayılı Kurul kararında yer verilen açıklama aşağıdaki gibidir:
4857 sayılı İş Kanunu’nun “Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu” başlıklı 30’uncu maddesinde “İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi veya 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu veya 16/6/1927 tarihli ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu kapsamına giren ve askerlik hizmetini yaparken 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 inci maddesinde sayılan terör olaylarının sebep ve tesiri sonucu malul sayılmayacak şekilde yaralananları meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır.
Bu kapsamda çalıştırılacak işçi sayısının tespitinde belirli ve belirsiz süreli iş sözleşmesine göre çalıştırılan işçiler esas alınır. Kısmi süreli iş sözleşmesine göre çalışanlar, çalışma süreleri dikkate alınarak tam süreli çalışmaya dönüştürülür. Oranın hesaplanmasında yarıma kadar kesirler dikkate alınmaz, yarım ve daha fazla olanlar tama dönüştürülür. İşyerinin işçisi iken engelli hâle gelenlere öncelik tanınır.
…
Özel sektör işverenlerince bu madde kapsamında çalıştırılan 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi engelli sigortalılar ile 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen korumalı işyerlerinde çalıştırılan engelli sigortalıların, aynı Kanunun 72 nci ve 73 üncü maddelerinde sayılan ve 78 inci maddesiyle belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamı, kontenjan fazlası engelli çalıştıran, yükümlü olmadıkları halde engelli çalıştıran işverenlerin bu şekilde çalıştırdıkları her bir engelli için prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin yüzde ellisi Hazinece karşılanır. İşveren hissesine ait primlerin Hazinece karşılanabilmesi için işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak 506 sayılı Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmesi ve sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile Hazinece karşılanmayan işveren hissesine ait tutarın ödenmiş olması şarttır. Bu fıkraya göre işveren tarafından ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, Hazinece Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammı, işverenden tahsil edilir. Hazinece karşılanan prim tutarları gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmaz. Bu fıkrada düzenlenen teşvik, kamu idareleri hariç 506 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılara ilişkin matrah ve oranlar üzerinden olmak üzere, 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıkların statülerine tabi personeli için de uygulanır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığı tarafından müştereken belirlenir.
Bu maddeye aykırılık hallerinde 101 inci madde uyarınca tahsil edilecek cezalar, engellilerin ve eski hükümlülerin kendi işini kurmaları, engellinin iş bulmasını sağlayacak destek teknolojileri, engellinin işe yerleştirilmesi, işe ve işyerine uyumunun sağlanması ve bu gibi projelerde kullanılır. Tahsil edilen cezaların kullanımına ilişkin hususlar, Türkiye İş Kurumunun koordinatörlüğünde, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğü ile İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü, en çok işçi ve işvereni temsil eden üst kuruluşların ve en çok engelliyi temsil eden üst kuruluşun birer temsilcisinden oluşan komisyon tarafından karara bağlanır. Komisyonun çalışma usul ve esasları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.
Eski hükümlü çalıştırılmasında, kanunlardaki kamu güvenliği ile ilgili hizmetlere ilişkin özel hükümler saklıdır.” hükmü,
Aynı Kanun’un “Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğuna aykırılık” başlıklı 101’inci maddesinde “Bu Kanunun 30 uncu maddesindeki hükümlere aykırı olarak engelli ve eski hükümlü çalıştırmayan işveren veya işveren vekiline çalıştırmadığı her engelli ve eski hükümlü ve çalıştırmadığı her ay için binyediyüz Türk Lirası idari para cezası verilir. Kamu kuruluşları da bu para cezasından hiçbir şekilde muaf tutulamaz.” hükmü yer almaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;
İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.
…
79.3. Asgari işçilik maliyeti;
i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),
ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,
iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.
…
79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklamaları yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen Tebliğ açıklamalarında, işveren sigorta primi tutarının aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde esas alınacak bileşenlerden birisi olduğu açıklanmıştır. Ayrıca bu konuda istikrar kazanmış Kurul kararlarında “…İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı tüm hizmet alımı ihalelerinde, teklifler Hazine tarafından karşılanacak olan işveren sigorta primi tutarı dikkate alınmadan, işveren payları üzerinden hesaplanarak sunulacak ve değerlendirilecektir…” görüşü benimsenmektedir.
İhale dokümanında, ihale konusu işte çalıştırılacak engelli işçi sayısına ilişkin idarece yapılmış bir düzenlemenin olmadığı durumlarda, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 30’uncu maddesindeki kontenjan fazlası engelli çalıştırılmasına ilişkin hüküm doğrultusunda, ihale konusu işte çalıştırılacak engelli işçi sayısına ilişkin kısıtlayıcı bir düzenleme bulunmadığından, personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı ihalesine teklif veren bir isteklinin, ihalede çalıştırılacak işçi sayısının asgari yüzdesi ile azami işçi sayısı arasında bir belirleme yapmasının önünde herhangi bir engel bulunmayacaktır. Teklifin bu koşullar altında oluşturulmasına imkan verilmesi ise istekliler arasında eşitlik ilkesinin ihlaline, teklif sahiplerinin leh veya aleyhlerinde olmak üzere rekabet dengesinin bozulmasına sebep olacak ve esasen bir yarışma niteliği taşıyan ihale olgusu içerisinde farklı kabuller ile hareket edilmesine imkan tanınmış olacaktır.
Başka bir ifade ile ihale dokümanında, ihale konusu işte çalıştırılacak engelli işçi sayısına ilişkin idarece yapılmış bir düzenlemenin olmadığı durumlarda, örneğin 60 işçinin çalıştırılacağı personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı ihalesine teklif veren bir isteklinin, İş Kanunu’nun 30’uncu maddesindeki kontenjan fazlası engelli çalıştırılmasına ilişkin hüküm doğrultusunda, ihale konusu işte çalıştırılacak engelli işçi sayısına ilişkin kısıtlayıcı bir düzenleme bulunmadığından ve bu çerçevede sözü edilen isteklinin en az 2 en çok 60 engelli işçi çalıştıracağını beyan ederek teklifini bu koşullar üzerinden oluşturmasına engel bir durum olmadığından, bu durum istekliler arasında eşitlik ilkesine aykırı bir durum oluşmasına yol açacaktır.
Elli veya daha fazla işçi çalıştıran işverenlerin engelli işçi istihdam etmesi kanuni zorunluluk olmakla birlikte, Hazinece karşılanacak işveren priminden yararlanma imkanı tüm istekliler için söz konusu olmaktadır. Ancak ihalelerde 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelerden eşitlik ve rekabetin sağlanmasını temin etmek ve bu durumu korumak için teklif fiyatlarının oluşturulmasında, Hazinece karşılanacak işveren primi dikkate alınmadan teklif fiyatının oluşturulması gerektiği kabul edilmelidir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve tüm tespitler çerçevesinde, ihale dokümanında ihale konusu işin niteliğine göre bu iş kapsamında çalışacak personel arasında engelli personel bulunacağına, dolayısıyla 4857 sayılı Kanun’un 30’uncu maddesine göre işverenin belirli sayıda engelli işçiyi “meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde” çalıştırma yükümlülüğünün idarenin ihale konusu hizmet işi kapsamında karşılanmasına yönelik herhangi bir düzenleme olmadığı, anılan Kanun’un 30’uncu maddesindeki kontenjan fazlası engelli çalıştırılmasına ilişkin hüküm doğrultusunda, ihale konusu işte çalıştırılacak engelli işçi sayısına ilişkin asgari sayının belirlenmesine rağmen kısıtlayıcı bir düzenlemenin bulunmadığı, bu hususun tekliflerin oluşturulması aşamasında istekliler arasında eşitsizliğe yol açabileceği anlaşılmıştır.
Öte yandan 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu” başlıklı 30’uncu maddesinde, çalıştırılacak engelli işçi sayısının işverenin aynı il sınırları içinde yer alan işyerlerinde bulunan toplam işçi sayısına göre hesaplanacağı da düzenlenmiştir. Bu durumda ihaleyi gerçekleştiren idarenin sadece ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısına bakmaması, ihaleye teklif veren her istekliye ait il sınırları içinde başka işyeri bulunup bulunmadığını, varsa bu işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısını da bilmesi gerekeceğinden teklifinde engelli işçi çalıştıracağını beyan ederek teklif tutarını buna göre hesaplayan istekliler bakımından İş Kanunu’nun anılan hükmü uyarınca idarenin ihaleyi karara bağlamadan önce her defasında araştırma yapma gereksinimi doğabilecek ve bu uygulama nedeniyle ihale süreçlerinde yaşanacak gecikmeler 4734 sayılı Kanun’un “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan, “ihalelerde ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması” ilkesinin ihlaline yol açabilecektir.
Ayrıca, İdari Şartname’de engelli işçi çalıştırılacağına ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmamasının İş Kanunu’nun 30’uncu maddesinin uygulanmasına engel teşkil etmeyeceği, başka bir ifade ile teklif bedelleri oluşturulurken, işin ifası sırasında çalıştırılacak engelli işçilere ilişkin indirimin dikkate alınmamasının, sözleşmenin uygulanması aşamasında yüklenicinin Kanun’dan doğan engelli işi çalıştırma yükümlülüğünü ihlal etmesine yol açmayacağı, bu yükümlülüğün devam edeceği de açıktır. Bunun yanında, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.11’inci maddesi uyarınca idareler, sözleşmenin uygulanması aşamasında aylık prim ve hizmet belgelerindeki prim oranının prim tarifesine uygun olup olmadığını kontrol ederek hakediş ödemelerini yapacak ve söz konusu hakedişler de, engelli işçi çalıştırılması durumunda uygulanacak prim indirimi dikkate alınarak düzenlenecektir.
Diğer taraftan, özel bir kanun olan 4734 sayılı Kanun’un ikincil mevzuatı çerçevesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tüm istekliler için eşit koşullarda olmak üzere aşırı düşük tekliflerin tespitinde esas alınan ve Tebliğ’in 79.3’üncü maddesinde açıklanan “asgari işçilik maliyeti” kapsamında Hazine tarafından karşılanacak olan işveren sigorta prim tutarının da dikkate alınmasına yönelik herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Ancak, işverenlerin istihdam ettikleri engelli işçilerle ilgili yararlanacakları sigorta primi teşviklerinin ihalede teklif fiyatının oluşturulmasında ve tekliflerin değerlendirilmesinde göz önünde bulundurulup bulundurulamayacağına ilişkin olarak 25.12.2013 tarih ve 28862 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.28’inci maddesinde “İstekliler tekliflerini hazırlarken 4857 sayılı İş Kanunun ilgili maddelerinde düzenlenen sorumluluk çerçevesinde engelli işçi çalıştıracaklarını beyan etseler dahi, tekliflerin eşit koşullarda değerlendirilmesini sağlamak amacıyla tekliflerin değerlendirilmesinde bu durum dikkate alınmayacak, bütün istekliler tekliflerini olağan işçilik bedelleri üzerinden vereceklerdir. Ancak işin yürütümü sırasında yüklenicinin engelli işçi çalıştırması durumunda, yükleniciye fazla ödeme yapılmasını engellemek amacıyla 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar gereğince, engelli işçi çalıştırma nedeniyle Hazine tarafından karşılanan prim tutarı, idarece yüklenicinin hakedişinden kesilecektir.” şeklinde açıklama bulunmaktadır.
Elli veya daha fazla işçi çalıştıran işverenlerin engelli işçi istihdam etmesi kanuni zorunluluk olmakla birlikte, Hazinece karşılanacak işveren priminden yararlanma imkânı tüm istekliler için söz konusudur. İhalelerde eşitlik ve rekabetin sağlanması ilkesi gereği isteklilerin Hazinece karşılanacak işveren primini dikkate almadan teklif fiyatlarını oluşturması gerektiği, başvuru sahibi İş Ortaklığı’nın ihale konusu iş kapsamında engelli işçi istihdam edeceğini ve engelli istihdamı nedeniyle Kanundan kaynaklanan sigorta primi teşvikinden yararlanacağı gerekçesiyle, (işçilik maliyetini düşürmek suretiyle) teklif fiyatını oluşturduğu, söz konusu durumun diğer isteklilere karşı başvuru sahibi istekli lehine avantaj sağladığı anlaşılmıştır.
Öte yandan başvuru sahibi dilekçesinde; idarenin şikâyet dilekçelerine verdiği cevapta Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.28 numaralı maddesine atıfta bulunulduğunu, ancak söz konusu düzenlemenin ihale tarihinde yürürlükte olmadığını, bu nedenle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığı iddia edilmektedir.
Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.28 numaralı maddesi ihale tarihinde yürürlükte olmamakla birlikte, yürürlüğe girdiği tarih itibariyle konuyla ilgili uygulamada bir değişiklik yapmamış, ihale tarihi itibarıyla geçerli olan ve Kamu İhale Kurulu’nun istikrar kazanmış kararlarıyla da desteklenen uygulamaya açıklık getirmiştir.
Bu nedenle Hazine tarafından karşılanacak olan işveren sigorta primi tutarı dikkate alınmadan, teklif fiyatı içerisinde yer alan asgari işçilik maliyetinin hesaplanması ve değerlendirilmesi gerektiğinden, 16. kalemdeki büro personeli için teklif fiyatı (%3 oranında sözleşme gideri dahil kârsız) asgari işçilik maliyetinden daha düşük olan başvuru sahibi İş Ortaklığı’nın idarece değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası kapsamında, “İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum. (¤¤)