(4734 S. K. m. 39, 54, 65)
Toplantı No: 2009/011
Gündem No: 99
Karar Tarihi: 09.02.2009
Karar No: 2009/UH.II-756
Şikayetçi:
Mef Müh. Müş. ve Tic. Ltd. Şti., Kızılırmak Sok., No:18/9, Kavaklıdere / ANKARA
İhaleyi yapan idare:
İller Bankası Genel Müdürlüğü Harita Dairesi Başkanlığı, Yeni Ziraat Mah., 14. Sok., No:14, Dışkapı / ANKARA
Başvuru tarih ve sayısı:
24.12.2008 / 36865
Başvuruya konu ihale:
2008/81369 İhale Kayıt Numaralı "Gürakar / Şanlıurfa Sayısal Halihazır Harita İşi" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
02.02.2009 tarih ve H.54.00.0199/2009-51E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
İller Bankası Genel Müdürlüğü Harita Dairesi Başkanlığı tarafından 08.09.2008 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Gürakar / Şanlıurfa Sayısal Halihazır Harita İşi” ihalesine ilişkin olarak MEF Müh. Müş. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 25.11.2008 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 03.12.2008 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 24.12.2008 tarih ve 36865 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.11.2008 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;
İdarenin ihalenin iptaline ilişkin kararının iptaline,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;
Başvuru konusu ihalede en uygun teklifi firmalarının verdiği, ihalede en düşük teklifi veren firmanın aşırı düşük teklif sorgulamasına geç verdiği, firmalarının en düşük tekliften iki katı fazla teklif vermesine rağmen, yaklaşık maliyetin 184.581,00 YTL olarak bilindiği ihalede, firmaları tarafından verilen %30,65 indirimli teklifin ihale komisyonunda soru işaretleri oluşması gibi hiçbir objektif ve yasal dayanağı olmayan gerekçelerle ihalenin iptal edildiği; başvuru konusu ihalede ya yaklaşık maliyetin ya da aşırı düşük olarak kabul edilen teklifin yanlış olduğu; idarenin ihaleyi iptal işleminde tespit edilen aykırılıklar nedeniyle, idarenin ihalenin iptaline yönelik 19.11.2008 tarihli işleminin iptal edilmesi ve ihale işlemine kaldığı yerden devam edilmesi gerektiği
İddialarına yer verilmiştir.
İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak;
Başvuru konusu, fiziki miktarı ve türü “30 Ha Meskun + 510 Ha Gayrimeskun + Nirengi” olan, Gürakar / Şanlıurfa bölgesi “Sayısal Halihazır Harita” yapılması işi ihalesinin 08.09.2008 tarihinde yapıldığı, ihaleye beş istekli tarafından teklif verildiği, bu tekliflerin tamamının geçerli olduğu, ihaleye en düşük teklifi veren isteklinin idarenin 08.09.2008 tarihli yazısı ile aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, söz konusu açıklama talebine istekli tarafından 23.09.2008 tarihli yazı verilen cevabın idare kayıtlarına giriş tarihinin 25.09.2008 olduğu, bahsedilen ihalede ihale komisyon kararının 17.11.2008 tarihinde alındığı ve aynı tarihte ihale kararının onaylandığı, kesinleşen ihale kararının ise 19.11.2008 tarihinde isteklilere posta yoluyla gönderildiği belirlenmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Bütün Tekliflerin Reddedilmesi ve İhalenin İptali” başlıklı 39 uncu maddesinde; “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü bulunmaktadır.
Diğer taraftan ihalenin iptali konusunda idareye verilen takdir yetkisi, mutlak ve “sınırsız olmayıp”, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. Kamu yararı ve hizmet gereklerinin gerektirmesi durumunda objektif kriterler öne sürülerek ihalenin iptali mümkündür.
Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında, başvuruya konu ihaleye verilen beş teklifin tamamının idare tarafından geçerli kabul edilerek değerlendirmeye alındığı, söz konusu beş teklifin hepsinin yaklaşık maliyetin altında kaldığı görülmüştür.
İhalede en düşük teklifi veren isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmasının ardından, söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasına zamanında cevap vermemesi üzerine, ihalenin 17.11.200 tarihli ihale komisyon kararı ile iptal edildiği görülmektedir. İhalenin iptal edilmesi ile ilgili olarak, bahis konusu ihale komisyon kararında “İşin ihalesinde 1 nci teklif sahibi olan Teknik Müh. Gıda İnş. Hay. Orm. Tic. Ve San. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklifi ile ilgili yazıya geç cevap vererek işin 1 nci tekliften iki katı daha fazla teklif sahibi olan Mef Müh. Müş. Tic. Ltd. Şti.’ne kalmasıyla komisyonda soru işaretleri oluşması nedeniyle ve kamu yararı düşünülerek, ihalenin iptal edilmesine
Oybirliği ile karar verilmiştir.” ifadesi yer almaktadır.
İhaleye katılan isteklilere ait tekliflerin yaklaşık maliyete oranlarının kıyaslanması sonucunda, ihaleye en düşük teklifi veren ve idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyete oranının takriben %32, diğer isteklilerin tekliflerinin yaklaşık maliyete oranlarının ise sırasıyla takriben; %69, %71, %74 ve %78 mertebesinde olduğu belirlenmiştir.
Yukarıda yapılan tespitte de görüldüğü gibi, aşırı düşük teklif açıklamasına tabi tutulan isteklinin teklifi ile onun dışında kalan diğer geçerli dört teklif arasında %100’den fazla miktarda bir fark var iken, en düşük teklif haricindeki diğer dört teklifin yaklaşık maliyete oranları ile ilgili olarak ise, kendileri arasında ve kendileri ile yaklaşık maliyet arasında daha yakın farklar içerdiği görülmektedir.
İhale işlem dosyasında yer alan ve Gürakar / Şanlıurfa bölgesine ait olduğu anlaşılan 2005 yılına ait halihazır harita yapımına ilişkin yaklaşık maliyet hesabı cetvelinde bulunan tutarın 127.113,45 olduğu ve 2005 yılına ait yaklaşık maliyet hesabında yer alan “C1(AGA) derece nirengi (pilye) sayısı, C2(SGA) derece nirengi (pilye) sayısı, meskun saha hektarı, gayrimeskun saha hektarı, toplam saha hektarı, meskunda bina sayısı ve bir hektarda birim sayısı (meskun)” gibi verilerin 2008 yılındaki yaklaşık maliyet hesabı cetvelindeki veriler ile aynı olduğu göz önünde tutulduğunda ve aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklinin teklifinin, 2005 yılında bulunan yaklaşık maliyet tutarına oranının bile %47’si seviyesinde olduğu dikkate alınarak, başvuru konusu ihaledeki en düşük teklif tutarının 2005 yılında tespit edilen yaklaşık maliyetin dahi yarısından az olduğu düşünüldüğünde, 2008 yılında yapılan başvuru konusu ihalenin, idare tarafından gösterilen “…işin 1 nci tekliften iki katı daha fazla teklif sahibi olan Mef Müh. Müş. Tic. Ltd. Şti.’ne kalmasıyla komisyonda soru işaretleri oluşması nedeniyle ve kamu yararı düşünülerek ihalenin iptal edilmesine
Oybirliği ile karar verilmiştir.” şeklindeki gerekçe ile iptal edilmesinin somut bir dayanağının olmadığı ve idarece bulunan yaklaşık maliyetten takribi olarak %31, %29, %26 ve %22 oranlarında daha düşük olan, aşırı düşük teklif sorgulamasına zamanında cevap vermeyen istekliye ait teklif dışında kalan diğer tekliflerin değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Başvuruya konu ihalenin, 4734 sayılı Kanunun 39 uncu maddesi uyarınca ihale komisyonu kararı üzerine idarece 17.11.2008 tarihinde iptal edildiği ancak idarenin iptal işleminde tespit edilen yukarıda belirtilen hususlar nedeniyle iptal işlemi 4734 sayılı Kanuna uygun olmadığından, idarenin ihalenin iptaline ilişkin kararının iptaline, karar verilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle;
İdarenin ihalenin iptaline ilişkin kararının iptaline,
Oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
Başvuruya konu ihalede en düşük teklifi veren Teknik Müh. Gıda İnş. Hay. Orm. Tic. Ve San. Ltd Ltd. Şirketinin aşırı düşük teklif sorgulamasına idarece verilen süreyi geçirerek zamanında cevap vermemesi üzerine; “ İşin ihalesinde 1 inci teklif sahibi olan Teknik Müh. Gıda İnş. Hay . Orm. Tic. Ve San. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklifi ile ilgili yazıya geç cevap vererek işin birinci tekliften iki katı daha fazla teklif sahibi olan Mef .Müh. Müş. Tic. Ltd. Şti. ’ne kalmasıyla komisyonda soru işaretleri oluşması nedeniyle ve kamu yararı düşünülerek, İhalenin iptal edilmesine oybirliği ile karar verilmiştir.” gerekçesiyle ihale komisyonunun 17.11.2008 tarihli kararı üzerine idarece ihalenin iptal edildiği anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kanunun “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39 uncu maddesinde, “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmüne yer verilmiştir.
Söz konusu ihalede; 7 adet ihale dokümanı satın alınmasına rağmen 5 isteklinin teklif verdiği, ihaleye en düşük teklifi veren Teknik Müh. Gıda İnş. Hay. Orm. Tic. Ve San. Ltd. Şirketinin teklif bedelinin 60.000,00 YTL, diğer geçerli tekliflerin ise sırasıyla; 128.000,00YTL, 132.000,00YTL, 137.000,00YTL ve 145.000,00YTL olmak üzere en düşük teklif bedelinin 2,13 ile 2,14 katı mertebesinde yüksek ve birbirlerine yakın oldukları anlaşılmıştır.
Ayrıca; ihaleye en düşük teklifi veren Teknik Müh. Gıda İnş. Hay .Orm. Tic. Ve San. Ltd. Şirketinin teklifinin idarece aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, anılan isteklinin ise; idare tarafından kendisine aşırı düşük teklif açıklaması için verilen süreyi geçirdikten sonra cevap vermek suretiyle teklifinin değerlendirmeye alınmamasına sebebiyet verdiği, dolayısıyla ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin sağlıklı ve gerçekçi bir fiyat yarışması sonucunda oluşmadığı, idarenin ihalede geçerli olan ve en düşük teklif sahibinin teklifinin yaklaşık 2,13 ile 2.14 katı kadar yüksek ve birbirine yakın olan diğer dört teklifi de reddederek ihale işlem ve karının iptaline ilişkin işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığından, söz konusu ihalede 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun uygun bulunmadığına karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, çoğunluk kararına katılmıyoruz. (¤¤)