(4734 S. K. m. 54, 65)
Toplantı No: 2011/044
Gündem No: 46
Karar Tarihi: 06.06.2011
Karar No: 2011-UY.I-1873
Şikayetçi: AHMET ER, Uğur Mumcu Caddesi 3 G.O.P. ANKARA
İhaleyi yapan idare: TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ GENEL SEKRETERLİK Satın Alma Komisyonu Başkanlığı, TBMM Genel Sekreterlik 153 06543 Ek Hizmet Binası Atatürk Bulvarı 153 06543 ANKARA
Başvuru tarih ve sayısı: 17.05.2011 / 25042
Başvuruya konu ihale: 2011/31700 İhale Kayıt Numaralı "ÇATI ONARIMI ( KAMPÜS LOJMANLARI)" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: 01.06.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.Y.(16.19).(0063)./2011-20E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Sekreterlik Satın Alma Komisyonu Başkanlığı tarafından 21.03.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Çatı Onarımı (Kampüs Lojmanları)” ihalesine ilişkin olarak Ahmet Er’in 02.05.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 09.05.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 17.05.2011 tarih ve 25042 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.05.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;
İhale üzerinde bırakılan firmanın aşırı düşük sorgulamasına yapmış olduğu açıklamanın Kamu İhale Tebliğinde yer alan aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin düzenlemelere uygun olarak yapılmadığı, idarenin itiraz dilekçesine vermiş olduğu cevapta şikayetin somut bir niteliği bulunmadığı belirtilerek itirazlarının uygun görülmediği, ihale üzerine bırakılan firmanın aşırı düşük sorgulamasına yapmış olduğu açıklamanın içeriği taraflarınca bilinmediğinden somut nedenlerin neler olduğunu tespit etmelerinin mümkün bulunmadığı, teklif sahibinin aşırı düşük sorgulaması kapsamında Tebliğin 45.1.3.a maddesi gereğince teklif bedelini oluşturan iş kalemlerine ait miktarlar ve birim fiyatlarını gösteren hesap cetveli ile açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analiz formatına uygun analizleri vermesi gerektiği, idareden alınan bilgiye göre ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük sorgulamasına yapmış olduğu açıklamada, teklif fiyatını oluşturan iş kalemlerine ait miktarlar ve birim fiyatı gösteren hesap cetvelinde iş kalemleri için Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatları kullandığının öğrenildiği, iş kalemlerine ait miktarları 2010 yılı birim fiyatlarının müteahhit karsız fiyatları ile değerlendirildiğinde teklif sahibinin teklifi olan 124.290,00 TL'yi bulmasının mümkün olmadığı, idare tarafından hesaplanan yaklaşık maliyet cetvelindeki iş kalemlerine ait miktar ile teklif sahibinin bulduğu miktarlar arasında aşırı farklılıkların mevcut olduğu, teklif sahibinin teklif fiyatı olan 124.290,00 TL 'yi bulmak için hesap cetvelindeki iş kalemlerine ait miktarları düşük gösterdiği,
21.220/A poz nolu "Çatı örtüsü altına 18 mm OSB kaplama yapılması" işinin Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatı ve rayici bulunmadığı, pursantaj listesine göre bu iş kaleminin tutarı, yaklaşık maliyetin % 80 lik bölümünü oluşturan iş kalemleri arasında bulunduğundan Tebliğe göre analiz formatına uygun olarak analiz verilmesi gerektiği, adı geçen iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca yayımlanan 21.220 poz nolu analizdeki miktarların aynen alınması ve analizdeki 04.152 poz nolu kereste yerine OSB kaplamaya ait piyasadan temin edeceği proforma faturayı Tebliğin 45.1.13.1. maddesinin (a) ve (b) maddelerine uygun olarak yerine getirilip getirilmediği, analizdeki işçilik ücretlerinin ihale tarihindeki asgari ücretin altında olup olmadığı hususlarında idarece yeterli inceleme yapılmadan karar verildiği,
İddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
Bahse konu ihale anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle yapılan 6 adet çatı onarımı ihalesi olup, ihalede 27 adet ihale dokümanı satın alınmış, 21.03.2011 tarihinde yapılan ihaleye 22 adet istekli tarafından teklif verilmiş, 2 isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılmış, geçerli teklifler tespit edildikten sonra idarece sınır değer 187.355,88 TL olarak belirlenmiş ve sınır değerin altında kalan 8 firmadan 21.03.2011 tarihinde 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi gereğince açıklama istenilen iş kalemleri/grupları listesi ile açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesi yazı ekinde sunularak hesap cetveli ile birlikte açıklama istenilen iş kalemleri/grupları listesi ile analizlerin 31.03.2011 tarihine kadar sunulması suretiyle tekliflerine açıklama getirilmesi istenilmiş, açıklama istenilen firmalardan Işıl Elektrik Ltd. Şti. ve İştaş İnş. Maden. San. Tic. Ltd. Şti. dışındaki firmalar idarece öngörülen sürede aşırı düşük teklif açıklaması yapmamış, açıklama yapan Işıl Elektrik Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1 ve 45.1.13.2 nci maddelerine uygun olmadığı gerekçesiyle teklifi değerlendirme dışı bırakılmış, İştaş İnş. Maden. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak 15.04.2011 tarihli komisyon kararı ile ihale anılan firma üzerinde bırakılmıştır.
Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;
“45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.
Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.
45.1.2.2…Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.
45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.
İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.
…
45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;
a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,
…
sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.
…
45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.
45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılmaması durumunda, teklif edilen işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.
45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;
a) Yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,
hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.
…
45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.
İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;
a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,
b. Fiyat teklifleri,
c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri
ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,
d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,
e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,
f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,
g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.
İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.
…
45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;
a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,
b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,
altında olamaz.
Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;
a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,
b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,
altında olamaz.
Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
İstekli tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin olarak yapılacak açıklamalarda sadece bu işlere ilişkin fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.
…
45.1.13.10. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.
45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.
(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.
…
Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.
Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.
İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.
İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.
45.1.13.12. Maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.
…
45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması yer almaktadır.
İdarece 21.03.2011 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklif açıklaması istenilen iş kalemleri/grupları listesi
Poz no İmalatın cinsi
1 18.234 Ahşap çatı üzerine 0,50 mm kalınlıkta sıcak daldırma galvaniz düz sac ile çatı
örtüsü yapılması
2 19.049/5 5 cm kalınlıkta taş yünü ile ısı yalıtımı yapılması ve üstüne bir kat serbest bitümlü
karton serilmesi( taş yünü 150 kg/m3 yoğunlukta yüklenebilen) çatı arasında
döşeme üzerine taş yünü (şilte) ile ısı yalıtımı yapılması
3 18.246/07 Ahşap çatı üzerine 3 mm kalınlıkta elastomer esaslı polyester keçe taşıyıcılı
polimer bitümlü örtüler ile çatı örtüsü altına 1 katlı su yalıtımı yapılması (soğuk
çatılarda %5 ile %36 arasında eğim olan yerlerde, -20 C soğuklukta bükülmeli)
4 21.220/A Çatı örtüsü altına 18 mm OSB yapılması (mevcut mertekler üzerine)
5 18.194 Her türlü ahşap çatı sökülmesi
Olarak belirlenmiştir.
İştaş İnş. Maden. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 31.03.2011 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması ekinde; hesap cetveli ile birlikte açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerin sunulduğu görülmüştür.
Anılan firma açıklamanın istenilen iş kalemlerinde açıklamasının tamamını Sodem İnşaat Mimarlık Taah. İth. İhr. Ltd. Şti. tarafından 26.03.2011 tarihinde düzenlenen teklif alma yazısına dayandırdığı, satışlar üzerinden açıklama yapıldığı, teklif fiyatının üzerine “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak SMMM ve teklif fiyatı veren ilgili firma tarafından imzalandığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği, teklif mektubu ekinde Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağının (Tedarikçiden Alınan Proforma Faturayla Açıklama) (Ek.-05) sunulduğu, aşırı düşük teklif açıklamasının fiyat teklifi sunulmak suretiyle yapılması nedeniyle ilgili meslek mensubu tarafından Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağının (Fiyat Teklifi Sunulması Suretiyle Açıklama) (Ek.-06) düzenlenmesi gerekirken bahse konu Tutanağın sunulduğu, ancak anılan isteklinin satışlar üzerinden açıklama yapması nedeniyle söz konusu durumun esasa etkili olmadığı anlaşılmıştır.
Bununla birlikte; söz konusu Tutanağın açıklama istenilen iş kalemlerinde örn. 18.246/07 poz nolu iş kaleminde Sodem İnş. Mimarlık Taah. İth. İhr. Ltd. Şti.’nden alınan teklif fiyatı 7,25 TL olmasına rağmen Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağında ağırlıklı ortalama birim satış tutarının 13.485 TL, 19.049/5 poz nolu iş kaleminde Sodem İnş. Mimarlık Taah. İth. İhr.Ltd. Şti.’nden alınan teklif fiyatı 10,13 TL olmasına rağmen Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağında ağırlıklı ortalama birim satış tutarının 18.412,39 TL olarak belirtildiği, söz konusu Tutanakta; ağırlıklı ortalama birim satış tutarı yerine toplam tutarın, toplam tutar yerine ağırlıklı ortalama birim satış tutarının yazıldığı, açıklama istenilen tüm iş kalemlerine ilişkin söz konusu Tutanakta aynı hatanın yapıldığı, dolayısıyla sunulan Tutanağın teklif alma yazısına uygun olarak düzenlenmediği anlaşıldığından anılan firmanın aşırı düşük teklif açıklamasının anılan Tebliğ hükümlerine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.
Diğer taraftan anılan firma açıklamasının tamamını Sodem İnşaat Mimarlık Taah. İth. İhr. Ltd. Şti. tarafından 26.03.2011 tarihinde düzenlenen teklif alma yazısına dayandırdığı, 18.194 poz nolu “her türlü ahşap çatı sökülmesi” iş kaleminde karsız analiz fiyatının teklif alma yazısına istinaden 3,13 TL olarak belirtildiği, söz konusu iş kalemine ilişkin sunulan analizde ise düz işçi için saatlik ücretin 3,41 TL olarak belirtildiği görülmüştür.
Asgari Ücret Yönetmeliği’nin “Ücretin Yürürlüğü” başlıklı 11 inci maddesinde;
“Komisyonca belirlenen ücretler Resmi Gazete’de yayımlanır ve yayımlandığı tarihi izleyen ayın ilk gününden itibaren yürürlüğe girer” hükmü,
Aynı Yönetmeliğin “İşverenin Sorumluluğu” başlıklı 12 nci maddesinde;
“İşçilere, Komisyonca belirlenen ücretlerden düşük ücret ödenemez. İş sözleşmelerine ve toplu iş sözleşmelerine bunun aksine hükümler konulamaz.
İşverenler tarafından, işçilere sağlanan sosyal yardımlar sebebiyle asgari ücretten herhangi bir indirim yapılamaz…”hükmü yer almaktadır.
Bahse konu ihalenin 21.03.2011 tarihinde yapıldığı, 31 Aralık 2010 tarih ve 27802 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Asgari Ücret Tespit Komisyonu kararına göre 2011 yılı ilk altı aylık 16 yaşını doldurmuş işçilerin saatlik ücretinin 3,54 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan firma tarafından analizlerde “düz işçi” nin saatlik ücreti için 3,41 TL bedel öngörüldüğü; Asgari Ücret Yönetmeliğinin anılan maddeleri uyarınca işçilere Asgari Ücret Komisyonunca belirlenen ücretlerden düşük ödeme yapılamayacağından anılan firmanın aşırı düşük açıklamasının uygun bulunarak ihalenin bu firma üzerinde bırakılması işleminde Asgari Ücret Yönetmeliği hükümlerine uyarlık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle anılan firmanın aşırı düşük açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğine ve Asgari Ücret Yönetmeliği hükümlerine uygun olmadığı sonucuna varıldığından idarece anılan firmanın aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmasının anılan mevzuat hükümlerine aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Ayrıca, İdare tarafından hesaplanan yaklaşık maliyet cetvelindeki iş kalemlerine ait miktarlar ile teklif sahibinin bulduğu miktarlar arasında aşırı farklılıkların mevcut olduğu, teklif sahibinin teklif fiyatı olan 124.290,00 TL 'yi bulmak için hesap cetvelindeki iş kalemlerine ait miktarları düşük gösterdiği iddiasının incelenmesinde;
Anılan firma tarafından bazı iş kalemlerinde öngörülen metrajların idarece belirlenen miktarlardan daha düşük olduğu görülmekle birlikte; anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde, imalat miktarlarının ihale dokümanı içerisinde isteklilere verilmemesi sebebiyle istekliler tarafından hesaplanan miktarların idare tarafından hesaplanan miktarlarla birebir örtüşmemesinin ve/veya isteklilerin birbirlerinden farklı miktarlar önermesinin mümkün olduğu, bununla birlikte ihale üzerinde bırakılan firmanın proje ve teknik şartnameye, fen ve sanat kurallarına uygun olarak işi ifa etmesinin esas olduğu ve idarenin de anılan firmanın açıklamalarını uygun görmesi hususları bir arada değerlendirildiğinde başvuru sahibinin bahse konu şikayetinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, İştaş İnş. Maden. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;
Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
GEREKÇEDE KARŞI OY
İncelemeye konu ihalede;
Başvuru sahibinin dilekçede belirttiği iddialarına ilişkin olarak verilen Kurul Kararında belirtilen değerlendirmeye göre;
“İştaş İnş. Maden. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 31.03.2011 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması ekinde; hesap cetveli ile birlikte açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerin sunulduğu görülmüştür.
Anılan firma açıklama istenilen iş kalemlerinde açıklamasının tamamını Sodem İnşaat Mimarlık Taah. İth. İhr. Ltd. Şti. tarafından 26.03.2011 tarihinde düzenlenen teklif alma yazısına dayandırdığı, satışlar üzerinden açıklama yapıldığı, teklif fiyatının üzerine “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak SMMM ve teklif fiyatı veren ilgili firma tarafından imzalandığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği, teklif mektubu ekinde Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağının (Tedarikçiden Alınan Proforma Faturayla Açıklama) (Ek.-05) sunulduğu, söz konusu Tutanağın aşırı düşük teklif açıklamasının fiyat teklifi sunulmak suretiyle yapılması nedeniyle ilgili meslek mensubu tarafından Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağının (Fiyat Teklifi Sunulması Suretiyle Açıklama) (Ek.-06) düzenlenmesi gerekirken bahse konu Tutanağın sunulduğu, ancak anılan isteklinin satışlar üzerinden açıklama yapması nedeniyle söz konusu durumun esasa etkili olmadığı değerlendirilmiştir.
Bununla birlikte; söz konusu Tutanağın açıklama istenilen iş kalemlerinde örn. 18.246/07 poz nolu iş kaleminde Sodem Ltd. Şti.’den alınan teklif fiyatın 7,25 TL olmasına rağmen Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağında ağırlıklı ortalama birim satış tutarının 13.485 TL, 19.049/5 poz nolu iş kaleminde Sodem Ltd. Şti.’den alınan teklif fiyatın 10,13 TL olmasına rağmen Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağında ağırlıklı ortalama birim satış tutarının 18.412,39 TL olarak belirtildiği, söz konusu Tutanakta; ağırlıklı ortalama birim satış tutarı yerine toplam tutarın, toplam tutar yerine ağırlıklı ortalama birim satış tutarının yazıldığı, açıklama istenilen tüm iş kalemlerine ilişkin söz konusu Tutanakta aynı hatanın yapıldığı, dolayısıyla sunulan Tutanağın teklif alma yazısına uygun olarak düzenlenmediği anlaşıldığından anılan firmanın aşırı düşük teklif açıklamasının anılan Tebliğ hükümlerine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır .
Diğer taraftan anılan firma açıklamasının tamamını Sodem İnşaat Mimarlık Taah. İth. İhr. Ltd. Şti. tarafından 26.03.2011 tarihinde düzenlenen teklif alma yazısına dayandırdığı, 18.194 poz nolu “her türlü ahşap çatı sökülmesi” iş kaleminde karsız analiz fiyatının teklif alma yazısına istinaden 3,13 TL olarak belirtildiği, söz konusu iş kalemine ilişkin sunulan analizde ise düz işçi için saatlik ücretin 3,41 TL olarak belirtildiği görülmüştür.
……
Bahse konu ihalenin 21.03.2011 tarihinde yapıldığı, 31 Aralık 2010 tarih ve 27802 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Asgari Ücret Tespit Komisyonu kararına göre 2011 yılı ilk altı aylık 16 yaşını doldurmuş işçilerin saatlik ücretinin 3,54 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan firma tarafından analizlerde “düz işçi” nin saatlik ücreti için 3,41 TL bedel öngörüldüğü; Asgari Ücret Yönetmeliğinin anılan maddeleri uyarınca işçilere Asgari Ücret Komisyonunca belirlenen ücretlerden düşük ödeme yapılamayacağından anılan firmanın aşırı düşük açıklamasının uygun bulunarak ihalenin bu firma üzerinde bırakılması işleminde Asgari Ücret Yönetmeliği hükümlerine uyarlık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle anılan firmanın aşırı düşük açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğine ve Asgari Ücret Yönetmeliği hükümlerine uygun olmadığı sonucuna varıldığından idarece anılan firmanın aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmasının anılan mevzuat hükümlerine aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Ayrıca, İdare tarafından hesaplanan yaklaşık maliyet cetvelindeki iş kalemlerine ait miktar ile teklif sahibinin bulduğu miktarlar arasında aşırı farklılıkların mevcut olduğu, teklif sahibinin teklif fiyatı olan 124.290,00 TL 'yi bulmak için hesap cetvelindeki iş kalemlerine ait miktarları düşük gösterdiği iddiasının incelenmesinde;
Anılan firma tarafından bazı iş kalemlerinde öngörülen metrajların idarece belirlenen miktarlardan daha düşük olduğu görülmekle birlikte; anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde, imalat miktarlarının ihale dokümanı içerisinde isteklilere verilmemesi sebebiyle istekliler tarafından hesaplanan miktarların idare tarafından hesaplanan miktarlarla birebir örtüşmemesinin ve/veya isteklilerin birbirlerinden farklı miktarlar önermesinin mümkün olduğu, bununla birlikte ihale üzerinde bırakılan firmanın proje ve teknik şartnameye, fen ve sanat kurallarına uygun olarak işi ifa etmesinin esas olduğu ve idarenin de anılan firmanın açıklamalarını uygun görmesi hususları bir arada değerlendirildiğinde başvuru sahibinin bahse konu şikayetinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.“ gerekçelerine göre, İştaş İnş. Maden. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususunda düzeltici işlem kararı verilmiştir.
İştaş İnş. Maden. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;
Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.5. maddesinde; “İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.
Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.
Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)
Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları Teklif
Sıra Poz İş Birim fiyatı Kar ve Kar ve Teklif Teklif
No No kaleminin alınan genel gider genel gider edilen kar edilen
adı kurum/kuruluş dahil hariç ve genel birim
birim fiyat birim fiyat gider fiyat
(TL) (TL) (TL) (TL)
1 16.001 150 dozlu Bayındırlık ve
demirsiz İskan Bakanlığı
beton 97,86 97,86
2 16.002 200 dozlu Bayındırlık ve
demirsiz İskan Bakanlığı
beton 104,00 105,00
3 16.003 250 dozlu Bayındırlık ve
demirsiz İskan Bakanlığı
beton 110,13 88,10 15,86 103,96
… … … …
İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.
İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.”,
45.1.9. maddesinde;“İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılmaması durumunda, teklif edilen işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.”,
Açıklamasına yer verilmiştir.
İncelemeye konu ihaleye ilişkin olarak, idarece yaklaşık maliyetin kamu kurum ve kuruluşlarının 2010 yılı birim fiyatları esas alınarak hesaplandığı, söz konusu ihalenin ilanının 04.03.2011 tarihinde KİK bülteninde yayınlandığı ve ihalenin de 21.03.2011 tarihinde gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.
İhale ilan tarihi 04.03.2011 ile ihale tarihi olan 21.03.2011 tarihi itibariyle kamu kurum ve kurulularına ilişkin 2011 yılı birim fiyatları henüz yayınlanmış olmakla birlikte, 2010 yılı birim fiyatlarında kullanılan işçilik saat ücretleri kabul edilmekte iken, yukarıda belirtilen isteklitarafından analizler üzerinden yapılan açıklamalarında 01.01.2011-30.06.2011 tarihleri arasında geçerli olan saatlik asgari ücretin altında teklif verdikleri gerekçesiyle de, anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir.
Ancak anılan Kurul Kararının İştaş İnş. Maden. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmeme gerekçeleri içinde yer alan; “Bahse konu ihalenin 21.03.2011 tarihinde yapıldığı, 31 Aralık 2010 tarih ve 27802 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Asgari Ücret Tespit Komisyonu kararına göre 2011 yılı ilk altı aylık 16 yaşını doldurmuş işçilerin saatlik ücretinin 3,54 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan firma tarafından analizlerde “düz işçi” nin saatlik ücreti için 3,41 TL bedel öngörüldüğü; Asgari Ücret Yönetmeliğinin anılan maddeleri uyarınca işçilere Asgari Ücret Komisyonunca belirlenen ücretlerden düşük ödeme yapılamayacağından anılan firmanın aşırı düşük açıklamasının uygun bulunarak ihalenin bu firma üzerinde bırakılması işleminde Asgari Ücret Yönetmeliği hükümlerine uyarlık bulunmamaktadır.” değerlendirmesine ilişkin olarak, anılan istekli tarafından 2010 yılı birim fiyatlarında kullanılan işçilik saat ücretleri kabul edilmekte iken, aynı isteklinin analizleri üzerinden yapılan açıklamalarında 01.01.2011-30.06.2011 tarihleri arasında geçerli olan saatlik asgari ücretin altında teklif verildiği gerekçesiyle, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir.
Ancak, anılan Kurul kararında yer alan bu husus tekliflerin değerlendirilmesinde ve aşırı düşük teklif açıklamasının kabulünde çelişkiye yol açmaktadır. İdarece yapılan yaklaşık maliyet hesaplamasında 2010 yılı birim fiyatları esas alınırken, her bir iş kalemini oluşturan birim fiyatların analizleri incelendiğinde, analiz girdileri içerisinde yer alan ve fiyatı oluşturan düz işçi saatlik ücretinin 2010 yılı rayiçlerinde yer alan bedel (3,41 TL/saat) olduğu görülecektir. Buna karşın istekliler tarafından yapılan açıklamalarda, iş kaleminin yayınlanmış birim fiyat şeklinde sunulduğunda, o birim fiyat içinde yer alan bileşenlerden birisinin de (malzeme, makine, işçilik, vb. gibi) saatlik işçilik ücreti olduğu ve 2010 yılı Bayındırlık ve İskân Bakanlığının yayımlamış olduğu rayiçlerin esas alındığının görüleceği, ancak iş kalemine ilişkin analiz sunması nedeniyle ve analizin bileşenlerini oluşturan analiz ve alt analizlerde de işçilik gideri olarak daha önce yayınlanmış birim fiyat içinde kullandığı Bayındırlık Bakanlığı 2010 yılı birim fiyatlarına belirlenmesine esas işçilik ücretini kullanamamasının hukuka uyarlığı bulunmadığı gibi sözleşmenin uygulanması aşamasında da sorun yaratacaktır.
Bir başka anlatımla, istekliler tarafından teklif bedelini oluşturan birtakım imalatlara ilişkin yapılan aşırı düşük açıklamalarında, teklif fiyatlarını kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlamış birim fiyatların kârlı ve/veya kârsız tutarını veya bu kârsız tutara isteklinin belirlediği miktarda kâr ekleyerek oluşturduğu fiyatların geçerli kabul edilmesine rağmen, aynı fiyatlara ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasında, istekli tarafından fiyatların alt analizlerde açık olarak gösterilmesi durumunda kabul edilmemesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Başka bir ifadeyle; 2010 Yılı Birim Fiyatı içerisinde yer alan saatlik işçilik rayici olan 3,41 TL/saat kabul edilir iken, bu teklif fiyatlara ilişkin olarak, istekliler tarafından oluşturulan analiz ve alt analizlerdeki işçiliğin 1 saatlik rayiç ücreti 3,54 TL/saat ten aşağı olamaz demenin, hukuka uyarlılığı bulunmamaktadır. Böyle bir uygulamanın varlığı halinde, bir ihalede iki farklı fiyatta iki farklı işçilik ücreti olacağından, sözleşmenin uygulaması sırasındaki yeni fiyat uygulamalarında, yüklenici ile idare arasında sorunların çıkacağı aşikardır.
Anılan Tebliğ açıklamasından da anlaşılacağı üzere, istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, idarece açıklanması istenilen iş kalemine ilişkin olarak, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatların kullanılması durumunda (Kâr hariç veya Kâr ilave edilerek) analiz düzenlemelerinin zorunlu olmadığı, analiz düzenlenmesinin zorunlu olduğu hallerde de iş kalemini oluştururken, kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatlarından yararlanılabileceği, dolayısıyla iş kaleminin bileşenlerini oluşturan alt analizlerde, işçilik ücretleri olarak 2010 yılı birim fiyatlarında kullanılan işçilik ücretlerinin kullanılmasının yerinde olduğu, anılan Kurul kararının aksine gerek aşırı düşük teklif açıklamasının değerlendirilmesinde, gerek sözleşmenin uygulanmasında, gerek isteklilerce aşırı düşük teklif açıklamasında, gerekse de eşit muamele açısından uygulama birliğinin sağlanacağı değerlendirildiğinden, belirtilen isteklinin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasındaki işçiliklerin mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; inceleme konusu ihaleye ilişkin Kararda yer alan aşırı düşük açıklamalara ilişkin yukarıda yer alan tespit dışındaki diğer tespitlere ve Karara katılmakla beraber; İştaş İnş. Maden. San. Tic. Ltd. Şti. teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin olarak anılan Kararda yer alan, “…Asgari Ücret Tespit Komisyonu kararına göre 2011 yılı ilk altı aylık 16 yaşını doldurmuş işçilerin saatlik ücretinin 3,54 TL olduğu, Asgari Ücret Yönetmeliğinin anılan maddeleri uyarınca işçilere Asgari Ücret Komisyonunca belirlenen ücretlerden düşük ödeme yapılamayacağından anılan firmanın aşırı düşük açıklamasının uygun bulunarak ihalenin bu firma üzerinde bırakılması işleminde Asgari Ücret Yönetmeliği hükümlerine uyarlık bulunmamaktadır.” gerekçesinin anılan isteklinin aşırı düşük teklif aşamasında elenme gerekçesi olmaması, aksine söz konusu açıklamanın kabul edilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, “düzeltici işlem belirlenmesine” ilişkin karara katılmıyorum.
GEREKÇEDE KARŞI OY
Kurul Çoğunluğunun, ihale üzerinde bırakılan İştaş İnş. Maden. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması ile ilgili tespitlerinin “Bahse konu ihalenin 21.03.2011 tarihinde yapıldığı, 31 Aralık 2010 tarih ve 27802 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Asgari Ücret Tespit Komisyonu kararına göre 2011 yılı ilk altı aylık 16 yaşını doldurmuş işçilerin saatlik ücretinin 3,54 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan firma tarafından analizlerde “düz işçi” nin saatlik ücreti için 3,41 TL bedel öngörüldüğü; Asgari Ücret Yönetmeliğinin anılan maddeleri uyarınca işçilere Asgari Ücret Komisyonunca belirlenen ücretlerden düşük ödeme yapılamayacağından anılan firmanın aşırı düşük açıklamasının uygun bulunarak ihalenin bu firma üzerinde bırakılması işleminde Asgari Ücret Yönetmeliği hükümlerine uyarlık bulunmamaktadır.” bölümüne katılmamaktayım.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlığı altındaki 45.1.9. uncu alt maddesinde “İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılmaması durumunda, teklif edilen işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.” açıklaması bulunmaktadır.
Tebliğ açıklaması gereğince, işçilik fiyatları için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılmaması durumunda, teklif edilen işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamayacağı açıktır.
Anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nca yayımlanan 2010 yılı birim fiyat ve rayiçlerine dayandırılarak yaptığı, gerek imalat, gerek malzeme, gerekse işçilik rayiçlerinde 2010 yılı fiyatlarını kullandığı görülmektedir. (2011 yılı Bakanlık birim fiyatları 31.03.2011 tarihinde yayımlandığından, şikayet konusu ihalede ilan tarihi (04.03.2011) itibarıyla Bakanlık 2010 yılı fiyatları kullanılabilmektedir.) 2011 yılının ilk yarısı için uygulanacak saatlik işçi ücreti 3,54 TL olmakla birlikte, anılan isteklinin Tebliğ açıklaması gereğince aşırı düşük teklif açıklamasında Bakanlık tarafından belirlenen işçilik rayicini (3,41 TL) kullanmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı kanaatindeyim.
Ayrıca Tebliğ açıklamaları gereği, isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatları” teklif edebilecekleri hususu göz önüne alındığında, içinde 3,41 TL olarak yer alan işçilik bedelini de içeren herhangi bir iş kalemi için 2010 yılı karsız imalat fiyatını teklif eden isteklilerin teklifleri geçerli teklif kabul edilirken,2010 yılı fiyatlarıyla hazırlanan analizlerde işçilik bedelinin 3,41 TL olarak yer almasının uygun bulunmaması işlemi, Kanunun 5 inci maddesi hükümleriyle bağdaşmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, İştaş İnş. Maden. San. Tic. Ltd. Şti teklif ettiği analizlerdeki düz işçi bedelinin Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nca yayımlanan 2010 yılı birim rayiçlerine dayandırıldığı ve bu hususun Tebliğ açıklamalarına uygun olduğu kanaatinde olduğumdan, Kurul çoğunluğunun diğer hususlardaki tespitlerine katılmakla birlikte, “Bahse konu ihalenin 21.03.2011 tarihinde yapıldığı, 31 Aralık 2010 tarih ve 27802 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Asgari Ücret Tespit Komisyonu kararına göre 2011 yılı ilk altı aylık 16 yaşını doldurmuş işçilerin saatlik ücretinin 3,54 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan firma tarafından analizlerde “düz işçi” nin saatlik ücreti için 3,41 TL bedel öngörüldüğü; Asgari Ücret Yönetmeliğinin anılan maddeleri uyarınca işçilere Asgari Ücret Komisyonunca belirlenen ücretlerden düşük ödeme yapılamayacağından anılan firmanın aşırı düşük açıklamasının uygun bulunarak ihalenin bu firma üzerinde bırakılması işleminde Asgari Ücret Yönetmeliği hükümlerine uyarlık bulunmamaktadır.” gerekçesine katılmıyorum. (¤¤)