(4734 S. K. m. 54, 65)
Toplantı No: 2014/006
Gündem No: 60
Karar Tarihi: 20.01.2014
Karar No: 2014/UH.III-412
Şikayetçi: İstaş Sağlık Hizmetleri Akaryakıt Taşımacılık Madencilik Hayvancılık Elektronik İnşaat Turizm Otomotiv Ticaret Limited Şirketi, ATATÜRK CAD. NO:7 IĞDIR
İhaleyi Yapan Daire: Zihinsel Engelliler Bakım Ve Rehabilitasyon Mrk-Iğdır Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Müsteşarlık, Çalpala Köyü Eski Köy Hizmetleri Binası 123 76100 IĞDIR
Başvuru Tarih ve Sayısı: 02.01.2014/86
Başvuruya Konu İhale: 2013/156277 İhale Kayıt Numaralı "Bina, Bahçe Ve Çevrenin Temizliği, Çamaşırların, Ziyaretçi Danışma Ve Yönlendirme Hizmetinin Yürütülmesi, Kalorifer Tesisatının İşletilmesi Ve Kalorifer Yakma Hizmetinin Yürütülmesi, Teknik Hizmetlerin Yürütülmesi İşidir" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: Iğdır Valiliği Iğdır Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü tarafından 27.11.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Bina, Bahçe ve Çevrenin Temizliği, Çamaşırların, Ziyaretçi Danışma ve Yönlendirme Hizmetinin Yürütülmesi, Kalorifer Tesisatının İşletilmesi ve Kalorifer Yakma Hizmetinin Yürütülmesi, Teknik Hizmetlerin Yürütülmesi” ihalesine ilişkin olarak İstaş Sağlık Hizmetleri Akaryakıt Taşımacılık Madencilik Hayvancılık Elektronik İnşaat Turizm Otomotiv Ticaret Limited Şirketi’nin 23.12.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 23.12.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.01.2014 tarih ve 86 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2014/10 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
Karar: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklamasının idare tarafından giyim gideri yönünden uygun bulunmamasının mevzuata aykırı olduğu iddiasına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:
Hizmet alımı yoluyla temizlik işinde çalışan 7, kalorifer işinde çalışan 3, ZDY işinde çalışan 3, kişiye ihale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin %30 (yüzde otuz) fazlası ücret ödenecektir. Hizmet alımı yoluyla teknik hizmetler işinde çalışan 1, kişiye brüt asgari ücretin %40 fazlası ücret ödenecektir.
Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışılacak toplam 202 gün için;
Temizlik, kalorifer ZDY işinde çalışan 13 kişiye çalışılan her gün için günlük ücretine ilaveten ayrıca bir günlük ücret ödenecektir.
Teknik Hizmetlerinde çalışan 1 kişiye çalışılan her gün için günlük ücretine ilaveten ayrıca bir günlük ücret ödenecektir
25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:
Hizmet alımı personelinin yemeği, mesaisine denk gelen öğünlerde idarece ayni olarak verilecek olup, bu gider için istekli tarafından ayrıca maliyet hesabı yapılmayacaktır, Hizmet alımı personeline aylık (26 gün) üzerinden bir gün için brüt 6 TL (Altı Türk Lirası) nakdi yol ücreti ödenecek olup, ücret bordrosunda gösterilecektir. Hizmet Alım Personeline 1 Adet Yazlık ve Kışlık olmak üzere toplam ikişer adet iş elbisesi ve iş terliği verilecektir.
…
25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.
2” düzenlemesi,
İhale dokümanındaki birim fiyat teklif cetvelinde “
Sıra No
Açıklama
Birimi
İşçi Sayısı
Ay/gün/saat
1
13 Adet Personel Hizmet Alımı Brüt Asgari Üçretin %30 fazlası
işçi x AY
13,00
12
2
1 Adet Teknisyen Yrd. Brüt Asgari Ücretin %40 fazlası
işçi x AY
1,00
12
Sıra No
Açıklama
Birimi
Miktarı
1
Ulusal Bayram ve Resmi Tatil Günleri Personel Hizmet Alımı Brüt Asgari Ücretin %30 fazlası
Gün
188
2
Ulusal Bayram ve Resmi Tatil Günleri Teknisyen Yrd. Personel Hizmet Alımı Brüt Asgari Ücretin %40 fazlası
Gün
14
” düzenlemesi,
Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2014; işi bitirme tarihi 31.12.2014…” düzenlemesi yer almaktadır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi ile Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu maddesi uyarınca teklifleri aşırı düşük bulunan isteklilerin teklifleri reddedilmeden önce, isteklilerden bu tekliflerin önemli bileşenlerine ilişkin belirli bir süre içinde aşırı düşük teklif açıklamalarını belgelere dayalı olarak sunmalarının ihale komisyonunca istenilmesi, daha sonra belgelere dayalı olarak sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının verilen hizmet yönteminin ekonomik olması, ihale konusu işte seçilen teknik çözümler ile işin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar ve teklif edilen işin özgünlüğü hususlarında değerlendirmesinin yapılması ve aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmayan veya aşırı düşük teklif açıklaması yeterli görülmeyen isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi gerekmektedir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;
İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.
79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.
79.3. Asgari işçilik maliyeti;
i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),
ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,
iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.
79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir…” açıklaması yer almaktadır.
İdari Şartname ve Sözleşme Tasarısı’nın yukarıda anılan düzenlemeleri doğrultusunda giyim bedeli hariç asgari işçilik maliyeti ile bu maliyetin %3’ü oranındaki sözleşme ve genel giderleri toplamının 327.451,92 TL olduğu ve kâr hariç yaklaşık maliyetin ise 330.998,40 TL olduğu anlaşılmıştır.
İdare tarafından kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren Can-Aydın Gıda Tarım Hayvancılık İnşaat Taahhüt Nakliyat Ormancılık Petrol Otomotiv ve Sanayi Ürünleri Ticaret Limited Şirketi, Arç Temz. İnş. Güv. Nak. Yemek Üretim. Hiz. Taah. Tic. Ltd. Şti., Atilla Karaoğlan ve başvuru sahibi İstaş Sağlık Hizmetleri Akaryakıt Taşımacılık Madencilik Hayvancılık Elektronik İnşaat Turizm Otomotiv Ticaret Limited Şirketi’nden aşırı düşük teklif açıklaması talebinde bulunulduğu, bu isteklilerden Can-Aydın Gıda Tarım Hayvancılık İnşaat Taahhüt Nakliyat Ormancılık Petrol Otomotiv ve Sanayi Ürünleri Ticaret Limited Şirketi ve Atilla Karaoğlan’ın aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmadığı ve başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında birim fiyat teklif cetvelinin birinci kalemine ilişkin giyim giderini belirtmediği gerekçesiyle tekliflerinin reddedildiği anlaşılmıştır.
Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının giyim gideri yönünden incelenmesi neticesinde; ihale konusu işte çalıştırılacak olan 14 personelin her birisine verilecek 1 adet yazlık iş elbisesi, 1 adet kışlık iş elbisesi, 1 adet kışlık terlik ve 1 adet yazlık terliğin Ali Hikmet Çelik’ten alınan proforma faturayla tevsik edildiği, bu proforma faturada her bir kalem elbisenin fiyatı için 0,01 TL, tüm elbiselerin toplam fiyatı için ise 0,56 TL öngörüldüğü, bu proforma faturanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi uyarınca meslek mensubu tarafından ilgili ibare düşülerek onaylandığı, tüm elbiselerin toplam fiyatının üzerine %3 oranındaki sözleşme ve genel giderler eklenerek 0,58 TL bulunduğu ve söz konusu bedel dikkate alınarak asgari işçilik maliyeti ile bu maliyetin %3’ü oranındaki sözleşme ve genel giderlerin doğru olarak hesaplandığı tespit edildiğinden, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının giyim gideri yönünden yeterli olduğu, bu nedenle başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, İstaş Sağlık Hizmetleri Akaryakıt Taşımacılık Madencilik Hayvancılık Elektronik İnşaat Turizm Otomotiv Ticaret Limited Şirketi’nin teklifinin değerlendirmeye alınarak bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde, “aşırı düşük teklif açıklamasının idare tarafından giyim gideri yönünden uygun bulunmamasının mevzuata aykırı olduğu” şeklinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, başvuru sahibi İstaş Sağlık Hizmetleri Akaryakıt Taşımacılık Madencilik Hayvancılık Elektronik İnşaat Turizm Otomotiv Ticaret Limited Şirketi’nin teklifinin değerlendirmeye alınması yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiş olup,
Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiaları kapsamında yapılan incelemeye göre;
Kararda da açıklandığı üzere ihale konusu iş Iğdır Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğünün bina, bahçe ve çevrenin temizliği, çamaşırların, ziyaretçi danışma ve yönlendirme hizmetinin yürütülmesi, kalorifer tesisatının işletilmesi ve kalorifer yakma hizmetinin yürütülmesi işi olup, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde teklif fiyata dahil giderler ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiş, birim fiyat teklif cetveli ise işçilik ücreti (2 kalem) ve ulusal bayram ve genel tatil günleri için ödenecek ücrete (2 kalem) göre iki kısımdan oluşturulmuştur.
İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden, giyim bedeli hariç asgari işçilik maliyeti ile bu maliyetin %3’ü oranındaki sözleşme ve genel giderleri toplamının 327.451,92 TL olduğu ve kâr hariç yaklaşık maliyetin ise 330.998,40 TL olduğu anlaşılmıştır.
İdare tarafından kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren 4 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması talebinde bulunulduğu, bu isteklilerden ikisinin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmadığı ve başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında birim fiyat teklif cetvelinin birinci kalemine ilişkin giyim giderini belirtmediği gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin aşırı düşük açıklaması uygun bulunan Arç Temz. İnş. Güv. Nak. Yemek Üretim. Hiz. Taah. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun “sözleşme türleri” başlıklı 6 ncı maddesinin 1 nci fıkrasının (c) bendi : “… mal ve hizmet alımı işlerinde ise işin ayrıntılı özelliklerine dayalı olarak; idarece hazırlanmış cetvelde yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için istekli tarafında teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme,” düzenleneceği hükme bağlanmıştır.
İhale üzerinde bırakılan istekli ile birim fiyat sözleş imzalanacağından, ihale konusu işe ait birim fiyat teklif cetvelindeki iş kalemlerine ait birim fiyat tarifleri dikkate alındığında, giyim giderinin birim fiyat teklif cetvelinin birinci kısmında yer alan aylık işçilik giderleri içerisinde yer aldığından, sözleşmenin yürütümü aşamasında ve iş artışı iş eksilişine gidilmesi halinde uyuşmazlığa neden olmamak için ihaleye katılan isteklilerin birim fiyat teklif cetvelinin birinci kısmında yer alan her bir iş kalemine ait birim fiyatlara giyim giderini ilave ederek tekliflerini vermeleri gerekmektedir.
Her ne kadar başvuru sahibinin toplam teklifi ihale konusu iş için toplamda teklif edilecek asgari işçilik maliyetini karşılamakla birlikte, giyim giderini birim fiyat teklif cetvelinin birinci kısmında 1 nolu iş kalemi olarak yer alan “13 Adet Personel Hizmet Alımı Brüt Asgari Üçretin %30 fazlası” birim fiyatı içerisine ilave ederek teklif verdiğinden ve diğer iş kalemine ait giderler içerisinde yer alması gereken giyim giderine yer verilmediği görüldüğünden, başvuru sahibinin açıklamasının anılan Kanun hükmüne uygun olmadığı, teklifinin bu gerekçe ile de değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir. Bu nedenle idarenin başvuru sahibinin teklifini bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakma işleminde mevzuata aykırılık bulunmamıştır.
Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığından “itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul çoğunluğunun “düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki kararına katılmıyorum.
KARŞI OY
Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde, “aşırı düşük teklif açıklamasının idare tarafından giyim gideri yönünden uygun bulunmamasının mevzuata aykırı olduğu” şeklinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, başvuru sahibi İstaş Sağlık Hizmetleri Akaryakıt Taşımacılık Madencilik Hayvancılık Elektronik İnşaat Turizm Otomotiv Ticaret Limited Şirketi’nin teklifinin değerlendirmeye alınması yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiş olup,
Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiaları kapsamında yapılan incelemeye göre;
Kararda da açıklandığı üzere ihale konusu iş Iğdır Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğünün bina, bahçe ve çevrenin temizliği, çamaşırların, ziyaretçi danışma ve yönlendirme hizmetinin yürütülmesi, kalorifer tesisatının işletilmesi ve kalorifer yakma hizmetinin yürütülmesi işi olup, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde teklif fiyata dahil giderler ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiş, birim fiyat teklif cetveli ise işçilik ücreti (2 kalem) ve ulusal bayram ve genel tatil günleri için ödenecek ücrete (2 kalem) göre iki kısımdan oluşturulmuştur.
İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden, giyim bedeli hariç asgari işçilik maliyeti ile bu maliyetin %3’ü oranındaki sözleşme ve genel giderleri toplamının 327.451,92 TL olduğu ve kâr hariç yaklaşık maliyetin ise 330.998,40 TL olduğu anlaşılmıştır.
İdare tarafından kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren 4 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması talebinde bulunulduğu, bu isteklilerden ikisinin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmadığı ve başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında birim fiyat teklif cetvelinin birinci kalemine ilişkin giyim giderini belirtmediği gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin aşırı düşük açıklaması uygun bulunan Arç Temz. İnş. Güv. Nak. Yemek Üretim. Hiz. Taah. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun “sözleşme türleri” başlıklı 6 ncı maddesinin 1 nci fıkrasının (c) bendi : “… mal ve hizmet alımı işlerinde ise işin ayrıntılı özelliklerine dayalı olarak; idarece hazırlanmış cetvelde yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için istekli tarafında teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme,” düzenleneceği hükme bağlanmıştır.
İhale üzerinde bırakılan istekli ile birim fiyat sözleş imzalanacağından, ihale konusu işe ait birim fiyat teklif cetvelindeki iş kalemlerine ait birim fiyat tarifleri dikkate alındığında, giyim giderinin birim fiyat teklif cetvelinin birinci kısmında yer alan aylık işçilik giderleri içerisinde yer aldığından, sözleşmenin yürütümü aşamasında ve iş artışı iş eksilişine gidilmesi halinde uyuşmazlığa neden olmamak için ihaleye katılan isteklilerin birim fiyat teklif cetvelinin birinci kısmında yer alan her bir iş kalemine ait birim fiyatlara giyim giderini ilave ederek tekliflerini vermeleri gerekmektedir.
Her ne kadar başvuru sahibinin toplam teklifi ihale konusu iş için toplamda teklif edilecek asgari işçilik maliyetini karşılamakla birlikte, giyim giderini birim fiyat teklif cetvelinin birinci kısmında 1 nolu iş kalemi olarak yer alan “13 Adet Personel Hizmet Alımı Brüt Asgari Üçretin %30 fazlası” birim fiyatı içerisine ilave ederek teklif verdiğinden ve diğer iş kalemine ait giderler içerisinde yer alması gereken giyim giderine yer verilmediği görüldüğünden, başvuru sahibinin açıklamasının anılan Kanun hükmüne uygun olmadığı, teklifinin bu gerekçe ile de değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir. Bu nedenle idarenin başvuru sahibinin teklifini bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakma işleminde mevzuata aykırılık bulunmamıştır.
Ayrıca; başvuru sahibinin, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında giyim gideri bedelini belgelendirmek üzere sunduğu proforma faturada, ihale konusu işte çalıştırılacak personele verilecek giyim malzemeleri için öngörülen birim fiyatların liranın altında kuruş ile ifade edilen tutarlarda olduğundan ve proforma faturadaki bilgilerde mevzuata aykırılık görülmeyerek açıklamaları kabul edildiğinden, sunulan proforma faturanın ve proforma faturanın dayanağı maliyet/satış tutarı tespit tutanağının gönderilmek suretiyle, söz konusu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı tespitinin yapılacak incelemelerde değerlendirilmek üzere, proforma faturayı düzenleyen firmanın bağlı olduğu Vergi Dairesine bildirimde bulunulması gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığından “itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verilmesi, ayrıca yukarıda belirtilen bildirimin yapılması gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul çoğunluğunun “düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki kararına katılmıyorum.
KARŞI OY
Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca başvuru sahibi İstaş Sağlık Hizmetleri Akaryakıt Taşımacılık Madencilik Hayvancılık Elektronik İnşaat Turizm Otomotiv Ticaret Limited Şirketinin teklifinin değerlendirmeye alınmasına ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre;
Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.“ açıklaması yer almaktadır.
Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında giyim bedeline ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.
Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “bu tevsikin” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.
İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim bedeli açıklamasına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.
Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyime ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının, ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının “mevzuata uygun olmadığı” şeklinde gerekçe ile kabul edilmemesi gerekmektedir.
İncelemeye konu ihalede;
Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca da yerinde bulunan Arç Temz. İnş. Güv. Nak. Yemek Üretim. Hiz. Taah. Tic. Ltd. Şti. ile aşırı düşük teklif açıklaması “birim fiyat teklif cetvelinin birinci kalemine ilişkin giyim giderinin belirtmediği” gerekçesiyle uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması Kurul çoğunluğunca yerinde bulunmayan İstaş Sağlık Hizmetleri Akaryakıt Taşımacılık Madencilik Hayvancılık Elektronik İnşaat Turizm Otomotiv Ticaret Limited Şirketi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sundukları bilgi ve belgelerin yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında incelenmesi sonucunda;
1- Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca da yerinde bulunan Arç Temz. İnş. Güv. Nak. Yemek Üretim. Hiz. Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; çeşitli giyim malzemelerinin her birine ayrı ayrı olmak üzere 0,02 TL olarak önerilen birim fiyatlar üzerinden toplamda 1,12 TL fiyat öngören BŞR Reklam Org. Mat. Teks. ve Temz. Nak. Elek. Elektronik İnş. Müt. Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından istekli adına tanzim edilen 25.11.2013 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma faturalar ile maliyet/satış tespit tutanaklarında, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,
2- Aşırı düşük teklif açıklaması “birim fiyat teklif cetvelinin birinci kalemine ilişkin giyim giderinin belirtmediği” gerekçesiyle uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması Kurul çoğunluğunca yerinde bulunmayan İstaş Sağlık Hizmetleri Akaryakıt Taşımacılık Madencilik Hayvancılık Elektronik İnşaat Turizm Otomotiv Ticaret Limited Şirketi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; çeşitli giyim malzemelerinin her birine ayrı ayrı olmak üzere 0,01 TL olarak önerilen birim fiyatlar üzerinden toplamda 0,56 TL fiyat öngören Ali Hikmet ÇELİK tarafından istekli adına tanzim edilen 26.11.2013 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklinin aşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma faturalar ile maliyet/satış tespit tutanaklarında, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,
Değerlendirilmiştir.
Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre; ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede giyimine ilişkin açıklamaları kapsamında verdikleri proforma faturada önerilen teklif fiyatların maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen; aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca da yerinde bulunan Arç Temz. İnş. Güv. Nak. Yemek Üretim. Hiz. Taah. Tic. Ltd. Şti. ile aşırı düşük teklif açıklaması “birim fiyat teklif cetvelinin birinci kalemine ilişkin giyim giderinin belirtmediği” gerekçesiyle uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması Kurul çoğunluğunca yerinde bulunmayan İstaş Sağlık Hizmetleri Akaryakıt Taşımacılık Madencilik Hayvancılık Elektronik İnşaat Turizm Otomotiv Ticaret Limited Şirketinin tekliflerinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu hususlara ilişkin Kurul çoğunluğunca alınan karar gerekçesine katılmıyorum. (¤¤)