(5174 S. K. m. 51) (4734 S. K. m. 38, 54, 65) (İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik m. 18) (Kamu İhale Genel Tebliği m. 79)
Toplantı No: 2014/019
Gündem No: 14
Karar Tarihi: 05.03.2014
Karar No: 2014/UH.I-1192
Şikayetçi: Emre Hizmet Org.İnş.Gıda San.Ve Tic.Ltd.Şti., İNCİRLİPINAR MAH. MUAMMER AKSOY BULVARI ATLAS İŞ MERKEZİ K:3 NO:24 GAZİANTEP
İhaleyi Yapan Daire: Gençlik Hizmetleri Ve Spor İl Müdürlükleri -Gaziantep Diğer Özel Bütçeli Kuruluşlar Spor Genel Müdürlüğü, İncilipınar Mah. Sabahat Göğüş Cad. No:15 27090 GAZİANTEP
Başvuru Tarih ve Sayısı: 10.02.2014/5246
Başvuruya Konu İhale: 2013/167209 İhale Kayıt Numaralı "22 Genel Temizlik İşçisi, 2 Aşçı, 2 Teknik Eleman, 2 Şoför Ve 1 Bilişimci" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
Gaziantep Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğü tarafından 12.12.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “22 Genel Temizlik İşçisi, 2 Aşçı, 2 Teknik Eleman, 2 Şoför ve 1 Bilişimci Personel Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Emre Hizmet Org. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 22.01.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.01.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.02.2014 tarih ve 5246 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.02.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2014/711 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
Karar:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, başvuruya konu ihaleye teklif veren Akel Tem. İnş. Taah. Taş. Oto. Tur. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti., Sedat Balcı İnş. Taah. Gıd. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti., Zal Tem. İnş. Pet. Ür. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Aksa Bilişim Tekn. Bilg. Tem. Tur. Nak. Yem. Gıda İnş. Med. Teks. Petrol Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Şıho Toplar ile Paşam Kuy. İnş. Gıda İth. ve İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından giyim bedeline ilişkin olarak teklif edilen fiyatların tedavülde olmayan bir para birimi olduğu, ihale dokümanında belirlenen giyim malzemelerinin söz konusu bedellerle temin edilmesinin mümkün olmadığı, anılan istekliler tarafından sunulan proforma faturalarla maliyet/satış tutarı tespit tutanakları arasında uyumsuzluk bulunduğu iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
Başvuruya konu ihaleye altı isteklinin teklif verdiği, teklif fiyatları kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında olduğu tespit edilerek aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerin tamamının aşırı düşük teklif açıklaması sunduğu, yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının tamamı uygun bulunarak, başvuruya konu ihalenin Akel Tem. İnş. Taah. Taş. Oto. Tur. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.
İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde, işin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücretinin 2 aşçı için ihale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin %50 fazlası, 1 bilişimci için ihale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin %70 fazlası, 2 teknik eleman için ihale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin %15 fazlası, 2 şoför için ihale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin %10 fazlası ve 22 temizlik personeli için ihale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret olarak belirlendiğine; yemek bedelinin aylık 22 gün üzerinden günlük brüt 6,00 TL nakdi olarak ödeneceğine; yol bedelinin aylık 26 gün üzerinden günlük brüt 4,00 TL nakdi olarak ödeneceğine; iş kıyafetlerinin yılda bir kez ayni olarak verileceğine, 1 adet sanayi tipi elektrik süpürgesi ile 2 adet sert zemin yıkama makinesinin yüklenici tarafından temin edileceğine; kısa vadeli sigorta kolları prim oranının %2 olarak tespit edildiğine ilişkin düzenlemeler yapıldığı belirlenmiştir. Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde, işe başlama tarihinin 01.01.2014, işi bitirme tarihinin ise 31.12.2014 olarak belirlendiği görülmüştür.
Teknik Şartname’nin “Görevlilerin Kıyafetleri” başlıklı 13’üncü maddesinde, yüklenicinin işçilere üzerinde firmanın antenti bulunan yazlık ve kışlık işçi elbisesi yaptıracağına ilişkin düzenleme yapıldığı tespit edilmiştir.
İdari Şartname’de yer verilen düzenlemeler dikkate alınarak yapılan hesaplama neticesinde, ihale konusu hizmet alımı için teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyet toplamının (yemek ve yol bedeli dahil, giyim bedeli ve makine teçhizat bedeli hariç) 582.561,60 TL olduğu tespit edilmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerektiği, isteklilerin açıklamalarını, tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturaları; fiyat tekliflerini; kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat tekliflerini; kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatları; perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatları; ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanun’unun 51’inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeleri; yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeleri; isteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını kullanarak yapabilecekleri ve söz konusu belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacakları, tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarının, maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamayacağı; satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olamayacağı; maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma faturanın üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği; satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesinin gerektiği, maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanun’una göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesinin, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesinin gerekmediği, 79.4.2.4’maddesine göre düzenlenen tutanağın meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, imzalanarak kaşeleneceği ancak bu tutanakların proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyeceği ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edileceği, ihale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yapacağı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılacağı, ihale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifinin reddedilmeyeceği, ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine göndereceği belirtilmiştir.
İdare tarafından teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi uyarınca yapılacak açıklamaların idareye sunulması gerektiği belirtilmiştir.
a) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, personel ücreti için 582.561,60 TL, giyim giderleri için 0,07 TL ve kâr olarak 0,05 TL bedel öngörüldüğü tespit edilmiştir.
İhale üzerinde bırakılan isteklinin, giyim bedelini tevsik etmek amacıyla Kürşat Group Hiz. Org. Tem. İlaç. Teks. Kimya İnş. Taah. Taş. Gıda Tur. Elk. Elek. Otom. Yem. San. Tic. Ltd. Şti.nden alınan proforma fatura ile birlikte proforma faturada yer alan fiyatların dayanağı olan maliyet tutarı tespit tutanağını sunduğu ve söz konusu proforma faturanın Kamu İhale Genel Tebliği’nde yapılan açıklamalar doğrultusunda, meslek mensubu tarafından “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi yazılarak imzalandığı ve kaşelendiği tespit edilmiştir. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan proforma faturada, ihale dokümanında yüklenici tarafından ayni olarak karşılanması öngörülen iş elbiselerinin birim fiyatının 0,001 TL olduğu ve toplam 58 parça iş elbisesi için 0,06 TL bedel öngörüldüğü anlaşılmıştır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yapılan açıklamalardan anlaşılacağı üzere, meslek mensubundan istenen tutanaklar ile istekliler tarafından açıklama kapsamında sunulan tutanaklar üzerinde yapılan inceleme sonucunda sunulan proforma fatura/fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit edilmesi haricinde, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifinin reddedilemeyeceği açıktır. Bu nedenle, başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin kıyafet bedeli teklif ettiği fiyatın hayatın olağan durumuna aykırı olduğu yönündeki iddiasına dayanılarak, giyim bedeli için teklif ettiği bedeli Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan düzenlemelere uygun şekilde belgelendiren ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması mümkün bulunmamaktadır.
5083 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Para Birimi Hakkında Kanun’un “Türk Lirası ile Yeni Türk Lirası arasında değişim oranı ve Yeni Kuruşa tamamlama” başlıklı 2’nci maddesinin ikinci fıkrasında “Türk Lirası değerlerin Yeni Türk Lirasına dönüşüm işlemlerinin ve Yeni Türk Lirası cinsinden yapılan işlemlerin sonuçlarında ve ödeme aşamalarında yarım Yeni Kuruş ve üzerindeki değerler bir Yeni Kuruşa tamamlanır; yarım Yeni Kuruşun altındaki değerler dikkate alınmaz.” hükmü yer almaktadır. Anılan Kanun maddesinin gerekçesinde, mal ve hizmet fiyatlarının bir Yeni Kuruşun (1/1/2009 tarihinden itibaren “Yeni” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır) altında olabileceği gibi, bir Yeni Kuruşun altındaki değerin küsuratlı olarak da belirlenebileceği, tamamlama işlemlerinin birim fiyatlarda değil, işlem sonuçlarında ve ödeme aşamasında gerçekleştirilmesi ve ödeme kayıtlarının virgülden sonra en çok iki hane ile yapılmasının amaçlandığı, bir Yeni Kuruşun altındaki tutarları ödemeye olanak verecek madeni para bulunmaması nedeniyle, yarım Yeni Kuruş ve üzerindeki değerlerin bir üst Yeni Kuruşa tamamlanması, yarım Yeni Kuruşun altındaki değerlerin ise dikkate alınmaması yönünde düzenleme yapıldığı ifade edilmiştir.
Söz konusu Kanun hükmü ve gerekçesinden, yarım Kuruşun altındaki değerlerin, hiçbir koşulda dikkate alınmayacağı değil, Türk Lirası cinsinden yapılan işlemlerin yalnızca sonuçlarında ve ödeme aşamalarında dikkate alınmayacağı anlaşılmaktadır. Bu bakımdan, istekliler tarafından proforma faturadaki birim fiyatlarla miktarların çarpımının ve bu çarpım sonucunda bulunan tutarların toplamının virgülden sonra en fazla iki hane olması koşuluyla iş elbiselerinin proforma faturadaki birim fiyatlarının virgülden sonra iki haneden fazla olacak şekilde belirlenmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
İhale üzerinde bırakılan isteklinin giyim bedelini tevsik etmek amacıyla sunduğu proforma fatura incelendiğinde, ihale dokümanında yüklenici tarafından ayni olarak karşılanması öngörülen yazlık ve kışlık iş elbiselerinin birim fiyatının 0,001 TL olduğu, iş elbiselerine ait birim fiyat ile miktarın çarpımı sonucu ulaşılan tutar 0,029 TL olmakla birlikte söz konusu tutarın 0,03 TL’ye yuvarlanarak yazıldığı ve toplam proforma fatura tutarına 0,06 TL olarak yer verildiği tespit edilmiştir.
Bir kuruşun altındaki birim fiyatlar ile, örneğin kuruşun onda biri, yüzde biri, binde biri veya bunların değişik versiyonlarından oluşan değerler kullanılarak işlem yapıldığında, somut örnek olan proforma faturada olduğu şekilde kuruş hanesinin (virgülden sonraki kısmın) üç veya daha fazla rakamlı olması biçiminde bir sonuç ortaya çıkmaktadır. Bu durumda kuruş hanesindeki rakamların aşağı veya yukarı yuvarlanarak iki haneli kuruşa dönüştürülmesi gündeme gelmektedir. Yarım kuruşun altındaki değer yok kabul edilerek aşağıya yuvarlama yapıldığında ve birim fiyatın bir kuruşun altında (somut proforma faturada olduğu şekilde kuruşun onda yedisi, onda sekizi ve onda dokuzu gibi) olduğu da dikkate alındığında, ortaya çıkan tutar ile dokümanda belirtilen sayıda (miktarda) giyim eşyasının istekli tarafından karşılanamaması sonucu doğmakta, dolayısıyla da aşağıya yuvarlama yapılmaması gerekmektedir. Bu sebeple aşağı yuvarlama yapılmayacağına göre, yukarıya yuvarlama yapılmasının da kabul edilmemesi gereği doğmakta, aksi takdirde yuvarlama yapma konusunda eşit durumda bulunanlar arasında ayrım yapılması söz konusu olmaktadır. Bu itibarla, proforma faturada tek bir genel toplamın olacağı da göz önünde tutulduğunda yatay ve dikey sonuçların aşağı veya yukarı yuvarlanma yapılmadan olduğu şekilde yazılması gerekli bulunmaktadır.
5083 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Para Birimi Hakkında Kanun’un yukarıda yer verilen hükmü ile yapılan tespitler birlikte değerlendirildiğinde, ödeme aşamasında proforma faturadaki toplam tutarların dikkate alınacağı, dolayısıyla proforma fatura içeriğinde her bir giyim malzemesi için teklif edilen birim fiyatların bir kuruşun altında olmasının, proforma faturanın mevzuata aykırılığı sonucunu doğurmayacağı, bununla birlikte uyuşmazlıkta irdelenen proforma faturada her bir giyim eşyası için öngörülen tutar toplamları ile genel toplamın kuruş hanesi iki haneli olarak yazılmasına karşılık, yapılan hesaplama sonucunda proforma fatura içeriğinde yer alan kalemlerin toplamı ile genel toplamın kuruş hanesinin üç rakamlı olduğunun tespit edildiği, sözü geçen tutarların ondalık kısmında bir kuruşun altında bedelin yer almasının, dolayısıyla işlem sonuçlarında ve ödeme aşamalarında geçerli olmayan bir tutar üzerinden proforma fatura düzenlenmesinin 5083 sayılı Kanun’a aykırı olduğu, bu itibarla ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından giyim giderine ilişkin belgelendirmenin mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu bakımdan ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.
Diğer taraftan ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan proforma fatura ile maliyet tutarı tespit tutanağı arasında uyumsuzluk da bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının bu kısmı yerinde bulunmamıştır.
b) Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci istekli Sedat Balcı İnş. Taah. Gıd. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, personel ücreti için 582.561,60 TL, giyim giderleri için 0,30 TL ve kâr olarak 0,06 TL bedel öngörüldüğü tespit edilmiştir.
Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci istekli Sedat Balcı İnş. Taah. Gıd. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin, giyim bedelini tevsik etmek amacıyla İdeal İş Elbiseleri-Merve Yokuşbaş’tan alınan proforma fatura ile birlikte proforma faturada yer alan fiyatların dayanağı olan maliyet tutarı tespit tutanağını sunduğu ve söz konusu proforma faturanın Kamu İhale Genel Tebliği’nde yapılan açıklamalar doğrultusunda, meslek mensubu tarafından “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi yazılarak imzalandığı ve kaşelendiği tespit edilmiştir. Sedat Balcı İnş. Taah. Gıd. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan proforma faturada, ihale dokümanında yüklenici tarafından ayni olarak karşılanması öngörülen iş elbiselerinin birim fiyatının 0,01 TL olduğu ve toplam 29 parça iş elbisesi için 0,29 TL bedel öngörüldüğü anlaşılmıştır. Bu bakımdan Sedat Balcı İnş. Taah. Gıd. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin giyim bedelini tevsik etmek amacıyla sunduğu proforma faturada başvuru sahibinin iddia ettiği hususlar yönünden mevzuata aykırılık bulunmadığı ve proforma fatura ile maliyet tutarı tespit tutanağı arasında uyumsuzluk da bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.
c) Paşam Kuy. İnş. Gıda İth. ve İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, personel ücreti için 582.561,60 TL, giyim giderleri için 0,41 TL, sözleşme ve genel giderler için 0,31 TL bedel öngörüldüğü tespit edilmiştir.
Paşam Kuy. İnş. Gıda İth. ve İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin, giyim bedelini tevsik etmek amacıyla Hasat Giyim, Temizlik ve Sarf Malzemeleri-Veli Gürhan’dan alınan proforma fatura ile birlikte proforma faturada yer alan fiyatların dayanağı olan maliyet tutarı tespit tutanağını sunduğu ve söz konusu proforma faturanın Kamu İhale Genel Tebliği’nde yapılan açıklamalar doğrultusunda, meslek mensubu tarafından “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi yazılarak imzalandığı ve kaşelendiği tespit edilmiştir. Paşam Kuy. İnş. Gıda İth. ve İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan proforma faturada, ihale dokümanında yüklenici tarafından ayni olarak karşılanması öngörülen iş elbiselerinin birim fiyatının 0,007 TL olduğu ve toplam 58 parça iş elbisesi için 0,41 TL bedel öngörüldüğü anlaşılmıştır.
Paşam Kuy. İnş. Gıda İth. ve İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin giyim bedelini tevsik etmek amacıyla sunduğu proforma fatura incelendiğinde, ihale dokümanında yüklenici tarafından ayni olarak karşılanması öngörülen iş elbiselerinin birim fiyatının 0,007 TL olduğu, iş elbiselerine ait birim fiyat ile miktarın çarpımı sonucu ulaşılan tutar 0,406 TL olmakla birlikte söz konusu tutarın 0,41 TL’ye yuvarlanarak yazıldığı ve toplam proforma fatura tutarına 0,41 TL olarak yer verildiği tespit edilmiştir.
Paşam Kuy. İnş. Gıda İth. ve İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan proforma faturada her bir giyim eşyası için öngörülen tutar toplamları ile genel toplamın kuruş hanesi iki haneli olarak yazılmasına karşılık, yapılan hesaplama sonucunda proforma fatura içeriğinde yer alan kalemlerin toplamı ile genel toplamın kuruş hanesinin üç rakamlı olduğunun tespit edildiği, sözü geçen tutarların ondalık kısmında bir kuruşun altında bedelin yer almasının, dolayısıyla işlem sonuçlarında ve ödeme aşamalarında geçerli olmayan bir tutar üzerinden proforma fatura düzenlenmesinin 5083 sayılı Kanun’a aykırı olduğu, bu itibarla anılan istekli tarafından giyim giderine ilişkin belgelendirmenin mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu bakımdan Paşam Kuy. İnş. Gıda İth. ve İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.
d) Zal Tem. İnş. Pet. Ür. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Aksa Bilişim Tekn. Bilg. Tem. Tur. Nak. Yem. Gıda İnş. Med. Teks. Petrol Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, personel ücreti için 582.561,60 TL, giyim giderleri için 2,99 TL ve kâr olarak 0,49 TL bedel öngörüldüğü tespit edilmiştir.
Zal Tem. İnş. Pet. Ür. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Aksa Bilişim Tekn. Bilg. Tem. Tur. Nak. Yem. Gıda İnş. Med. Teks. Petrol Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın, giyim bedelini tevsik etmek amacıyla İrem Üniforma ve İş Elbiseleri-Abdulaziz Baltaş’tan alınan proforma fatura ile birlikte proforma faturada yer alan fiyatların dayanağı olan maliyet tutarı tespit tutanağını sunduğu ve söz konusu proforma faturanın Kamu İhale Genel Tebliği’nde yapılan açıklamalar doğrultusunda, meslek mensubu tarafından “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi yazılarak imzalandığı ve kaşelendiği tespit edilmiştir. Zal Tem. İnş. Pet. Ür. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Aksa Bilişim Tekn. Bilg. Tem. Tur. Nak. Yem. Gıda İnş. Med. Teks. Petrol Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan proforma faturada, ihale dokümanında yüklenici tarafından ayni olarak karşılanması öngörülen iş elbiselerinin birim fiyatının 0,05 TL olduğu ve toplam 58 parça iş elbisesi için 2,90 TL bedel öngörüldüğü anlaşılmıştır. Bu bakımdan, Zal Tem. İnş. Pet. Ür. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Aksa Bilişim Tekn. Bilg. Tem. Tur. Nak. Yem. Gıda İnş. Med. Teks. Petrol Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın giyim bedelini tevsik etmek amacıyla sunduğu proforma faturada başvuru sahibinin iddia ettiği hususlar yönünden mevzuata aykırılık bulunmadığı ve proforma fatura ile maliyet tutarı tespit tutanağı arasında uyumsuzluk da bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.
e) Şıho Toplar tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, personel ücreti için 582.563,19 TL, giyim giderleri için 1,79 TL bedel öngörüldüğü tespit edilmiştir.
Şıho Toplar’ın, giyim bedelini tevsik etmek amacıyla Kısmetim İş Elbiseleri-Gamze Yokuşbaş’tan alınan proforma fatura ile birlikte proforma faturada yer alan fiyatların dayanağı olan maliyet tutarı tespit tutanağını sunduğu ve söz konusu proforma faturanın Kamu İhale Genel Tebliği’nde yapılan açıklamalar doğrultusunda, meslek mensubu tarafından “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi yazılarak imzalandığı ve kaşelendiği tespit edilmiştir. Şıho Toplar tarafından sunulan proforma faturada, ihale dokümanında yüklenici tarafından ayni olarak karşılanması öngörülen iş elbiselerinin birim fiyatının 0,06 TL olduğu ve toplam 29 parça iş elbisesi için 1,74 TL bedel öngörüldüğü anlaşılmıştır. Bu bakımdan, Şıho Toplar’ın giyim bedelini tevsik etmek amacıyla sunduğu proforma faturada başvuru sahibinin iddia ettiği hususlar yönünden mevzuata aykırılık bulunmadığı ve proforma fatura ile maliyet tutarı tespit tutanağı arasında uyumsuzluk da bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.
İdari Şartname’de iş kıyafetlerinin yılda bir kez ayni olarak verileceği düzenlemesine yer verildiği, Teknik Şartname’de iş kıyafetlerinin yazlık ve kışlık olmak üzere verileceğinin belirtildiği görülmüştür.
a) İhale üzerinde bırakılan istekli Akel Tem. İnş. Taah. Taş. Oto. Tur. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, giyim bedelini tevsik etmek amacıyla sunulan 0,06 TL tutarındaki proforma faturanın 58 parça iş elbisesi için düzenlendiği tespit edilmiştir.
b) Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci istekli Sedat Balcı İnş. Taah. Gıd. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, giyim bedelini tevsik etmek amacıyla sunulan 0,29 TL tutarındaki proforma faturanın 29 parça iş elbisesi için düzenlendiği tespit edilmiştir.
c) Paşam Kuy. İnş. Gıda İth. ve İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, giyim bedelini tevsik etmek amacıyla sunulan 0,41TL tutarındaki proforma faturanın 58 parça iş elbisesi için düzenlendiği tespit edilmiştir.
d) Zal Tem. İnş. Pet. Ür. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Aksa Bilişim Tekn. Bilg. Tem. Tur. Nak. Yem. Gıda İnş. Med. Teks. Petrol Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, giyim bedelini tevsik etmek amacıyla sunulan 2,90 TL tutarındaki proforma faturanın 58 parça iş elbisesi için düzenlendiği tespit edilmiştir.
e) Şıho Toplar tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, giyim bedelini tevsik etmek amacıyla sunulan 1,74 TL tutarındaki proforma faturanın toplam 29 parça iş elbisesi için düzenlendiği tespit edilmiştir.
Aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan istekliler tarafından yapılan ve bileşenlerine yukarıda yer verilen açıklamalar incelendiğinde, Sedat Balcı İnş. Taah. Gıd. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Şıho Toplar’ın yüklenici tarafından ayni olarak karşılanması öngörülen iş elbiseleri için 29 parça üzerinden, Akel Tem. İnş. Taah. Taş. Oto. Tur. Ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti., Paşam Kuy. İnş. Gıda İth. ve İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Zal Tem. İnş. Pet. Ür. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Aksa Bilişim Tekn. Bilg. Tem. Tur. Nak. Yem. Gıda İnş. Med. Teks. Petrol Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın ise 58 parça üzerinden bedel öngördükleri tespit edilmiştir.
İhale dokümanında iş elbiselerine ilişkin olarak yapılan düzenlemeler değerlendirildiğinde, yazlık ve kışlık olmak üzere toplam 58 parça iş elbisesinin tek seferde personele verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmış olup, bu çerçevede yüklenici tarafından ayni olarak karşılanması öngörülen iş elbiseleri için toplam 29 parça üzerinden proforma fatura sunan Sedat Balcı İnş. Taah. Gıd. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Şıho Toplar’ın tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli Akel Tem. İnş. Taah. Taş. Oto. Tur. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti., ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Sedat Balcı İnş. Taah. Gıd. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti., Paşam Kuy. İnş. Gıda İth. ve İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Şıho Toplar’ın tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;
Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.“ açıklaması yer almaktadır.
Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında giyim bedeline ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarıile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alanbilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.
Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “bu tevsikin” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.
İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim bedeli açıklamasına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.
Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyime ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının, ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının “mevzuata uygun olmadığı” şeklinde gerekçe ile kabul edilmemesi gerekmektedir.
İncelemeye konu ihalede;
Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca yerinde bulunan Akel Tem. İnş. Taah. Taş, Oto Tur. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. tarafından, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca “giyim miktarının eksik belirlendiği” gerekçesi üzerinden yerinde bulunmayan Sedat Balcı İnş. Taah. Gıd. Tem. Hiz. San ve Tic. Ltd. Şti. tarafından, aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülerek teklifinin geçerli teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca da yerinde bulunan Zal Tem. İnş Pet. Ür. Nak. Taah San. ve Tic. Ltd. Şti.-Aksa Bilişim Tekn. Bilg. Tem. Tur. Nak Yem. Gıda İnş. Med. Teks. Petrol Oto San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından, aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülerek teklifinin geçerli teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca “giyim miktarının eksik belirlendiği” gerekçesi üzerinden yerinde bulunmayan Şıho Toplar tarafından ve aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülerek teklifinin geçerli teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca “sunduğu proforma faturadaki birim fiyatlar ile miktarların çarpımı sonucu bulunan tutarların kuruş hanesinin yuvarlama yapılmadan önceki haliyle iki basamaktan fazla olduğu” gerekçesi üzerinden yerinde bulunmayan Paşam Kuy. İnş. Gıda İth. ve İhr. San ve Tic Ltd. Şti. tarafından, aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sundukları bilgi ve belgelerin yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında incelenmesi sonucunda;
1-Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca yerinde bulunan Akel Tem. İnş. Taah. Taş, Oto Tur. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; çeşitli giyim malzemelerinin ayrı ayrı olmak üzere 0,001 TL olarak önerilen birim fiyatlar üzerinden toplamda 0,06 TL fiyat öngören Kürşat Group Hiz Org. Tem. İlaç. Teks. Kimya İnş.Taah. Taş. Gıda Tur. Elk. Elek. Otom. Yem. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından istekli adına tanzim edilen 20.12.2013 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma fatura ile maliyet/satış tespit tutanağında, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe üzerinden değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,
Ayrıca, aynı isteklitarafındanaşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; çeşitli giyim malzemelerinin ayrı ayrı olmak üzere 0,001 TL olarak önerilen birim fiyatların 5083 sayılı Türkiye Cumhuriyetinin Para Birimi Hakkında Kanunda belirtilen tedavüldeki para birimleri arasında yer almadığı, tedavülden çıkarılmış para birimine denk gelecek birim fiyatların önerilmesinin belge düzenlenmesinde sahteciliğe ışık tuttuğu da değerlendirildiğinden,
5083 sayılı Türkiye Cumhuriyetinin Para Birimi Hakkında Kanunda belirtilen tedavüldeki para birimleri arasında sayılmayan birim fiyat teklif edilmesinin belge düzenlemesinde sahteciliğe ışık tuttuğu hususlarınasebep olan Kürşat Group Hiz Org. Tem. İlaç. Teks. Kimya İnş.Taah. Taş. Gıda Tur. Elk. Elek. Otom. Yem. San. Tic. Ltd. Şti. ile anılan şirketin SMMM’si olan Nuri Alper ÖZKELEŞ’in bu yöndekikusurlarının incelenerek gereğinin yapılması hususlarında Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerektiği,
2-Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca “giyim miktarının eksik belirlendiği” gerekçesi üzerinden yerinde bulunmayan Sedat Balcı İnş. Taah. Gıd. Tem. Hiz. San ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; çeşitli giyim malzemelerinin ayrı ayrı olmak üzere 0,01 TL olarak önerilen birim fiyatlar üzerinden toplamda 0,29 TL fiyat öngören Merve YOKUŞBAŞ tarafından istekli adına tanzim edilen 18.12.2013 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma fatura ile maliyet/satış tespit tutanağında, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe üzerinden de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ve bu gerekçenin de Kurul karar gerekçeleri içinde yer alması gerektiği,
3-Aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülerek teklifinin geçerli teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca da yerinde bulunan Zal Tem. İnş Pet. Ür. Nak. Taah San. ve Tic. Ltd. Şti.-Aksa Bilişim Tekn. Bilg. Tem. Tur. Nak Yem. Gıda İnş. Med. Teks. Petrol Oto San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; çeşitli giyim malzemelerinin ayrı ayrı olmak üzere 0,05 TL olarak önerilen birim fiyatlar üzerinden toplamda 2,90 TL fiyat öngören Abdül Aziz BALTAŞ tarafından istekli adına tanzim edilen 12.12.2013 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma fatura ile maliyet/satış tespit tutanağında, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe üzerinden değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,
4-Aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülerek teklifinin geçerli teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca “giyim miktarının eksik belirlendiği” gerekçesi üzerinden yerinde bulunmayan Şıho Toplar tarafındanaşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; çeşitli giyim malzemelerinin ayrı ayrı olmak üzere 0,06 TL olarak önerilen birim fiyatlar üzerinden toplamda 1,74 TL fiyat öngören Gamze YOKUŞBAŞ tarafından istekli adına tanzim edilen 18.12.2013 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma fatura ile maliyet/satış tespit tutanağında, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe üzerinden de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ve bu gerekçenin de Kurul karar gerekçeleri içinde yer alması gerektiği,
5-Aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülerek teklifinin geçerli teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca “sunduğu proforma faturadaki birim fiyatlar ile miktarların çarpımı sonucu bulunan tutarların kuruş hanesinin yuvarlama yapılmadan önceki haliyle iki basamaktan fazla olduğu” gerekçesi üzerinden yerinde bulunmayan Paşam Kuy. İnş. Gıda İth. ve İhr. San ve Tic Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; çeşitli giyim malzemelerinin ayrı ayrı olmak üzere 0,007 TL olarak önerilen birim fiyatlar üzerinden toplamda 0,41 TL fiyat öngören Hasat Giyim, Temizlik ve Sarf Malzemeleri-Veli GÜRHAN tarafından istekli adına tanzim edilen 11.12.2013 tarihli proforma faturanın sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma faturada, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe üzerinden de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ve bu gerekçenin de Kurul karar gerekçeleri içinde yer alması gerektiği,
Ayrıca, aynı isteklitarafındanaşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; çeşitli giyim malzemelerinin her birine ayrı ayrı olmak üzere 0,007 TL olarak önerilen birim fiyatların 5083 sayılı Türkiye Cumhuriyetinin Para Birimi Hakkında Kanunda belirtilen tedavüldeki para birimleri arasında yer almadığı, tedavülden çıkarılmış para birimine denk gelecek birim fiyatların önerilmesinin belge düzenlenmesinde sahteciliğe ışık tuttuğu da değerlendirildiğinden,
5083 sayılı Türkiye Cumhuriyetinin Para Birimi Hakkında Kanunda belirtilen tedavüldeki para birimleri arasında sayılmayan birim fiyat teklif edilmesinin belge düzenlemesinde sahteciliğe ışık tuttuğu hususlarınasebep olan Veli GÜRHAN ile anılan şahsın SMMM’si olan Serkan GÜRHAN’ın bu yöndekikusurlarının incelenerek gereğinin yapılması hususlarında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerektiği,
Değerlendirilmiştir.
Diğer yandan, başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesinde belirtilen eşit muamele yönünden incelenmesine göre;
İhale üzerinde bırakılan istekli Akel Tem. İnş. Taah. Taş, Oto Tur. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasında, personel ücreti için 582 561,60 TL, giyim giderleri için 0,07 TL ve kâr olarak 0,05 TL bedel öngörüldüğü; giyim bedelini tevsik etmek amacıyla sunulan 0,06 TL tutarındaki proforma faturanın 58 parça iş elbisesi için düzenlendiği,
Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci istekli Sedat Balcı İnş. Taah. Gıd. Tem. Hiz. San ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasında, personel ücreti için 582.561,60 TL, giyim giderleri için 0,30 TL ve kâr olarak 0,06 TL bedel öngörüldüğü; giyim bedelini tevsik etmek amacıyla sunulan 0,29 TL tutarındaki proforma faturanın 29 parça iş elbisesi için düzenlendiği,
Zal Tem. İnş Pet. Ür. Nak. Taah San. ve Tic. Ltd. Şti.-Aksa Bilişim Tekn. Bilg. Tem. Tur. Nak Yem. Gıda İnş. Med. Teks. Petrol Oto San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasında, personel ücreti için 582.561,60 TL, giyim giderleri için 2,99 TL ve kâr olarak 0,49 TL bedel öngörüldüğü; giyim bedelini tevsik etmek amacıyla sunulan 2,90 TL tutarındaki proforma faturanın 58 parça iş elbisesi için düzenlendiği,
Şıho Toplar’ın aşırı düşük teklif açıklamasında, personel ücreti için 582.563,19 TL, giyim giderleri için 1,79 TL bedel öngörüldüğü; giyim bedelini tevsik etmek amacıyla sunulan 1,74 TL tutarındaki proforma faturanın toplam 29 parça iş elbisesi için düzenlendiği,
Paşam Kuy. İnş. Gıda İth. ve İhr. San ve Tic Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasında, personel ücreti için 582.561,60 TL, giyim giderleri için 0,41 TL, sözleşme ve genel giderler için 0,31 TL bedel öngörüldüğü; giyim bedelini tevsik etmek amacıyla sunulan 0,41TL tutarındaki proforma faturanın 58 parça iş elbisesi için düzenlendiği,
Tespit edilmiştir.
İdari Şartnamede iş kıyafetlerinin yılda bir kez ayni olarak verileceğine ilişkin düzenleme yapılmasına karşın, Teknik Şartnamede iş kıyafetlerinin yazlık ve kışlık olmak üzere verileceğine ilişkin düzenleme yapıldığı tespit edilmiştir.
Aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan istekliler tarafından yapılan ve bileşenlerine yukarıda yer verilen açıklamalar incelendiğinde, Sedat Balcı İnş. Taah. Gıd. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Şıho Toplar’ın yüklenici tarafından ayni olarak karşılanması öngörülen iş elbiseleri için 29 parça üzerinden, Akel Tem. İnş. Taah. Taş. Oto. Tur. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti., Paşam Kuy. İnş. Gıda İth. ve İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Zal Tem. Inş. Pet. Ür. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Aksa Bilişim Tekn. Bilg. Tem. Tur. Nak. Yem. Gıda İnş. Med. Teks. Petrol Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ise 58 parça üzerinden bedel öngördükleri tespit edilmiştir.
Yukarıda yapılan tespitler çerçevesinde, iş kıyafetlerinin İdari Şartnamede yılda bir kez, Teknik Şartnamede ise yazlık ve kışlık olmak üzere yılda iki kez verileceğine ilişkin yapılan düzenleme nedeniyle, ihaleye teklif veren isteklilerin iş kıyafetleri için farklı miktarları esas alarak fiyat öngördükleri anlaşıldığından, iş kıyafetlerine ilişkin olarak ihale dokümanında yer alan çelişkili düzenlemelerin tekliflerin sağlıklı şekilde hazırlanmasına engel teşkil ettiği değerlendirildiğinden, iş kıyafetleri için farklı miktarlar esas alınarak oluşturulan teklif fiyatlarının birlikte değerlendirilmesinin mümkün bulunmadığından ve ihale dokümanında yer alan çelişkili düzenlemelerin hem isteklilerin sağlıklı teklif fiyatı oluşturmalarını hem de idarenin teklifleri sağlıklı şekilde değerlendirmesini engelleyici nitelikte olduğu sonucuna varıldığından başvuruya konu ihalenin iptaline karar verilmesi sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda; ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksitakdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede giyim giderine ilişkin açıklamaları kapsamında verdikleri maliyet satış tutanağındaönerilen teklif fiyatların maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen;
Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca yerinde bulunan Akel Tem. İnş. Taah. Taş. Oto Tur. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifi ile aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülerek teklifinin geçerli teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca da yerinde bulunan Zal Tem. İnş Pet. Ür. Nak. Taah San. ve Tic. Ltd. Şti.-Aksa Bilişim Tekn. Bilg. Tem. Tur. Nak Yem. Gıda İnş. Med. Teks. Petrol Oto San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin bu gerekçeler üzerinden değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,
Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca “giyim miktarının eksik belirlendiği” gerekçesi üzerinden yerinde bulunmayan Sedat Balcı İnş. Taah. Gıd. Tem. Hiz. San ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin, aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülerek teklifinin geçerli teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca “giyim miktarının eksik belirlendiği” gerekçesi üzerinden yerinde bulunmayan Şıho Toplar’ın teklifinin ve aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülerek teklifinin geçerli teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca “sunduğu proforma faturadaki birim fiyatlar ile miktarların çarpımı sonucu bulunan tutarların kuruş hanesinin yuvarlama yapılmadan önceki haliyle iki basamaktan fazla olduğu” gerekçesi üzerinden yerinde bulunmayan Paşam Kuy. İnş. Gıda İth. ve İhr. San ve Tic Ltd. Şti.’nin tekliflerinin bu gerekçeler üzerinden de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ve bu gerekçelerin de Kurul kararı gerekçeleri içinde yer alması gerektiği,
Ayrıca, Akel Tem. İnş. Taah. Taş. Oto Tur. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. tarafındanaşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; çeşitli giyim malzemelerinin ayrı ayrı olmak üzere 0,001 TL olarak önerilen birim fiyatların 5083 sayılı Türkiye Cumhuriyetinin Para Birimi Hakkında Kanunda belirtilen tedavüldeki para birimleri arasında yer almadığı, tedavülden çıkarılmış para birimine denk gelecek birim fiyatların önerilmesinin belge düzenlenmesinde sahteciliğe ışık tuttuğu da değerlendirildiğinden,
5083 sayılı Türkiye Cumhuriyetinin Para Birimi Hakkında Kanunda belirtilen tedavüldeki para birimleri arasında sayılmayan birim fiyat teklif edilmesinin belge düzenlemesinde sahteciliğe ışık tuttuğu hususlarına sebep olan Kürşat Group Hiz Org. Tem. İlaç. Teks. Kimya İnş.Taah. Taş. Gıda Tur. Elk. Elek. Otom. Yem. San. Tic. Ltd. Şti. ile anılan şirketin SMMM’si olan Nuri Alper ÖZKELEŞ’in bu yöndeki kusurlarının incelenerek gereğinin yapılması hususlarında Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerektiği,
Paşam Kuy. İnş. Gıda İth. ve İhr. San ve Tic Ltd. Şti. tarafındanaşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; çeşitli giyim malzemelerinin her birine ayrı ayrı olmak üzere 0,007 TL olarak önerilen birim fiyatların 5083 sayılı Türkiye Cumhuriyetinin Para Birimi Hakkında Kanunda belirtilen tedavüldeki para birimleri arasında yer almadığı, tedavülden çıkarılmış para birimine denk gelecek birim fiyatların önerilmesinin belge düzenlenmesinde sahteciliğe ışık tuttuğu da değerlendirildiğinden,
5083 sayılı Türkiye Cumhuriyetinin Para Birimi Hakkında Kanunda belirtilen tedavüldeki para birimleri arasında sayılmayan birim fiyat teklif edilmesinin belge düzenlemesinde sahteciliğe ışık tuttuğu hususlarınasebep olan Veli GÜRHAN ile anılan şahsın SMMM’si olan Serkan GÜRHAN’ın bu yöndekikusurlarının incelenerek gereğinin yapılması hususlarında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerektiği,
Diğer yandan, başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesinde belirtilen eşit muamele yönünden incelenmesine göre,
İş kıyafetlerinin İdari Şartnamede yılda bir kez, Teknik Şartnamede ise yazlık ve kışlık olmak üzere yılda iki kez verileceğine ilişkin yapılan düzenleme nedeniyle, ihaleye teklif veren isteklilerin iş kıyafetleri için farklı miktarları esas alarak fiyat öngördükleri anlaşıldığından, iş kıyafetlerine ilişkin olarak ihale dokümanında yer alan çelişkili düzenlemelerin tekliflerin sağlıklı şekilde hazırlanmasına engel teşkil ettiği değerlendirildiğinden, iş kıyafetleri için farklı miktarlar esas alınarak oluşturulan teklif fiyatlarının birlikte değerlendirilmesinin mümkün bulunmadığından ve ihale dokümanında yer alan çelişkili düzenlemelerin hem isteklilerin sağlıklı teklif fiyatı oluşturmalarını hem de idarenin teklifleri sağlıklı şekilde değerlendirmesini engelleyici nitelikte olduğu sonucuna varıldığından başvuruya konu ihalenin iptaline karar verilmesi gerektiği,
Yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğu kararına katılmıyorum.
FARKLI GEREKÇE
Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53. maddesinin (a) fıkrasında; Kamu İhale Kurumunun, bu Kanunda belirtilen esas, usul ve işlemlerin doğru olarak uygulanması konusunda görevli ve yetkili olduğu, (b) fıkrasının 9. bendinden sonraki 2. alt bendinde de; Kurumun Kurul kararıyla bu Kanunun ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun uygulanmasına ilişkin standart ihale dokümanı, tip sözleşme, yönetmelik ve tebliğler çıkarmaya yetkili olduğu, Kurul ve Kurumun yetkilerini, düzenleyici işlemler tesis ederek ve özel nitelikli kararlar alarak kullanacağı, standart ihale dokümanları, tip sözleşmeler, yönetmelik ve tebliğlerin Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulacağı hükme bağlanmıştır.
Anılan yetki çerçevesinde yürürlüğe konulan Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.18 maddesinde; “İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.” hükmü bulunmaktadır.
İnceleme konusu ihalede çalışacak 29 personele verilecek 2 çeşit ( yazlık/kışlık iş elbisesi) 58 parça giyim giderini belgelendirmek üzere aşırı düşük teklif açıklamasında,
- İhale üzerinde bırakılan Akel Tem. İnş. Taah. Taş. Oto. Tur. ve Gıda San Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu proforma faturada, her biri için birim fiyat olarak 0,001 TL olmak üzere yuvarlama yapılarak toplam 0,06 TL,
- Paşam Kuy. İnş. Gıda İth. ve İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu proforma faturada, her biri için birim fiyat olarak 0,007 TL olmak üzere yuvarlama yapılarak toplam 0,41 TL,
öngörülmüştür.
Adı geçenler tarafından proforma faturalarda öngörülen tutarlar kuruşun altında olduğundan yasal olarak geçerliliği bulunmamaktadır. Mevzuat gereği yarım kuruşun altı aşağı doğru yuvarlanması gerektiğinden adı geçen isteklilerin giyim için herhangi bir bedel öngörmediği değerlendirilmiştir. Kaldı ki toplamda öngörülen tutar ödenebilecek bir meblağ olmakla birlikte birim fiyat anlamında bir kuruşun altında bir bedelin ödenmesi mümkün değildir. Bu nedenle adı geçen isteklilerin teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle; aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunduğu açıklamaları, Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olmayan ihale üzerinde bırakılan Akel Tem. İnş. Taah. Taş. Oto. Tur. ve Gıda San Tic. Ltd. Şti. ile Paşam Kuy. İnş. Gıda İth. ve İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin belirtilen gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunun karar gerekçesine katılmıyorum. (¤¤)