(4734 S. K. m. 54, 65) (Kamu İhale Genel Tebliği m. 45)
Toplantı No: 2012/029
Gündem No: 15
Karar Tarihi: 21.05.2012
Karar No: 2012-UY.III-2147
Şikayetçi: Aytekin Yektaş - Yakamoz Mühendislik Mim. İnş. Taah. Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti., Abdurrahmangazi Mahallesi Elçibey Sokak No:15 VAN
İhaleyi yapan idare: Van Özalp Sosyal Yardımlaşma Ve Dayanışma Vakfı, Hükümet Binası Kat.1 Cumhuriyet Caddesi 0 65800 VAN
Başvuru tarih ve sayısı: 03.05.2012 / 16823
Başvuruya Konu İhale: 2012/19572 İhale Kayıt Numaralı "Fakir Ve Yardıma Muhtaç 40 Aileye 2+1 Prefabrik Ev Yapımı İşi" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: 16.05.2012 tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.Y.(1755).(0026)./2012-33Esayılı Esas İnceleme Raporunda;
Van Özalp Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı tarafından 20.03.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Fakir ve Yardıma Muhtaç 40 Aileye 2+1 Prefabrik Ev Yapımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Aytekin Yektaş - Yakamoz Mühendislik Mim. İnş. Taah. Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 17.04.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibinin 03.05.2012 tarih ve 16823 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.05.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklifine ilişkin açıklamalarının uygun olmadığı iddiasına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
İhale komisyonunun 09.04.2012 tarihli kararının incelenmesinden, ihale komisyonu tarafından, 1.113.344,58 TL olarak hesaplanan sınır değerin altında teklif veren tek istekli olan Isı Teknik Market İnşaat Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti.’den 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklifine ilişkin açıklama istenildiği ve ihalenin, sunulan açıklamaların uygun görülmesi üzerine anılan istekli üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Aytekin Yektaş - Yakamoz Mühendislik Mim. İnş. Taah. Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin ise ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği tespit edilmiştir.
İdarenin aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin 23.03.2012 tarih ve 2012/139 sayılı yazısı ile işe ait teknik şartname ve ihale dokümanında yer alan örnek analiz formatı gönderilmek suretiyle Isı Teknik Market İnşaat Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti.’den 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapım yönteminin ekonomikliği, işin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar, teklif edilen işin özgünlüğü hususlarındaki açıklamalarının SSK giderleri, sözleşme damga vergisi, karar pulu bedeli, all risk sigorta giderlerini de kapsayacak şekilde idareye sunulmasının talep edildiği görülmüştür.
Isı Teknik Market İnşaat Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, toplam teklif bedelini oluşturan maliyet kalemlerini gösteren maliyet icmal tablosunun sunulduğu, buna göre inşaat imalatları için 777.972,70 TL, SGK için 28.017,22 TL, stopaj için 4.639,22 TL, geçici vergi toplamı için 10.396,00 TL, damga vergisi için 8.576,70 TL, karar pulu için 4.418,30 TL, sözleşme pulu için 8.576,70 TL, all risk sigortası içinse 2.509,98 TL bedel öngörüldüğü, ayrıca inşaat imalatları üzerinden %25 oranında kâr hesaplanarak 194.493,18 TL tutarında yüklenici kârının teklif fiyata dâhil edildiği belirlenmiştir.
İnşaat imalatlarına ilişkin açıklamada, 1 adet 79 m2 prefabrik 2+1 ev için inşaat imalatlarını oluşturan iş kalemlerine ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetvelinin sunulduğu, hesap cetvelinde 15.001/2B poz numaralı toprak kazısı, 21.011 poz numaralı betonarme kalıbı, 16.058 poz numaralı hazır beton, 15.140/3 poz numaralı agrega dolgu, 23.014 poz numaralı 0,25 ton nervürlü çelik ve özel-1 poz numaralı prefabrik ev iş kalemlerine yer verildiği, özel-1 poz numaralı iş kalemi hariç diğer iş kalemlerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanmış birim fiyatlar olduğu, bu birim fiyatlar için analizlerin sunulduğu, özel-1 poz numaralı iş kalemi içinse tedarikçi veya üreticiden alınan fiyat teklifinin sunulduğu ve 1 adet prefabrik ev için hesaplanan maliyetin 40 ile çarpılması suretiyle toplam inşaat maliyetinin belirlendiği tespit edilmiştir.
İstekli tarafından 1 adet 79 m2 2+1 prefabrik ev yapılmasına ilişkin sunulan fiyat teklifinin incelenmesinden ise, fiyat teklifinin Akademi Prefabrik İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından 16.03.2012 tarihinde düzenlendiği, teklif edilen birim fiyata inşaat, montaj, elektrik tesisatı, mekanik tesisatı, boya yapılması, yer kaplaması, ıslak zemin kaplaması, mutfak dolabı ve nakliye giderlerinin dâhil olduğu, fiyat teklifinin mali müşavir Mustafa Kaya tarafından imzalanıp kaşelendiği ve üzerinde mevzuat gereği bulunması gereken ibarenin bulunduğu, fiyat teklifine ilişkin olarak sunulan ilgili maliyet/satış tutarı tespit tutanağında ise, fiyat teklifindeki prefabrik konuta ilişkin m2 fiyatının tedarikçi veya üreticinin ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığı görülmüştür.
4734 sayılı Kanununun 38 inci maddesi uyarınca ihale komisyonunun diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olan teklifleri tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile yazılı açıklama isteneceği, ihale komisyonu tarafından isteklilerce imalat sürecinin ekonomik olması, işin özgünlüğü, işin yerine getirilmesindeki avantajlı koşullara ilişkin belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak aşırı düşük tekliflerin değerlendirileceği hüküm altına alınmıştır.
Yapım işleri ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 inci maddesinde;
“İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir..” açıklaması,
Anılan Tebliğin 45.1.2 nci maddesinde; “Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir…” açıklaması,
45.1.13 üncü maddesinde ise;
“Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.
İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;
a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,
b. Fiyat teklifleri,
c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri
ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,
d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,
e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,
f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,
g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.
İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 - 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır…
Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.) Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.” açıklaması bulunmaktadır.
İdare tarafından yaklaşık maliyetin uygulama projeleri hazırlanmadan bir bütün olarak tek parça halinde 79 m2 2+1 temel dâhil prefabrik ev için tedarikçi veya imalatçı firmalar üzerinde yapılan piyasa araştırmasından elde edilen fiyatların ortalaması alınmak suretiyle belirlendiği, dolayısıyla yaklaşık maliyetin tespitinde ihale konusu yapım işini oluşturan iş kalemleri belirlenmediğinden sıralı iş kalemleri listesi ve sıralı analiz girdileri tablolarının oluşturulmadığı, buna bağlı olarak idarece birim fiyat teklif cetvelinde işin teklif verilmesi gereken biriminin “79 M2 2+1 Temel Dahil Anahtar Teslimi Prefabrik Ev Yapımı” olarak belirlendiği, idarenin aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin yazısında tek kalem olarak belirlenen işin tamamı için SSK giderleri, sözleşme damga vergisi, karar pulu bedeli, all risk sigorta giderlerini de kapsayacak şekilde açıklama istendiği görülmüştür.
Bu kapsamda, idarenin aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin işlemleri aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde değerlendirildiğinde, Isı Teknik Market İnşaat Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında işin prefabrik konut ve temel kısımları için belgelere dayalı olarak açıklama yapıldığı, açıklama istenilen SSK giderleri, sözleşme damga vergisi, karar pulu bedeli, all risk sigorta giderleri için teklif fiyatı içerisinde öngörülen bedellerin belirtildiği, ayrıca inşaat imalatları üzerinden %25 oranında yüklenici karının teklif fiyata dâhil edildiği, işin temel kısımlarına ilişkin açıklamada Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayınlanmış birim fiyatlar ile buna ilişkin analizlerin kullanıldığı, analizlerde işçilik hariç anılan Bakanlıkça belirlenen 2011 yılına ait kâr ve genel gider içermeyen birim fiyatların kullanıldığı, işçilik birim fiyatlarının ise ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin üzerinde olduğu, prefabrik konutların duvar, kapı, pencere vb. diğer elemanları fabrikasyon olarak üretilen ve konutun yapılacağı beton platform üzerine monte edilen konutlar olduğu, dolayısıyla, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13 üncü maddesinin son paragrafındaki “…Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.” açıklaması uyarınca istekli tarafından prefabrik konutlar için mevzuata uygun olarak düzenlenmiş fiyat teklifinin sunulmasının yeterli olduğu anlaşıldığından, ihale komisyonu tarafından anılan isteklinin aşırı düşük açıklamasının yeterli görülmesi işleminin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
Diğer taraftan, 09.04.2012 tarihli ihale komisyonu kararında başvuru sahibi Aytekin Yektaş - Yakamoz Mühendislik Mim. İnş. Taah. Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, Işık Elektrik İnş. San. Ltd. Şti., Opal On Prefabrik Yapıları ve Özsoy Orman Ürünleri - Çelikerler Ortak Girişimi tarafından sunulan tekliflerin ise değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmakla birlikte, gerek ihale komisyonu kararında gerekse tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olarak düzenlenen tutanaklarda anılan isteklilerin tekliflerinin geçersiz sayılma nedenlerinin belirtilmediği tespit edilmiştir. Bu haliyle anılan isteklilerin tekliflerinin ihalede değerlendirme dışı bırakılmaları mevzuat aykırı bulunmuştur.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Işık Elektrik İnş. San. Ltd. Şti., Opal On Prefabrik Yapıları ve Özsoy Orman Ürünleri - Çelikerler Ortak Girişimi tarafından sunulan tekliflerin değerlendirmeye alınması ve Işık Elektrik İnş. San. Ltd. Şti.’nin teklif fiyatı sınır değerin altında olduğundan aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;
Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen iddiası kapsamında verilen Kurul Kararında;
“….
Bu kapsamda, idarenin aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin işlemleri aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde değerlendirildiğinde, Isı Teknik Market İnşaat Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük açıklamasında işin prefabrik konut ve temel kısımları için belgelere dayalı olarak açıklama yapıldığı, açıklama istenilen SSK giderleri, sözleşme damga vergisi, karar pulu bedeli, all risk sigorta giderleri için teklif fiyatı içerisinde öngörülen bedellerin belirtildiği, ayrıca inşaat imalatları üzerinden %25 oranında yüklenici karının teklif fiyata dâhil edildiği, işin temel kısımlarına ilişkin açıklamada Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayınlanmış birim fiyatlar ile buna ilişkin analizlerin kullanıldığı, analizlerde işçilik hariç anılan Bakanlıkça belirlenen 2011 yılına ait kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların kullanıldığı, işçilik birim fiyatlarının ise ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin üzerinde olduğu, prefabrik konutların duvar, kapı, pencere vb. diğer elemanları fabrikasyon olarak üretilen ve konutun yapılacağı beton platform üzerine monte edilen konutlar olduğu, dolayısıyla, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13 üncü maddesinin son paragrafındaki “…Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.” açıklaması uyarınca istekli tarafından prefabrik konutlar için mevzuat uygun olarak düzenlenmiş fiyat teklifinin sunulmasının yeterli olduğu anlaşıldığından, ihale komisyonu tarafından anılan isteklinin aşırı düşük açıklamasının yeterli görülmesi işleminin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.” şeklinde belirtilen gerekçelere dayanılarak, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük açıklamaları mevzuata uygun bulunmuştur.
Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13 üncü maddesinde; “...Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.” açıklaması yer almaktadır.
Bu açıklama uyarınca, idarece aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülerek ihalenin üzerinde bırakıldığı Isı Teknik Market İnşaat Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük açıklaması kapsamında sunulan 16.03.2012 tarihli ve Akademi Prefabrik İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş olan 1 adet 79 m2 2+1 prefabrik ev yapılmasına ilişkin fiyat teklifinde, “79 m2 Prefabrik 2+1 ev yapılması (inşaat, montaj, elektrik tesisatı, mekanik tesisatı, boya yapılması, yer kaplaması, ıslak zemin kaplaması, mutfak dolabı ve nakliye dahil“ ibaresinin yer aldığı, dolayısıyla kamu ihale mevzuatı uyarınca teklif edilen fiyat içerisinde yer alan malzeme, işçilik ve gerekiyorsa nakliye giderlerinin ayrı ayrı kalem halinde maliyet tutarlarının belirtilmesi gerektiği hususu değerlendirilmiş olduğundan,
Başvuru sahibinin iddiaları çerçevesinde Kurulca verilen Kararda belirtilen; “Işık Elektrik İnş. San. Ltd. Şti., Opal On Prefabrik Yapıları ve Özsoy Orman Ürünleri - Çelikerler Ortak Girişimi tarafından sunulan tekliflerin değerlendirmeye alınması ve Işık Elektrik İnş. San. Ltd. Şti.’nin teklif fiyatı sınır değerin altında olduğundan aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” gerekçesi uygun bulunmakla birlikte, yukarıda aktarılan gerekçelere dayanılarak inceleme konusu ihalede ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunduğu açıklamaların uygun olmadığının değerlendirilmesi nedeniyle, anılan isteklinin değerlendirme dışı bırakılarak ihale işlemlerine devam edilmesi gerektiği hususlarında “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemiz ile, Kurulun çoğunluk Kararına katılmıyoruz.
KARŞI OY
Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen iddiasına yönelik olarak Kurul çoğunluğunca verilen karar ile;
“……
……, 09.04.2012 tarihli ihale komisyonu kararında başvuru sahibi Aytekin Yektaş - Yakamoz Mühendislik Mim. İnş. Taah. Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, Işık Elektrik İnş. San. Ltd. Şti., Opal On Prefabrik Yapıları ve Özsoy Orman Ürünleri - Çelikerler Ortak Girişimi tarafından sunulan tekliflerin ise değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmakla birlikte, gerek ihale komisyonu kararında gerekse tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olarak düzenlenen tutanaklarda anılan isteklilerin tekliflerinin geçersiz sayılma nedenlerinin belirtilmediği tespit edilmiştir. Bu haliyle anılan isteklilerin tekliflerinin ihalede değerlendirme dışı bırakılmaları mevzuat aykırı bulunmuştur.
……..
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Işık Elektrik İnş. San. Ltd. Şti., Opal On Prefabrik Yapıları ve Özsoy Orman Ürünleri - Çelikerler Ortak Girişimi tarafından sunulan tekliflerin değerlendirmeye alınması ve Işık Elektrik İnş. San. Ltd. Şti.’nin teklif fiyatı sınır değerin altında olduğundan aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” gerekçeleri üzerinden “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanununun38 inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.
İhale komisyonunun 09.04.2012 tarihli kararının incelenmesinden, ihale komisyonu tarafından, 1.113.344,58 TL olarak hesaplanan sınır değerin altında teklif veren tek istekli olan Isı Teknik Market İnşaat Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti.’den 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklifine ilişkin açıklama istenildiği ve ihalenin, sunulan açıklamaların uygun görülmesi üzerine anılan istekli üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Aytekin Yektaş - Yakamoz Mühendislik Mim. İnş. Taah. Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin ise ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği tespit edilmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 inci maddesinde; “İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1’den farklı olması dikkate alınmayacaktır.” açıklaması,
Anılan Tebliğin 45.1.2 nci maddesinde; “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.
45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.
Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.
45.1.2.2.İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.
Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.
Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.
Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.
Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının% 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.” açıklaması,
Anılan Tebliğin 45.1.2.3 üncü maddesinde; “İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.
İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.” Açıklaması,
Yer almaktadır.
Bu çerçevede, yukarıda aktarılan Kamu İhale Genel Tebliği maddeleri uyarınca;
İdarelerin aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ve “sıralı analiz girdileri tablosu” oluşturması, ihale komisyonunca, “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/gruplarının belirlenmesi, sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemlerinin sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri olarak belirlenmesi ve bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmaması, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı k?r ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi ve bu analiz girdileri için açıklama yapılmasının istenilmemesi, teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden istenecek açıklama yazısında açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları ile açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerinin belirtilmesi ve isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
İncelemeye konu ihalede de, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi noktasında yukarıda değinilen Tebliğ hükümlerinin göz önünde bulundurulması gerektiği hususunda tereddüt bulunmamaktadır.
İdarece gönderilen bilgi ve belgelerden, yaklaşık maliyet hesabı esas alınarak “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ve “sıralı analiz girdileri tablosu”nun oluşturulmayarak, işe ait teknik şartname ve ihale dokümanında yer alan örnek analiz formatının sorgulama yazısına eklemek suretiyle, Isı Teknik Market İnşaat Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti.’den 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapım yönteminin ekonomikliği, işin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar, teklif edilen işin özgünlüğü hususlarındaki açıklamalarının SSK giderleri, sözleşme damga vergisi, karar pulu bedeli, all risk sigorta giderlerini de kapsayacak şekilde idareye sunulmasının talep edildiği anlaşılmıştır. Bu durumda, idarece yaklaşık maliyet hesabı sonrasında ihale onayı alınmadan önce, yaklaşık maliyet hesabı esas alınarak “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ve “sıralı analiz girdileri tablosu”nda belirtilecek, açıklanma istenilmesi gereken her bir iş kalemi ile bu kalemlerin her birinde açıklama istenilmeyecek analiz girdilerine ilişkin bir belirleme yapılmadığı, dolayısıyla söz konusu hususun yukarıda yer verilen Kamu İhale Genel Tebliği açıklamalarına uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda idarenin Kamu İhale Genel Tebliğine aykırı olduğu tespit edilen işlemler ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin yaptığı aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu yönündeki idare değerlendirmesinin iptal edilmesi; yapılan mevcut açıklamalar dikkate alınmaksızın; teklifi sınır değerin altında kalan istekliden yeniden Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 nci maddesine uygun şekilde aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve ilgili yazıda açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerinin belirtilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Yukarıda açıklanan gerekçelere göre, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince, “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurulca alınan karara katılmıyorum. (¤¤)