(4734 S. K. m. 54, 65)
Toplantı No: 2011/016
Gündem No: 20
Karar Tarihi: 21.02.2011
Karar No: 2011-UH.I-770
Şikayetçi: Mustafa Köksal / Köksal Ticaret, Akay Caddesi 11/5 Bakanlıklar/ANKARA
İhaleyi yapan idare: Yozgat Çocuk Yuvası Müdürlüğü, Yukarı Nohutlu Mah. Yurt Cad. No:2 YOZGAT
Başvuru tarih ve sayısı: 26.01.2011 / 5216
Başvuruya konu ihale: 2010/565714 İhale Kayıt Numaralı "Bina, Bahçe ve Çevrenin Temizliği, Çamaşırların ve Bulaşıkların Yıkanması, Malzemesiz Yemek Hizmetinin Yürütülmesi (Aşçılık) Hizmeti Alımı" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: 16.02.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.71.00.00-101.04-.H.[03.60].(0182)./2011-11E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Yozgat Çocuk Yuvası Müdürlüğü tarafından 04.01.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Bina, Bahçe ve Çevrenin Temizliği, Çamaşırların ve Bulaşıkların Yıkanması, Malzemesiz Yemek Hizmetinin Yürütülmesi (Aşçılık) Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Mustafa Köksal / Köksal Ticaret’in 12.01.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 21.01.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 26.01.2011 tarih ve 5216 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.01.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
1) 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,
2) Tespit edilen aykırılıkların incelenmek üzere Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğüne bildirilmesine,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;
1) İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olduğu,
2) İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin özel sektöre ait olduğu ve dolayısıyla geçersiz sayılması gerektiği,
3) Yaklaşık maliyetin ilk oturumda açıklanmadığı,
4) İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük açıklamasının ihale dosyasına kesinleşen ihale kararından sonra eklendiği,
İddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:
İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde; “2.1. İhale konusu hizmetin;
a) Adı: bina, bahçe ve çevrenin temizliği, çamaşırların ve bulaşıkların yıkanması, malzemesiz yemek hizmetinin yürütülmesi (aşçılık)
b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.
2011 Yılı 344 günlük 10 işçi ile (8 işçi ile temizlik, 2 işçi ile aşçılık) hizmet alımı işi.
Bina, bahçe ve çevrenin temizliği, çamaşırların ve bulaşıkların yıkanması,
Malzemesiz yemek hizmetinin yürütülmesi (aşçılık)” düzenlemesi,
“Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20 nci maddesinde; “20.1. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir.” düzenlemesi,
“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde; “...Hizmet alımı yoluyla temizlik işinde çalışan (8) kişiye brüt asgari ücretin % 30 (yüzde otuz) fazlası ödenecektir.
Hizmet alımı yoluyla malzemesiz yemek hizmeti (aşçılık) işinde çalışan (2) kişiye brüt asgari ücretin % 60 (yüzde altmış) fazlası ödenecektir.
Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde temizlik işinde çalışan (6) kişilere çalışılan her gün için günlük ücretine ilaveten ayrıca bir günlük ücret ödenir.
Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde malzemesiz yemek hizmeti (aşçılık) işinde çalışan (2) kişiye çalışılan her gün için günlük ücretine ilaveten ayrıca bir günlük ücret ödenir.
Hizmet alımı personeline (temizlik, aşçı) aylık (26 gün) üzerinden bir gün için brüt 4,00.-TL (Dört Türk Lirası) yol ücreti ödenecek olup, bordroda gösterilecektir.
Hizmet alımı personelin yemeği, mesaisine denk gelen öğünlerde idarece ayni olarak verilecek olup, bu gider için yüklenici tarafından ayrıca maliyet hesabı yapılmayacaktır.
Hizmet alımı personeline aşağıda cinsi ve miktarı yazılı olan giyecek ayni olarak verilecektir.
1 - Temizlik işçisi üniforması (1 Takım yazlık)
2 - Temizlik işçisi üniforması (1 Takım kışlık)
3 - Aşçılık kıyafeti (3'er Takım)
…
25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:
Hizmet alımı yoluyla temizlik işinde çalışan (8) kişiye (temizlik işçisi) brüt asgari ücretin %30 (yüzde otuz) fazlası ödenecektir.
Hizmet alımı yoluyla malzemesiz yemek hizmeti (aşçılık) işinde çalışan (2) kişiye (aşçı) brüt asgari ücretin %60 (yüzde altmış) fazlası ödenecektir.
Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde temizlik işinde çalışan (6) kişiye çalışılan her gün için günlük ücretine ilaveten ayrıca bir günlük ücret ödenir.
Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde malzemesiz yemek hizmeti (Aşçılık) işinde çalışan (2) kişiye çalışılan her gün için günlük ücretine ilaveten ayrıca bir günlük ücret ödenir.
25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:
Hizmet alım personeline aylık (26 gün) üzerinden bir gün için brüt 4,00 TL (Dört Türk Lirası) yol ücreti ödenecek olup bordroda gösterilecektir.
Hizmet alımı personelin yemeği, mesaisine denk gelen öğünlerde idarece ayni olarak verilecek olup, bu gider için yüklenici tarafından ayrıca maliyet hesabı yapılmayacaktır.
Hizmet alımı personeline aşağıda cinsi ve miktarı yazılı olan giyecek ayni olarak verilecektir.
1 - Temizlik işçisi iş kıyafeti (1'er Takım yazlık)
2 - Temizlik işçisi iş kıyafeti (1'er Takım kışlık)
3 - Aşçı kıyafeti (3'er Takım)
…
25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.
Bu iş için iş kazaları ve meslek hastalıkları sigorta prim oranı Temizlik hizmeti için: %2 arası, aşçılık hizmeti için: 1’dir.” düzenlemesi,
“Fiyat farkı” başlıklı 47 nci maddesinde; “47.1. Bu ihalede fiyat farkı hesaplanacaktır.” düzenlemesi,
“İşe başlama ve iş bitirme tarihi” başlıklı 48 inci maddesinde; “48.1. Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 3 (üç) gün içinde işe başlanır.
…
48.3. İşin süresi 344 (Üçyüz kırk dört) gündür.” düzenlemesi yer almaktadır.
Teknik şartnamenin “Malzeme ve araç gereçle ilgili hususlar” başlıklı 5 inci maddesinde; “1- … Ancak bakım ve onarım giderleri yüklenici firmaya ait olup sözleşme bitiminde faal vaziyette kuruluşa teslim etmesi zorunludur.
İdareye ait malzemenin cinsi:
1- 2 Adet derin dondurucu
2- 1 Adet sanayi tipi çamaşır makinesi
3- 3 Adet ev tipi çamaşır makinesi
4- 10 Adet ütü masası
5- 2 Adet ev tipi buzdolabı
6- 1 Adet sanayi tipi kurutma makinesi
7- 1 Adet pasta-börek fırını
8- 1 Adet kuzine
9- 1 Adet servis arabası
10- 1 Adet et kıyma makinesi
11- 2 Adet mini buzdolabı
12- 4 Adet su sebili
13- 1 Adet ekmek kesme makinesi
14- 1 Adet sanayi tipi bulaşık makinesi
15- 2 Adet dikiş makinesi” düzenlemesi yer almaktadır.
Bu düzenlemeler çerçevesinde teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti 174.414,07 TL olmaktadır.
Bununla birlikte Kısa Vadeli Sigorta Kolları Prim Tarifesine ilişkin Bakanlar Kurulu Kararnamesinin “Esas işin fer’i ve mütemmimi olan işlerde prim oranları” başlıklı 6 ncı maddesinde; “(1) Bir işyerinde yürütülen ve esas işin fer’i ve mütemmimi mahiyetinde olan bütün işlerin sigorta primleri, esas işin tabi tutulduğu prim haddine göre hesaplanır. Ancak, esas işin fer’i ve mütemmimi sayılan işler, sigortalıları birbirine karışmayacak şekilde, ayrı ve bağımsız olarak yürütüldüğü ve Kurumda ayrı bir işyeri olarak tescil edilmiş olduğu takdirde her biri kendi tehlike sınıfının prim haddine tabi olur.” hükmü ile,
“Aynı işyerinde, aynı işveren tarafından yürütülen işler” başlıklı 7 nci maddesinde; “(1) Aynı işveren tarafından, aynı işyerinde yürütülen ve mahiyetleri bakımından ayrı özellikler gösteren ve farklı tehlike sınıflarına dahil olan bütün işler, işyerinde en yüksek tehlike sınıfına giren işin prim oranına tabi olur.” hükmü yer almaktadır.
Bu Kararname çerçevesinde tek bir sigorta risk prim oranın belirlenmesi gerekmektedir. İhale konusu işte yemek ve temizlik işinde çalıştırılacak personel bulunmaktadır. Bu iki iş birbirinin fer’i ya da mütemmim işi değildir. Bu halde 7 nci madde gereğince en yüksek risk prim oranının uygulanması gerekmektedir. Oysa ki, idari şartnamenin zikredilen maddesinde % 1 ve % 2 oranında iki farklı oran belirlenmiştir. İşin yürütülmesi aşamasında iki farklı oran değil, en yüksek oran olan % 2 üzerinden primler hesaplanarak SGK’ye ödenecektir. Sonuçta doküman bu haliyle mevzuata aykırı olup, sağlıklı teklif verilmesini ve değerlendirilmesini etkilediğinden ihalenin iptali gerekmektedir.
2) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:
İdari şartnamenin 7.5.1 inci maddesinde; “İsteklinin yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;
a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya
b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri
sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 30'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.” düzenlemesi yer almaktadır.
İhale üzerinde bırakılan istekli Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Muammer Tuksavul Turhal Şeker Fabrikasına ait 2010/29462 ofis temizlik ve yemek servisi işine ait bir iş bitirme belgesi sunmuştur.
Söz konusu iş 4734 sayılı Kanunun 19 uncu maddesine göre yapılmış bir iştir. Anılan kuruluşun bir kamu kuruluşu olup olmadığı konusunda tereddüt oluştuğundan bu durum ilgili kuruluşa sorulmuş ve gelen 16.02.2011 tarihli ve 1593 sayılı cevabi yazıda iş deneyimini düzenleyen kuruluşun bir kamu kuruluşu olduğu belirtilmiştir.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar” başlıklı 43 üncü maddesinde; “(1) İş deneyim belgeleri; Kanun kapsamındaki idareler ile Kanun kapsamı dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarına (kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve vakıf yükseköğretim kurumları hariç) bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak yurt içinde veya yurt dışında gerçekleştirilen işler ya da denetlenen veya yönetilen yapımla ilgili hizmet işleri için, iş sahibi tarafından düzenlenir ve sözleşmeyi yapan yetkili makam tarafından onaylanır.” hükmü yer almaktadır.
Bu itibarla söz konusu iş deneyim belgesi geçerli bir belgedir. Sonuç olarak, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.
3) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 56 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında; “ (3) Hazır bulunanlar önünde yapılan ilk oturumda, sunulan zarflardan uygun olanların açılması ve belge kontrolünün yapılması aşamasında, aday veya isteklilerce sunulan belgeler tek tek kontrol edilerek hangi belgelerin sunulduğu Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağında her belge için açılmış bulunan sütunlara kaydedilerek gösterilir. İhale usulüne göre ilgili oturumda istekliler ve teklif ettikleri fiyatlar ile işin yaklaşık maliyeti duyurularak tutanak düzenlenir. Bu tutanakların komisyon başkanınca onaylanmış suretleri, isteyenlere imza karşılığı verilmeden oturum kapatılamaz.” hükmü yer almaktadır.
İhale işlem dosyasında “Teklif Edilen Fiyatlara ve Yaklaşık Maliyetin Açıklanmasına İlişkin Tutanağın Hazır Bulunanlar Önünde Yapılan İlk Oturumda Talep Edenlere Verildiğine İlişkin Tutanak” yer almamaktadır. İşin yaklaşık maliyetinin ilk oturumda açıklanıp açıklanmadığı ihale işlem dosyası üzerinden anlaşılabilecek bir husus değildir.
Bu durumun idarenin bağlı bulunduğu Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından araştırılması gerekmektedir.
4) Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak:
İhale tarihi 04.01.2011’dir.
İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması idare kayıtlarına 04.01.2011 tarih ve 12 sayı ile kaydedilmiştir.
İhale kararının onay tarihi de 04.01.2011’dir. Bu itibarla başvuru sahibinin “ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının daha sonradan idare kayıtlarına alındığı” yönündeki iddiası yerinde görülmemiştir.
Bununla birlikte, aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, işçilik hesaplama modülüne ait çıktıların “09.01.2011” tarihinde yani komisyon kararından beş gün sonra alındığı görülmektedir. Bu durumun nedeni ihale işlem dosyasından anlaşılabilecek bir husus değildir ve idarenin bağlı bulunduğu Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından araştırılması gerekmektedir.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;
1) Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,
2) Tespit edilen aykırılıkların incelenmek üzere Başbakanlık Sosyal Hizmetler Ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğüne bildirilmesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)