(4734 S. K. m. 54, 65)
Toplantı No: 2021/029
Gündem No: 55
Karar Tarihi: 29.07.2021
Karar No: 2021/UY.II-1438
BAŞVURU SAHİBİ:
Öz Aras Grup İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. - Akçadağ İnş. Tic. ve Taah. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Devlet Su İşleri 22. Bölge Müdürlüğü,
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2020/606228 İhale Kayıt Numaralı “Giresun - Dereli Kızıltaş Köyü Aksu Deresi” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Devlet Su İşleri 22. Bölge Müdürlüğü tarafından 10.12.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Giresun - Dereli Kızıltaş Köyü Aksu Deresi” ihalesine ilişkin olarak Öz Aras Grup İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. - Akçadağ İnş. Tic. ve Taah. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 06.05.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 25.05.2021 tarih ve 24376 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.05.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 03.05.2021 tarihinde EKAP üzerinden kendilerine tebliğ edilen ihale komisyonu kararında ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin Bayındırlar Yapı A.Ş. - Özcan Erbaş İş Ortaklığı, ekonomik açıdan avantajlı ikinci teklif sahibinin ise Adsel İnş. Taah. Nak. Turz. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. olarak belirlendiği, ancak bahse konu isteklilerin sundukları aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin reddedilmesi gerektiği, şöyle ki;
1) Bahse konu istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında, idarece açıklanması istenilen iş kalemlerinin tamamı için açıklama yapılmadığı ve söz konusu iş kalemleri için öngörülen analiz fiyatları ile icmal sayfasında belirtilen fiyatların uyumlu olmadığı, bahse konu açıklamalarda sözleşme ve genel giderler ve anılan isteklilerin toplam teklif içerisindeki kârının oranının gösterilmediği, anılan istekliler tarafından kullanılan analiz formatlarının idarece verilen analiz formatlarına uygun olmadığı,
2) Bahse konu istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamındaki analizlerde kullanılan işçilik girdisi için öngörülen saatlik ücretin 2020 yılına ilişkin saatlik asgari ücretin altında olduğu, ihale konusu işin gerçekleştirilmesi için şantiyede çalışacak inşaat mühendisi ücretine ilişkin giderin açıklanmadığı,
3) Bahse konu istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında idarece açıklanması istenilmeyen analiz girdileri için miktar ve birim fiyat belirtilmediği,
4) Bahse konu istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında hangi kurum ve kuruluşa ait birim fiyatlarının kullanıldığının belirtilmediği, söz konusu birim fiyatların ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenen birim fiyattan daha düşük olduğu, güncel olmayan geçmiş yıllara ait pozların kullanıldığı,
5) Bahse konu istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında akaryakıt girdisi için öngörülen birim fiyatın EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan ilan tarihi ile ihale tarihi arasında açıklanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında olduğu, söz konusu girdinin kg/TL cinsine dönüştürülmesinde kullanılan kesafet oranının TSE standartlarına uygun olmadığı ve yapılan hesaplamanın hatalı olduğu,
6) Bayındırlar Yapı A.Ş. - Özcan Erbaş İş Ortaklığı ve Adsel İnş. Taah. Nak. Turz. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında malzeme, işçilik, nakliye gibi girdilerin ve elektrik tesisatı vb. iş kalemlerine ait malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterilmediği, bahse konu isteklilerce idarece açıklanması istenen iş kalemleri içerisinde yer alan nakliye girdilerine ilişkin bir açıklama sunulmadığı veya söz konusu girdilere ilişkin Çevre Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan güncel katsayı ve nakliye formülünün kullanılmadığı, aşırı düşük teklif sorgulama talebine ilişkin tebliğ edilen yazı ile ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafelerle savunması kabul edilen firmaların mesafelerinin uyumlu olmadığı, nakliye işlerine ait fiyatların liste halinde sunulmadığı,
7) Bahse konu istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin, fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan ilgili meslek mensubu tarafından iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle mevzuat hükümleri gereği bulunması gereken ibarelere yer verilerek imzalanıp kaşelenmediği, bahse konu fiyat tekliflerinin ilgili girdinin ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olduğu veya fiyat teklifi veren firma tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmadığı, bahse konu fiyat tekliflerinde ilgili girdinin satışlarının hangi geçici vergi beyanname dönemine ait olduğunun belirtilmediği, söz konusu fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden tespit tutanaklarının son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin düzenlenmediği, “İmalatta satın alınan ve beton pompasıyla basılan (Hazır Beton) C20 betonu”, “Ocak taşı ile 350 dozlu çimento harçlı kargir inşaat”, “Sanat yapılarında (Menfez + Köprü + Betonarme U Kanal) satın alınan ve beton pompasıyla basılan (Hazır Beton) C25 betonu” girdileri ve özel poz niteliğinde olan imalatlar için alınan fiyat tekliflerinin ilgili alanda faaliyet gösteren firmalardan alınmadığı, “C16-20-25 Hazır beton” girdisine ilişkin alınan fiyat tekliflerindeki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının gerçeği yansıtmadığı, söz konusu teklifin piyasa rayicini yansıtmadığı, tutanaklarda yer alan fatura bilgileri tablosunda hazır beton harçları girdisine ilişkin bir fatura bulunmadığı, tespit tutanaklarında ilgili girdilerin hangi üretim tesisinde üretildiği ve işin yapılacağı yere olan uzaklığının gösterilmediği ve nakliye mesafelerinin mevzuata uygun olarak hesaplanmadığı, açıklama istenilen fiyat teklifi alınarak açıklama yapılan söz konusu girdilere ilişkin nakliye dahil fiyat teklifi alınmadığı, nakliye gideri dahil olarak alınan fiyatların ise uygun olmadığı, şöyle ki; söz konusu girdilere ilişkin nakliye dahil fiyat alınmasının farklı özellikleri içeren birden fazla iş için tek bir fiyat teklifi alınması sonucunu doğurması nedeniyle uygun olmadığı,
8) Bahse konu istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamındaki analizlerde çarpım ve toplama işlemlerinin hatalı olduğu, söz konusu hatanın düzeltilmesi durumunda analizlere ilişkin öngörülen fiyatın, bahse konu isteklilerce teklif edilen bedelin üzerinde olduğunun görüleceği,
9) İdarece isteklilere tebliğ edilen aşırı düşük teklif sorgulama talebine ilişkin yazının ekinde yer alan açıklanması istenen iş kalemlerinin alt girdilere ayrıştırılarak açıklanmasının istenmediği, bu durumun işçilik giderinin açıklanması istenmeyen girdi olarak belirlenmesi sonucunu doğurduğu,
10) Bahse konu istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı ve seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda yapılan açıklamada; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının açıklanmadığı,
11) İş kalemleri içerisinde yer alan bütün işçilik girdilerinin analiz toplamının %3’üne eşit veya altında olmasına bakılmaksızın açıklama istenilecek girdiler arasında gösterilmesi gerektiği,
Bayındırlar Yapı A.Ş. - Özcan Erbaş İş Ortaklığı ve Adsel İnş. Taah. Nak. Turz. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, şöyle ki;
12) Anılan istekliler tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilanço ve eş değer belgelerinin İdari şartname’nin 7.4.2. maddesinde yer alan asgari kriterleri sağlamadığı iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
Başvuruya konu ihale ilan tarihinde yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “… 45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.
45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.
Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.
45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.
Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.
Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.
Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.
Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.
45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.
İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.
…
45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;
…
b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.
45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;
a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,
…
(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.
İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.
Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında (Değişik ibare: 16/03/2019-30716 R.G./14.md.) veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.
45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.
…
İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.
İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.
45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.
45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.
45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.
45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.
45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;
a) Yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.
45.1.11.Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.
45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.
45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.
İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;
a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,
b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,
c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,
ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,
d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,
e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,
f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.
İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.
…
45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.
Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir.
Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.
Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir.
…
45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.
45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)
45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)
45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. …
45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.
Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.
Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerekir. Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir.
İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.
Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.
…
45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.
45.1.13.11. (Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.
Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.
…
45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.
45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir.
45.1.13.16. Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz.
…
45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.
…
45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur. …” açıklamaları,
Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: Giresun-Dereli Kızıltaş Köyü Aksu Deresi
b) Türü: Yapım işleri
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Yatırım proje No'su (Yapım İşlerinde): 2012A01-60 (Taşkın ve Rusubat Kontrolü)
d) Kodu:
e) Miktarı: 5 adet tersip bendi, 6.609,00 m kargir duvar ve korkulukları, 9 adet menfez imalatları.
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Giresun/Dereli İlçesi” düzenlemesi yer almaktadır.
İhale işlem dosyası incelendiğinde; başvuruya konu ihalenin 10.12.2020 tarihinde elektronik ortamda gerçekleştirildiği, söz konusu ihaleye 20 isteklinin e-teklif verdiği, ihale komisyonunca sınır değerin 28.710.452,35 TL olarak hesaplandığı ve sınır değerin altında geçerli teklif sunmuş olan 4 istekliye 04.02.2021 tarihinde EKAP üzerinden aşırı düşük teklif sorgulama talebi yazısının tebliğ edildiği, bahse konu yazıda “… sunduğunuz teklifin aşırı düşük olduğu kararına varılmıştır. Bu düşüklüğe neden olan maliyet bileşenleri ile ilgili açıklamalarınızı belgeleriyle birlikte 12.02.2021 tarihi mesai bitimine kadar idaremize ulaştırmanız gerekmektedir.” ifadelerine yer verildiği ve söz konusu yazının ekinde açıklanması istenilen iş kalemlerine ilişkin analiz tablolarının yer aldığı, bahse konu tablolarda açıklanması istenilen ve istenilmeyen analiz girdilerinin belirtildiği, 03.05.2021 onay tarihli ihale komisyonu kararında; ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin Bayındırlar Yapı A.Ş. - Özcan Erbaş İş Ortaklığı, ekonomik açıdan avantajlı ikinci teklif sahibinin ise Adsel İnş. Taah. Nak. Turz. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. olarak belirlendiği tespit edilmiştir.
İdarenin anılan isteklilere EKAP üzerinden tebliğ ettiği “Aşırı düşük teklif açıklama talebi”ne ilişkin yazısı incelendiğinde; bahse konu yazının ekinde açıklanması istenilen iş kalemlerinin “İmalatta satın alınan ve beton pompasıyla basılan (Hazır beton) C20 betonu” ve “Ocak taşı ile 350 dozlu çimento harçlı kargir inşaat” olduğu, söz konusu iş kalemlerinin alt girdilerine ilişkin miktarları da gösterilerek analiz tablolarının tebliğ edildiği görülmüştür.
Yapılan inceleme ve tespitler çerçevesinde; başvuru sahibinin iddiasının aksine, anılan istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında idarece açıklanması istenen iş kalemlerinin tamamına ilişkin açıklamanın sunulduğu, bahse konu açıklamalardaki kullanılan analiz formatlarının idarece isteklilere tebliğ edilen analiz formatları ile uyumlu olduğu, bunun yanı sıra, söz konusu iş kalemleri için öngörülen analiz fiyatlarının açıklama kapsamında sunulan diğer belgeler ile uyumlu olduğu, bahse konu isteklilerin açıklamaları kapsamında yüklenici kar oranını gösterdiği, sözleşme ve genel giderlerin ise idarece açıklanması istenen bir gider olarak belirtilmediği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
2020 yılı için brüt asgari ücret 2.943,00 TL olup söz konusu tutar üzerinden saatlik asgari ücret (2.943,00/30/7,5=13,08 TL/saat) 13,08 TL/saat olarak hesap edilmektedir.
Yapılan inceleme ve tespitler çerçevesinde; başvuru sahibinin iddiasının aksine, anılan isteklilerce aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında idarece açıklanması istenilen iş kalemlerindeki analiz girdisi olan işçilik maliyeti ile ilgili olarak 2020 yılı saatlik asgari ücret olan 13,08 TL/saat’in altında birim fiyat öngörülmediği, bunun yanı sıra, idarenin aşırı düşük teklif sorgulama talebine ilişkin yazısında inşaat mühendisine ait ücretin açıklanması istenilen bir analiz girdisi olarak belirlenmediği ve söz konusu yazının ekinde yer alan açıklanması istenilen iş kalemlerinde söz konusu giderin analiz girdisi olarak yer almadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır
3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:
Başvuruya konu edilen isteklilerin sundukları aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde; idarece açıklanması istenilmeyen analiz girdileri için idarenin verdiği analiz formatında belirtilen miktarların kullanıldığı ve söz konusu girdiler için en az 0,01 TL bedel öngörüldüğü tespit edilmiştir.
Yapılan tespitler çerçevesinde; başvuru sahibinin iddiasının aksine, anılan isteklilerce sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında, açıklanması istenmeyen analiz girdileri için idarece belirlenen miktarlar kullanılarak bir bedel öngörüldüğü anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.
4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:
Bayındırlar Yapı A.Ş. - Özcan Erbaş İş Ortaklığı ve Adsel İnş. Taah. Nak. Turz. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında; kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatlarını (2020 yılı) kullandıkları analiz girdileri için hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını gösteren ve ilgili girdinin birim fiyat poz numarasının da belirtildiği listeyi sundukları, kullanılan fiyatların ilgili kamu kurum ve kuruluşuna ait güncel rayiç bedeller olduğu anlaşılmıştır.
Yapılan tespitler çerçevesinde; başvuruya konu edilen isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında kamu kurum kuruluşlarınca yayımlanan cari yıl rayiç fiyatlarını kullandıkları analiz girdilerine ilişkin listeyi açıklamaları kapsamında sundukları ve söz konusu listelerde yer alan bedellerin ilgili kamu kurum ve kuruluşuna ait 2020 yılı rayiç bedelleri olduğu anlaşıldığından; başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.
5) Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:
Bayındırlar Yapı A.Ş. - Özcan Erbaş İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; akaryakıt girdisi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan (2020 yılı) 6,49 TL rayiç bedelin kullanıldığı tespit edilmiştir.
Adsel İnş. Taah. Nak. Turz. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; akaryakıt girdisi için EPDK tarafından il bazında (Giresun) günlük yayımlanan 20.11.2020 tarihine ait fiyatın (KDV hariç 4,81 TL) esas alındığının ifade edildiği, 0,820 – 0,845 motorin litre/kg dönüşüm katsayı aralığından 0,845 katsayısı kullanılmak suretiyle 4,81 TL olan KDV hariç akaryakıt litre fiyatından 5,6923 TL KDV hariç akaryakıt kilogram fiyatına ulaşıldığı ve yukarıda aktarılan Tebliğ’in 45.1.13.14’üncü maddesindeki açıklamaya uygun şekilde akaryakıtın kilogram fiyatı 0,90 ile çarpılarak 5,13 TL akaryakıt kilogram fiyatının bulunduğu ve 5,13 TL motorin fiyatının açıklama kapsamında sunulan ayrıntılı analizlerde kullanıldığı tespit edilmiştir.
Yapılan tespitler çerçevesinde; Bayındırlar Yapı A.Ş. - Özcan Erbaş İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında akaryakıt girdisi için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan rayiç bedeli kullandığı, Adsel İnş. Taah. Nak. Turz. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise açıklaması kapsamında kullandığı akaryakıt fiyatlarının, EPDK’nın günlük il bazında yayımlanan akaryakıt fiyatlarıyla karşılaştırılması sonucunda, yapılan hesaplamalarda ve anılan girdinin litre/kg dönüşümünde herhangi bir mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından; başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.
6) Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:
Bayındırlar Yapı A.Ş. - Özcan Erbaş İş Ortaklığı ve Adsel İnş. Taah. Nak. Turz. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde; açıklanması istenen iş kalemleri içerisinde yer alan işçilik ve nakliyeye ilişkin girdiler için ayrı ayrı açıklama yapıldığı, idarece açıklanması istenen iş kalemleri arasında başvuru sahibinin iddia ettiği üzere elektrik tesisatına ilişkin bir girdinin bulunmadığı, bunun yanı sıra açıklanması istenen söz konusu iş kalemleri içerisinde malzeme ve montaj giderine ilişkin bir girdinin de bulunmadığı tespit edilmiştir.
Bahse konu isteklilerin “Ocak taşı ile 350 dozlu çimento harçlı kargir inşaat” iş kalemi içerisinde yer alan “Taş nakliyesi (35 km)” ve “Kum nakliyesi (35 km)” girdilerine ilişkin Çevre Şehircilik Bakanlığı ve Karayolları Genel Müdürlüğü’ne ait güncel nakliye formüllerini kullandığı anlaşılmıştır.
Yapılan tespitler çerçevesinde; başvuru sahibinin iddiasının aksine, anılan istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarına ait nakliye formüllerini kullanarak nakliye girdilerine ilişkin bir açıklama yapıldığı, bahse konu isteklilerce, idarece tebliğ edilen aşırı düşük teklif sorgulama talebine ilişkin yazının ekinde bulunan iş kalemlerine ilişkin analizlerdeki girdilerin açıklamasında ifade edilen nakliye mesafelerinin kullanıldığı, bunun yanı sıra, açıklanması istenen iş kalemlerindeki her bir girdinin ayrı ayrı açıklandığı tespit edildiğinden; başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.
7) Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:
İhale üzerinde bırakılan Bayındırlar Yapı A.Ş. - Özcan Erbaş İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgeler incelendiğinde; “C20/C25 Hazır Beton Harcı (Nakliye, pompaj dâhil)(Beton tesisi - İş yeri azami mesafe=120 km)” analiz girdisinin tevsiki için 08.02.2021 tarihinde Bulancak Beton En. Mad. İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. tarafından alınan fiyat teklinin sunulduğu, fiyat teklifinde “ … Teklif birim fiyatlara malzemelerin şantiyenize teslimi dâhildir.” ifadelerine yer verildiği, söz konusu fiyat teklifinin meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 08.02.2021 tarih ve 1 sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ifadelerine yer verilerek iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle imzalanıp kaşelendiği, anılan fiyat teklifinde “2020 yılı 3. geçici vergi beyan dönemi verilerine göre hazırlanmıştır.” ifadelerinin yer aldığı, söz konusu fiyat teklifine dayanak teşkil eden satış tutarı tespit tutanağında yer alan fiyat teklifine konu edilen girdinin ağırlıklı ortalama birim satış tutarının ilgili girdiye ilişkin alınan fiyat teklifinin %80’ının altında olmadığı, söz konusu satış tutarı tespit tutanağında mükellefin tespit yapılan geçici vergi beyanname dönemine ait yasal defter tasdik bilgileri tablosunun doldurulduğu, bahse konu tutanakta yer alan fatura bilgileri tablosunda ilgili girdiye ait olduğu belirtilen faturalara yer verildiği tespit edilmiştir.
Anılan istekli tarafından sunulan fiyat teklifine dayanak teşkil eden satış tutarı tespit tutanağında yer alan faturaların incelenmesi amacıyla; 25.06.2021 tarihinde gönderilen yazılar ile fiyat teklifi alınan Bulancak Bet. En. Mad. İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.nden satış tutarı tespit tutanağında yer alan “fatura bilgileri tablosu”nda dökümü yapılan ve taraflarınca düzenlendiği beyan edilen söz konusu faturaların meslek mensubu onaylı birer örneğinin gönderilmesi ve Bulancak Vergi Dairesi Müdürlüğü’nden bahsi geçen firma tarafından satış tutarı tespit tutanağında beyan ettiği faturaların ilgili oldukları dönemlerde Form BA/BS bildirimleri ile beyan edilip edilmediği bilgisi ile söz konusu bilgileri tevsik eden Aylık Form BA/BS bildirimlerinin gönderilmesi istenmiştir.
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından “C20/C25 Hazır Beton Harcı (Nakliye, pompaj dâhil)(Beton tesisi - İş yeri azami mesafe=120 km)” analiz girdisinin tevsiki için aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat teklifine dayanak teşkil eden satış tutarı tespit tutanağının, anılan tutanakta beyan edilen faturaların ve bunlara ait BS bildirimlerinin incelenmesi neticesinde; anılan tespit tutanağındaki fatura bilgileri tablosunda beyan edilen faturalar ile bu faturalara ait BS bildirimleri arasında bir aykırılık bulunmadığı, söz konusu satış tutarı tespit tutanağının mevzuat hükümlerine uygun olarak düzenlendiği tespit edilmiştir.
Bunun yanı sıra; fiyat teklifi alınan firmaya ait Ticaret Sicili Gazetelerinin incelenmesi neticesinde; söz konusu firmaların fiyat teklifi verilen alanda faaliyette bulunduğu, diğer taraftan; söz konusu fiyat teklifleri üzerinde yer alan beyanlardan ve fiyat teklifinin dayanağı olan tespit tutanaklarındaki bilgilerin doğruluğundan anılan belgeleri imzalayıp kaşeleyen ilgili meslek mensubunun sorumlu olduğu, ilgili meslek mensubu ile fiyat teklifi alınan firma arasında imzalanan tam tasdik sözleşmesi veya söz konusu firmanın beyannamelerini imzalamaya yetkili olduğunu gösterir belgelerin aşırı düşük teklif fiyatı açıklaması kapsamında sunulmasına ilişkin olarak mevzuatta bir hüküm bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.
Diğer taraftan; ekonomik açıdan avantajlı teklif sahibi Adsel İnş. Taah. Nak. Turz. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu belgeler incelendiğinde; “C20/C25 Hazır Beton Harcı (Nakliye, pompaj dâhil)(Beton tesisi - İş yeri azami mesafe=120 km)” analiz girdisinin tevsiki için 01.02.2021 tarihinde Bulancak Dem-Mar Hazır Beton/Harun Demir tarafından alınan fiyat teklinin sunulduğu, fiyat teklifinde “… Fiyatlarımıza … yukarıdaki tabloda belirtilen iş kaleminin nakliye . vb. dahildir.” ifadelerine yer verildiği, söz konusu fiyat teklifinin meslek mensubu Mehmet Muhcu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 01.02.2021 tarih ve 002 sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inini altında olmadığını beyan ederim.” ifadelerine yer verilerek iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle imzalanıp kaşelendiği,
Söz konusu fiyat teklifine dayanak teşkil eden satış tutarı tespit tutanağının “Mükellefin tespit yapılan geçici vergi beyanname dönemine ait yasal defter tasdik bilgileri” başlıklı kısmında anılan tutanağın 2020 yılına ait 3’üncü geçici vergi beyanname dönemine ilişkin düzenlendiğinin ifade edildiği, ancak tespit tutanağındaki fiyat teklifine konu edilen girdinin ağırlıklı ortalama birim satış tutarının tespitinde esas alınan faturaları gösteren “Fatura Bilgileri Tablosu” incelendiğinde; 44 adet faturaya yer verildiği, bu faturalardan 7 adedinin 2020 yılının 4’üncü geçici vergi beyanname dönemine ait olduğu, ayrıca söz konusu fatura bilgileri tablosunda yer alan faturaların bazılarının fiyat teklifine konu girdiye uygun olmadığı tespit edilmiştir.
Ekonomik açıdan avantajlı ikinci teklif sahibi Adsel İnş. Taah. Nak. Turz. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat teklifine dayanak teşkil eden satış tutarı tespit tutanağında, tespiti yapılan geçici vergi beyanname döneminin 2020 yılının 3’üncü dönemi olduğunun ifade edildiği ancak anılan tutanakta yer alan fatura bilgileri tablosunda 2020 yılının 4’üncü geçici vergi beyanname dönemine ait faturaların da yer aldığı, ayrıca söz konusu tabloda yer alan bazı faturaların(C30 hazır beton girdisine ilişkin düzenlenmiş faturalar) fiyat teklifi alınan girdiye uygun olmadığı tespit edildiğinden; anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
8) Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:
İhale üzerinde bırakılan Bayındırlar Yapı A.Ş. - Özcan Erbaş İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamındaki analizler incelendiğinde; bahse konu analizlerdeki girdiler için öngörülen birim fiyatlar ile miktarların çarpımlarında ve çarpım sonuçlarına ilişkin toplamlarda hata bulunmadığı,
Adsel İnş. Taah. Nak. Turz. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamındaki analizler incelendiğinde; “İmalatta satın alınan ve beton pompasıyla basılan (Hazır Beton ) C20 betonu” iş kalemine ilişkin bahse konu isteklinin analiz girdileri için öngördüğü birim fiyatlarla kar ve genel giderler hariç analiz toplam tutarının 272,15 TL olarak bulunması gerekirken, anılan istekli tarafından ilgili analiz toplamının 272,14 TL olarak hesaplandığı tespit edilmiştir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden; yapım işi ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında istekliler tarafından sunulan analizlerde çarpım ve toplama işlemlerinde yapılan hataların hesaplama hatası olarak değerlendirilmesi gerektiğinin ifade edildiği, analizler üzerinde yapılan incelemede çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda analiz girdilerine ait fiyatların esas alınarak, hesaplama hatasının ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltileceği, bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatının üzerinde olan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, bu kapsamda; Adsel İnş. Taah. Nak. Turz. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan “İmalatta satın alınan ve beton pompasıyla basılan (Hazır Beton ) C20 betonu” iş kalemine ait analizine ilişkin yapılan hesaplama sonucu bulunan toplam tutarın, isteklinin söz konusu iş kalemi için teklif ettiği birim fiyattan yüksek olmadığı tespit edilmiş olup, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.
9) Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak:
İhale işlem dosyası incelendiğinde; idare tarafından isteklilere tebliğ edilen aşırı düşük teklif sorgulama talebine ilişkin yazının ekinde yer alan açıklanması istenen iş kalemlerine ait analizlerde söz konusu iş kaleminin alt girdilerine ayrıştırılarak açıklama istenecek ve istenmeyecek girdilerin belirlendiği, bahse konu iş kalemleri içerisinde yer alan işçilik girdilerinin ise açıklanması istenen girdiler olarak belirlendiği tespit edilmiştir.
Yapılan tespitler çerçevesinde; başvuru sahibinin iddiasının aksine, idare tarafından açıklanması istenen iş kalemlerinin alt girdilerine ayrıştırıldığı, işçilik girdilerinin açıklanması istenen girdiler arasında yer aldığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.
10) Başvuru sahibinin 10’uncu iddiasına ilişkin olarak:
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden; tekliflerin sınır değerin altında olması durumunda ihale komisyonu tarafından söz konusu tekliflerin önemli bileşenlerinin yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak değerlendirileceği, istekliler tarafından söz konusu hususlarda bir açıklamada bulunulması durumunda belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının açıklanması gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan tespitler çerçevesinde; başvuruya konu ihalede aşırı düşük teklif açıklaması sunan söz konusu isteklilerin mevzuat hükümlerinde ifade edilen maliyet avantajını açıklamak amacıyla aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sunduğu, nitekim başvuru konusu edilen söz konusu isteklilerin aşırı düşük teklif açıklaması yaptığı iş kalemleri için öngörülen fiyatların teklif edilen fiyatın üzerinde olmadığı anlaşıldığından; başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.
11) Başvuru sahibinin 11’inci iddiasına ilişkin olarak:
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden; idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasında sıralı iş kalemleri listesine göre; tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri olarak belirleneceği, bunların dışında kalan iş kalemleri için sorgulama yapılmayacağı, açıklama istenilmesi gereken iş kalemlerine ait idarece oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilerek isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyeceği, tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirleneceği, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyeceği, analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamayacağı anlaşılmaktadır.
Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından; aşırı düşük teklif açıklaması sorgulamasına tabii tutulan iş kalemleri içerisinde yer alan işçilik girdilerinin açıklanması istenilecek analiz girdileri yer alması gerektiğinin anlaşıldığı, başvuru sahibinin iddiasının aksine, sorgulanmaya tabii tutulmayan iş kalemleri içerisinde yer alan işçilik girdilerinin ise açıklanması istenilen analiz girdisi olarak belirlenmesinin gerekmediği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.
12) Başvuru sahibinin 12’nci iddiasına ilişkin olarak:
İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7.4.2’nci maddesinde “İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yılsonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.
a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,
b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y)
sunmaları gerekmektedir.
Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;
a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hak ediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),
b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),
c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,
ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hak ediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.
Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.
…
İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur. ” düzenlemesi yer almaktadır.
İhale üzerinde bırakılan Bayındırlar Yapı A.Ş. - Özcan Erbaş İş Ortaklığnın e-teklifi kapsamında sunduğu yeterlik bilgileri tabloları incelendiğinde; bahse konu İş Ortaklığının pilot ortağı Bayındır Yapı A.Ş.nin sunduğu yeterlik bilgileri tablosunun “Bilanço bilgileri” başlıklı satırında 2019 hesap dönemine ait cari oranın(dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) 1,78, öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif)0,34, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0 olarak beyan edildiği,
Bahse konu İş Ortaklığının özel ortağı Özcan Erbaş’ın sunduğu yeterlik bilgileri tablosu incelendiğinde; bahse konu tablonun “Bilanço bilgileri” başlıklı satırında 2019 hesap dönemine ait cari oranın(dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) 6,77, öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) 0,85, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0 olarak beyan edildiği tespit edilmiştir.
Ekonomik açıdan avantajlı ikinci teklif sahibi Adsel İnş. Taah. Nak. Tur. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu yeterlik bilgileri tablosu incelendiğinde; bahse konu tablonun “Bilanço bilgileri” başlıklı satırında 2019 hesap dönemine ait cari oranın(dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) 1,32, öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) 0,30, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0 olarak beyan edildiği,
Başvuru konusu edilen isteklilerin yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilanço bilgilerinin EKAP üzerinden teyit edilmesi sonucu, herhangi bir aykırılığın bulunmadığı tespit edilmiştir.
Yapılan tespitler çerçevesinde; başvuruya konu edilen isteklilerin yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettiği bilançosunun ve gelir tablosunun İdari Şartname’nin 7’nci maddesinin 4.2’inci fıkrasında düzenlenen kriterleri sağladığı anlaşıldığından; başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in 18'inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Adsel İnş. Taah. Nakl. Tur. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)