(4734 S. K. m. 37, 38, 54, 56, 65) (4447 S. K. Geç. m. 7) (4857 S. K. m. 47) (4735 S. K. m. 6) (Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 9) (İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik m. 20)
Toplantı No: 2009/011
Gündem No: 65
Karar Tarihi: 09.02.2009
Karar No: 2009/UH.III-696
Şikayetçi:
Çankırlar İnşaat Müh. Temz. Elekt. Mad. Nak. Yemekçilik San. ve Tic. Ltd. Şti., Numune Evler Mahallesi İstasyon Caddesi No:15/C K:2 Dörtyol/HATAY
İhaleyi yapan idare:
Botaş Dörtyol İşletme Müdürlüğü, E5 Karayolu Üzeri Pk:5 Dörtyol/HATAY
Başvuru tarih ve sayısı:
24.12.2008 / 36868
Başvuruya konu ihale:
2008/163154 İhale Kayıt Numaralı "Park Bahçe ve Temizlik Hizmetleri" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
04.02.2009 tarih ve H.54.02.0232/2008-67E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
BOTAŞ Dörtyol İşletme Müdürlüğü tarafından 18.11.2008 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Park Bahçe ve Temizlik Hizmetleri” ihalesine ilişkin olarak Çankırlar İnşaat Müh. Temz. Elekt. Mad. Nak. Yemekçilik San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 16.12.2008 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 18.12.2008 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 24.12.2008 tarih ve 36868 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.12.2008 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmemesinin yerinde olmadığı iddiasına yer verilmiştir.
A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
İdari şartnamenin;
2 nci maddesinin (c) bendinde ihale konusu hizmetin fiziki miktarı ve türüne ilişkin, “11 adet park bahçe ve 12 adet temizlik işçisi olmak üzere toplam 23 işçi ile aşağıda belirtilen işlerin yapılması.” düzenlemesi,
6.1 inci maddesinde, “İhale dokümanı aşağıdaki belgelerden oluşmaktadır.
…
5- Götürü Bedel Teklif Mektubu (KİK 018.O/H) …” düzenlemesi,
7.5.6 ncı maddesinde, “İstekliler ISO 9001 ve ISO 14001 kalite ve çevre yönetim sistemi ile Türk Standartları Enstitüsü (TSE) 8358 İş yerleri - Ev, İş yeri ve yerleşim alanlarındaki zararlılar (haşereler ile mücadele hizmetleri) genel kuralları belgelerini teklifleri ile birlikte vereceklerdir.” düzenlemesi,
19 uncu maddesinde, “İstekliler tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlarının miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucu üzerine ihale yapılan istekliyle her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme düzenlenecektir.” düzenlemesi,
26.3 üncü maddesinde, “Ayrıca, isteklinin çalıştıracağı işçinin ücreti, ulaşım gideri, yemek bedeli, diğer hususlarda belirtilen iş ayakkabısı ve iş giysileri, kıdem tazminatları ile her türlü kanuni alacakları teklif fiyata dahildir.” düzenlemesi,
48.1 inci maddesinde, “Fiyat farkı verilecektir.” düzenlemesi,
49.2 nci maddesinde, “İşin süresi 01.01.2009 ile 31.12.2010 tarihleri arasındaki 24 aylık süre.” düzenlemesi,
“VI – Diğer Hususlar” başlıklı bölümünde, “Hizmetin yerine getirilmesi esnasında işçilere ait iaşe, koruyucu malzeme ve iş elbiseleri (Yazlık ve kışlık), iş ayakkabıları ve çizme, yağmurluk, güneşlik, şapka, ve baret gibi malzemeler yüklenici tarafından sağlanacak olup …” düzenlemesi,
Sözleşme tasarısının;
37 nci maddesinde, “… 5. Yüklenici Dörtyol Terminali için 2 adet İstasyonlar için 1' er adet elektrikli süpürge temin edecektir. …
8. Yüklenici, 1 adet yazlık 1 adet kışlık olmak üzere 2 adet iş elbisesi ile 1 adet yazlık 1 adet kışlık olmak üzere 2 adet iş ayakkabısını çalıştıracağı işçilere vereceği gibi iş güvenliği gereği gerekli koruyucu malzemeyi temin edecektir. (Baret, eldiven, çizme vb.)” düzenlemesi,
30 uncu maddesinde, “Öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan işi;
Sözleşmeye esas iş tanımı içinde kalması ve İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması şartlarıyla sözleşme bedelinin % 20'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırmaya idare yetkilidir. …” düzenlemesi,
İhale ilanının 9 uncu maddesinde, “İstekliler tekliflerini, Götürü bedel üzerinden vereceklerdir. İhale sonucu, üzerine ihale yapılan istekliyle toplam bedel üzerinden götürü bedel sözleşme imzalanacaktır. Bu ihalede, işin tamamı için teklif verilecektir.” düzenlemesi,
Yer almaktadır.
İhale dokümanı kapsamında isteklilere götürü bedel teklif mektubu ve götürü bedel teklif cetveli verildiği ve söz konusu götürü bedel teklif cetvelinin;
Götürü Bedel Teklif Cetveli
İhale kayıt numarası*: 2008/163154
İşçilik cinsi Adedi Günlük ücret 24 aylık toplam
Park Bahçe İşçisi 11 adet
Temizlik İşçisi 12 adet
Genel Toplam
şeklinde düzenlendiği tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 nci maddesinde,
“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Teklif Fiyata Dahil Olacak Masraflar” başlıklı XIII-G maddesinde,
“Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesi ve Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartnamelerin “Teklif Fiyata Dahil Olan Masraflar” başlıklı maddesi çerçevesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde aşağıdaki hususlara uyulması gerekmektedir:
…
6- (Değişik: 25/10/2008 – 27035 R.G. / 4 md.) İhale konusu hizmetin iş kazası ve meslek hastalığı bakımdan gösterdiği tehlike sınıf ve derecelerine ilişkin prim oranı, Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünden alınacak yazı ile tespit edilerek yaklaşık maliyet hesabı buna göre yapılacak ve bu prim oranına idari şartnamenin ilgili maddesinde yer verilecektir. Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne yazılacak yazılarda; prim oranının doğru belirlenmesi için ihale konusu işin niteliği ihale dokümanında yapılan düzenlemeler esas alınarak ayrıntılı bir şekilde belirtilecektir.
İdareler, sözleşmenin uygulanması aşamasında aylık prim ve hizmet belgelerindeki prim oranının prim tarifesine uygun olup olmadığını kontrol ederek, hakediş ödemelerini yapacaklardır.
...
10- Çalışacak personelin yemek ve yol maliyetlerinin isteklilerce ayni olarak karşılanmasının öngörüldüğü işlerde, bu ihtiyaçların isteklilerce ayni olarak karşılanacağı idari şartnamelerin ilgili maddesinde belirtilecek ve aylık gün sayısı gösterilecek, ancak buna ilişkin bir bedel öngörülmeyecek, personelin bu ihtiyaçlarının karşılanmasına ilişkin kriterler ve asgari standartlar (yemek çeşidi, kalori vb.) ise ihale dokümanının ilgili bölümünde belirlenecektir. Bu şekilde verilen tekliflerin değerlendirilmesinde ise tekliflerin söz konusu ayni ödemeleri de içerdiği kabul edilerek değerlendirmeler buna göre yapılacaktır. İstekliler, ayni olarak karşılayacakları yemek ve yol maliyetleri için bir bedel öngörecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasına verdiği cevapta bu bedeli belgelendirecektir. …
…
17 – (Ek: 25/10/2008 – 27035 R.G. / 4 md.) 15/5/2008 tarihli ve 5763 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi ile 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 81 inci maddesinin birinci fıkrasına eklenen (ı) bendinde; özel sektör işverenlerinin, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinden, işveren hissesinin beş puanlık kısmına isabet eden tutarın Hazinece karşılanacağı hüküm altına alınmıştır.
İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı tüm hizmet alımı ihalelerinde, teklifler Hazine tarafından karşılanacak olan işveren sigorta primi tutarı dikkate alınmadan, işveren payları üzerinden hesaplanarak sunulacak ve değerlendirilecektir. Bu çerçevede, fiyat farkı hesaplanması öngörülen ihalelerde sözleşmenin yürütülmesi aşamasında, yüklenicinin yukarıda anılan Kanun hükmü uyarınca prim teşvikinden yararlanması halinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların 8 inci maddesinde yer alan, “b) İhale (son teklif verme) tarihi itibarıyla işveren tarafından karşılanacak olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primine ilişkin toplam tutarda; asgari ücret değişikliği veya sigorta primi alt sınır değişikliği ile prim oranları değişikliği gibi sebeplerle meydana gelecek fark,
…506 sayılı Kanun gereğince işveren nam ve hesabına Hazinece yapılacak olan ödemeler de dikkate alınmak suretiyle bu Esasların 7 nci maddesi uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.” hükmü gereğince, Hazine tarafından karşılanan prim tutarı, idare tarafından yüklenicinin hakedişinden kesilecektir.
Diğer taraftan, 5763 sayılı Kanunun 20 nci maddesi ile 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununa eklenen geçici 7 nci maddede;
“18 yaşından büyük ve 29 yaşından küçük olanlar ile yaş şartı aranmaksızın 18 yaşından büyük kadınlardan; bu maddenin yürürlük tarihinden önceki altı aylık dönemde prim ve hizmet belgelerinde kayıtlı sigortalılar dışında olması şartıyla, bu maddenin yürürlük tarihinden önceki bir yıllık dönemde işyerine ait prim ve hizmet belgelerinde bildirilen ortalama sigortalı sayısına ilave olarak bu maddenin yürürlük tarihinden itibaren bir yıl içinde işe alınan ve fiilen çalıştırılanlar için; 506 sayılı Kanunun 72 nci ve 73 üncü maddelerinde sayılan ve 78 inci maddesi uyarınca belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin;
a) Birinci yıl için yüzde yüzü,
b) İkinci yıl için yüzde sekseni,
c) Üçüncü yıl için yüzde altmışı,
d) Dördüncü yıl için yüzde kırkı,
e) Beşinci yıl için yüzde yirmisi,
İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanır.”
hükmüne yer verilmiştir. Ancak aynı maddenin 3 üncü fıkrasının (e) bendi gereğince 4734 sayılı Kanun kapsamında ihalesi yapılan hizmet alımlarında yukarıda belirtilen sigorta primine ait işveren hissesinin İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanmayacağı belirtildiğinden, tekliflerin verilmesi ve değerlendirilmesinde söz konusu teşvikten yararlanılamayacağının dikkate alınması gerekmektedir.” açıklaması,
Aynı Tebliğin XIII-H-b maddesinde,
“b) Hizmet Alımı İhalelerinde:
Personel çalıştırılmasına dayalı olan (ağırlıklı olarak personel çalıştırılan, çalışacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma süresinin tamamının idare için kullanıldığı) hizmet alımı ihalelerinden; temizlik, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri ile sınırlı olmak üzere, verilmiş olan tekliflerin değerlendirilmesinde ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı, noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatına ilişkin genel giderleri karşılamak üzere asgari işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme ve genel giderler hesaplanacaktır. Ayrıca bu hizmetlerde amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatı ile ilgili giderlerin sözleşme ve genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarında bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir.
Amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatı ile ilgili giderler sözleşme ve genel giderler içinde değerlendirildiğinden, idari şartnamelerin "teklif fiyata dahil olan masraflar" kısmında bu giderler için bir bedel öngörülmeyecektir.
Asgari işçilik maliyeti; brüt asgari ücret ile idari şartnamede öngörülen yemek, yol ve giyim bedeli ile işveren sigorta prim tutarından oluşmaktadır. Asgari ücretin üzerinde ödeme öngörülen işlerde brüt asgari ücret yerine öngörülen bu fazla tutar yazılacaktır. Resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, idari şartnamede yapılan belirlemeye göre brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin fazlası üzerinden belirlenecektir.
İşçilik, malzeme ve diğer maliyet kalemleri dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre idarece belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecek, istekliler tarafından yapılan bu açıklamalara ilişkin belgeler değerlendirilerek karar verilecektir.
Aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldıktan sonra asgari işçilik maliyeti üzerinden % 3 sözleşme ve genel giderleri karşılamayan teklifler reddedilecektir. Asgari işçilik maliyeti ve bu maliyet üzerinden hesaplanan % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderleri karşılayan teklifler, idari şartnamede belirtilen diğer maliyet kalemleri (malzeme vb.) dikkate alınmak suretiyle değerlendirilerek ihale sonuçlandırılacaktır.
Söz konusu ihalelere ait malzemeye ve diğer maliyet kalemlerine ilişkin sözleşme giderinin de asgari işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderler içinde yer aldığı kabul edildiğinden, malzeme ve diğer maliyet kalemleri için ayrıca sözleşme gideri hesaplanmayacaktır.
Hesaplanan % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderler, sadece aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olduğundan, bu sözleşme ve genel giderler idarece hazırlanan teklif mektubu eki cetvelde ayrı bir birim fiyat kalemi olarak öngörülmeyecektir. İhale sonuçlandırıldıktan sonra ihale üzerinde kalan isteklinin ödeyeceği ihale kararı damga vergisi, sözleşme damga vergisi ile diğer sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanacaktır.
Hizmet alım ihalelerinde 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi çerçevesinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması durumunda idarelerce açıklama talep yazılarında, "teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler belirtilerek" açıklama istenecektir. …” açıklaması,
Bulunmaktadır.
İdari şartnamede mevzuata aykırı olarak ihale konusu hizmetin iş kazası ve meslek hastalığı bakımdan gösterdiği tehlike sınıf ve derecelerine ilişkin prim oranı belirlenmediğinden, yalnız başvuru sahibinin teklif bedeline ilişkin değerlendirme yapmak üzere bahsedilen oranın % 1 olduğu kabul edilmiş ve ihale konusu işin ulaşım, yemek ve giyim bedeli ile bunlara ilişkin sözleşme giderleri hariç teklif edilmesi gereken asgari maliyet toplamı 441.213,93 YTL olarak bulunmuştur.
Teklif bedeli 435.693,60 YTL olan başvuru sahibinin aşırı düşük teklifine ilişkin sunduğu açıklama incelendiğinde;
- Bir kişinin işçilik maliyetini “5510 sayılı Kanundan doğan indirimi” de dikkate alarak 726 YTL, toplam işçilik maliyetini ise 400.752,00 YTL (=726*23*12*2) olarak hesaplandığı, “yiyecek içecek maliyeti 2 yıllık” kalemine 21.873,00 YTL ve “ihale bedeli sözleşme gideri” kalemine 12.956,71 YTL öngörüldüğü ve açıklama yaptığı kalemlerin toplam tutarının 435.581,71 YTL olarak hesaplandığı,
- Şartnamede işçilere verilmesi öngörülen giyimin stoklarında olduğunun ve istenmesi durumunda bunların yenisinin de temin edilebileceğinin belirtildiği ve bunlara ilişkin proforma fatura sunulduğu,
- Yemek bedeline ilişkin bir firma ile yapılan 21.873,00 YTL tutarındaki sözleşmenin sunulduğu,
- Personel taşıma işlerinin kendi araçları ile yapılacağının belirtildiği ve açıklama ekinde araç satış sözleşmesi ile ruhsat fotokopilerinin sunulduğu,
- Teknik şartnamede belirtilen “all-risk” priminin firmanın yaptığı diğer işlerdeki karından karşılanmasının öngörüldüğü,
- Personelin kıdem ve ihbar tazminatının firmanın kendi imkanları ile ödenmesinin öngörüldüğü,
Tespit edilmiştir.
Öte yandan itirazen şikayet dilekçesinde; personel taşıma işini kendi araçları ile yapacaklarından personel taşıma giderini “bedelsiz” karşılayacaklarının ve “5510 sayılı yasadan doğan % 5 lik indirim” nedeni ile tekliflerinde 17.628,12 YTL indirimin söz konusu olduğunun belirtildiği görülmüştür.
Bu çerçevede; isteklinin teklifinde dikkate aldığını belirttiği “5510 sayılı yasadan doğan % 5 lik indirim” in Kamu İhale Genel Tebliğinin XIII-G maddesi uyarınca tekliflerin hazırlanmasında dikkate alınamayacağı, isteklinin teklif fiyata dahil olduğu düzenlenen ulaşım ve giyim bedeli gibi tüm masrafları teklif bedeline dahil etmesi gerekirken bunları teklif bedeline dahil etmediği ve isteklinin teklif bedelinin teklif edilmesi gereken asgari maliyet toplamının altında olduğu anlaşıldığından, isteklinin aşırı düşük teklifine ilişkin açıklamasının yeterli görülmeyerek teklifinin reddedilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 20 nci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:
ğ) İhale dokümanına süresinde itirazen şikayet başvurusunda bulunulmamış ise, dokümanda teklif bedellerinin birbiriyle karşılaştırılmasını engelleyen eksiklik, belirsizlik veya çelişki yaratan bir düzenlemenin bulunup bulunmadığı yönünden yapılan incelemede;
1- Yukarıda aktarılan düzenlemeler incelendiğinde, ihale dokümanında teklif türü ile ilgili bir biri ile çelişen düzenlemeler yapıldığı anlaşılmaktadır.
İhale dokümanı kapsamında isteklilere götürü bedel teklif mektubu ve götürü bedel teklif cetveli verildiği, idari şartnamede de ihale üzerinde kalan istekli ile teklif birim fiyat sözleşme düzenlenmesinin öngörüldüğü dikkate alındığında idarenin amacının teklif birim fiyat sözleşme düzenlemek olduğu sonucuna ulaşmak mümkündür.
İhale dokümanı kapsamında isteklilere verilen götürü bedel teklif cetveli incelendiğinde, standart formlar arasında yer alan birim fiyat teklif cetvelindeki “miktar”, “birim fiyat” ve “tutar” sütunlarına karşılık idarece hazırlanan teklif cetvelinde sırası ile “adedi”, “günlük ücret” ve “24 aylık toplam” sütunlarının açıldığı görülmektedir.
4735 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi ile idari şartnamenin 19 uncu maddelerinden; teklif cetvelinde yer alan her bir iş kalemine ilişkin tutarın, idarece o iş kalemi için teklif cetvelinde belirlenen miktar ile istekliler tarafından o iş kalemi için teklif edilecek birim fiyatın çarpımı ile bulunacağı anlaşılmaktadır.
Bu çerçevede; incelenen teklif cetvelinde miktarın “işçi sayısı” ve birim fiyatın “günlük ücret” olarak belirlenmiş olması nedeni ile teklif cetvelinin isteklilerce mevzuata uygun olarak doldurulmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır.
2- Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Teklif Fiyata Dahil Olacak Masraflar” başlıklı XIII-G maddesine aykırı olarak, ihale konusu hizmetin iş kazası ve meslek hastalığı bakımdan gösterdiği tehlike sınıf ve derecelerine ilişkin prim oranına idari şartnamede yer verilmediği, bu oranın işçilik maliyeti hesaplamasında ihale üzerinde kalan istekli tarafından % 1 olarak alındığı, aynı oranın idarece yapılan yaklaşık maliyet hesabında ise % 2,5 olarak alındığı tespit edilmiştir. Söz konusu oran belirlenmeden işçilik maliyetinin hesaplanması dolayısı ile teklif bedelinin belirlenmesi mümkün bulunmadığından ihale işlemleri ve ihale kararının iptal edilmesi gerekmektedir.
ı) Ön yeterlik veya tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında itirazen şikayet konusu yapılan işlemler bakımından diğer aday ve isteklilere eşit muamele yapılıp yapılmadığı yönünden yapılan incelemede;
Teklif bedeli 509.808,00 YTL (düzeltilmiş: 509.716,80 YTL) olan ihale üzerinde bırakılan istekli Koç Endüstriyel Temizlik Genel Hizmetler Ltd. Şti.’ nin aşırı düşük teklifine ilişkin sunduğu açıklamanın incelenmesi sonucunda; isteklinin açıklamasının ekinde yer alan işçilik hesaplama modülünde işçilerin aylık yemek bedelinin 65 YTL, aylık ulaşım bedelinin 52,00 YTL ve giyim bedelinin 80,00 YTL alındığı ve teklif edilmesi gereken asgari maliyet toplamının 509.630,65 YTL olarak bulunduğu görülmüştür.
İdarelerin teklifi oluşturan maliyet bileşenlerinden önemli gördüğü bileşenlerin belgelendirmek suretiyle açıklanacağını belirtmek suretiyle isteklilerden aşırı düşük tekliflerine ilişkin açıklama istemeleri gerekmektedir.
İhale üzerinde kalan istekli tarafından, ayni olarak karşılanması öngörülen yemek, yol ve giyim bedellerini 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine göre belgelendirilmek suretiyle açıklanması gerekirken, isteklice belgelere dayalı yapılmayan açıklamanın kabul edilmesi mevzuata aykırı olup, isteklinin teklifinin reddedilmesi gerekmektedir.
i) Ön yeterlik aşamasında başvuruların, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında ise ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve ikinci teklifin geçerli olup olmadığı yönünden yapılan incelemede;
1- 18.11.2008 tarihli ihale komisyon kararından Koç Endüstriyel Temizlik Genel Hizmetler Ltd. Şti. ile Arıklar Tem. Taş. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.’ nin teklif cetvelinde aritmetik hata bulunması nedeni ile aritmetik hataların re’sen düzeltildiği ve bu durumun isteklilere bildirildiği anlaşılmıştır.
- Koç Endüstriyel Temizlik Genel Hizmetler Ltd. Şti.‘ nin teklif cetvelinin,
İşçilik cinsi Adedi Günlük ücret 24 aylık toplam
Park Bahçe İşçisi 11 adet 30,78 243.821,22
Temizlik İşçisi 12 adet 30,78 265.986,78
Genel Toplam 509.808,00
şeklinde düzenlendiği ve re’sen düzeltme sonucunda isteklinin teklifinin idarece 509.716,80 YTL olarak bulunduğu tespit edilmiştir.
- Arıklar Tem. Taş. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.’ nin teklif cetvelinin,
İşçilik cinsi Adedi Günlük ücret 24 aylık toplam
Park Bahçe İşçisi 11 adet 1.035,00 273.240,00
Temizlik İşçisi 12 adet 1.035,00 298.080,00
Genel Toplam 571.320,00
şeklinde düzenlendiği ve re’sen düzeltme sonucunda isteklinin teklifinin idarece 17.139.600 YTL olarak bulunduğu tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kanunun 37 nci maddesinde aritmetik hatanın isteklilerce teklif edilen birim fiyatlar esas alınmak kaydıyla düzeltilmesinin öngörüldüğü dikkate alındığında, idarece yapılan düzeltme işleminin mevzuata aykırı olduğu anlaşılmaktadır.
2- İhale üzerinde kalan isteklinin idari şartnamenin 7.5.6 ncı maddesine uyarınca sunduğu hizmet yeterlilik belgesinin (Türk Standartları Enstitüsü (TSE) 8358 …) son geçerlilik tarihinin 11.10.2008 olduğu dolayısı ile bu belgenin ihale tarihi itibarı ile geçerli olmadığı görüldüğünden bu isteklinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.
Sonuç olarak, ihale dokümanının mevzuata aykırı hazırlanmış olması nedeni ile incelenen ihalede sağlıklı teklif verilmesinin mümkün olmadığı ve incelenen ihalede geçerli teklif bulunmadığı anlaşıldığından, ihale işlemleri ile ihale kararının iptal edilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)