(4734 S. K. m. 21, 54, 55, 65) (Kamu İhale Genel Tebliği m. 79)
Toplantı No: 2014/022
Gündem No: 14
Karar Tarihi: 19.03.2014
Karar No: 2014/UH.II-1407
Şikayetçi: Danış Müt. Yemekçilik Tem. Gıda Petrol Ürünleri Otomasyon Tarım San. Ve Tic. Ltd. Şti., VEYSEL KARANİ MAH. KURTALANB CAD. NO:16 SİİRT
İhaleyi Yapan Daire: Batman Kamu Hastane Birliği Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu, Gültepe Mah. Eflatun Cad. BATMAN
Başvuru Tarih ve Sayısı: 03.03.2014 / 7883
Başvuruya Konu İhale: 2013/95605 İhale Kayıt Numaralı "Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım Ve Sonrası Hizmetleri Alımı" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: Batman Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından 23.08.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak Danış Müt. Yemekçilik Tem. Gıda Petrol Ürünleri Otomasyon Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 13.02.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.02.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.03.2014 tarih ve 7883 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.03.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2014/969 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
Karar: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, başvuru konusu ihalenin Derya Yemek Ürt. Tem. İnş. Taah. Pet. San. Tic. Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı, ancak söz konusu isteklinin öngördüğü gramajlar ile Teknik Şartname'deki gramajların uyumlu olmadığı (irmik helvası malzemelerinin gramajları gibi), elektrik, su, gaz giderlerinin belgelendirilmediği, tepsi taşıma arabası için fiyat öngörülmediği, diğer yandan Üstün Yemekçilik Gıda Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, söz konusu isteklinin peynirli kol böreği yemeğini Teknik Şartname'ye uygun olarak açıklayamadığı, ilaçlama, su, elektrik ve su sayacının takılması giderleri için fiyat öngörmediği, Biter Kervan Yem. Ür. Sağ. Gıda Ür. İnş. Tem. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında su ve elektrik ile su sayacı takılması giderlerinin belgelendirilmediği, anılan isteklinin ilaçlama giderini mevzuata uygun açıklamadığı, "süt" için öngördüğü miktarın Teknik Şartname ile uyumlu olmadığı, Hizmet Yemek İml. Gıda ve Tem. Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin elektrik, su, tepsi taşıma arabası giderlerini belgelendirmediği, et döner, ayran, kadınbudu köfte yemekleri için öngördüğü gramajların Teknik Şartname'ye uygun olmadığı, Buğra Han Müt. İnş. Yem. Tur. Gıda Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin elektrik, su, tepsi taşıma giderlerini tevsik etmediği, gramajlarının Teknik Şartname ile uyumlu olmadığı, dolayısıyla bahse konu isteklilerinin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddia edilmektedir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının “Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı” şeklinde belirtildiği,
Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti, yol gideri, giyecek, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak malzeme giderleri teklif edilen yemek fiyatlarına dahil edilecektir.
İşin ifası için teslim edilen yerin elektrik ve su sayaçlarının takılması, her türlü bakım onarımı, elektrik ve su tüketim bedelleri yüklenici firmaya aittir.” düzenlemesinin yer aldığı,
Teknik Şartname’nin “İşin tanımı” başlık 2’nci maddesinde “Batman Bölge Devlet Hastanesi’ne ait alanlarda malzeme dahil mutfağında, personel için yemekhanede, nöbetçi personel için nöbet yerlerinde, hasta odalarında, ayrıca idarece belirlenecek yerlerde yerine getirilece olan yemek yapımı ve sonrası servis hizmetleri işinin gıda mühendisi dahil 24 kişi ile hizmeti aksatmayacak yeterli sayıda personel ile yürütülmesidir.” düzenlemesine,
“Hizmetin İfa Şekli” başlıklı 4’üncü maddesinde “Tüm yatan hasta ve refakatçilere yemek hizmeti tepsi taşıma arabaları ile tek kullanımlık köpük tabaklarda verilecektir.” düzenlemesine,
5.2.5’inci maddesinde “Yemek dağıtımında çalışan personel mutlaka eldiven ve bone giyecek olup, maske takacaktır.” düzenlemesine,
6.1’inci maddesinde “Haftanın 7 günü sabah kahvaltısı, öğle yemeği, akşam yemeği ve ara öğünler sipariş adedine göre hastanenin çeşitli dağıtım yerlerine nakli, buradaki mutfak ve tesislerde sıhhi koşullarda muhafazası, hasta ve refakatçilere odalarına kadar tepsi taşıma arabalarında köpüklü tabaklarda sunumu, personele ise personel yemekhanesinde selform tepsilerde porselen tabaklarla sunumu yapılacaktır. Tüm hasta ve refakatçilere tek kullanımlık köpüklü kaplar ile yemek sunulacaktır.
Ana öğünlerle birlikte içme suyu temini ağzı kapalı, disposable kaplar içinde en az 0,33 litre olacak şekilde her personele ve her hastaya bir adet servis edilmelidir.” düzenlemesine,
6.13’üncü maddesinde “Sabah kahvaltıları hasta ve refakatçilere tek kullanımlık köpüklü kaplarda sunulacaktır.” düzenlemesine,
6.15’inci maddesinde “Ekmek günlük olarak mutfağa alınacak ve mevcut olan ekmek depolarında muhafaza edilecek, bayat ekmek kesinlikle kullanılmayacaktır…Ekmek bedeli firmaya aittir. Hasta ve tüm personele verilecek olan ekmekler 50 gr’lık poşet içinde veya somun ekmekse dilimlenmiş şartnamede belirtilen gramaja uygun olarak verilecektir.” düzenlemesine,
6.30’uncu maddesinde “Yüklenici firma mutfak hizmetlerinde kullanmak üzere 2 adet galoşmatik ve galoşları temin edecektir.” düzenlemesine,
6.31’inci maddesinde “Yemek pişirilmesinde kullanılacak elektrik, doğalgaz, su vb. giderler yüklenici firma tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesine,
9’uncu maddesinde “Yüklenici firma ayda 2 defa olmak üzere yerinde ve sorumluluk alanlarında, ilaçlama yapmaya yetkili bir firmaya ilaçlama işlerini düzenli olarak yaptırarak ilaçlama raporlarını idareye teslim edecektir.” düzenlemesine,
10.1’inci maddesinde “Et kütüğü (PVC olacak) temizlendikten sonra dezenfektan maddelerle korunacak, yer ve koridorlar günde üç kez sıcak deterjanlı sularla temizlenecektir.” düzenlemesine,
10.2.3’üncü maddesinde “Yüklenici firma, mutfak ve yemekhanelerde çalışan personel için anti bakteriyelli sıvı sabun bulundurmak zorundadır. Meydana gelecek besin zehirlenmeleri ve yemek pişirmeleri ve yemek ısıtmalarından kaynaklanan yangınlara karşı hastanemiz adına yüklenici tarafından hizmet süresinin tamamını kapsayacak şekilde sigorta yapılacaktır.” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.
İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda, söz konusu ihaleye 23 teklif verildiği, 2 isteklinin teklifinin “iş deneyim belgesinin uygun olmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, 4 isteklinin teklifinin ise “yaklaşık maliyetin üzerinde olmadığı” gerekçesiyle uygun görülmediği, 06.09.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Derya Yemek Ürt. Tem. İnş. Taah. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı,
Danış Müt. Yem. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.nin anılan ihale komisyonu kararına yönelik şikâyet başvurusu üzerine idarece Derya Yemek Ürt. Tem. İnş. Taah. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti., Biter Kervan Yem. Ür. Sağ. Gıda Ür. İnş. Tem. Taah. San. Tic. Ltd. Şti., Hizmet Yem. İml. Gıda ve Tem. Hiz. Tic. Ltd. Şti., Üstün Yemekçilik Gıda Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve Buğra Han Müt. İnş. Yem. Tur. Gıda Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulduğu,
11.11.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile Derya Yemek Ürt. Tem. İnş. Taah. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti., Biter Kervan Yem. Ür. Sağ. Gıda Ür. İnş. Tem. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ve Üstün Yemekçilik Gıda Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin açıklamalarının “yemek yapımı ile ilgili ana unsurlardan biri olan et fiyatının gerçek piyasa koşullarını yansıtmadığı” gerekçesiyle uygun görülmediği, ihalenin Hizmet Yem. İml. Gıda ve Tem. Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı,
Söz konusu ihale komisyonu kararına yönelik olarak Üstün Yemekçilik Gıda Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 28.11.2013 tarihinde Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, 18.11.2013 tarihli ve 2013/UH.II-4829 sayılı Kurul kararında “…Anılan isteklilerinin “et fiyatı”nı mevzuata uygun olarak belgelendirdikleri görülmüş olup, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.1’nci maddesi uyarınca, ihale komisyonunca aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan bilgilerin ticarin hayatın olağan durumu ile uyumlu olmadığının değerlendirilmesi halinde isteklinin teklifinin reddedilmemesi gerektiğinden, idarenin söz konusu isteklileri değerlendirme dışı bırakması mevzuata aykırı bulunmuştur.
Sonuç olarak yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Derya Yemek Ürt. Tem. İnş. Taah. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti., Biter Kervan Yem. Ür. Sağ. Gıda Ür. İnş. Tem. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ve başvuru sahibi Üstün Yemekçilik Gıda Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin tekliflerinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” şeklinde değerlendirme yapılarak, “4734 Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine” karar verildiği anlaşılmıştır.
Daha sonra idarenin 10.01.2014 tarihli yazıları ile Biter Kervan Yem. Ür. Sağ. Gıda Ür. İnş. Tem. Taah. San. Tic. Ltd. Şti., Derya Yemek Ürt. Tem. İnş. Taah. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti., Hizmet Yem. İml. Gıda ve Tem. Hiz. Tic. Ltd. Şti., Üstün Yemekçilik Gıda Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti., Buğra Han Müt. İnş. Yem. Tur. Gıda Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti., Öz Albay Gıda Hazır Yemek San. ve Tic. Ltd. Şti., Seç-San Yem. Hizm. Otom. Gıda San. Tic. Ltd. Şti., Bardakçılar Gıda Pet. Yem. Tem. Güv. İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti., Danış Müt. Yemekçilik Tem. Gıda Petrol Ürünleri Otomasyon Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti., Gel Gör Yem. Tem. İnş. Nak. Tic. Ltd. Şti. ve Doğu Yemek Tem. Med. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.nden teklif geçerlik süreleri ile geçici teminat sürelerinin uzatılmasını istediği,
Hizmet Yem. İml. Gıda ve Tem. Hiz. Tic. Ltd. Şti., Seç-San Yem. Hizm. Otom. Gıda San. Tic. Ltd. Şti., Üstün Yemekçilik Gıda Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti., Biter Kervan Yem. Ür. Sağ. Gıda Ür. İnş. Tem. Taah. San. Tic. Ltd. Şti., Derya Yemek Ürt. Tem. İnş. Taah. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti., Danış Müt. Yemekçilik Tem. Gıda Petrol Ürünleri Otomasyon Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif geçerlik ve teminat sürelerini uzatmayı kabul ettiği, Buğra Han Müt. İnş. Yem. Tur. Gıda Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif geçerlik süresini uzatmayı kabul etmesine rağmen geçici teminat süresini idarece belirlenen süre içerisinde uzatmadığı, bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer isteklilerin ise teklif geçerlik süreleri ile geçici teminat sürelerini uzatmadıkları görülmüştür.
Bahse konu Kurul kararı üzerine alınan 30.01.2014 tarihli ihale komisyonu kararı ile“Kamu İhale Kurumunun yapmış olduğu değerlendirme sonrasında idaremize gönderilen 18.12.2012 tarihli ve 2013/UH.II-4829 sayılı karara komisyonumuz tarafından değerlendirilmiş olup, teklif geçerlilik süresi dolan firmalara yazı yazılarak teklif geçerlik sürelerini ve geçici teminatlarını uygun hale getirerek 20.01.2014 tarihi mesai bitimine kadar getirmeleri söylenmiştir. Bu tarihe kadar yazıya usulüne uygun cevap veren altı firma arasında en avantajlı teklifi veren Derya Yemek Ürt. Tem. İnş. Taah. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti. adlı firmanın birinci avantajlı firma olarak değerlendirilmesine, ikinci avantajlı firma olarak Biter Kervan Yem. Ür. Sağ. Gıda Ür. İnş. Tem. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin belirlenmesine” karar verilmiştir.
4734 sayılı Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.” hükmü bulunmaktadır.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükmüne göre, idareye şikâyet başvurusu süresi şikâyet konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihten itibaren on gündür.
İncelemeye konu başvuruda, başvuru sahibi “Hizmet Yem. İml. Gıda ve Tem. Hiz. Tic. Ltd. Şti. ve Buğra Han Müt. İnş. Yem. Tur. Gıda Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı”nı iddia etmekte ise de, söz konusu isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun bulunduğu hususunu 11.11.2013 tarihli ihale komisyonu kararını tebliğ aldığı tarih olan 15.11.2013 tarihinde öğrendiği, dolayısıyla anılan isteklilerin açıklamalarının mevzuata uygun olmadığına yönelik şikâyet başvurusunu 15.11.2013 tarihinden itibaren 10 gün içerisinde yapması gerektiği, ancak bu hususa yönelik başvurunun 13.02.2014 tarihinde yaptığı göz önüne alındığında, bahse konu iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Öte yandan Derya Yemek Ürt. Tem. İnş. Taah. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti., Biter Kervan Yem. Ür. Sağ. Gıda Ür. İnş. Tem. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ve Üstün Yemekçilik Gıda Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin olarak tespit edilen aykırılıklara aşağıda yer verilmiştir:
1) İdarenin aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısında “…Ekte gönderilen Teknik Şartnamedeki yemek yapımı ve dağıtımıyla ilgili tüm gıda, elektrik, su, gaz, işçilik, temizlik ve ilgili tüm malzemeleri, ne şekilde yapılacağı ve hizmetin nasıl verileceğiyle ilgili açıklamaların” sunulmasının istenildiği görülmüştür.
Derya Yemek Ürt. Tem. İnş. Taah. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük açıklamasına yönelik yapılan incelemede, örnek menüde yer alan yemek çeşitleri için sunulan açıklama ile Teknik Şartname’de belirtilen gramajların uyumlu olmadığı tespit edilmiştir. Örneğin Teknik Şartname’de ayran miktarı “200 gr” olarak belirlenmesine karşın, anılan isteklinin “200 ml” ayran için fiyat verdiği görülmüştür. Diğer yandan “irmik helvası” yapımında kullanılan “çam fıstığı” birim fiyatı için “20,00 TL” öngörüldüğü, ancak bu tutarı tevsik etmek üzere sunduğu proforma faturada “30,00 TL” birim fiyat öngörüldüğü, dolayısıyla çam fıstığı fiyatının tevsik edilemediği anlaşılmıştır.
Anılan isteklinin açıklaması kapsamında “elektrik, su, gaz” giderlerini tevsik etmek için bilgi ve belge sunmadığı görülmüştür.
Ayrıca Teknik Şatname’nin 6.1’inci maddesinde, yemeklerin taşınmasında “tepsi taşıma arabası” kullanılacağı belirtilmesine karşın, bahse konu isteklinin bu gider kalemi için fiyat öngörmediği belirlenmiştir.
Bu itibarla Derya Yemek Ürt. Tem. İnş. Taah. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
2) Biter Kervan Yem. Ür. Sağ. Gıda Ür. İnş. Tem. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.ne ilişkin yapılan incelemede, Teknik Şartname’nin 11.5’inci maddesinde kahvaltılık sütün “200 grlık tetrapak kutuda” verilmesinin istenildiği, ancak anılan isteklinin “200 ml” süt için fiyat öngördüğü, dolayısıyla miktarın Teknik Şartname ile uyumlu olmadığı anlaşılmıştır.
Ayrıca önemli teklif bileşenleri arasında yer alan “su gideri”nin tevsiki için herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı, yalnızca 12 ay süresince ortalama tüketimin 3.768,00 TL’ye tekabül ettiğini belirttiği tespit edilmiştir. Ayrıca İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde, işin ifası için teslim edilen yerin elektrik ve su sayaçlarının takılması bedelinin yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilmesine rağmen, söz konusu gider kalemini açıklayan somut bilgi ve belge sunulmadığı anlaşılmıştır.
Malzeme ve işçilik dahil ilaçlama giderini tevsik etmek için “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutar tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresini içeren ve meslek mensubu tarafından onaylanmış proforma fatura sunduğu görülmüştür. İlaçlama hizmeti, malzemenin yanı sıra işçilik dahil bir gider kalemi olduğunda, proforma fatura yerine fiyat teklifi sunularak açıklama yapılması gerektiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla bu gider kaleminin de mevzuata uygun tevsik edilmediği tespit edilmiştir.
Bu çerçevede Biter Kervan Yem. Ür. Sağ. Gıda Ür. İnş. Tem. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
3) Üstün Yemekçilik Gıda Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin örnek menüde yer alan yemek çeşitleri için sunduğu açıklama ile Teknik Şartname kıyaslandığında, Teknik Şartname’de “peynirli kol böreği” yapımında “maydanoz” kullanılacağı belirtilmesine karşın, isteklinin söz konu girdiye ilişkin fiyat öngörmediği belirlenmiştir.
Önemli teklif bileşenleri arasında yer alan “su gideri”nin tevsiki için başvuru sahibinin herhangi bir bilgi ve belge sunmadığı, 12 ay süresince ortalama tüketimin 3.768,00 TL’ye tekabül ettiğini belirttiği tespit edilmiştir. Ayrıca İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde, işin ifası için teslim edilen yerin elektrik ve su sayaçlarının takılması bedelinin yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilmesine rağmen, söz konusu gider kalemini açıklayan somut bilgi ve belge sunulmadığı anlaşılmıştır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.1’inci maddesi uyarınca, belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyeceğinden, anılan isteklinin açıklaması bu yönüyle de mevzuata uygun bulunmamıştır.
Malzeme ve işçilik dahil ilaçlama giderinin tevsiki için “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutar tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresini içeren ve meslek mensubu tarafından onaylanmış proforma fatura sunulduğu görülmüş olup, ilaçlama hizmeti, malzemenin yanı sıra işçilik dahil bir gider kalemi olduğundan, proforma fatura yerine fiyat teklifi sunularak açıklama yapılması gerektiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla bu gider kaleminin de mevzuata uygun tevsik edilemediği sonucuna ulaşılmıştır.
Yukarıda yer verilen tespitler bir arada değerlendirildiğinde, Üstün Yemekçilik Gıda Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasını mevzuata uygun tevsik edemediği anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Derya Yemek Ürt. Tem. İnş. Taah. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti., Biter Kervan Yem. Ür. Sağ. Gıda Ür. İnş. Tem. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ve Üstün Yemekçilik Gıda Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “başvuru konusu ihalenin Derya Yemek Ürt. Tem. İnş. Taah. Pet. San. Tic. Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı, ancak söz konusu isteklinin öngördüğü gramajlar ile Teknik Şartname'deki gramajların uyumlu olmadığı (irmik helvası malzemelerinin gramajları gibi), elektrik, su, gaz giderlerinin belgelendirilmediği, tepsi taşıma arabası için fiyat öngörülmediği, diğer yandan Üstün Yemekçilik Gıda Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, söz konusu isteklinin peynirli kol böreği yemeğini Teknik Şartname'ye uygun olarak açıklayamadığı, ilaçlama, su, elektrik ve su sayacının takılması giderleri için fiyat öngörmediği, Biter Kervan Yem. Ür. Sağ. Gıda Ür. İnş. Tem. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında su ve elektrik ile su sayacı takılması giderlerinin belgelendirilmediği, anılan isteklinin ilaçlama giderini mevzuata uygun açıklamadığı, "süt" için öngördüğü miktarın Teknik Şartname ile uyumlu olmadığı, Hizmet Yemek İml. Gıda ve Tem. Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin elektrik, su, tepsi taşıma arabası giderlerini belgelendirmediği, et döner, ayran, kadınbudu köfte yemekleri için öngördüğü gramajların Teknik Şartname'ye uygun olmadığı, Buğra Han Müt. İnş. Yem. Tur. Gıda Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin elektrik, su, tepsi taşıma giderlerini tevsik etmediği, gramajlarının Teknik Şartname ile uyumlu olmadığı, dolayısıyla bahse konu isteklilerinin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği” şeklinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, Derya Yemek Ürt. Tem. İnş. Taah. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti., Biter Kervan Yem. Ür. Sağ. Gıda Ür. İnş. Tem. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ve Üstün Yemekçilik Gıda Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;
Batman Kamu Hastane Birliği Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu tarafından gerçekleştirilen “Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa rayiçleri ve Ağrı, Van, Mardin, Hakkari, Siirt Devlet Hastanelerince yapılan ihalelere ilişkin fiyatlar esas alınarak toplam 2.423.697,60 TL olarak hesaplandığı,
Bahse konu ihalede 40 adet ihale dokümanı satın alındığı, 23.08.2013tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 23 istekli tarafından teklif verildiği,
İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, dört isteklinin teklifinin “teklilerin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu” gerekçesi ile ve iki isteklinin tekliflerinin de “iş deneyim belgesi uygun olmadığı” gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan, 17 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,
İsteklinin Adı
Teklif Bedeli (TL)
Derya Yemek Üretim Tem.İnş.Taah.Pet.San. ve Tic.Ltd.Şti.
1.724.280,00
Biter Kervan Yemek Üretim Sağlık Gıda Ürünleri İnşaat Temizlik Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
1.873.200,00
Hizmet Yemek İmalatı Gıda ve Temizlik Hiz Tic.Ltd.Şti.
1.957.080,00
Üstün Yemekçilik Gıda Temizlik Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi
1.968.600,00
Buğra Han Müt. İnş.Yemek.Tem.Tur Gı.Teks.San.ve Tic.Ltd. Şti.
1.973.880,00
Öz Albay Gıda Hazır Yemek San.Ve Tic.Ltd Şti.
2.023.440,00
Bardakçılar Kuyumculuk Gıda Petrol Yemek Üretimi Özel Güvenlik Temizlik Hizmetleri Dinlenme Tesisleri Tarım Turizm Otomotiv İnşaat Nakliyat Taahhüt İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi
2.026.320,00
Baytekin İnşaat Temizlik Gıda Yemek Üretim Nakliye Güvenlik Ve Bilgisayar Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şirketi
2.046.600,00
Danış Müteahhitlik Yemekçilik Temizlik Gıda Petrol Ürünleri Otomosyan Tarım Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi
2.119.440,00
Vurallar Tem.Tekstil Gıda ve Day.Tük. San.Tic.Ltd.Şti.
2.202.480,00
Seç-San Yemek Hizmetleri Otomasyon İletişim Otomotiv Gıda Hayvancılık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi
2.206.200,00
Gel-Gör Yemek Temizlik İnşaat Nakliye Tic.Ltd.Şti.
2.270.858,40
Günay Yemek Hizmetleri Gıda Temizlik İnşaat Hayvancılık Kuyumculuk Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketi
2.275.800,00
Barik Gıda İnşaat Temizlik Güvenlik Hazır Yemek Dağıtım Ticaret Limited Şirketi
2.277.600,00
Halitsan Müteahhitlik Gıda Besicilik Temizlik Turizm Taşımacılık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi
2.355.240,00
Eren Tabldot Ticaret Anonim Şirketi
2.376.000,00
Doğu Yemek Tem.Med.İnş.Tic.ve San.Ltd..Şti.
2.408.880,00
Şeklinde verildiği, 06.09.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin Derya Yemek Ürt. Tem. İnş. Taah. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı,
Danış Müt. Yem. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.’nin anılan ihale komisyonu kararına yönelik şikâyet başvurusu üzerine idarece Derya Yemek Ürt. Tem. İnş. Taah. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti., Biter Kervan Yem. Ür. Sağ. Gıda Ür. İnş. Tem. Taah. San. Tic. Ltd. Şti., Hizmet Yem. İml. Gıda ve Tem. Hiz. Tic. Ltd. Şti., Üstün Yemekçilik Gıda Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve Buğra Han Müt. İnş. Yem. Tur. Gıda Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu,
11.11.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile Derya Yemek Ürt. Tem. İnş. Taah. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti., Biter Kervan Yem. Ür. Sağ. Gıda Ür. İnş. Tem. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ve Üstün Yemekçilik Gıda Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin açıklamalarının “yemek yapımı ile ilgili ana unsurlardan biri olan et fiyatının gerçek piyasa koşullarını yansıtmadığı” gerekçesiyle uygun görülmediği, ihalenin Hizmet Yem. İml. Gıda ve Tem. Hiz. Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı,
Söz konusu ihale komisyonu kararına yönelik olarak Üstün Yemekçilik Gıda Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin 28.11.2013 tarihinde Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, 18.11.2013 tarihli ve 2013/UH.II-4829 sayılı Kurul kararında “…Anılan isteklilerinin “et fiyatı”nı mevzuata uygun olarak belgelendirdikleri görülmüş olup, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.1’nci maddesi uyarınca, ihale komisyonunca aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan bilgilerin ticarin hayatın olağan durumu ile uyumlu olmadığının değerlendirilmesi halinde isteklinin teklifinin reddedilmemesi gerektiğinden, idarenin söz konusu isteklileri değerlendirme dışı bırakması mevzuata aykırı bulunmuştur.
Sonuç olarak yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Derya Yemek Ürt. Tem. İnş. Taah. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti., Biter Kervan Yem. Ür. Sağ. Gıda Ür. İnş. Tem. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ve başvuru sahibi Üstün Yemekçilik Gıda Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin tekliflerinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” şeklinde değerlendirme yapılarak, “4734 Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine” karar verildiği anlaşılmıştır.
Daha sonra idarenin 10.01.2014 tarihli yazıları ile Biter Kervan Yem. Ür. Sağ. Gıda Ür. İnş. Tem. Taah. San. Tic. Ltd. Şti., Derya Yemek Ürt. Tem. İnş. Taah. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti., Hizmet Yem. İml. Gıda ve Tem. Hiz. Tic. Ltd. Şti., Üstün Yemekçilik Gıda Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti., Buğra Han Müt. İnş. Yem. Tur. Gıda Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti., Öz Albay Gıda Hazır Yemek San. ve Tic. Ltd. Şti., Seç-San Yem. Hizm. Otom. Gıda San. Tic. Ltd. Şti., Bardakçılar Gıda Pet. Yem. Tem. Güv. İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti., Danış Müt. Yemekçilik Tem. Gıda Petrol Ürünleri Otomasyon Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti., Gel Gör Yem. Tem. İnş. Nak. Tic. Ltd. Şti. ve Doğu Yemek Tem. Med. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.nden teklif geçerlik süreleri ile geçici teminat sürelerinin uzatılmasını istediği,
Hizmet Yem. İml. Gıda ve Tem. Hiz. Tic. Ltd. Şti., Seç-San Yem. Hizm. Otom. Gıda San. Tic. Ltd. Şti., Üstün Yemekçilik Gıda Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti., Biter Kervan Yem. Ür. Sağ. Gıda Ür. İnş. Tem. Taah. San. Tic. Ltd. Şti., Derya Yemek Ürt. Tem. İnş. Taah. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti., Danış Müt. Yemekçilik Tem. Gıda Petrol Ürünleri Otomasyon Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif geçerlik ve teminat sürelerini uzatmayı kabul ettiği, Buğra Han Müt. İnş. Yem. Tur. Gıda Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif geçerlik süresini uzatmayı kabul etmesine rağmen geçici teminat süresini idarece belirlenen süre içerisinde uzatmadığı, bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı diğer isteklilerin ise teklif geçerlik süreleri ile geçici teminat sürelerini uzatmadıkları,
Bahse konu Kurul kararı üzerine alınan 30.01.2014 tarihli ihale komisyonu kararı ileteklif geçerlilik süresi dolan firmalara yazı yazılarak teklif geçerlik sürelerini ve geçici teminatlarını uygun hale getirerek 20.01.2014 tarihi mesai bitimine kadar getirmeleri söylenmiştir. Bu tarihe kadar yazıya usulüne uygun cevap veren altı firma arasında en avantajlı teklifi veren Derya Yemek Ürt. Tem. İnş. Taah. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti. adlı firmanın birinci avantajlı firma olarak değerlendirilmesine, ikinci avantajlı firma olarak Biter Kervan Yem. Ür. Sağ. Gıda Ür. İnş. Tem. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’nin belirlenmesine karar verildiği,
Anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.
Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.
Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin ihalede aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.
İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.
Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası kapsamında, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum. (¤¤)