(4734 S. K. m. 54, 65)
Toplantı No: 2012/029
Gündem No: 11
Karar Tarihi: 21.05.2012
Karar No: 2012/UH.III-2143
Şikayetçi: Giray Şah Teknik Hizmet Org. İnşaat Gıda Ltd. Şti., Değirmiçem Mahallesi M. Fevzi Çakmak Bulvarı Z Kat No:24 GAZİANTEP
İhaleyi yapan idare: Aile Ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü, Kepenek Cad. Mavi Köse Apt. 31 58040 SİVAS
Başvuru tarih ve sayısı: 05.04.2012 / 13480
Başvuruya Konu İhale: 2012/22160 İhale Kayıt Numaralı "Temizlik Hizmeti (Malzemesiz) Ve Teknisyen Yardımcısı. Hizmeti Alımı." İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: 18.05.2012 tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.(1384).(0169)./2012-24Esayılı Esas İnceleme Raporunda;
Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü tarafından 15.03.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Temizlik Hizmeti (Malzemesiz) ve Teknisyen Yardımcısı Hizmeti Alımı.” ihalesine ilişkin olarak Giray Şah Teknik Hizmet Org. İnşaat Gıda Ltd. Şti.’nin 26.03.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.03.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 05.04.2012 tarih ve 13480 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.04.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;
1) Teklif mektubu eki birim fiyat cetveline ilişkin zeyilnamenin Kanun ve Tebliğe aykırı olarak sadece faks yoluyla yapıldığı, iadeli taahhütlü posta yoluyla aynı gün teyidi yapılmayan bildirimin yapılmamış sayılacağı, usulüne uygun tebliği yapılmadığı için zeyilnameden önceki duruma göre düzenlenmiş teklif mektupları ile ihaleye teklif verdikleri, idarenin tekliflerini birim fiyat teklif cetvelinde hata olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakmasının kamu zararına ve hak kaybına yol açtığı,
2) İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatı ile yaklaşık maliyet arasında çok az bir fark (67,49 TL) bulunduğu, bu durumun yaklaşık maliyetin gizliliği ve güvenirlik ilkesine aykırı olduğu,
3) İhale dokümanı satış bedelinin basım maliyeti üzerinde ve katılımı engeller nitelikte olduğu,
4) İdarenin diğer ihalelerinde istenmemiş olmasına rağmen, başvuru konusu ihalede mali yeterlik belgelerinin istenmesinin, benzer iş deneyim tutarının en yüksek seviyede istenmesinin rekabet ve eşit muamele ilkesine aykırı olduğu,
5) İhalede hazır bulunan isteklilere verilen zarf açma ve belge kontrol tutanağında teklif mektubu ile geçici teminatlarının uygun olup olmadığına ilişkin net bir ibare bulunmamasının Kanunun temel ilkelerine aykırı olduğu, bu tutanak ile tekliflerinin teklif mektubunun uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasının tezatlık oluşturduğu,
6) İhalede kamu yararı, kaynakların verimli kullanılması ile isteklileri tereddüde düşürecek, katılımı engelleyecek, rekabeti ve ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunulmaması ilkelerine aykırı durumların oluşması nedeniyle ihalenin iptalinin gerektiği,
7) Zeyilnamenin ihale tarihi hariç en az 10 gün önce tebliğ edilmesi gerektiği, buna rağmen, 06.03.2012 tarihinde düzenlenen zeyilname ile ihale tarihi arasında 9 gün süre olmasına rağmen ertelenmeden ihalenin yapılmasının mevzuata aykırı olduğu,
8) İdare tarafından şikayet dilekçelerinin çekilmesi yönünde ikna ve baskı çalışmaları yapıldığı,
İddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1) Başvuru sahibinin 1 ve 7 nci iddialarına ilişkin olarak idarenin cevabında: “… 06.03.2012 tarihi ve 1053 sayılı … EKAP ortamında zeyilname düzenlenmiş olup, EKAP üzerinden e-imza kullanılarak ihale dokümanı indirilmesine ilişkin standart form (KİK004.1/H) da geçen tebligat beyanlarına göre 06.03.2012 tarih ve 1218 sayılı yazı ile tebligat yapılmıştır. Firmanız EKAP üzerinden e-imza kullanılarak ihale dokümanı indirilmesine ilişkin standart formda fax numarasına bildirim yapılmasını kabul ediyorum beyanında bulunmuştur.
…
İdari şartnamenin (6.3) maddesinde bahsedilen faks teyidi aynı gün alınarak ihale dosyasına konmuştur…. Kullanmış olduğunuz birim fiyat teklif cetvelinizin zeyilnamemiz ile düzeltilen formatı ile teklif verdiğiniz görülmüştür…. Teklif cetvelinizdeki çarpımlarda hata olup, doğru olan hesaplamaya ait çarpım yapamadığınız anlaşılmıştır…. Ayrıca ay/gün/saat sütununa 195 gün yerine zeyilname ile düzelttiğimiz 13 gün yazılması gerekmektedir.
…
İdaremiz 06.03.2012 tarihinde başvuru üzerine EKAP ortamında zeyilname gerçekleştirmiş ve doküman alan tüm isteklilere tebligat yapmıştır…. İdari şartnamenin ilgili madde … ‘14.3 Zeyilname düzenlenmesi nedeniyle tekliflerin hazırlanabilmesi için ek süreye ihtiyaç duyulması halinde idare, ihale tarihini bir defaya mahsus olmak üzere en fazla yirmi gün süreyle zeyilname ile erteleyebilir. Erteleme süresince, ihale dokümanının satılmasına ve teklif alınmasına devam edilecektir.’
Denilmesinden dolayı tekliflerin hazırlanması için ek süre talebi ve ihtiyacı olmamıştır. Komisyonumuz belirlenen tarihte ihaleyi yüksek katılımla gerçekleştirmiştir.” Denilmiştir.
Kamu İhale Kanununun “İhale dokümanında değişiklik veya açıklama yapılması” başlıklı 29 uncu maddesinde,
“İlân yapıldıktan sonra ihale dokümanında değişiklik yapılmaması esastır. Değişiklik yapılması zorunlu olursa, bunu gerektiren sebep ve zorunluluklar bir tutanakla tespit edilerek önceki ilânlar geçersiz sayılır ve iş yeniden aynı şekilde ilân olunur.
Ancak, ilân yapıldıktan sonra, tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi veya isteklilerce yazılı olarak bildirilmesi halinde, ihale dokümanında değişiklikler yapılabilir. Yapılan bu değişikliklere ilişkin ihale dokümanının bağlayıcı bir parçası olan zeyilname, son teklif verme gününden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde ihale dokümanı alanların tamamına gönderilir. Zeyilname ile yapılan değişiklikler nedeniyle tekliflerin hazırlanabilmesi için ek süreye ihtiyaç duyulması halinde, ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere en fazla yirmi gün zeyilname ile ertelenebilir. Zeyilname düzenlenmesi halinde, teklifini bu düzenlemeden önce vermiş olan isteklilere tekliflerini geri çekerek, yeniden teklif verme imkanı sağlanır.
…”
“Bildirim ve tebligat esasları” başlıklı 65 inci maddesinde,
“Aday, istekliler ve istekli olabileceklere yapılacak her türlü bildirim ve tebligatlarda aşağıdaki hususlara uyulması zorunludur:
a) Tebligatlar idareler veya Kurum tarafından aşağıdaki yöntemler kullanılarak yapılabilir:
1) İmza karşılığı elden.
2) İadeli taahhütlü mektupla.
3) Elektronik ortamda.
4) Faksla.
İadeli taahhütlü mektupla yapılan tebligatlarda mektubun postaya verilmesini takip eden yedinci gün, yabancı isteklilerde ise ondokuzuncu gün kararın istekliye tebliğ tarihi sayılır. Tebligatın bu tarihten önce muhataba ulaşması halinde ise fiili tebliğ tarihi esas alınır.
b) İdareler veya Kurum tarafından elektronik ortamda veya faks ile yapılan tebligatlar ile çerçeve anlaşmaya dahil olan istekliler tarafından elektronik ortamda sunulan fiyat tekliflerinin aynı gün teyit edilmesi zorunludur. Elektronik ortamda veya faks ile yapılan bildirimlerde bildirim tarihi tebliğ tarihi sayılır.
Ancak, idareler veya Kurum ile aday, istekli ve istekli olabilecekler tarafından, elektronik imza kullanılarak yapılan işlemlerde ve şikayet başvurularına ilişkin işlemler dahil Elektronik Kamu Alımları Platformu üzerinden yapılacak ihale sürecine ilişkin işlemlerde teyit aranmaz.
…
Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde yapılacak tebliğler hakkında Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır.”
Hükümleri,
Kamu İhale Genel Tebliğinin “Şikayet üzerine dokümanda değişiklik yapılması” başlıklı 15.3. maddesinde,
“İhale Uygulama Yönetmeliklerinin “İhale ve ön yeterlik dokümanında değişiklik veya açıklama yapılması” başlıklı maddesinde “Kanunun 55 inci maddesi uyarınca şikayet üzerine yapılan incelemede; başvuruların ya da tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin bulunması ve idarece ihale veya ön yeterlik dokümanında düzeltme yapılmasına karar verilmesi halinde, ihale veya son başvuru tarihine on günden az süre kalmış olsa dahi gerekli düzeltme yapılarak yukarıda belirtilen usule göre son başvuru veya ihale tarihi bir defa daha ertelenebilir. Belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde ise ihale sürecine devam edilebilmesi, ancak Kanunun 26 ncı maddesine göre düzeltme ilanı yapılması ile mümkündür.” hükmü yer almaktadır. Buna göre, şikayet başvurusu üzerine, idarenin dokümanda düzeltme yapılmasına karar vermesi halinde, Kanunun 29 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan ve zeyilnamenin doküman satın alanların tamamına ihale veya son başvuru tarihinden en az on gün önce bildirilmesini öngören düzenlemedeki on günlük süre ile bağlı olmaksızın ihale veya son başvuru tarihine kadar (ihale veya son başvuru günü hariç) zeyilname ile dokümanda düzeltme yapılabilecektir. Ancak, zeyilnamenin son bildirim tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında on günden az süre kalması halinde, ihale tarihinin ertelenmesi zorunlu olup, bu erteleme sadece bir defa yapılabilecektir. İhale veya son başvuru tarihinin ertelenmesi halinde, yeni ihale veya son başvuru tarihinin, zeyilnamenin son bildirim tarihinden itibaren on günden az olmayacak şekilde belirlenmesi gerektiği hususuna dikkat edilmelidir.”
Açıklamaları bulunmaktadır.
İdari şartnamenin “Bildirim ve tebligat esasları” başlıklı 6 ncı maddesi,
“6.1. Bildirim ve tebligat iadeli taahhütlü posta yoluyla ve imza karşılığı elden yapılır. Ancak, ihale dokümanının satın alındığına ya da EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiğine ilişkin formda ve/veya teklif mektubunda elektronik posta adresinin ve/veya faks numarasının belirtilmesi ve bu adrese veya faks numarasına yapılacak bildirimlerin kabul edileceğinin taahhüt edilmesi kaydıyla, İdare tarafından elektronik posta yoluyla veya faksla bildirim de yapılabilir.
6.2. İadeli taahhütlü mektupla yapılan tebligatta mektubun postaya verilmesini takip eden yedinci gün, yabancı isteklilerde ise ondokuzuncu gün tebliğ tarihi sayılır. Tebligatın bu tarihten önce muhataba ulaşması halinde ise fiili tebliğ tarihi esas alınır.
6.3. Elektronik posta yoluyla veya faks ile yapılan bildirimlerde, bildirim tarihi tebliğ tarihi sayılır. Bu şekilde yapılan bildirimlerin aynı gün İdare tarafından teyit edilmesi zorunludur. Aksi takdirde bildirim yapılmamış sayılır. Teyit işleminin gerçekleşmiş kabul edilmesi için tebligatın iadeli taahhütlü mektupla bildirime çıkarılmış olması yeterlidir. Elektronik posta yoluyla veya faks ile yapılan bildirimler, bildirim tarihi ve içeriğini de kapsayacak şekilde ayrıca belgelenir.
…”
“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesi,
“…
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:
a) Temizlik Hizmeti alımı yoluyla Temizlik işinde çalışan 15 (Onbeş) kişiye, ihale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin %30 (yüzde otuz) fazlası ücret ödenecektir.
b) Ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışacak 195 (Yüzdoksanbeş) gün için 15 (Onbeş) kişiye çalışılan her gün için günlük ücretine ilaveten ayrıca bir günlük ücret ödenecek olup, teklif fiyata dahildir.
c) Teknisyen Yardımcısı Teknik hizmetlerin işinde çalışan ilkokul, ilköğretim, ortaokul, ortaöğretim, lise ve dengi okul mezunu 1(Bir) kişiye, ihale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin %40 (yüzde kırk) fazlası ücret ödenecektir.
d) Teknisyen Yardımcısı, Ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışacak 13 (Onüç) gün için 1 (Bir) kişiye çalışılan her gün için günlük ücretine ilaveten ayrıca bir günlük ücret ödenecek olup, teklif fiyata dahildir.
25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:
a) Temizlik (Malzemesiz) Hizmeti, Teknisyen Yardımcısı hizmeti alımı personeline aylık (26 gün) üzerinden bir gün için brüt 4,00.-TL (Dört Türk Lirası) yol ücreti ödenecek olup, bordroda gösterilecektir.
b) Temizlik hizmeti Elemanı ve Teknisyen Yardımcısı Hizmet alımı personelinin yemeği, mesaisine denk gelen öğünlerde idarece ayni olarak verilecek olup, bu gider için istekli tarafından ayrıca maliyet hesabı yapılmayacaktır.
c) Temizlik (Malzemesiz) Hizmeti, Teknisyen Yardımcısı hizmeti alımı personelinin, özelikleri teknik şartnamede belirtmiş olan 16 (onaltı) adet iş önlüğü ayni olarak verilecektir.
…
25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.
Bu iş için; iş kazaları ve meslek hastalıkları sigorta prim oranı % (3,5) olarak tespit edilmiştir.”
06.03.2012 tarihli zeyilname ile teklif mektubu eki birim fiyat teklif cetvelindeiş kalemleri,
“1. Malzemesiz Temizlik hizmeti alımı (Asgari ücretin %30 fazlası) (15 işçi x 9 ay)
2. Temizlik Elemanı Ulusal Bayram ve Tatil günleri (15 işçi x 13 gün)
3. Teknisyen Yardımcısı elemanı (Asgari ücretin %40 fazlası) (1 işçi x 9 ay)
4. Teknisyen Yardımcısı elemanı Ulusal Bayram ve Tatil günleri (1 işçi x 13 gün)”
Şeklinde düzenlenmiştir.
Yapılan inceleme ve hukuki değerlendirme:
15.03.2012 tarihinde yapılan inceleme konusu ihalenin 23.02.2012 tarihinde ilan edildiği; 11 adet ihale dokümanın satın alındığı; başvuru sahibi tarafından ihale dokümanının EKAP üzerinden e-imza kullanılarak 06.03.2012 tarih ve saat 16:20’de indirildiği; dokümanın indirilmesine ilişkin standart formda, başvuru sahibinin “ihale ve şikayet sürecinde idare tarafından … belirtilen faks numarasına” bildirim yapılmasını kabul ettiği anlaşılmıştır.
İdarece ihaleye teklif veren Sivas Bilim Eğitim Öğretim Beyaz Eşya Tarım Turizm Tic. San. A.Ş.’nin 06.03.2012 tarihli başvurusu üzerine aynı tarihli zeyilname ile,
Teklif mektubu eki birim fiyat teklif cetvelinde 2 nci iş kalemi olarak düzenlenen “temizlik elemanı ulusal bayram ve tatil günleri” başlıklı iş kaleminin birimi “gün”, işçi sayısı “15” ve miktarı (“ay/gün/saat”) “195” olarak belirlenmişken, birimi “işçi x gün” ve miktarı (“ay/gün/saat”) “13” olarak,
4 üncü iş kalemi olarak düzenlenen “teknisyen yardımcısı elemanı ulusal bayram ve tatil günleri” başlıklı iş kaleminin birimi “gün”, işçi sayısı “1” ve miktarı (“ay/gün/saat”) “13” olarak belirlenmişken, birimi “işçi x gün” olarak düzeltilmiştir.
Söz konusu zeyilnamenin ekinde yer aldığı aynı tarihli yazılar06.03.2012 tarihinden önce doküman satın alanlara (11 adet doküman satın alınan ihalede, ihaleye katılmayan Ebsa Elek. Elektro. Tel. Bil. İnş. Müh. Tur. Tem. Yem. ile Yılkan İnş. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve istekliler Giray Şah Teknik Hizmet Org. İnşaat Gıda Ltd. Şti., Kepez Temizlik Bilgisayar ve İletişim Gıda Tic. Ltd. Şti. ile Sivas Bilim Eğitim Öğretim Beyaz Eşya Tarım Turizm Tic. San. A.Ş. zeyilname tarihinden önce doküman satın almışlardır.) elden veya posta ile, başvuru sahibine ise faks ile gönderilmiştir. İdarenin Kurumumuz kayıtlarına 07.05.2012 tarihinde giren yazısı ve eklerinden de, zeyilnamenin ekinde olduğu 06.03.2012 tarih ve 1218 sayılı söz konusu yazının başvuru sahibine aynı gün faks yolu ile gönderildiği, ancak postaya verilmediği anlaşılmıştır.
Ayrıca, teklif mektubu eki birim fiyat teklif cetvelinde yer alan iki iş kaleminin birim ve miktarlarında yapılan düzeltmeyi içeren zeyilnamenin 06.03.2012 tarihinde yapıldığı ve bu tarihten itibaren 15.03.2012 olarak ilan edilen ihale tarihine 10 günden az süre kalmakla birlikte, idarece ihale tarihinde bir değişiklik yapılmadığı görülmüştür.
İhaleye sunulan tekliflerin ihale komisyonunca değerlendirilmesi sonucunda, başvuru sahibinin teklifi, teklif mektubu eki birim fiyat cetvelinde idarenin başka bir ihalesine (aynı idare tarafından inceleme konusu ihaleden bir gün sonra 16.03.2012 tarihinde yapılan çocuk bakım hizmeti alım ihalesi) ait ihale kayıt numarasının (2012/21490) yazıldığı ve birim fiyat teklif cetvelindeki “temizlik elemanı ulusal bayram ve tatil günleri” başlıklı 2 nci iş kaleminin tutarının belirlenmesinde aritmetik hata yapıldığı (15 işçi x 195 gün x 49,06 TL ≠ 9.566,70 TL) gerekçeleriyle değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Başvuru konusu ihaleninkinden farklı, aynı idarenin başka bir ihalesine ait ihale kayıt numarasının yazıldığı birim fiyat teklif cetvelinde, başvuru sahibince 2 nci iş kaleminin birimi “işçi x gün”, işçi sayısı “15” ve miktarı (“ay/gün/saat”) “195” ve teklif edilen birim fiyat “49,06” TL olarak belirlenmişken, bu rakamların çarpımı olarak (143.500,50 TL yerine, 15, 13 ve 49,06 rakamların çarpımı olan) 9.566,70 TL tutar yazılmıştır.
Bu durumda, her ne kadar teklif mektubu ekinde, ihale dokümanında yer alan birim fiyat cetveli standart formuna uygun olarak düzenlenmemiş cetveli sunan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması sonuç olarak mevzuata uygun olsa da,
Kamu İhale Kanununun 65 inci maddesinin (b) bendi ve idari şartnamenin 6.3 maddesine aykırı olarak, birim fiyat teklif cetvelinde yapılan düzeltmeleri içeren zeyilnamenin ekinde yer aldığı 06.03.2012 tarih ve 1218 sayılı yazının başvuru sahibine sadece faks yolu ile gönderildiği; söz konusu yazının, iadeli taahhütlü mektupla bildirime çıkarılması suretiyle, faks teyidinin yapılmadığı, bu haliyle belirtilen madde hükümlerinin gereği olarak tebligatın yapılmamış sayılacağı,
Ayrıca, anılan Kanununun 29 uncu maddesinin ikinci fıkrası ile Kamu İhale Genel Tebliğinin 15.3 maddesine aykırı olarak, zeyilname yapıldığı tarih itibari ile ilan edilen ihale tarihine 10 günden az bir süre olmasına rağmen, ihale tarihinin ertelenmediği tespit edilmiştir.
Yukarıda tespit edilen aykırılıklar düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte olup ve ihalenin iptalini gerektirmektedir.
2) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak idarenin cevabında “… Hizmet alımı ihalelerinde işçilik hesaplamalarının modülden yapıldığı, aynı modülün bütün istekliler tarafından kullanıldığı, değişken unsurun işveren kâr payı ve giyim bedeli olduğu bilinmektedir. Teklifler incelendiğinde ihaleye katılan tüm firmalarının tekliflerinin birbirine yakın teklifler verdiği görülecektir. Komisyonumuz gizlilik esaslarına ve ilkelerine riayet etmiş olup, hiçbir firma ile temasa geçmemiş sadece mevzuat hükümlerini yerine getirmiştir.”
Denilmiştir.
Kamu İhale Kanununun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9 uncu maddesinde “… Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilanlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmi ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz” hükmü bulunmaktadır.
Yapılan inceleme ve hukuki değerlendirme:
Başvuru konusu ihalenin, asgari ücretin idari şartnamede belirtilen oranları üzerinden ücretlendirilen personelin çalıştırılmasına dayalı ve birim fiyat teklif alınan bir hizmet alımı olduğu; asgari işçilik maliyetin belirlenmesine yönelik bilgi amaçlı olarak düzenlenen işçilik hesaplama modülünün Kurumun internet sitesinde tüm tarafların erişime açık olduğu; söz konusu modülün idarece yaklaşık maliyeti tespiti amacıyla giyim gideri eklenerek kullanıldığı; başvuru sahibince yaklaşık maliyetin gizliliği ilkesinin ihlal edildiğine ilişkin ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatının ihalede açıklanan yaklaşık maliyet tutarına çok yakın olması dışında, somut bir gerekçe ile ilişkilendirilmediği; ihale işlem dosyasında yer alan belgeler üzerinde yapılan inceleme kapsamında yaklaşık maliyetin ihale süreci ile resmi ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklandığına ilişkin bir tespit yapmanın mümkün olmadığı hususları birlikte değerlendirilerek, iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
3) Başvuru sahibinin 3 ncü iddiasına ilişkin olarak idarenin cevabında “… yaklaşık maliyeti 278.017,49 TL olan miktar için idaremiz ve ihale komisyonu marifeti ile doküman satış bedeli olarak 100 TL uygun görülmüştür. İddianız aksine doküman bedeli, ihaleye katılımı ve rekabeti engellememiş, on bir firma doküman satın alarak yüksek oranda katılım olduğu görülmüştür…” denilmiştir.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5 inci maddesinde,
“(1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;
a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,
b) Adaylar; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ön yeterlik başvurularının sunulması, değerlendirmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem ve eylemler; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ise kısa listeye alınmış olmaları kaydıyla ayrıca ihale daveti ve/veya ihale dokümanının gönderilmesi, ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,
c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler,
hakkında başvuruda bulunabilir.”
Hükmü bulunmaktadır.
Yapılan inceleme ve hukuki değerlendirme:
Başvuru sahibi tarafından ihale dokümanının EKAP üzerinden e-imza kullanılarak 06.03.2012 tarih ve saat 16:20’de indirilmek suretiyle satın alındığı anlaşılmıştır.
Bu durumda yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmüne göre, ihale dokümanı satın alarak ihaleye katılan isteklinin, idarece belirlenen doküman bedelinden dolayı hak kaybına uğramasının mümkün olmadığı, dolayısıyla doküman bedelinin katılımı engeller nitelikte olduğu iddiası ile şikâyet başvurusunda bulunmaya ehliyeti bulunmadığı anlaşıldığından, bu iddia yönünden başvurunun reddi gerekmektedir.
4) Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak idarenin cevabında “…İdaremiz tarafından yapılan ihalenin, ihaleye katılım için istenen belgeler arasında mali yeterlik belgesinin istenmiş olması, katılımcı tüm istekli firmaların dosyalarında mevcut olup, bu husustan dolayı hiçbir firma eleme nedeni sayılmamıştır. … İş hacmini gösteren belgeler, yaklaşık maliyeti 699.270 TL … altındaki ihalelerde istenemez şerhi bulunmadığından dolayı bu ihalede istenmiştir. İş deneyim belgesinde … idaremiz bu oranı %50 olarak almıştır…. İdaremiz bu değeri %50 gibi makul bir seviyede tutarak belge istemiş ve firmanızda bu belgeyi eksiksiz olarak teklif dosyasına koymuştur….” Denilmiştir.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru süreleri” 6 ncı maddesinde,
“(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.
(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.
(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.”
Hükmü bulunmaktadır.
Yapılan inceleme ve hukuki değerlendirme:
Başvuru sahibi tarafından ihale dokümanının EKAP üzerinden e-imza kullanılarak 06.03.2012 tarih ve saat 16:20’de indirilmek suretiyle satın alındığı, doküman yönelik olarak idareye teklif verdikten ve yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmünde belirtilen süreden sonra 26.03.2012 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşıldığından, bu iddia yönünden başvurunun reddi gerekmektedir.
5) Başvuru sahibinin 5 inci iddiasına ilişkin olarak idarenin cevabında: “… Komisyonumuz 1. oturumda istekliler huzurunda önce teklif zarflarının uygunluğu kontrolünü yapmış ve uygun görülen tüm zarflar teslim alınış sırasına göre açılmıştır. İstekliler huzurunda teklif zarfları içerisinden çıkan belgelerin eksik olup olmadığı tutanak altına alınarak isteklilere birer örneği imza karşılığı verilmiştir. İdari şartnamenin 30.2.4 … maddesinden yola çıkılarak komisyonumuz birinci oturumu kapatarak detaylı inceleme için ikinci oturuma geçmiştir. İkinci oturumda belgelerin eksik olup olmadığı tespiti yapılarak tekrar tutanak altına alınmış ve kesinleşen ihale kararı gerekçeleri ile tüm firmalara tebliğ edilmiştir.” Denilmiştir.
Kamu İhale Kanununun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36 ncı maddesinde
“Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.
İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.”
“Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37 nci maddesinde,
“…
Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. … Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.”
Yapılan inceleme ve hukuki değerlendirme:
Başvuru sahibince bir örneği teslim alınan ve 15.03.2012 gün ve saat 10:36’da düzenlenmiş zarf açma ve belge kontrol tutanağında başvuru sahibinin teklif mektubu ile ilgili sütunda “var” ibaresi,
İdarece gönderilen ihale işlem dosyasında yer alan 15.03.2012 gün ve saat 10:39’da düzenlenmiş zarf açma ve belge kontrol tutanağında ise başvuru sahibinin teklif mektubu ile ilgili sütunda “uygun değil” ibaresi bulunmaktadır.
Bu durumda, her ne kadar, ihale komisyonunun isteklilere açık olarak yapılan ilk oturumu sonrasında düzenlenen ve başvuru sahibince teslim alınan tutanakta yer verilen “var” ibaresi Kanunun 36 ncı maddesine göre teklif mektubu ile ilgili olarak yapılması gereken değerlendirme sonucunu göstermese de;
İdarece başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekçesinin kesinleşen ihale kararının bildirildiği yazıda “birim fiyat teklif cetvelinde İKN’nın mevcut ihaleye ait olmadığı (2012/21490) ayrıca, birim fiyat teklif cetvelinde 2. satırda, ulusal bayram ve tatil günleri bölümünde işçixgün’de aritmetik hata olduğu tespit edilmesi” şeklinde belirtildiği,
Dolayısıyla, başvuru sahibinin teklif mektubu ile ilgili idarece herhangi bir aykırılık tespit edilmediği ancak, teklif mektubu eki birim fiyat cetveli ile ilgili aykırılık tespit edildiği; bu tespitin de tekliflerin ayrıntılı olarak değerlendirildiği ve isteklilere kapalı olan ikinci oturumda yapılmasının Kamu İhale Kanununun 37 nci maddesine uygun olduğu,
Hususları dikkate alındığında, ihale komisyonunun isteklilere açık olarak yapılan ilk oturumu sonrasında düzenlenen ve başvuru sahibince teslim alınan tutanak ile ikinci oturumda birim fiyat teklif cetveli üzerinde yapılan değerlendirmeler sonrasında, aritmetik hata bulunduğu gerekçesiyle tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasının tezat oluşturduğu yönündeki iddia yerinde bulunmamıştır.
6) Başvuru sahibinin 6 ncı iddiasına ilişkin olarak idarenin cevabında: “… idaremiz tarafından yapılan ihale ile ilgili olarak şikayet konusu ettiğiniz bu maddede iddialarınızın ispatı yönünde hiçbir gerekçe görülmemiş, aksine yüksek katılımla rekabet ortamı oluşturularak kamu kaynaklarının verimli kullanılması yönünde işlem tesis edildiği …” belirtilmiş;
Başvuru sahibinin “İdare tarafından şikayet dilekçelerinin çekilmesi yönünde ikna ve baskı çalışmaları yapıldığı” şeklindeki 8 inci iddiasına şikayet dilekçesinde yer verilmemiştir.
Yapılan inceleme ve hukuki değerlendirme:
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8 inci maddesinde “(1) Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.
(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;
a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı veya unvanı ve adresi ile varsa bildirime esas elektronik posta adresi ve faks numarası.
b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.
c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.
ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.
d) İtirazen şikâyet başvurularında ayrıca idareye yapılan şikâyetin tarihi ve varsa şikâyete ilişkin idare kararının bildirim tarihi…” hükmü,
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11 inci maddesinde “…(8) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.
Buna göre şikâyet başvurularında, başvurunun konusuna, idari işlemin mevzuata aykırı bulunma sebeplerine ve dayandığı delillere yer verilmesinin gerektiği, işlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, başvurunun reddine karar verilmesi gerekmektedir.
Başvuru sahibinin 1 ve 7 nci iddiaları yönünden ihalenin iptalini gerektiren mevzuata aykırılıklar tespit edilmiş olmakla birlikte; 6 ncı iddia yönünden ihalenin iptalini gerektiren durumlara ilişkin iddianın sebeplerine ve dayandığı delillere yer verilmediği,
8 inci iddia yönünden Kurumun 4734 sayılı Kanununun 53 üncü maddesi kapsamında yürüttüğü incelemeleri, başvuru dilekçesinde ve idarece gönderilen ihale işlem dosyasında yer alan ve gerekli görülen diğer belgeler üzerinden sonuçlandırdığı hususları dikkate alındığında,
İddiaların soyut ve mesnetsiz olduğu anlaşıldığından, bu iddialar yönünden de başvurunun reddi gerekmektedir.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;
Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)