(4734 S. K. m. 54, 65)
Toplantı No: 2021/015
Gündem No: 22
Karar Tarihi: 14.04.2021
Karar No: 2021/UH.II-808
BAŞVURU SAHİBİ:
Cc Kurumsal Hizmetler İnşaat Nakliye Tarım Hayvancılık San. ve Tic. Ltd. Şti.,
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kocaköy İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2020/362794 İhale Kayıt Numaralı “Meb Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği Kapsamında Diyarbakır İli Kocaköy İlçesi Merkez ve Merkeze Bağlı Köy ve Köy Altı Yerleşim Birimlerindeki 974 Öğrencinin 8 Taşıma Merkezi Okula 100 Hat (Araç) İle 186 İş Günü Taşımalı Eğitim İşi” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Kocaköy İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 14.08.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Meb Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği Kapsamında Diyarbakır İli Kocaköy İlçesi Merkez ve Merkeze Bağlı Köy ve Köy Altı Yerleşim Birimlerindeki 974 Öğrencinin 8 Taşıma Merkezi Okula 100 Hat (Araç) İle 186 İş Günü Taşımalı Eğitim İşi” ihalesine ilişkin olarak Cc Kurumsal Hizmetler İnşaat Nakliye Tarım Hayvancılık San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 15.02.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.02.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.03.2021 tarih ve 11842 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.03.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2021/430 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) İhalenin 1, 2, 3, 6 ve 7’nci kısımlarında ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif mektubunun mevzuata aykırılık teşkil ettiği, teklif mektubunun 4’üncü maddesinde düzeltme ve ekleme yapıldığı, teklif tutarının doğru yazılmadığı, rakam ile yazılan bedelin yazı ile yazılan bedelden farklı olduğu, isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,
2) İhalenin 5’inci kısmında ihale üzerinde bırakılan Bingöl Taş. İnş. Akaryakıt Tarım ve Hay. Sosyal Hizmetler San. Tic. Ltd. Şti.den, 14.10.2020 tarihinde teklif geçerlilik süresinin uzatmasının idarece talep edildiği, isteklinin teklif geçerlilik süresini uzatacağı son tarihin 16.12.2020 olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif geçerlilik süre uzatımı yazısını 16.12.2020 tarihinde idareye “whatsup” uygulaması üzerinden gönderdiği ve idarece evrakın idare kayıtlarına alındığı, 17.12.2020 tarihinde de ıslak imzalı evrakın idareye getirildiği, ıslak imzalı evrakın 16.12.2020 tarihinden sonra idareye getirildiği göz önünde bulundurulduğunda, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif geçerlilik süresinin sona erdiği, dolayısıyla teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,
3) İhalenin 4’üncü kısmında ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı,
- Trafik sigortası, ferdi kaza koltuk sigortası ve kasko giderlerinin Kamu İhale Genel Tebliği açıklamalarına uygun olarak açıklanmadığı, anılan maliyet bileşenlerinin ayrı ayrı fiyatlandırılmadığı, giderlerin açıklanmasında poliçelerin kullanılmadığı, sigorta poliçelerinin işin süresini kapsamadığı, yapılan maliyet hesaplamalarında 2020 yılı için yurtiçi üretici fiyatları endeksi üzerinden yıllık değişim oranı dikkate alınarak güncellemelerin gerçekleştirilmediği,
- Fenni muayene, egzoz emisyon ölçüm giderleri ile MTV giderlerinin hesaplamalara dahil edilmediği, açıklamalar kapsamında tevsik edici belgelerin kullanılmadığı,
- İş kapsamında kullanılacak her bir araç için mevzuatı gereği ayrı ayrı alınması gereken yol izin belgesi giderlerine açıklamalar kapsamında yer verilmediği, tevsik edici belgelerin sunulmadığı,
- İşçilik maliyetleri için öngörülen maliyetlerin asgari işçilik maliyetinin altında olduğu, anılan maliyetlerin açıklanmasında tevsik edici belgelerin kullanılmadığı, maliyet hesaplamalarında aylık normal çalışma süresinin 225 saat olarak dikkate alınması gerektiği, Teknik Şartnamede düzenlenen araçların şoför giderlerinin ayrıca hesaplanması gerektiği, 2021 yılı için asgari işçilik maliyetinde gerçekleşecek fiyat artışının dikkate alınmadığı,
4) Birim fiyat teklif cetveli ile teklif mektubunun usulüne uygun düzenlenmediği gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak birim fiyat teklif cetveli ile teklif mektuplarının Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’ne uygun olarak düzenlendiği,
5) İhale dokümanı düzenlemelerinde teklif geçerlilik süresinin belirtildiği, ihale sürecinin uzaması nedeniyle idarece isteklilerden teklif geçerlilik sürelerini uzatmalarının talep edildiği, isteklilerin ise süresi içerisinde teklif geçerlilik sürelerini uzatmadığı ve ihalede geçerli teklif kalmadığı bu sebeplerle ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinin birinci fıkrasında “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır.” hükmü ve anılan maddenin dördüncü fıkrasında “Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.” hükmü,
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;
c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi…izleyen günden itibaren başlar…” hükmü yer almaktadır.
Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;
…
c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,
…
yönlerinden sırasıyla incelenir.” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir…” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve teklif mektuplarının şekli” başlıklı 53’üncü maddesinde “(1) Başvuru ve teklif mektupları bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlar esas alınarak hazırlanır.
(2) Teklif mektubunun aşağıdaki şartları taşıması zorunludur:
a) Yazılı olması.
b) İhale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi.
c) Teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması.
ç) Üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması.
…
(5) Teklif mektuplarının şekil ve içerik bakımından yukarıda belirtilen niteliklere ve teklif mektubu standart formuna uygun olmaması teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edilir. Taşıması zorunlu hususlardan herhangi birini taşımayan teklif mektuplarının değiştirilmesi, düzeltilmesi veya eksikliklerinin giderilmesi gibi yollara başvurulamaz. Teklif mektubu usulüne uygun olmayan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,
İdari Şartname’nin “Teklif mektubunun şekli ve içeriği” başlıklı 23’üncü maddesinde “23.1. Teklif mektupları, ekteki form örneğine uygun şekilde yazılı ve imzalı olarak sunulur.
23.2. Teklif Mektubunda;
a) İhale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi,
b) Teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması,
c) Kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması,
ç) Türk vatandaşı gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasının, Türkiye'de faaliyet gösteren tüzel kişilerin ise vergi kimlik numarasının belirtilmesi,
d) Teklif mektubunun ad, soyadı veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur…” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 30’uncu maddesinde “30.1. Teklifler, bu Şartnamede belirtilen ihale saatine kadar İdareye (tekliflerin sunulacağı yere) verilecektir.
30.2. İhale komisyonunca, tekliflerin alınması ve açılmasında aşağıda yer alan usul uygulanır:
30.2.1. İhale komisyonunca bu Şartnamede belirtilen ihale saatinde ihaleye başlanır ve bu saate kadar kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur.
30.2.2. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. Bu incelemede, zarfın üzerinde isteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, teklifin hangi işe ait olduğu, ihaleyi yapan İdarenin açık adresi ve zarfın yapıştırılan yerinin istekli tarafından imzalanıp kaşelenmesi veya mühürlenmesi hususlarına bakılır. Bu hususlara uygun olmayan zarflar bir tutanakla belirlenerek değerlendirmeye alınmaz.
30.2.3. İhale konusu işin yaklaşık maliyeti açıklandıktan sonra zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır. İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik olan veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ve teklif bedelleri açıklanarak tutanağa bağlanır. Düzenlenen bu tutanaklar ihale komisyonunca imzalanır ve ihale komisyon başkanı tarafından onaylanmış bir sureti isteyenlere imza karşılığı verilir. Ancak fiyat veya fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurlar üzerinden elektronik eksiltme yapılan ihalelerde; istekliler, teklif fiyatları ve eksiltmeye konu fiyat dışı unsurların değerleri yaklaşık maliyet ile birlikte, eksiltme tamamlandıktan sonra açıklanır ve düzenlenen tutanaklardan, yalnızca Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağının istekli isimleri kapatılarak ihale komisyonu başkanı tarafından onaylanmış suretleri, isteyenlere imza karşılığı verilir.
30.2.4. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez. Teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler değerlendirilmek üzere ilk oturum kapatılır.” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir…” düzenlemesi yer almaktadır.
4734 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen 55’inci maddesinin birinci fıkrasında, idareye şikâyet süresinin, ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren anılan Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gün olduğu, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendindeki düzenlemesinden, İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurular için şikayet başvuru süresinin şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren başlayacağı anlaşılmaktadır.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, başvuruların süresinde yapılıp yapılmadığı yönünden inceleneceği, anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasında ise, söz konusu Yönetmelik’in 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verileceği düzenlenmiştir.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 53’üncü maddesinde, teklif mektubunun taşımasının zorunlu olduğu şartlar hüküm altına alınmıştır. Anılan madde hükmü uyarınca, teklif mektupları üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmamalı ve teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması gerektiği aksi halde teklif mektubunda oluşacak aykırılıkların teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edileceği ve isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılacağı anlaşılmaktadır.
İdari Şartname’nin 30’uncu maddesinde, ihalenin ilk oturumunda, ihale konusu işin yaklaşık maliyeti açıklandıktan sonra teklif zarflarının isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılacağı, isteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığının kontrol edileceği, belgeleri eksik olan veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan isteklilerin tutanakla tespit edileceği, bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmeyeceği, teklifler değerlendirilmek üzere ilk oturumun kapatılacağına yönelik düzenlemeye,
Anılan Şartname’nin 31’inci maddesinde, tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verileceğine yönelik düzenlemeye yer verilmiştir.
04.02.2021 tarihinde EKAP üzerinden isteklilere gönderilen üçüncü ihale komisyonu kararı incelendiğinde, ihalenin 1, 2, 3, 6 ve 7’nci kısımlarında Diyarkent Taş. Tur. İnş. Temizlik Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
07.09.2020 tarihli ilk ihale komisyon kararı incelendiğinde, anılan komisyon kararının 08.09.2020 tarihinde isteklilere EKAP üzerinden gönderildiği ve kararda Diyarkent Taş. Tur. İnş. Temizlik Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin geçerli teklif olarak değerlendirildiği anlaşılmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile tespitler dikkate alındığında, itirazen şikâyet başvurusunda dile getirilen iddianın farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihin, 07.09.2020 tarihli ilk ihale komisyonu kararının EKAP üzerinden isteklilere tebliğ edildiği 08.09.2020 tarihi olduğu, 4734 sayılı Kanun’un 55’inci maddesine göre söz konusu iddianın en geç bu tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde 18.09.2020 tarihine kadar idareye yapılacak şikâyet başvurusunda dile getirilmesi gerekirken, başvuru sahibinin bu hususta 15.02.2021 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.
Dolayısıyla, başvuru sahibinin iddiasının süre yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 54’üncü maddesinde “(1) Tekliflerin geçerlilik süresi; tekliflerin tahmini değerlendirme süresi, şikayete ilişkin süreler, ihale kararının onaylanması ile sözleşme imzalanmasına kadar geçecek süre ve benzeri hususlar dikkate alınarak belirlenir ve bu süre ihale dokümanında belirtilir.
(2) İdarece ihtiyaç duyulması halinde bu süre, teklif ve sözleşme koşulları değiştirilmemek ve isteklinin kabulü kaydıyla, en fazla ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi kadar uzatılabilir.” hükmü,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;
a) Adı: Meb Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği Kapsamında Diyarbakır İli Kocaköy İlçesi Merkez ve Merkeze Bağlı Köy ve Köy Altı Yerleşim Birimlerindeki 974 Öğrencinin 8 Taşıma Merkezi Okula 100 Hat (Araç) İle 186 İş Günü Taşımalı Eğitim İşi
b) Miktarı ve türü: 2020-2021 Eğitim Öğretim Yılı Diyarbakır İli Kocaköy İlçesi Taşımalı Eğitim Kapsamındaki Öğrencilerin Yerleşim Birimlerinden Taşıma Merkezi Okullara Taşınma İşi
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
c) Yapılacağı yer: Milli Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği kapsamında Diyarbakır ili Kocaköy ilçesi milli eğitim müdürlüğü tarafından taşıma kapsamına alınan öğrencilerin taşıma merkezi okula 100 araçla 186 iş günü taşınması hizmet alım işi.” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “İhaleye ilişkin bilgiler ile ihale ve son teklif verme tarih ve saati” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1.
a)İhale kayıt numarası:2020/362794
b) İhale usulü: Açık ihale.
c) Tekliflerin sunulacağı adres: Kocaköy İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Taşımalı Eğitim Bürosu Kaya Mahallesi Hükümet Konağı Zemin Kat Kocaköy - Diyarbakır
ç) İhalenin yapılacağı adres: Kocaköy Hükümet Konağı Kaymakamlık Toplantı Salonu Kaya Mahallesi Hükümet Konağı Kat:2 Kocaköy - Diyarbakır
d) İhale tarihi: 14.08.2020
e) İhale saati: 14:00
f) İhale komisyonunun toplantı yeri: Kocaköy Hükümet Konağı Kaymakamlık Toplantı Salonu Kaya Mahallesi Hükümet Konağı Kat:2 Kocaköy – Diyarbakır…” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 24’üncü maddesinde “24.1. Tekliflerin geçerlilik süresi, ihale tarihinden itibaren 120 (yüz yirmi) takvim günüdür.
24.2. İhtiyaç duyulması halinde, teklif geçerlilik süresinin en fazla yukarıda belirlenen süre kadar uzatılması istekliden talep edilebilir. İstekli, İdarenin bu talebini kabul veya reddedebilir. İdarenin teklif geçerlilik süresinin uzatılması talebini reddeden isteklinin geçici teminatı iade edilir.
24.3. Teklifinin geçerlilik süresini uzatan istekli, teklif ve sözleşme koşullarını değiştirmeden, geçici teminatını kabul ettiği yeni teklif geçerlilik süresi ile geçici teminata ilişkin hükümlere uygun hale getirir.
24.4. Bu konudaki istek ve cevaplar yazılı olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.
İhale işlem dosyası incelendiğinde, ihale konusu işin adının “Meb Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği Kapsamında Diyarbakır İli Kocaköy İlçesi Merkez ve Merkeze Bağlı Köy ve Köy Altı Yerleşim Birimlerindeki 974 Öğrencinin 8 Taşıma Merkezi Okula 100 Hat (Araç) İle 186 İş Günü Taşımalı Eğitim İşi” olduğu, ihalenin “Çaytepe Hüseyin Aladağ İmam Hatip Ortaokulu” isimli 5’inci kısmına 9 istekli tarafından teklif sunulduğu, ihale komisyonunca gerçekleştirilen değerlendirmeler neticesinde ihalede Bingöl Taş. İnş. Akaryakıt Tarım ve Hay. Sosyal Hizmetler San. Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak, Diyarkent Taş. Tur. İnş. Temizlik Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 54’üncü maddesinde, idarece ihtiyaç duyulması halinde, teklif geçerlilik süresinin, teklif ve sözleşme koşulları değiştirilmemek ve isteklinin kabulü kaydıyla, en fazla ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi kadar uzatılabileceği hüküm altına alınmıştır.
İdari Şartname’nin 24’üncü maddesinde, ihtiyaç duyulması halinde, teklif geçerlilik süresinin en fazla 120 takvim gününe kadar uzatılmasının istekliden talep edilebileceği, isteklilerin, idarenin bu talebini kabul veya reddedebileceği, idarenin teklif geçerlilik süresinin uzatılması talebini reddeden isteklinin geçici teminatının iade edileceğine yönelik düzenlemelere yer verilmiştir.
İhale işlem dosyası incelendiğinde, idarece 14.12.2020 tarihinde EKAP üzerinden Bingöl Taş. İnş. Akaryakıt Tarım ve Hay. Sosyal Hizmetler San. Tic. Ltd. Şti., Bozat Taşımacılık Sosyal Hiz. İnş. Özel Eğitim ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti., Diyarkent Taş. Tur. İnş. Temizlik Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti., Nivi İnş. Taahhüt Gayrimenkul Yemekçilik Temizlik Nakliye Hafriyat Mobilya Kırtasiye Kuyumculuk Danışmanlık Personel San. ve Tic. Ltd. Sti. ile Meray Petrol İnş. Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye gönderilen “Teklif geçerlilik süresinin uzatılması” konulu yazı ile 16.12.2020 tarihi mesai bitimine kadar isteklilerden teklif geçerlilik sürelerini 120 takvim günü uzatmalarının talep edildiği anlaşılmıştır.
Anılan talep üzerine, ihalenin 5’inci kısmında ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Bingöl Taş. İnş. Akaryakıt Tarım ve Hay. Sosyal Hizmetler San. Tic. Ltd. Şti. tarafından idareye sunulan 16.12.2020 tarihli yazı incelendiğinde, yazıda “idarenizce 2020/362794 İKN ile ihalesi yapılan öğrenci taşıma işine ait olarak teklif geçerlilik süremizin 120 gün süreli olarak uzatılmasını kabul ve taahhüt ederiz.” İfadelerine yer verildiği ve söz konusu yazının 16.12.2020 tarih ve 18138607 sayı ile idare kayıtlarına alındığı görülmüştür.
Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler dikkate alındığında, Bingöl Taş. İnş. Akaryakıt Tarım ve Hay. Sosyal Hizmetler San. Tic. Ltd. Şti. tarafından idareye sunulan teklif geçerlilik süresi uzatımının kabulüne ilişkin yazının 16.12.2020 tarih ve 18138607 sayı ile idare kayıtlarına alındığı tespit edilmiş olup idarece gerçekleştirilen işlemlerde mevzuata herhangi bir aykırılık tespit edilemediğinden başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:
İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.
33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;
a) Verilen hizmetin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.
09.12.2020 tarihinde EKAP üzerinden isteklilere tebliğ edilen ikinci ihale komisyonu kararı incelendiğinde, ihalenin 4’üncü kısmının yaklaşık maliyet tutarının 205.008,73 TL olduğu, sınır değerin 148.835,64 TL olduğu, anılan kısımda ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Bozat Taşımacılık Sosyal Hiz. İnş. Özel Eğitim ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nin teklif bedelinin 111.414,00 TL olduğu tespit edilmiş olup ihalenin 4’üncü kısmında teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen Bozat Taşımacılık Sosyal Hiz. İnş. Özel Eğitim ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. tarafından idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale komisyonunca değerlendirildiği ve uygun görüldüğü anlaşılmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile tespitler dikkate alındığında, itirazen şikâyet başvurusunda dile getirilen iddianın farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihin, 08.12.2020 tarihli ikinci ihale komisyon kararının, EKAP üzerinden isteklilere tebliğ edildiği 09.12.2020 tarihi olduğu, 4734 sayılı Kanun’un 55’inci maddesine göre söz konusu iddianın en geç bu tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde 21.12.2020 tarihine kadar idareye yapılacak şikâyet başvurusunda dile getirilmesi gerekirken, başvuru sahibinin bu hususta 15.02.2021 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.
Dolayısıyla, başvuru sahibinin iddiasının süre yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Başvuru sahibinin 4’üncü ve 5’inci iddialarına ilişkin olarak:
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.
(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.
(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;
…
c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,
ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,
d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,
izleyen günden itibaren başlar.
(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez ” hükmü,
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz” açıklaması bulunmaktadır.
Başvuru sahibinin tekliflerin değerlendirilmesine yönelik 4’üncü ve 5’inci iddialarının 15.02.2021 tarihli idareye şikayet başvurusuna konu edilmediği, söz konusu iddianın ilk kez 08.03.2021 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusunda yer aldığı tespit edilmiştir.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklama şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir.
Dolayısıyla; söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikayet yoluna başvurulmadan itirazen şikayet yoluna başvurulamayacağından, şikayet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikayet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır.
Bu çerçevede şikayet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir.
Netice itibarıyla, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların; şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç, itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Buna göre, başvuru sahibinin iddiasının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Diğer taraftan uyuşmazlık konusu olan 4’üncü ve 5’inci iddiaların bunu ileri süren istekli tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir.
Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikayet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dahilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.
Bu itibarla, başvuru sahibinin bahse konu 4’üncü iddiasını uyuşmazlığa konu hususu öğrendiği 07.09.2020(İlk ihale komisyonu kararı) tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde, 5’inci iddiasını uyuşmazlığa konu hususu öğrendiği 04.02.2021 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde, yazılı şekilde ileri sürmesi, bir diğer deyişle başvuruda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 08.03.2021 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin 4’üncü ve 5’inci iddialarının şekil yanında süre yönünden de reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)