(4734 S. K. m. 30, 38, 54, 55, 65) (4857 S. K. m. 47) (506 S. K. m. 8) (5083 S. K. m. 2) (İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik m. 6) (Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 53, 56) (İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ m. 4)
Toplantı No: 2009/011
Gündem No: 106
Karar Tarihi: 09.02.2009
Karar No: 2009/UH.I-649
Şikayetçi:
Z. A. F., Yenipınar Mah. 9 Eylül Cad. Kurt Apt. K.2 ADIYAMAN
İhaleyi yapan idare:
Besni Belediye Başkanlığı, Yenibesni Mah. Zübeyde Hanım Cad. No:2 Besni/ADIYAMAN
Başvuru tarih ve sayısı:
12.01.2009 / 1107
Başvuruya konu ihale:
2008/174560 İhale Kayıt Numaralı "İşçilik Hizmeti Alımı" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
04.02.2009 tarih ve I.H.01.69.G031/2009-06E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Besni Belediye Başkanlığı tarafından 21.12.2008 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “İşçilik Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Z. A. F.’ın 06.01.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 07.01.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 12.01.2009 tarih ve 1107 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.01.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
1- 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
2- Fazla yatırılan 1.000 TL başvuru bedelinin isteği halinde başvuru sahibine iade edilmesine,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;
1) İdareye itirazlarını 06.01.2009 tarihinde yasal süresi içerisinde yaptıkları halde idarenin itirazın yasal süresi içerisinde yapılmadığını gerekçe göstererek itiraz başvurularını reddettiği,
2) İhale konusu iş 70 kişi ile 12 ay süreli personel çalıştırma yolu ile işçilik hizmet alımı işi olmasına karşın, ihale üzerinde bırakılan Akbaş Müteahhitlik-Oruçoğulları Taşm. Kuym. İnş. Gıda Pet. Ür. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. ortak girişimine ait teklif mektubunun dış zarfında işin adı olarak işçilik hizmet alımı şeklinde yanlış yazıldığı,
3) İhale üzerine bırakılan adı geçen ortak girişim firmalarının teklif fiyatının asgari işçilik maliyetinin altında olduğu,
4) İhaleyi alan ortak girişim firmalarından, özel sektörden iş deneyim belgesi alan firmanın bitirdiği işe ait SSK işyeri bildirgesinin teklif mektubu dosyasında mevcut olmadığı, buna rağmen iş bitirme belgesinin kabul edildiği,
5) Akbaş Müteahhitlik- Oruçoğulları Taşm. Kuym. İnş. Gıda Pet. Ür. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. ortak girişimine ait birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata yapıldığı, buna rağmen bu hatanın görmezden gelindiği,
İddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kanunun 55 maddesinde; “şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır…” hükmüne,
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin başvuru süreleri başlıklı 6 ncı maddesinde; “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmüne,
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin 4 üncü maddesinde; “(1) Kanunun 55 inci maddesi uyarınca şikayet başvurusu usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmadan önce aday veya istekliler ile istekli olabileceklerin şikayete yol açan durumların farkına vardığı veya farkına varmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gün içinde ihaleyi yapan idareye yapılır…” açıklamasına,
yer verilmiştir.
Başvuru sahibi, açık ihale usulü şeklinde yapılan ihaleye ilişkin kesinleşmiş ihale kararını 31.12.2008 tarihinde tebliğ etmiş, 06.01.2009 tarihinde de idareye şikayet başvurusunda bulunmuştur. Kesinleşen ihale kararında yazılan 5 günlük başvuru süresi teklifi değerlendirmeye alınmayan veya uygun görülmeyen isteklilerin değerlendirmeye alınmama ya da uygun görülmeme sebeplerinin açıklanmasına yönelik başvuru süresi olup başvuru sahibi isteklinin teklifi değerlendirilmeye alınmış ve en avantajlı ikinci teklif olarak kabul edilmiştir. Kaldı ki idareye verilen şikayet dilekçesinde başvuru sahibi açıklama talebinde bulunmamış, ihale üzerine bırakılan ortak girişim firmaları ile ilgili şikayetlerde bulunmuştur.
Bu itibarla, başvuru sahibinin idareye şikayet başvurusunu kamu ihale mevzuatında belirtilen başvuru sürelerine uygun bir şekilde yaptığı anlaşıldığından bu konudaki iddiası yerinde bulunmuştur.
2) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Tekliflerin Hazırlanması ve Sunulması” başlıklı 30 uncu maddesinde; “Teklif mektubu ve geçici teminat da dahil olmak üzere ihaleye katılabilme şartı olarak istenilen bütün belgeler bir zarfa konulur. Zarfın üzerine isteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, teklifin hangi işe ait olduğu ve ihaleyi yapan idarenin açık adresi yazılır. Zarfın yapıştırılan yeri istekli tarafından imzalanır ve mühürlenir” hükmü bulunmaktadır.
İdari şartnamenin 23.1 inci maddesinde; “Teklif mektubu ve geçici teminat da dahil olmak üzere ihaleye katılabilme şartı olarak bu şartname ile istenilen tüm belgeler bir zarfa (veya pakete) konulur. Zarfın üzerine istekli isteklinin adı, soyadı, veya ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, teklifin hangi işe ait olduğu ve ihaleyi yapan idarenin açık adresi yazılır. Zarfın yapıştırılan yeri istekli tarafından imzalanarak, mühürlenecek ve kaşelenecektir.” düzenlemesine yer verilmiş, ayrıca aynı şartnamenin ihale konusu işe ilişkin bilgiler başlıklı 2 nci maddesinde işin adı “İşçilik Hizmet Alımı” şeklinde ifade edilmiştir.
Akbaş Müteahhitlik-Oruçoğulları Taşm. Kuym. İnş. Gıda Pet. Ür. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. ortak girişimi tarafından ihaleye sunulan teklif mektubuna ait dış zarfın incelenmesi sonucunda mevzuat gereği olması gereken bilgilerin bulunduğu, dolayısıyla şartnamede “İşçilik Hizmet Alımı” şeklinde belirtilen işin adının teklif mektubu dış zarfına doğru yazıldığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.
3) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:
İdari Şartnamenin Teklif Fiyata Dahil Olan Masraflar başlıklı 26 ncı maddesinde; “26.1 .Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri yüklenici tarafından karşılanacak olup bu giderler için başkanlığımızdan her hangi bir talepte bulunulmayacaktır.
(26.1) nci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilecektir.
Ayrıca,
- 70 personele Brüt Asgari ücretin % 22 fazlasını verecek olup bu bedel ücret bordrosunda tahakkuk ettirilecektir.
- Ayni Olup Belediyemiz tarafından verilecek olan tek tip elbise giydirilecektir.
- Dini Resmi ve yılbaşı tatil günleri için idarece personel çalıştırılması öngörülmemektedir.
- 26.4. Ancak sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde idarece yükleniciye ayrıca ödenir.
- 26.5-Söz konusu hizmet alımı işinde çalışacak personellerin Meslek Hastalıkları sigorta risk prim oranı % 3,5 olarak belirlenmiştir.” düzenlemesi yapılmıştır.
İhale komisyonu, ihaleye verilen tekliflerden Akdir İnş. Day. Tük. Mal. San. Tic. Ltd. Şti. ve Akbaş Müteahhitlik - Oruçoğulları Taşm. Kuym. İnş. Gıda Pet. Ür. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. ortak girişimine ait teklifleri aşırı teklif sorgulamasına tabi tutmuş, Akdir İnş. Day. Tük. Mal. San. Tic. Ltd. Şti. açıklamada bulunmazken Akbaş Müteahhitlik - Oruçoğulları Taşm. Kuym. İnş. Gıda Pet. Ür. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. ortak girişimi açıklamada bulunarak bu konuyla ilgili belgeler ibraz etmiştir.
İhale üzerinde bırakılan ortak girişim aşırı düşük teklif sorgulamasında, idarenin cevap yazısında da yer verdiği Kamu İhale Genel Tebliğin XIII üncü maddesinin H-b bendinin 14 üncü fıkrasında yer alan, “Malzeme dahil yemek hazırlama, malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım, çöp toplama ve nakline ilişkin işler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmetler olarak değerlendirilmeyecektir. Bu nedenle de personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bu gibi hizmetlerin aşırı düşük teklif sorgulamasında, % 3 oranında sözleşme ve genel gider hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.” açıklamasını dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına esas maliyet bileşenleri belirleyerek ihale komisyonuna sunmuştur.
İhale üzerinde bırakılan ortak girişimin aşırı düşük teklif sorgulamasına esas maliyet bileşenleri;
İş Kalemi Adı-Açıklama Tutarı
(YTL)
A- Toplam işçilik maliyeti (966,23x70 kişi x 12 ay) 811.633,20
B- Sözleşme gideri
- Damga resmi (811.633,20 x Binde 7,5=6.087,25 YTL)
- Karar pulu bedeli (811.633,20 x Binde 4,5=3.652,35 YTL)
- KİK payı (811.633,20 x Onbinde 5=405,82 YTL)
10.145,42
C- Firma karı ve işletme gideri 85,80
Genel Toplam 821.863,70
Şeklinde olup sözleşme gideri olarak asgari işçilik maliyetinin % 3’ü yerine damga resmi, karar pulu ve KİK payına ilişkin rakamların toplamını maliyet unsuru olarak esas alınmıştır.
Kamu İhale Genel Tebliğin XIII üncü maddesinin H-b bendinin 14 üncü fıkrasında çöp toplama ve nakline ilişkin işler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmetler olarak değerlendirilmeyeceği, bu nedenle de personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bu gibi hizmetlerin aşırı düşük teklif sorgulamasında, % 3 oranında sözleşme ve genel gider hesaplanmasının söz konusu olmayacağı ifade edilmesine karşın, idari şartnamenin 2 nci maddesinde işin adı “İşçilik Hizmet Alımı” şeklinde ifade edilmiş olup söz konusu ihale personel çalıştırılmasına dayalı bir ihaledir. Zira, idari şartnamenin 2 nci maddesinin c bendinde ve teknik şartnamenin genel tanım başlıklı 1 inci maddesinde;
”İlçemiz sınırları içerisinde bulunan cadde ve sokakların yapımında çalıştırılması, kanalizasyon şebekesi olmayan yerde kanalizasyon şebekesinde çalıştırılması, park ve caddelerin bakımı ve genel temizliği, cadde ve sokaklarda çöp toplama ve sonrası hizmetler. Belediyeye bağlı iş yerlerinin genel temizliğinin yapılması amacıyla 70 kişi ile 12 ay süreli personel çalıştırılması işçilik hizmet alımı işi.” düzenlemesi yer almaktadır.
Bununla birlikte, teknik şartnamenin 4 üncü maddesindeki, zamanlama, koruma, yeşil alanların sulanması, çimlerin biçimi, fidan diplerinin çapalanması, toprağın çapalanması, çim ve çiçeklik sahalarda yabancı ot temizliği, tek yıllık-çok yıllık çiçeklik alanların bakımı hizmetlerinin yanı sıra aynı şartnamenin temizlik başlıklı 5 inci maddesinde; beton asfalt ve kaplamalı alanların el ile süpürülmesi, tüm alanlarda yabancı madde temizliği, kanalizasyon ve içme suyu şebekesinde de hizmet verileceği belirtilmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliğinin XIII üncü maddesinin H-b bendinde; “Personel çalıştırılmasına dayalı olan (ağırlıklı olarak personel çalıştırılan, çalışacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma süresinin tamamının idare için kullanıldığı) hizmet alımı ihalelerinden; temizlik, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri ile sınırlı olmak üzere, verilmiş olan tekliflerin değerlendirilmesinde ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı, noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatına ilişkin genel giderleri karşılamak üzere asgari işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme ve genel giderler hesaplanacaktır. Ayrıca bu hizmetlerde amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatı ile ilgili giderlerin sözleşme ve genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarında bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir.
Amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatı ile ilgili giderler sözleşme ve genel giderler içinde değerlendirildiğinden, idari şartnamelerin "teklif fiyata dahil olan masraflar" kısmında bu giderler için bir bedel öngörülmeyecektir.
Asgari işçilik maliyeti; brüt asgari ücret ile idari şartnamede öngörülen yemek, yol ve giyim bedeli ile işveren sigorta prim tutarından oluşmaktadır. Asgari ücretin üzerinde ödeme öngörülen işlerde brüt asgari ücret yerine öngörülen bu fazla tutar yazılacaktır. Resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, idari şartnamede yapılan belirlemeye göre brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin fazlası üzerinden belirlenecektir.
İşçilik, malzeme ve diğer maliyet kalemleri dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre idarece belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecek, istekliler tarafından yapılan bu açıklamalara ilişkin belgeler değerlendirilerek karar verilecektir.
Aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldıktan sonra asgari işçilik maliyeti üzerinden % 3 sözleşme ve genel giderleri karşılamayan teklifler reddedilecektir. Asgari işçilik maliyeti ve bu maliyet üzerinden hesaplanan % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderleri karşılayan teklifler, idari şartnamede belirtilen diğer maliyet kalemleri (malzeme vb.) dikkate alınmak suretiyle değerlendirilerek ihale sonuçlandırılacaktır.” açıklamasına yer verilmiştir.
Görüleceği üzere, personel çalıştırılmasına dayalı olan işçilik hizmet alımı işine ait ihalede aşırı düşük teklif sorgulamasında, asgari işçilik maliyeti üzerinden % 3 sözleşme ve genel giderlere ilişkin maliyetin de dikkate alınması gerekir.
İhale üzerinde bırakılan Akbaş Müteahhitlik - Oruçoğulları Taşm. Kuym. İnş. Gıda Pet. Ür. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. ortak girişiminin teklif fiyatının 821.863,70 YTL olmasına karşın, KİK işçilik hesaplama modülüne göre asgari işçilik maliyetinin 811.624,80 YTL olduğu, % 3 sözleşme ve genel giderlerin de eklenmesiyle ihaleye teklif edilmesi gereken asgari maliyet toplamının 835.973,54 YTL olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan firmanın teklif edilmesi gereken asgari maliyetten (835.973,54 - 821.863,70=) 14.109,84 YTL düşük teklif verdiği anlaşılmıştır.
Oruçoğulları Taşm. Kuym. İnş. Gıda Pet. Ür. Teks. San. Tic. Ltd. Şti.- Akbaş Müteahhitlik ortak girişiminin teklif fiyatı ve ihaleye teklif edilmesi gereken asgari maliyet tutarı dikkate alındığında, ihalenin teklif edilmesi gereken asgari maliyet tutarının altında teklif sunan istekliye verilmesi mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil ettiğinden, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.
4) Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak:
İhaleye ait İdari Şartname’nin “İş deneyim belgeleri” başlıklı 7.3.1 maddesinde, “İsteklinin son beş yıl içinde yurtiçinde veya yurtdışında, kamu veya özel sektörde sözleşme bedelinin en az % 70’i oranında gerçekleştirdiği idarece kusursuz kabul edilen ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili deneyimini gösteren ve teklif bedelinin % 25 oranından az olmamak üzere tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesi” düzenlemesi bulunmaktadır.
İhale üzerinde bırakılan ortak girişim firmalarından Oruçoğulları Taşm. Kuym. İnş. Gıda Pet. Ür. Teks. San. Tic. Ltd. Şti.’nin ihale işlem dosyasında sunduğu iş deneyim belgesinin Akbaş Gıda ve Tekstil San. Dış Tic. A.Ş. tarafından düzenlenen iş deneyim belgesi olduğu, dolayısıyla söz konusu belgede kayıtlı işin özel sektörde gerçekleştirilen bir iş olduğu anlaşılmıştır.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İş deneyim belgesinin düzenlenmesi” başlıklı 53 üncü maddesinin 2 nci fıkrasında; “Özel sektöre taahhüt edilen hizmetlerin yüklenicileri ile kamu veya özel sektöre taahhüt edilen hizmetlerin alt yüklenicileri için iş deneyim belgesi düzenlenmez. Bu hizmetlere ait iş deneyimi; işe ait sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin belgeler ile bu bölümde yapılan düzenlemeler esas alınarak ihale komisyonlarınca 56 ncı madde çerçevesinde değerlendirilir.” hükmüne,
Anılan Yönetmeliğin “Belge düzenlenemeyen hallerde iş deneyimi” başlıklı 56 ncı maddesinde, “Özel sektöre taahhüt edilen hizmetlerin yüklenicileri ile kamu veya özel sektöre taahhüt edilen hizmetlerin alt yüklenicileri iş deneyimini tevsik için; sözleşme, bu sözleşme ile ilgili olarak Vergi Usul Kanununa göre düzenlenen fatura asılları veya örnekleri Ya da bunların noter onaylı suretlerini, serbest meslek erbabınca gerçekleştirilen işlerde serbest meslek makbuzu asılları veya nüshaları yada bunların noter onaylı suretlerini, iş mevzuatının zorunlu tuttuğu hallerde ilgili sigorta müdürlüğünden alınan işyeri bildirgesini ve personel çalıştırılan işlerde o işe ait sosyal sigorta prim ödemelerini gösteren belgeleri, ihale veya ön yeterliğe başvuru belgelerine ekleyerek ihale komisyonuna sunarlar. Kamuya taahhüt edilen işlerin alt yüklenicileri varsa idarenin onay yazısını da eklerler.
Sunulan fatura veya serbest meslek makbuzu tutarları toplamının; yükleniciler açısından ait olduğu sözleşme bedelinin en az % 70’ inin gerçekleştirildiğini, alt yükleniciler açısından ise sözleşme bedelinin tamamının gerçekleştirildiğini göstermesi ve istenen asgari iş deneyim tutarını karşılaması gerekir. Ancak sunulan fatura veya serbest meslek makbuzu tutarları toplamının sözleşme bedelini aşan kısmı dikkate alınmaz.” hükmüne,
yer verilmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin VIII-B/(b) maddesinde ise, “Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 53 üncü maddesinde; bir sözleşme kapsamında 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere, diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki kuruluşlara gerçekleştirilen veya yapımla ilgili hizmet işleri ile sınırlı olmak üzere denetlenen veya yönetilen işler için iş deneyim belgelerinin iş sahibi tarafından düzenleneceği belirtilmiş, özel sektöre taahhüt edilen hizmetlerin yüklenicileri ile kamu veya özel sektöre taahhüt edilen hizmetlerin alt yüklenicileri için iş deneyim belgesi düzenlenmeyeceği, bu hizmetlere ait iş deneyiminin sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin belgeler esas alınarak ihale komisyonlarınca değerlendirileceği belirtilmiştir. ….
Aynı Yönetmeliğin 56 ncı maddesine göre özel sektöre taahhüt edilen hizmetlerin yüklenicileri ile kamu veya özel sektöre taahhüt edilen hizmetlerin alt yüklenicileri iş deneyimini tevsik için;
1- Sözleşme, bu sözleşme ile ilgili olarak Vergi Usul Kanununa göre düzenlenen fatura asılları veya örnekleri yada bunların noter onaylı suretleri, serbest meslek erbabınca gerçekleştirilen işlerde serbest meslek makbuzu asılları veya nüshaları yada bunların noter onaylı suretlerini,
2- İş mevzuatının zorunlu tuttuğu hallerde ilgili sigorta müdürlüğünden alınan işyeri bildirgesini,
3- Personel çalıştırılan işlerde o işe ait sosyal sigorta prim ödemelerini gösteren belgeleri,
4- Kamuya taahhüt edilen işlerin alt yüklenicileri varsa idarenin onay yazısını, Sunacaklardır. Sunulan fatura veya serbest meslek makbuzu tutarları toplamının;
a) Yükleniciler açısından ait olduğu sözleşme bedelinin en az % 70’ inin,
b) Alt yükleniciler açısından ise sözleşme bedelinin tamamının,
Gerçekleştirildiğini göstermesi ve istenen asgari iş deneyim tutarını karşılaması gerekir. Sunulan fatura veya serbest meslek makbuzu tutarları toplamının sözleşme bedelini aşan kısmı dikkate alınmayacaktır.
Bu belgeler, katma değer vergisi ve fiyat farkları hariç olmak üzere, gerektiğinde güncellenmek suretiyle değerlendirilerek aday veya isteklinin iş deneyimine sahip olup olmadığı belirlenecektir.
Özel sektöre taahhüt edilen hizmetlerin yüklenicileri ile kamu veya özel sektöre taahhüt edilen hizmetlerin alt yüklenicileri için iş deneyim belgesi düzenlenmeyecek, bu kapsamda yapılan işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile bu belgeler iş deneyimini tevsik için kullanılmayacak ve ihale komisyonlarınca dikkate alınmayacaktır.” şeklinde açıklamalar yer almaktadır.
Anılan hükümler çerçevesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyimini tevsik için; sözleşme, bu sözleşmeyle ilgili olarak düzenlenen fatura veya serbest meslek makbuzu suretleri, varsa sosyal sigorta prim ödemelerini gösteren belgeler ile ilgili sigorta müdürlüğünden alınan işyeri bildirgesini ihale komisyonuna sunması gerekmekte olup, incelenen ihalede firma tarafından sözleşme, bu sözleşmeyle ilgili olarak düzenlenen fatura suretleri, sosyal sigorta prim ödemelerini gösteren belgeler ve ortak girişim firmalarının sosyal güvenlik prim borcu olmadığını gösteren belgeler sunulmuş; fakat ilgili sigorta müdürlüğünden alınması gereken işyeri bildirgesi sunulmamıştır.
506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun “İşyerini bildirme” başlıklı 8 inci maddesinde, “İşveren, örneği Kurumca hazırlanacak bildirgeyi, sigortalı çalıştırmaya başladığı tarihten itibaren en geç bir ay içinde, Kurumun ilgili teşkilatına vermekle veya taahhütlü olarak göndermekle yükümlüdür.
İşverene, Kurumca, bildirgenin alındığını bildirir bir belge verilir veya taahhütlü olarak gönderilir.
Bildirgenin verilmemesi veya geç verilmesi bu kanunda belirtilen hak ve yükümleri kaldırmaz.
Sigortalı çalıştırılan bir işin veya işyerinin başka bir işverene devrolunması veya intikal etmesi halinde de, yeni işveren bildirge vermekle yükümlüdür.
Bu işlerde çalışan sigortalıların sigorta hak ve yükümleri devam eder.” hükmüne yer verilmiştir.
506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 8 inci maddesi gereği sigortalı çalıştırılan bir iş veya işyeri için işveren tarafından işyeri bildirgesi verilmesi gerektiği anlaşılmış olup kamu ihale mevzuatı uyarınca da teklif dosyası kapsamında sunulması gereken bu belgenin sunulmaması nedeniyle bu husustaki iddia yerinde görülmüştür.
5) Başvuru sahibinin 5 inci iddiasına ilişkin olarak:
5083 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Para Birimi Hakkında Kanunun 2 nci maddesinde; “…Türk Lirası değerlerin Yeni Türk Lirasına dönüşüm işlemlerinin ve Yeni Türk Lirası cinsinden yapılan işlemlerin sonuçlarında ve ödeme aşamalarında yarım Yeni Kuruş ve üzerindeki değerler bir Yeni Kuruşa tamamlanır; yarım Yeni Kuruşun altındaki değerler dikkate alınmaz..” hükmü yer almakta, madde gerekçesinde ise; “Tamamlama işlemlerinin birim fiyatlarda değil, işlem sonuçlarında ve ödeme aşamasında gerçekleştirilmesi ve ödeme kayıtlarının virgülden sonra en çok iki hane ile yapılmasının amaçlandığı bu maddede; Türk Lirası değerlerin Yeni Türk Lirasına dönüşüm işlemlerinin ve Yeni Türk Lirası cinsinden yapılan işlemlerin sonuçlarında ve ödeme aşamalarında bir Yeni Kuruşun altındaki tutarları ödemeye olanak verecek madeni para bulunmaması nedeniyle, yarım Yeni Kuruş ve üzerindeki değerlerin bir üst Yeni Kuruşa tamamlanması, yarım Yeni Kuruşun altındaki değerlerin dikkate alınmaması yönünde düzenleme getirilmiştir…” hükmüne yer verilmiştir.
Bu hükme dayanarak 5083 sayılı Kanun gereğince 01.01.2005 tarihinden itibaren Yeni Türk Lirası uygulamasının başlaması nedeniyle, idarelerin her türlü gelir ve giderlerinin tarh, tahakkuk, tahsil ve ödenmesi ile bu işlemlerin muhasebe kayıtlarına alınmasında uyulacak usul ve esasları belirlemek ve ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermek amacıyla Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünce düzenlenen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğin 3 üncü başlığının 3 üncü paragrafında; “ Belge ve cetvellerin Yeni Türk Lirası (YTL) cinsinden düzenlenmesinde veya belge ve cetvellerdeki Türk Lirası değerlerin Yeni Türk Lirasına dönüşüm işlemlerinde, yarım Yeni Kuruş ve üzerindeki değerler bir Yeni Kuruşa tamamlanacak, yarım Yeni Kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır. Türk Lirası değerlerin Yeni Türk Lirasına dönüşümü ve Yeni Kuruşa tamamlama işlemleri birim fiyatlarda değil işlem sonuçlarında ve ödeme aşamalarında gerçekleştirilecektir."
açıklamasına yer verilmiştir.
Bu uygulama ile mal ve hizmetlerin fiyatlarının bir yeni kuruşun altında olabileceği, bir yeni kuruşun altındaki değerin küsuratlı olarak da belirlenebileceği, bu durumda, işlem sonuçlarının da bir yeni kuruşun altında veya değer küsuratı bir yeni kuruşun altında olabilecek şekilde sonuç verebileceği hususu göz önünde bulundurularak, tamamlama işlemlerinin birim fiyatlarda değil, işlem sonuçlarında ve ödeme aşamasında gerçekleştirilmesi ve ödeme kayıtlarının virgülden sonra en çok iki hane ile yapılmasının amaçlandığı anlaşılmaktadır. Başka bir anlatımla, yarım yeni kuruş ve üzerindeki değerlerin bir üst yeni kuruşa tamamlanması, yarım yeni kuruşun altındaki değerlerin ise dikkate alınmaması yönündeki düzenlemenin işlem sonuçlarıyla ilgili olduğu, birim fiyatlarla ilgili olmadığı anlaşılmaktadır.
Akbaş Müteahhitlik- Oruçoğulları Taşm. Kuym. İnş. Gıda Pet. Ür. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. ortak girişimine ait birim fiyat teklif mektubu eki birim fiyat teklif cetvelinin tek kalemden oluştuğu, söz konusu kalemde miktarın 70, teklif edilen birim fiyatın 11.740,909 olduğu, toplam tutarın ise 821.863,70 YTL olarak hesaplandığı, oysa her iki rakamın çarpımı sonucunda toplam tutarın (11.740,909 x 70=) 821.863, 63 YTL ve kuruş hanesinin tam olduğu, dolayısıyla tespit edilen bu rakamın yukarıda izah edilen mevzuata göre tamamlanmaya muhtaç kuruş hanesinin bulunmadığı, dolayısıyla hatalı tespit edilen 821.863,70 YTL’nin birim fiyat teklif mektubunda da yanlış yazıldığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, ihale üzerinde bırakılan ortak girişimin birim fiyat teklif cetvelinde yaptığı hesaplamada çıkan toplamın kuruş hanesinin iki hane ve son kuruş hanesinin 3 tam kuruş olması sebebiyle yuvarlama yapmaması gerekirken, iki haneli kuruş kısmında yuvarlama yaptığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde görülmüştür.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, tekliflerin alınmasından sonra yapılan ve mevzuata aykırılığı tespit edilen ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptal edilerek, bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle;
1- 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem tesis edilmesine,
2- Fazla yatırılan 1.000 TL başvuru bedelinin isteği halinde başvuru sahibine iade edilmesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)