(4734 S. K. m. 43, 56) (5179 S. K. m. 4) (560 S. KHK. m. 4, 5) (İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik m. 20)
Toplantı No: 2008/076
Gündem No: 50
Karar Tarihi: 01.12.2008
Karar No: 2008/UH.II-4870
Şikayetçi:
Azim Tem. Yem. İnş. Pet. Teks. Day. Tük. Rek. Mad. Sey. Ker. Oto Kir. Med. San. ve Tic. Ltd. Şti., Fatih Mah. Mücahitler Cad. No:155/a Seyhan / ADANA
İhaleyi yapan idare:
Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü Malzeme Yönetimi ve Ticaret Dairesi Başkanlığı,İnönü Bulvarı No:27 Kat:13 Bahçelievler ANKARA
Başvuru tarih ve sayısı:
10.11.2008 / 31524
Başvuruya konu ihale:
2008/147034 İKN|li “Afşin-Elbistan B Termik Santralı İşletme Müdürlüğüne 1 Yıllık Malzemeli 72.000 Adet Tabldot Yemek İmalatı, Dağıtımı, Servisi ve Servis Sonrası Hizmet Alımı İşi” İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
25.11.2008 tarih ve II.H.46.82.0167/2008-103E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü Malzeme Yönetimi ve Ticaret Dairesi Başkanlığı tarafından 10.10.2008 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Afşin-Elbistan B Termik Santralı İşletme Müdürlüğüne 1 Yıllık Malzemeli 72.000 Adet Tabldot Yemek İmalatı, Dağıtımı, Servisi ve Servis Sonrası Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Azim Tem. Yem. İnş. Pet. Teks. Day. Tük. Rek. Mad. Sey. Ker. Oto Kir. Med. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 20.10.2008 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 05.11.2008 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 10.11.2008 tarih ve 31524 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.11.2008 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;
1) İdari şartnamenin 7.1 inci maddesinin (o) bendinde yapılan düzenleme ile isteklilerden; “Tarım ve Köy İşleri Bakanlığından alınmış Gıda Sicil ve Gıda Üretim Sertifikasını” vermeleri istenildiği, bahse konu sicil sertifikasının düzenleme yetkisi Belediyelere devredildiğinden isteklilerin bu sertifikayı, Tarım ve Köy İşleri Bakanlığından temin etmelerinin mümkün olmadığı,
2) İdari şartnamenin 7.4 üncü maddesinde; Lokal – Lokanta İşletmeciliği, Yemek Hazırlama ve Dağıtım, Resmi ve Özel Kurum ve Kuruluşlara yapmış olduğu malzeme dahil yemek pişirme, dağıtım, servis ve servis sonrası temizlik işleri, benzer iş olarak belirlendiği, idare tarafından belirlenen benzer işlerin rekabeti engelleyici nitelikte olduğu, işletmecilik işinin benzer iş olarak belirlenmesinin mevzuata aykırı olduğu,
3) İdari şartnamenin “Teklif Fiyata Dahil Olan Masraflar” başlıklı 26 ncı maddesinde; “26.1. Yüklenici teklif fiyatına işçilik, makine demirbaş ve sarf malzemesi – teçhizat, işçi yemek, ulaşım, giyim, koruyucu giyim malzemesi vb. giderler ile vergi, resim, harç ve Kamu İhale Kurum Payı, sigorta gibi masrafları dahil edecektir.” düzenlemesine yer verilmiş olmasına rağmen, yemek, yol ve giyim gibi maliyetlerin nasıl karşılanacağı belirtilmediğinden, ihaleye sağlıklı olarak teklif verilemediği,
İddialarına yer verilmiştir.
A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1) Başvuru sahibinin birinci iddiasına ilişkin olarak:
İdari şartnamenin 7.1 inci maddesinin (o) bendinde; “İhale ilk ilan tarihi itibariyle geçerlilik süresini doldurmamış; Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı’ndan alınmış Gıda Sicil Belgesi ve Gıda Üretim Belgesi asılları veya noter onaylı suretlerinin verilmesi gerekmektedir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
28.06.1995 tarih ve 22327 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 560 Sayılı “Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararname”nin 4 üncü maddesinde; “Gıda maddeleri üreten işyeri kurmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, bu işyerleri imalata geçmeden önce Sağlık Bakanlığı`na müracaat ederek işyerinin taşıması gereken asgari teknik ve hijyenik şartlara göre çalışma izni almak ve Sağlık Bakanlığının düzenleyeceği gıda işyerleri siciline kaydolmak zorundadır. Çalışma iznine ait esas ve usuller yönetmelikle belirlenir….”,
5 inci maddesinde; “Gıda maddeleri üreten işyerleri, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı`nın düzenleyeceği gıda siciline kaydolmak ve sicil numarası almak, imal ettikleri gıda maddelerinin bileşiminde bulunan maddeleri Tarım ve Köyişleri Bakanlığı`na tescil ettirerek izin almak zorundadır. Tescil belgesindeki bilgiler ilgililerce gizli tutulur.
İllerdeki ticaret, sanayi, ticaret ve sanayi odaları ile diğer meslek kuruluşları üyelerini gıda siciline kaydettirmekle yükümlüdür.
Gıda sicili, izin ve tescil işlemlerinin esas ve usulleri yönetmelikle belirlenir…” hükümlerine yer verilmiştir.
05.06.2004 tarih ve 25483 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 5179 sayılı “Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun”un “Üretim izni, gıda sicili ve tescil işleri” başlıklı 4 üncü maddesinde; “ Gıda maddeleri ve gıda ile temas eden madde ve malzemeleri üreten işyerleri, bu konuda Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikte öngörülen asgarî teknik ve hijyenik şartlara uyarak gıda işyeri çalışma izni ve sicil numarasını almak zorundadır. Üretilecek gıda maddelerinin Türk Gıda Kodeksinde tanımı yapılmış olanların ilgili kodekse uygun üretileceğine dair yazılı beyan ile etiket örneğini ibraz etmesi üzerine söz konusu ürünlere, her ürün için izin belgesi ve numarası verilir. Türk Gıda Kodeksinde tanımlanmamış gıdaları üreten işyerleri, üretime geçmeden önce izin almak ve diğer tescil işlemlerini yaptırmak zorundadır. Alınan belgeler, alındığı şartların değişmemesi kaydıyla, miras yoluyla intikalinde geçerliliğini devam ettirir. Üretim izni, gıda sicili ve gıda işyerlerinin taşıması gereken asgarî teknik ve hijyenik şartlara ait kurallar, Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.” hükmü bulunmaktadır.
Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nce Valiliklerin (81 il) İl Sağlık Müdürlüklerine gönderilen 14.06.2004 tarih ve 09862 sayılı genelgede ise; 05.06.2004 tarih ve 25483 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5179 sayılı “Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun” hükmü gereği daha önce kendileri tarafından yürütülmekte olan gıda üretim yerlerine Çalışma İzni verilmesi ve Özel Gıda Kontrol Laboratuarı Kuruluş İzni işlemlerinin Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca yürütüleceği belirtilmiştir.
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Koruma Kontrol Genel Müdürlüğü’nce İl Müdürlüklerine gönderilen “Gıda Üretim İzni Talimatında” ise; 5179 sayılı Kanunun 4 üncü ve 6 ncı maddeleri uyarınca hazırlanan Çalışma İzni ve Gıda Sicili ile Üretim İzni Yönetmeliği gereği; gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemeleri üreten iş yerlerinin çalışma izni ve gıda sicil numarası almak zorunda olduğu, çalışma izni ve gıda sicili ile ilgili işlemlerin 05.08.2005 tarihine kadar Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından yürütüldüğü,
Ancak Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun almış olduğu yürütmeyi durdurma kararına istinaden söz konusu tarihten itibaren çalışma izni ve gıda siciline ilişkin işlemlerin yetki alanına göre belediye mücavir alanı içerisinde ilgili Belediyeler, mücavir alan dışında İl Özel İdare Müdürlükleri, organize sanayi bölgelerinde ise Organize Sanayi Bölge Müdürlükleri tarafından yürütülmeye başlandığı, bu nedenle işletmelerin çalışma izni ve gıda sicili ile ilgili başvurularının İl Müdürlükleri tarafından ilgili kurumlara yönlendirilmesi, Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı tarafından yürütülmeye devam edilen üretim izin işlemlerine esas olmak üzere iş yerlerinden öncelikle “Çalışma İzni ve Gıda Sicili ile Üretim İzni Yönetmeliği”ne uygun olarak ilgili kurumlar tarafından düzenlenmiş olan “çalışma izni ve gıda sicil belgesi” istenileceği, 5179 sayılı Kanunun yayımlandığı tarihten önce Sağlık Bakanlığından alınmış olan “çalışma izin belgesi”nin çalışma izni ve gıda sicil belgesi yerine kabul edilerek bu belge yanında ayrıca “gıda sicil belgesi” istenilmeyeceği belirtilmiştir.
5179 sayılı Kanun ile Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü ile Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Koruma Kontrol Genel Müdürlüğü’nün yukarıda yer alan ilgili genelge ve talimatları incelendiğinde; 5179 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden önce 560 Sayılı “Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararname” ve ilgili Yönetmelikleri uyarınca; gıda üretim yerlerine Çalışma İzni verilmesi işlemlerinin Sağlık Bakanlığı tarafından yürütüldüğü, ayrıca gıda maddeleri üreten işyerlerinin Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın düzenleyeceği gıda siciline kaydolmak ve sicil numarası almak, imal ettikleri gıda maddelerinin bileşiminde bulunan maddeleri Tarım ve Köyişleri Bakanlığı`na tescil ettirerek izin almak zorunda bulundukları, 05.06.2004 tarih ve 25483 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5179 sayılı Kanun gereğince; gıda üreten işyerlerine verilen çalışma izni ve gıda sicili işlemlerinin Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı tarafından yürütüldüğü, ayrıca çalışma izni ve gıda sicili alan iş yerlerine üretime başlamadan önce “üretim izni” nin Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından verilmeye devam edildiği,
5179 sayılı Kanun çerçevesinde çalışma izni ve gıda sicili işlemlerinin 05.08.2005 tarihine kadar Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından yürütülmekte iken, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun yürütmeyi durdurma kararı gereğince bu tarihten sonra çalışma izni ve gıda sicili işlemlerinin belediye mücavir alanı içerisinde ilgili Belediyeler, mücavir alan dışında İl Özel İdare Müdürlükleri, organize sanayi bölgelerinde ise Organize Sanayi Bölge Müdürlükleri tarafından yürütülmeye başlandığı,
Diğer taraftan, söz konusu davanın Danıştay Sekizinci Dairesinin 11.12.2007 tarih ve 2007/6966 sayılı kararı ile reddedilmesi ve anılan Kararın 18.02.2008 tarihinde Tarım ve Köy İşleri Bakanlığına tebliği üzerine, bu tarihten itibaren söz konusu Yönetmeliğin yürütülmesine, Tarım ve Köy İşleri Bakanlığının üretim izin belgesi ile birlikte, çalışma izni ve gıda sicili belgelerini de düzenlemeye yetkili kurum olarak işlem yapması yönünde başlandığı ve uygulamanın bu haliyle sürdüğü anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiası uygun bulunmamıştır.
2) Başvuru sahibinin ikinci iddiasına ilişkin olarak:
İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinin (c) bendinde ihale konusu işin fiziki (miktarı) ve türü; 1 yıllık 72.000 adet (4+-%20) tabldot malzemeli yemek imalatı, dağıtımı, servisi ve servis sonrası hizmet alımı olarak belirtilmiştir.
İdari şartnamenin 7.4 üncü maddesinde; “Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:
Lokal – Lokanta İşletmeciliği,
Yemek hazırlama ve dağıtım,
Resmi ve özel kurum ve kuruluşlara yapmış olduğu malzeme dahil yemek pişirme, dağıtım, servis ve servis sonrası temizlik işleri.” düzenlemesine yer verilmiştir.
İncelenen ihalede, idare tarafından benzer iş tanımı ile kapsamın genişletildiği ve rekabetin daraltılmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiası uygun bulunmamıştır.
3) Başvuru sahibinin üçüncü iddiasına ilişkin olarak:
İdari şartnamenin “Teklif Fiyata Dahil Olan Masraflar” başlıklı 26 ncı maddesinde; “26.1. Yüklenici teklif fiyatına işçilik, makine demirbaş ve sarf malzemesi – teçhizat, işçi yemek, ulaşım, giyim, koruyucu giyim malzemesi vb. giderler ile vergi, resim, harç ve Kamu İhale Kurum Payı, sigorta gibi masrafları dahil edecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliğinin Birinci Bölümünün “XIII-Tekliflerin Alınması ve Değerlendirilmesi” başlığının “G. Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Teklif Fiyata Dahil Olacak Masraflar” başlıklı alt maddesinde; “….1- Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetler olarak kabul edilecektir. Bu çerçevede malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir.” açıklamasına yer verilmiştir.
İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı işi olmadığı, ayrıca idare tarafından, işe ait teknik şartnamenin 11 nci maddesinde, personel sayısı ve personel ücretleri ile ilgili gerekli düzenlemelerinde yapıldığı görüldüğünden, başvuru sahibinin iddiası uygun bulunmamıştır.
B) İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 20 nci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:
g) Dokümana süresinde itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuş ise ilgili dokümanın Kanun ve ilgili mevzuatına uygun olup olmadığı yönünden yapılan incelemede;
İşe ait sözleşme tasarısının 22 nci maddesinde; “Yükleniciye teslim edilecek demirbaş ve diğer malzemeler için 15.000 YTL’lik teminat mektubu alınacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunun “Kesin Teminat” başlıklı 43 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “Taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla, sözleşmenin yapılmasından önce ihale üzerinde kalan istekliden ihale bedeli üzerinden hesaplanmak suretiyle % 6 oranında kesin teminat alınır.” hükmü yer almaktadır.
Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip Sözleşmenin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 22 nci maddesinin 31 nolu dipnotunda; “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanmasına ilişkin sorumluluğun Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde kime ait olacağı hususu ile İdarenin işin nitelik ve özelliğine göre ihtiyaç duyduğu sigorta türleri ile teminat kapsam ve limitleri burada belirtilecektir.” açıklamaları yer almaktadır.
Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19 uncu maddesinde;
“İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur.
Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır.
Yüklenici, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. İş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorundadır. Bu konularda gerek kontrol teşkilatı tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir.
Hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtilir.” açıklamaları yer almaktadır.
İdare tarafından, işe ait sözleşme tasarısının 22 nci maddesinde, uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitleri ile ilgili düzenleme yapılması gerekirken, teklif edilen tutarın %6’sı oranında tutara karşılık gelen teminat tutarı dışında, ayrıca, 15.000,00 YTL tutarında teminat istenilmesi anılan mevzuat hükümlerine aykırı bulunmuştur.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale işlemleri ile ihale kararının iptali gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,
Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.
EK GEREKÇE
İdari şartnamenin 7.1 inci maddesinin (o) bendinde; “İhale ilk ilan tarihi itibariyle geçerlilik süresini doldurmamış; Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı’ndan alınmış Gıda Sicil Belgesi ve Gıda Üretim Belgesi asılları veya noter onaylı suretlerinin verilmesi gerekmektedir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
28.06.1995 tarih ve 22327 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 560 Sayılı “Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararname”nin 4 üncü maddesinde; “Gıda maddeleri üreten işyeri kurmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, bu işyerleri imalata geçmeden önce Sağlık Bakanlığı`na müracaat ederek işyerinin taşıması gereken asgari teknik ve hijyenik şartlara göre çalışma izni almak ve Sağlık Bakanlığının düzenleyeceği gıda işyerleri siciline kaydolmak zorundadır. Çalışma iznine ait esas ve usuller yönetmelikle belirlenir….”,
5 inci maddesinde; “Gıda maddeleri üreten işyerleri, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı`nın düzenleyeceği gıda siciline kaydolmak ve sicil numarası almak, imal ettikleri gıda maddelerinin bileşiminde bulunan maddeleri Tarım ve Köyişleri Bakanlığı`na tescil ettirerek izin almak zorundadır. Tescil belgesindeki bilgiler ilgililerce gizli tutulur.
İllerdeki ticaret, sanayi, ticaret ve sanayi odaları ile diğer meslek kuruluşları üyelerini gıda siciline kaydettirmekle yükümlüdür.
Gıda sicili, izin ve tescil işlemlerinin esas ve usulleri yönetmelikle belirlenir…” hükümlerine yer verilmiştir.
05.06.2004 tarih ve 25483 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 5179 sayılı “Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun”un “Üretim izni, gıda sicili ve tescil işleri” başlıklı 4 üncü maddesinde; “ Gıda maddeleri ve gıda ile temas eden madde ve malzemeleri üreten işyerleri, bu konuda Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikte öngörülen asgarî teknik ve hijyenik şartlara uyarak gıda işyeri çalışma izni ve sicil numarasını almak zorundadır. Üretilecek gıda maddelerinin Türk Gıda Kodeksinde tanımı yapılmış olanların ilgili kodekse uygun üretileceğine dair yazılı beyan ile etiket örneğini ibraz etmesi üzerine söz konusu ürünlere, her ürün için izin belgesi ve numarası verilir. Türk Gıda Kodeksinde tanımlanmamış gıdaları üreten işyerleri, üretime geçmeden önce izin almak ve diğer tescil işlemlerini yaptırmak zorundadır. Alınan belgeler, alındığı şartların değişmemesi kaydıyla, miras yoluyla intikalinde geçerliliğini devam ettirir. Üretim izni, gıda sicili ve gıda işyerlerinin taşıması gereken asgarî teknik ve hijyenik şartlara ait kurallar, Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.” hükmü bulunmaktadır.
Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nce Valiliklerin (81 il) İl Sağlık Müdürlüklerine gönderilen 14.06.2004 tarih ve 09862 sayılı genelgede ise; 05.06.2004 tarih ve 25483 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5179 sayılı “Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun” hükmü gereği daha önce kendileri tarafından yürütülmekte olan gıda üretim yerlerine Çalışma İzni verilmesi ve Özel Gıda Kontrol Laboratuarı Kuruluş İzni işlemlerinin Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca yürütüleceği belirtilmiştir.
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Koruma Kontrol Genel Müdürlüğü’nce İl Müdürlüklerine gönderilen “Gıda Üretim İzni Talimatında” ise; 5179 sayılı Kanunun 4 üncü ve 6 ncı maddeleri uyarınca hazırlanan Çalışma İzni ve Gıda Sicili ile Üretim İzni Yönetmeliği gereği; gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemeleri üreten iş yerlerinin çalışma izni ve gıda sicil numarası almak zorunda olduğu, çalışma izni ve gıda sicili ile ilgili işlemlerin 05.08.2005 tarihine kadar Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından yürütüldüğü,
Ancak Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun almış olduğu yürütmeyi durdurma kararına istinaden söz konusu tarihten itibaren çalışma izni ve gıda siciline ilişkin işlemlerin yetki alanına göre belediye mücavir alanı içerisinde ilgili Belediyeler, mücavir alan dışında İl Özel İdare Müdürlükleri, organize sanayi bölgelerinde ise Organize Sanayi Bölge Müdürlükleri tarafından yürütülmeye başlandığı, bu nedenle işletmelerin çalışma izni ve gıda sicili ile ilgili başvurularının İl Müdürlükleri tarafından ilgili kurumlara yönlendirilmesi, Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı tarafından yürütülmeye devam edilen üretim izin işlemlerine esas olmak üzere iş yerlerinden öncelikle “Çalışma İzni ve Gıda Sicili ile Üretim İzni Yönetmeliği”ne uygun olarak ilgili kurumlar tarafından düzenlenmiş olan “çalışma izni ve gıda sicil belgesi” istenileceği, 5179 sayılı Kanunun yayımlandığı tarihten önce Sağlık Bakanlığından alınmış olan “çalışma izin belgesi”nin çalışma izni ve gıda sicil belgesi yerine kabul edilerek bu belge yanında ayrıca “gıda sicil belgesi” istenilmeyeceği belirtilmiştir.
5179 sayılı Kanun ile Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü ile Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Koruma Kontrol Genel Müdürlüğü’nün yukarıda yer alan ilgili genelge ve talimatları incelendiğinde; 5179 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden önce 560 Sayılı “Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararname” ve ilgili Yönetmelikleri uyarınca; gıda üretim yerlerine Çalışma İzni verilmesi işlemlerinin Sağlık Bakanlığı tarafından yürütüldüğü, ayrıca gıda maddeleri üreten işyerlerinin Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın düzenleyeceği gıda siciline kaydolmak ve sicil numarası almak, imal ettikleri gıda maddelerinin bileşiminde bulunan maddeleri Tarım ve Köyişleri Bakanlığı`na tescil ettirerek izin almak zorunda bulundukları, 05.06.2004 tarih ve 25483 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5179 sayılı Kanun gereğince; gıda üreten işyerlerine verilen çalışma izni ve gıda sicili işlemlerinin Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı tarafından yürütüldüğü, ayrıca çalışma izni ve gıda sicili alan iş yerlerine üretime başlamadan önce “üretim izni” nin Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından verilmeye devam edildiği,
5179 sayılı Kanun çerçevesinde çalışma izni ve gıda sicili işlemlerinin 05.08.2005 tarihine kadar Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından yürütülmekte iken, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun yürütmeyi durdurma kararı gereğince bu tarihten sonra çalışma izni ve gıda sicili işlemlerinin belediye mücavir alanı içerisinde ilgili Belediyeler, mücavir alan dışında İl Özel İdare Müdürlükleri, organize sanayi bölgelerinde ise Organize Sanayi Bölge Müdürlükleri tarafından yürütülmeye başlandığı,
Diğer taraftan, söz konusu davanın Danıştay Sekizinci Dairesinin 11.12.2007 tarih ve 2007/6966 sayılı kararı ile reddedilmesi ve anılan Kararın 18.02.2008 tarihinde Tarım ve Köy İşleri Bakanlığına tebliği üzerine, bu tarihten itibaren söz konusu Yönetmeliğin yürütülmesine, Tarım ve Köy İşleri Bakanlığının üretim izin belgesi ile birlikte, çalışma izni ve gıda sicili belgelerini de düzenlemeye yetkili kurum olarak işlem yapması yönünde başlandığı ve uygulamanın bu haliyle sürdüğü anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiası uygun bulunmamıştır.
Ancak; 5179 sayılı Kanunun 4 ve 6 ncı maddeleri uyarınca hazırlanan Gıda ve Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemeleri Üreten İş Yerlerinin Çalışma İzni ve Gıda Sicili ve Üretim İzni İşlemleri ile Sorumlu Yönetici İstihdamı Hakkında Yönetmeliğin “Çalışma İzni ve Gıda Sicili” başlıklı 25 inci maddesinde; “Gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemeleri üreten iş yerleri çalışma izni ve gıda sicili almadan faaliyette bulunamazlar.” hükmü uyarınca, gıda üretim izin ve gıda sicil belgesinin, gıda üreten iş yerlerine verilen bir belge olduğu anlaşılmaktadır.
Açık İhale Usulü İle İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartname’nin 7.1 inci maddesinin (o) bendinde; “İhale konusu hizmetin yerine getirilmesine ilişkin olarak ilgili mevzuat gereği alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin isteklilerce sunulmasına ilişkin hükümlere şartnamede yer verilir.” açıklaması yer almaktadır.
Söz konusu işin idare mutfağında gerçekleştirilecek olması nedeniyle, gıda üretim izin ve gıda sicil belgesinin, ihale konusu hizmetin yerine getirilmesine ilişkin olarak ilgili mevzuat gereği alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat vb. belgeler niteliğinde de bir belge olmadığı, bu nedenle ihaleye katılımda istenilmemesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
2- İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinin (c) bendinde ihale konusu işin fiziki (miktarı) ve türü; 1 yıllık 72.000 adet (4+-%20) tabldot malzemeli yemek imalatı, dağıtımı, servisi ve servis sonrası hizmet alımı olarak belirtilmiştir.
İdari şartnamenin 7.4 üncü maddesinde; “Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:
Lokal – Lokanta İşletmeciliği,
Yemek hazırlama ve dağıtım,
Resmi ve özel kurum ve kuruluşlara yapmış olduğu malzeme dahil yemek pişirme, dağıtım, servis ve servis sonrası temizlik işleri.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde; “Benzer iş: İhale konusu hizmet veya hizmetin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan hizmetleri ifade eder.” şeklinde tanımlanmıştır.
İdare tarafından benzer iş ile ilgili yapılan düzenlemede, lokal ve lokanta işletmeciliği işinin ayrı ayrımı yoksa birlikte yapılmış bir iş olarak istenilmesi konusunda bir belirsizliğin olduğu, her ne kadar idare tarafından benzer iş tanımının genişletildiği görülmüş ise de, lokal işletmeciliği işinin, İhale konusu iş ile aynı usullerle gerçekleştirilen, nitelik ve büyüklük, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzerlik özellik gösteren bir iş olmadığı, dolayısıyla benzer iş tanımının mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle de incelemeye konu ihalenin iptal edilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, karara katılıyorum. (¤¤)