(4734 S. K. m. 53, 54, 65)
Toplantı No: 2015/028
Gündem No: 27
Karar Tarihi: 29.04.2015
Karar No: 2015/UM.I-1207
Şikayetçi: Adem Arı (18.03.2015 tarih ve 2015/M.K-118 sayılı Kurul Kararı)
İhaleyi Yapan Daire: Malatya E Tipi Ceza İnfaz Kurumu Adalet Bakanlığı Müsteşarlık
Başvuru Tarih ve Sayısı: 03.12.2014/41337
Başvuruya Konu İhale: 2014/129663 İhale Kayıt Numaralı "2015 Yılı İçin İhtiyaç Duyulan 2Kalem Somun Ekmeği(200 Gr)-Pide Ekmeği(200 Gr)" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
Karar:
TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:
Başkan: Mahmut GÜRSES
Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ
BAŞVURU SAHİBİ: Adem ARI,
VEKİLİ: Av. Halis ÖNAL,
Adliye Yanı Adalet İşhanı Kat: 3 Battalgazi/MALATYA
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Malatya E Tipi Ceza İnfaz Kurumu,
Özal Mah. Ankara Asfaltı Karakavak Mevki Yakınca Beldesi 44100 Yeşilyurt/MALATYA
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/129663İhale Kayıt Numaralı “2015 Yılı İçin İhtiyaç Duyulan 2 Kalem Somun Ekmeği (200 Gr) - Pide Ekmeği (200 Gr) Alımı” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Malatya E Tipi Ceza İnfaz Kurumu tarafından 11.11.2014 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2015 Yılı İçin İhtiyaç Duyulan 2 Kalem Somun Ekmeği (200 Gr) - Pide Ekmeği (200 Gr)” ihalesine ilişkin olarak Adem Arı’nın 17.11.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.11.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.12.2014 tarih ve 41337 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.12.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2014/3533-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından iş deneyim belgeleri uygun olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak sunmuş oldukları iş deneyim belgesinin mevzuata uygun ve belge tutarının yeterli olduğu, söz konusu belgeyi aynı idarenin 2014 yılı ihalesinde de kullandıkları ve anılan ihalenin üzerlerinde bırakıldığı, ayrıca 2014 yılı ihalesinin %80’ini tamamlamış ve iş deneyim belgesi düzenlemesi için şifahen idareye başvuruda bulunmuş olmalarına karşın idare tarafından kötü niyetli olarak kendilerine iş deneyim belgesi verilmediği iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş bitirme belgesi ve teknolojik ürün deneyim belgesinin düzenlenmesi” başlıklı 44’üncü maddesinde “(1) Bu Kanun kapsamındaki idareler ile Kanun kapsamı dışındaki kamu kurum ve kuruluşlarına (kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve vakıf yükseköğretim kurumları hariç), bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak yurt içinde veya yurt dışında gerçekleştirilen ve kesin kabulü yapılarak tamamlanan mal alımları için yükleniciye bu Yönetmelik ekinde yer alan standart form esas alınarak iş bitirme belgesi düzenlenir. Bu belge, idarenin ilgili birimi tarafından hazırlanır ve sözleşmeyi yapan yetkili makam tarafından onaylanır…
(4) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile vakıf yükseköğretim kurumlarına gerçekleştirilen işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına yönelik olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri ile serbest meslek makbuzu nüshaları veya bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Bu belgelerin değerlendirilmesinde; özel sektöre gerçekleştirilen işlerin değerlendirilmesinde uygulanan hükümler esas alınır.” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “İş bitirme belgesi düzenleme koşulları” başlıklı 45’inci maddesinde “(1) Bedel içeren bir sözleşmeye dayalı olarak tamamlanan ve kesin kabulü gerçekleştirilen işler için, tamamlanan işin parasal tutarının sözleşme bedeline oranına bakılmaksızın yükleniciye Yönetmelik ekinde yer alan standart form esas alınarak iş bitirme belgesi düzenlenir…
(3) Kısmi kabul yapılan alımlarda, işin bütünü tamamlanmadan iş bitirme belgesi düzenlenmez. Ancak kısmi teklife açık ihalede, kısımlar farklı yükleniciler tarafından yerine getiriliyor veya her bir kısım için ayrı sözleşme düzenlenmiş ise yüklenicilerin kendi kısımlarını tamamlaması veya her bir sözleşmeye ilişkin işleri tamamlaması ve o kısmın kesin kabulünün yapılmasıyla birlikte iş bitirme belgesi düzenlenir…
(7) Yüklenicilere iş durum belgesi düzenlenemez.
(8) Geçici kabule dayanılarak iş bitirme belgesi düzenlenemez.
(10) İş bitirme belgesinin düzenlemesinde belge tutarı, her türlü fiyat farkları ve katma değer vergisi hariç, varsa iş artışları sözleşme bedeline eklenmek suretiyle bulunur. İş eksilişlerinde ise gerçekleşen sözleşme tutarı esas alınır. İş bitirme belgesi tutarı, alımı gerçekleştirilen işle ilgili tutarlar, herhangi bir güncelleştirmeye tabi tutulmadan belirlenir.” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Özel sektöre ve yurt dışında gerçekleştirilen işler ile alt yükleniciler tarafından gerçekleştirilen işlerin iş deneyiminin belgelendirilmesi” başlıklı 46’ncı maddesinde “(1) Özel sektöre ve yurt dışında gerçekleştirilen işler ile alt yükleniciler tarafından gerçekleştirilen işlerin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki hususlar esas alınır:
a) Özel sektöre gerçekleştirilen işler ile alt yükleniciler tarafından gerçekleştirilen işlerde; işe ilişkin sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına yönelik olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri ile serbest meslek makbuzu nüshaları veya bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifleriyle birlikte sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş bitirme belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınmaz.
ç) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan kurum ve kuruluşlara gerçekleştirilen işlere ilişkin iş deneyim tutarının tespitinde, diğer belgelerin de bu tutarı doğrulaması ve sözleşmede iş artışına ilişkin hüküm bulunması koşuluyla sözleşme tutarının % 10’unu aşmamak üzere tamamlanan iş tutarı dikkate alınır.
d) Sözleşmenin, iş eksilişi yapılarak sona erdirilmesi durumunda; işin, bu şekilde tamamlandığı hususunda iş sahibi ile yüklenicinin anlaştığını gösterir belgenin, iş deneyimini gösteren diğer belgelerle birlikte sunulması zorunludur.” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgelerin değerlendirilmesi” başlıklı 45’nci maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerin değerlendirilmesinde; ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde ya da ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında kesin kabulü gerçekleştirilen işlerde, iş deneyimini gösteren belgelerdeki toplam tutar, tam olarak dikkate alınır.
(2) İhale konusu iş veya benzer işlerle ilgili tek sözleşmeye dayalı iş deneyimini gösteren belgeler değerlendirmeye alınır. Birden çok iş deneyimini gösteren belgeler ve belgelerdeki tutarlar toplanamaz.
(3) İş deneyimini gösteren belgelerdeki tutar, fiyat farkları ve katma değer vergisi hariç olarak değerlendirilir.
(4) İş deneyimini gösteren belgelerde yer almakla birlikte ihale konusu iş veya benzer işe ilişkin olmayan işlerin tutarları, iş deneyim tutarının belirlenmesinde değerlendirmeye alınmaz…” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “İş deneyim tutarının güncellenmesi” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerdeki iş deneyim tutarı; sözleşmenin yapıldığı aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir…” hükmü yer almaktadır.
İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “2. Kalem Somun Ekmeği (200 Gr) - Pide Ekmeği (200 Gr)” olarak belirtildiği, miktarı ve türüne ise Şartname ekinde,
Sıra No
Açıklama
Birimi
Miktarı
1
Somun Ekmeği (200 Gr)
Adet
750.000
2
Pide Ekmeği (200 Gr)
Adet
30.000
şeklinde yer verildiği, anılan Şartnamenin 18’inci maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olacağının düzenlendiği, Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesinde “Sözleşmenin süresi, ise başlama tarihinden itibaren 12 aydır.” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.
İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5.1. İsteklinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kesin kabul işlemleri tamamlanan mal alımlarıyla ilgili yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında gerçekleştirilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak deneyimini gösteren belge veya teknolojik ürün deneyim belgesi sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin %20 dan az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir…” düzenlemesine yer verilmiştir.
11.11.2014 tarihinde yapılan ihaleye 5 isteklinin katıldığı, idare tarafından başvuru sahibi dahil dört isteklinin teklifinin iş deneyim belgeleri mevzuata uygun olmadığı, belge tutarının yetersiz olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin tek geçerli teklif sahibi olan Büyükelçi Unlu Mam. Gıda Zir. Hay. İnş. San. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.
Bunun üzerine başvuru sahibi Adem Arı tarafından 03.12.2014 tarihinde 41337 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile yapılan başvuru neticesinde alınan 17.12.2014 tarihli ve 2014/UM.IV-4080 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile başvuru dilekçesine eklenen vekaletnamenin mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle “Başvurunun reddine,” karar verilmiştir.
Anılan karara ilişkin olarak açılan dava neticesinde Ankara 7. İdare Mahkemesi’nin 20.02.2015 tarih ve E:2015/71, K:2015/305 sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş olup bu çerçevede alınan 18.03.2015 tarihli ve 2015/MK-118 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında “1) Kamu İhale Kurulu’nun 17.12.2014 tarihli ve 2014/UM.IV-4080 sayılı kararının iptaline,
2) Anılan Mahkeme kararı gereği, ön inceleme konuları bakımından eksikliklerin tamamlatılması hususunda yazılı bildirim yapılarak başvuru sahibine süre verilmesine, başvuru sahibince eksikliklerin süresi içinde giderilmesi halinde esasın incelenmesine geçilmesine,” karar verilmiştir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idareler ile Kanun kapsamı dışındaki kamu kurum ve kuruluşlarına (kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve vakıf yükseköğretim kurumları hariç), bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak yurt içinde veya yurt dışında gerçekleştirilen ve kesin kabulü yapılarak tamamlanan mal alımları için yükleniciye Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan standart form esas alınarak iş bitirme belgesi düzenleneceği, geçici kabule dayanılarak iş bitirme belgesi düzenlenemeyeceği ve birden çok iş deneyimini gösteren belgeler ve belgelerdeki tutarların toplanamayacağı hüküm altına alınmış olup, bu çerçevede sunulan iş deneyim belgesinin bedel içeren tek bir sözleşmeye dayanması gerektiği, sözleşme konusu işin tamamlanmış olması gerektiği, belgenin standart form esas alınarak düzenlenmesi gerektiği ve birden çok iş deneyimini gösteren belge sunulması halinde belgelerdeki tutarların toplanamayacağı, ayrıca idarece yapılan aktarılan düzenlemelerden isteklilerin teklif edilen bedelin %20’sinden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belge veya teknolojik ürün deneyim belgesi sunması gerektiği anlaşılmıştır.
Bu çerçevede başvuru sahibinin idarenin 2014 yılı ihalesinin %80’ini tamamlamış ve iş deneyim belgesi düzenlemesi için şifahen idareye başvuruda bulunmuş olmalarına karşın idare tarafından kötü niyetli olarak kendilerine iş deneyim belgesi verilmediği yönündeki iddiasının yerinde olmadığı, zira mal alımı ihalelerinde ancak kesin kabulü yapılarak tamamlanan işler için iş deneyim (iş bitirme) belgesi düzenlenebileceği, iş durum belgesi veya geçici kabule dayanılarak iş bitirme belgesi düzenlenmeyeceği anlaşılmıştır.
Diğer taraftan idarece gönderilen belgeler incelendiğinde başvuru sahibinin iş deneyimini tevsik etmek üzere iki farklı iş deneyim belgesi sunduğu, söz konusu belgelerden birinin Yeşilyurt Mesleki ve Teknik Eğitim Merkezi tarafından düzenlendiği, anılan belgede kabul tarihinin yazılmayarak işin devam ettiğinin belirtildiği, söz konusu belgenin mevzuata aykırı olduğu, sunulan diğer iş deneyim belgesinin ise Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. tarafından 10.11.2014 tarihli ve 938 sayılı olarak düzenlendiği, anılan belgeye esas işin sözleşme tarihinin 22.05.2013, kesin kabul tarihinin 31.05.2014, sözleşme bedelinin 21.060,00TL, belge tutarının 21.755,85 TL olduğu tespit edilmiştir.
Başvuru sahibince sunulan Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. tarafından düzenlenen iş bitirme belgesinin mevzuata uygun olduğu anlaşılmakla birlikte, ihale dokümanında yapılan düzenlemeler çerçevesinde isteklilerin teklif bedellerinin %20’sinden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belge sunması gerektiği, bu çerçevede teklif tutarı 255.000,00 TL olan başvuru sahibinin sunması gereken iş deneyim belge tutarının 51.000,00 TL’den az olmaması gerektiği tespit edilmiştir.
Bu doğrultuda yapılan hesaplamada başvuru sahibi tarafından sunulan söz konusu iş bitirme belgesinin güncellenmiş tutarının 24.959,47 TL olduğu tespit edilmiş olup idare tarafından başvuru sahibinin teklifinin sunmuş olduğu iş deneyim belgesi yeterli olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.
İhale üzerinde bırakılan Büyükelçi Unlu Mam. Gıda Zir. Hay. İnş. San. Ltd. Şti. tarafından başvuru konusu ihaleyi gerçekleştiren Malatya E Tipi Ceza İnfaz Kurumu tarafından 18.12.2012 tarihli ve 979 sayılı olarak düzenlenen iş bitirme belgesinin sunulduğu, söz konusu belgeye esas işin sözleşme tarihinin 30.12.2010, sözleşme bedelinin 192.000,00 TL, belge tutarının 168.662,88 TL olduğu anlaşılmış olup anılan belgede kesin kabul tarihine yer verilmediği tespit edilmiştir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde mal alımı ihalelerinde kesin kabulü yapılarak tamamlanan işler için iş deneyim (iş bitirme) belgesi düzenlenebileceği anlaşıldığından, idarece Büyükelçi Unlu Mam. Gıda Zir. Hay. İnş. San. Ltd. Şti. tarafından sunulan iş bitirme belgesine konu işin kesin kabulünün yapılıp yapılmadığı araştırılarak ihalenin sonuçlandırılması (kesin kabul işleminin yapılmamış olması halinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması) gerektiği, ayrıca anılan işin kesin kabulünün yapılmış olması halinde söz konusu kesin kabul tarihine yer verilmek suretiyle anılan iş bitirme belgesinin yeniden düzenlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Büyükelçi Unlu Mam. Gıda Zir. Hay. İnş. San. Ltd. Şti. tarafından sunulan iş bitirme belgesine konu işin kabulünün yapılıp yapılmadığı araştırılarak kesin kabul işleminin yapılmamış olması halinde anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)