(4734 S. K. m. 54, 65)
Toplantı No: 2011/016
Gündem No: 4
Karar Tarihi: 21.02.2011
Karar No: 2011-UY.III-756
Şikayetçi: Çağ-Ser Elektrik San. ve Tic. Ltd. Şti., Hoşdere Caddesi No:149/8 Y.Ayrancı/ANKARA
İhaleyi yapan idare: Türkiye Elektrik İletim A.Ş Genel Müdürlüğü (TEİAŞ) 8. İletim Tesis ve İşletme Grup Müdürlüğü, Macun Mah. Fatih Sultan Mehmet Bulv. (İstanbul Yolu) No:254 06105 Yenimahalle/ANKARA
Başvuru tarih ve sayısı: 25.01.2011 / 4867
Başvuruya konu ihale: 2010/540062 İhale Kayıt Numaralı "Kırıkkale Trafo Merkezi Tevsiat, 33 Kv Metal Clad ve Kumanda Binası İlavesi Yapım İşi" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: 17.02.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.Y.(03.42).(0226)./2011-4E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Türkiye Elektrik İletim A.Ş Genel Müdürlüğü (TEİAŞ) 8. İletim Tesis ve İşletme Grup Müdürlüğü tarafından 04.01.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Kırıkkale Trafo Merkezi Tevsiat, 33 Kv Metal Clad ve Kumanda Binası İlavesi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Çağ-ser Elektrik San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 18.01.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 21.01.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 25.01.2011 tarih ve 4867 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.01.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; sunmuş oldukları birim fiyat teklif mektubu eki cetvelin 30 uncu kaleminde birim sütununa (mt) yerine (kg) yazıldığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, tekliflerini ihale dokümanı içerisinde yer alan genel teknik ve montaj şartnamesi dikkate alarak hazırladıkları, Genel Teknik ve Montaj Şartnamesinin “İnşaat İşleri Fiyat Listelerinde Yer Alan İş Kalemlerinin Açıklaması” başlıklı 37.2 nci maddesinin “Galvanizli dikenli tel imalat ve çekilmesi” başlıklı 6 ncı paragrafı ile “Çelik jiletli tel imalat ve çekilmesi” başlıklı 7 nci paragrafında ödemelerin (kg) olarak yapılacağının belirtildiği, tekliflerinde aritmetik hata bulunmadığı, idari şartnamenin 32 nci maddesi uyarınca tekliflerine açıklık getirilmesinin talep edilmesi durumunda, birim sütununa (kg) yazılmasının sebebinin ve idarece istenilen (mt) ölçüsü ile de aynı fiyatla söz konusu işin yapılacağının izah edileceği, birim fiyat teklif mektubu eki cetvel ile genel teknik şartnamenin çelişkili olduğu, buna göre ihale kararının düzeltilmesi veya ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddia edilmektedir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
12.01.2011 tarihli ihale komisyon kararı ile başvuru sahibinin sunduğu birim fiyat teklif mektubu eki cetvelin 30 uncu kaleminde birim sütununa (mt) yerine (kg) yazıldığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.
İdari şartnamenin 19.1 inci maddesinde, isteklilerin tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden verecekleri, ihale sonucu, ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacağı belirtilmiştir.
İdare tarafından hazırlanan ve ihale dokümanında yer alan birim fiyat teklif mektubu eki cetvelin 30 uncu kaleminde “Dikenli tel sökülmesi” iş kalemine ait miktarın 850, ölçü biriminin (m) olarak belirlendiği görülmüştür. Aynı şekilde idari şartnamenin ekinde yer alan listenin ve sözleşme tasarısının 3.3 maddesinde yer alan listenin 30 uncu kaleminde de birim (m) olarak belirtilmiştir.
Başvuru sahibi tarafından sunulan birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde ise anılan iş kalemine ilişkin ölçü biriminin (kg) olarak belirtildiği tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin dördüncü fıkrasında, “Verilen teklifler, zeyilname düzenlenmesi hali hariç, herhangi bir sebeple geri alınamaz ve değiştirilemez.” hükmü,
Anılan Kanunun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37 inci maddesinin birinci fıkrasında; “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.” hükmü,
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Başvuru ve teklif mektuplarının şekli” başlıklı 54 üncü maddesinde;
(1) Başvuru ve teklif mektupları bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlar esas alınarak hazırlanır.”
…
(5) Teklif mektuplarının şekil ve içerik bakımından yukarıda belirtilen niteliklere ve teklif mektubu standart formuna uygun olmaması teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edilir. Taşıması zorunlu hususlardan herhangi birini taşımayan teklif mektuplarının değiştirilmesi, düzeltilmesi veya eksikliklerinin giderilmesi gibi yollara başvurulamaz. Teklif mektubu usulüne uygun olmayan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,
Yer almaktadır.
Teklif birim fiyat üzerinden ihale edilen işlerde, idare tarafından hazırlanmış birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için istekli tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan tutar, isteklinin teklif tutarını oluşturmakta ve bu bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanmaktadır. İstekliler, teklif birim fiyatlı işler için teklif mektubunun 6 ncı maddesinde, teklif cetvelinde yer aşan her bir iş kaleminin miktarının ve mahiyetinin ihale dokümanında yer alan teknik şartnameye ve projelere uygun olduğunu, 7 nci maddesinde tekliflerini, teklif ekindeki birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen her bir iş kalemi için teklif ettikleri birim fiyatlar üzerinden yapmayı kabul ve taahhüt etmektedirler. Belirtilen bu nedenlerden dolayı isteklilerin idare tarafından belirlenen miktar, birim gibi ölçütlerden başka ölçütler için teklif vermeleri mümkün bulunmamaktadır.
İncelenen ihalede, başvuru sahibinin sunduğu birim fiyat teklif mektubu eki cetvelin 30 uncu kalemine ait birimin idarece hazırlanan standart formlar arasında yer alan birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen birimden farklı olduğu, dolayısıyla başvuru sahibinin sunduğu birim fiyat teklif mektubu eki cetvelin idarenin hazırladığı standart forma uygun olmadığı anlaşıldığından, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
4734 sayılı Kanunun 37 inci maddesine göre, tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerinin açıklanmasının talep edilmesi imkanı bulunmakta, ancak teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla açıklama istenilmesine ise izin verilmemektedir. Başvuru sahibi tarafından sunulan birim fiyat teklif cetvelinin standart forma uygun olmadığı tespit edildiğinden, başvuru sahibinden, söz konusu cetvelin 30 uncu kaleminde birimin (m) yerine (kg) yazılmasının sebebi ile ilgili açıklama istenilmesinin, uygun olmayan teklifin uygun hale getirilmesi sonucunu doğuracağı ve Kamu İhale Hukuku mevzuatına uygun olmayacağı anlaşıldığından, başvuru sahibinin tekliflerine açıklık getirilmesinin talep edilmesi durumunda, birim sütununa (kg.) yazılmasının sebebinin ve idarece istenilen (m) ölçüsü ile de aynı fiyatla söz konusu işin yapılacağının izah edileceği yönündeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Diğer taraftan, başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde belirttiği Genel Teknik ve Montaj Şartnamesinin “İnşaat İşleri Fiyat Listelerinde Yer Alan İş Kalemlerinin Açıklaması” başlıklı 37.2 nci maddesinin “Galvanizli dikenli tel imalat ve çekilmesi” başlıklı 6 ncı paragrafı ile “Çelik jiletli tel imalat ve çekilmesi” başlıklı 7 nci paragrafında ödemelerin (kg) olarak yapılacağının belirtildiği, bu düzenlemeler çerçevesinde tekliflerini ihale dokümanına uygun hazırladıkları yönündeki iddiasına ilişkin incelemede;
Anılan şartnamenin 37.2 nci maddesinin “Galvanizli dikenli tel imalat ve çekilmesi” başlıklı 6 ncı paragrafında; “İstimlak sınırı ve şalt sahası etrafında kullanılacak dikenli teller; TS EN 50189:2002 standardına uygun en az 3 banmaya dayanıklı sıcak daldırma galvanizli, dikenli tel kalınlığı 2 mm, tel kalınlığı 2,5 mm, dikenli tel aralıkları en çok 80 mm, dikenler her iki tele sarılı helezon örgülü olacaktır. Ödemesi kg olarak yapılacaktır.” düzenlemesinin,
Anılan şartnamenin 37.2 nci maddesinin “Çelik jiletli tel imalat ve çekilmesi” başlıklı 7 nci paragrafında; “İstimlak sınırı ve şalt sahası etrafında kullanılacak jiletli teller; paslanmaz çelikten, AISI 304 kalitesinde, tel kalınlığı en az 2,5 mm, jilet aralıkları 10 mm ve 3 sıra düz olarak çekilecektir. Ödemesi kg olarak yapılacaktır.” düzenlemesinin,
Yer aldığı görülmüştür.
Başvuru sahibi tarafından ititrazen şikayet dilekçesinde, Genel Teknik ve Montaj Şartnamesinin 37.2 nci maddesinin 6 ve 7 nci maddesinde ödemelerin (kg) olarak yapılacağının belirtilmiş olması sebebiyle, 30 uncu kalemdeki birimin (kg) olarak yazıldığı belirtilmiş olmasına karşılık, anılan şartname maddelerindeki hususların galvanizli dikenli tel ve çelik jiletli tel imalat ve çekilmesine yönelik olduğu, birim fiyat teklif cetvelinin 30 uncu kaleminin ise dikenli tel sökülmesi işine ilişkin olduğu, dolayısıyla söz konusu işlerin birbirinden farklı işler olduğu, kaldı ki yukarıda da belirtildiği üzere isteklilerin tekliflerini idarece hazırlanan standart forma uygun hazırlama zorunlulukları bulunduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin tekliflerini ihale dokümanına uygun hazırladıkları yönündeki iddia yerinde bulunmamıştır.
Ayrıca, başvuru sahibinin birim fiyat teklif mektubu eki cetveli ile genel teknik şartnamenin çelişkili olduğu yönündeki iddiasının ise ihale dokümanına yönelik olduğu görülmektedir.
Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilmesi için, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerekmektedir. İhaleye teklif veren başvuru sahibinin teklif mektubunda, ihale dokümanı içeriğini tamamen okuyup kabul ettiğine dair beyanda bulunduğu ve teklifini buna göre vermiş olduğu, bu nedenle bu aşamadan sonra ihale dokümanına yönelik itirazen şikayet ehliyetinin bulunmadığı tespit edilmiştir.
Ayrıca, 4734 sayılı Kanunun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55 inci maddesinde yer alan; “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.
İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır.” hükmü uyarınca, dokümana yönelik başvurular, ihale dokümanının satın alındığı tarihten sonraki on gün içinde ve ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabileceğinden, anılan iddiaya yönelik başvurunun süre yönünden de uygun olmadığı anlaşılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:
İhale komisyonu kararı tutanağında; idarece verilen birim fiyat teklif cetvelinde 5 nolu iş kaleminin miktarının 1.224,24 m2 olarak yazıldığı, Dalkıranlar Yapı Taah. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan birim fiyat teklif cetvelinin 5 nolu kaleminde ise 1.224 m2 yazıldığı, ancak bu kaleme ait toplam tutarın idarece verilen miktara göre hesaplandığının tespit edildiği, söz konusu durumun maddi hata olarak değerlendirildiği, dolayısıyla teklifinin uygun mütalaa edildiğinin ifade edildiği, 12.01.2011 tarihinde ihale yetkilisince onaylanan aynı tarihli ihale komisyon kararı ile anılan isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
İdare tarafından hazırlanan ve ihale dokümanında yer alan birim fiyat teklif mektubu eki cetvelin 5 inci kalemine ait miktarın 1.224,24 m2 olarak belirtildiği, Dalkıranlar Yapı Taah. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan birim fiyat teklif cetvelinde ise 5 inci kalemine ait miktarın 1.224 m2 olarak, birim fiyatın 420,00 TL, anılan kalemin tutarının 514.180,80 TL olarak belirtildiği görülmüştür.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin; “Başvuru ve teklif mektuplarının şekli” başlıklı 54 üncü maddesinde;
(1) Başvuru ve teklif mektupları bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlar esas alınarak hazırlanır.”
…
(5) Teklif mektuplarının şekil ve içerik bakımından yukarıda belirtilen niteliklere ve teklif mektubu standart formuna uygun olmaması teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edilir. Taşıması zorunlu hususlardan herhangi birini taşımayan teklif mektuplarının değiştirilmesi, düzeltilmesi veya eksikliklerinin giderilmesi gibi yollara başvurulamaz. Teklif mektubu usulüne uygun olmayan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,
Anılan Yönetmeliğin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 57 nci maddesinin yedinci fıkrasında; “Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunduğu tespit edilen isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,
Yer almaktadır.
Dalkıranlar Yapı Taah. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan birim fiyat teklif cetvelinin 5 inci kaleminde miktarın idarece belirlenen miktardan farklı belirlendiği, cetvelde belirtilen miktar ile birim fiyatın çarpılması sonucunda toplam tutarın 514.180,00 TL olması gerekirken, 514.180,80 TL olarak yazıldığı tespit edilmiştir. İhale komisyon kararında da belirtildiği üzere, söz konusu kaleme ait toplam tutarın idarece verilen miktara göre hesaplandığı tespit edilmiş olsa da, istekli tarafından anılan kaleme ait miktar, idarece belirlenen miktardan farklı belirtildiğinden ve belirtilen miktara göre hesaplama yapıldığında ise aritmetik hata yapıldığı sonucu ortaya çıktığından, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin gerek 54 üncü maddesinin beşinci fıkrası gerekse de 57 inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
İdarece yapılan değerlendirmenin uygun olduğu kabul edildiğinde ise, Gelişim En. Hüh. A.Ş.’nin teklifinin de değerlendirme dışı bırakılmaması gerektiği sonucu ortaya çıkmaktadır. Zira anılan isteklinin teklifinin birim fiyat teklif mektubu eki cetvelin 15 ve 16 ncı kaleminde miktar sütununun boş olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak istekli tarafından söz konusu kalemlere ait toplam tutarların idarece verilen miktara göre hesaplandığı görülmektedir.
İdare tarafından hazırlanan ve ihale dokümanında yer alan birim fiyat teklif mektubu eki cetvelin 15 ve 16 ncı kalemlerine ait miktarın 10.000 kg olarak belirlendiği, Gelişim En. Hüh. A.Ş. tarafından sunulan birim fiyat teklif cetvelinde ise anılan kalemlere ait miktar kısmının boş bırakıldığı, birim fiyatın her iki kalemde de 5,00 TL, toplam tutarın 50.000,00 TL olarak belirlendiği görülmüştür. Anılan istekli tarafından sunulan birim fiyat teklif mektubu eki cetvelin idarece hazırlanan standart forma uygun olmadığı anlaşıldığından, isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işlemi yerinde bulunmuştur.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Dalkıranlar Yapı Taah. San. ve Tic. A.Ş. ’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;
Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)