(4734 S. K. m. 37, 38)
Toplantı No: 2014/006
Gündem No: 25
Karar Tarihi: 20.01.2014
Karar No: 2014/UH.II-377
Şikayetçi: Yu-Em Grup Temizlik İnş. Bil. Gıda Ür. Paz Ltd. Şti., CUMHURİYET CAD. YENİ BELEDİYE SİTESİ KAT:1 NO:121 TOKAT
İhaleyi Yapan Daire: Tokat Huzurevi Müdürlüğü, Bahçelievler Mah. Vali Recep Yazıcıoğlu Cad. No:103 60100 TOKAT
Başvuru Tarih ve Sayısı: 25.12.2013/40778
Başvuruya Konu İhale: 2013/152361 İhale Kayıt Numaralı "Tokat Huzurevi Müdürlüğü 13 Kişilik Temizlik" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: Tokat Huzurevi Müdürlüğü tarafından 21.11.2013tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Tokat Huzurevi Müdürlüğü 13 Kişilik Temizlik” ihalesine ilişkin olarak Yu-Em Grup Temizlik İnş. Bil. Gıda Ür. Paz Ltd. Şti.nin 12.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.12.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.12.2013tarih ve 40778sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.12.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2013/4861sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
Karar: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) İhale üzerinde kalan isteklinin teklif bedelinin, teklif edilmesi gerekli asgari işçilik bedelinin 1,56 TL üzerinde olduğu, bu tutar ile 65 parça giyim malzemesinin karşılanmasının mümkün olmadığı, yasal en düşük para biriminin 1 kuruş olduğu, birim fiyat anlamında bir kuruşun altında bir bedelin ödemesinin yapılmasının mümkün olmadığı,
2) Birim fiyat teklif cetvelinde tek bir personel tipi öngörüldüğünden, idarece teklif sahibi isteklilerden, Sözleşme Tasarısı’nın 36.15’inci maddesinde yer alan harcırah ve konaklama giderleri ve bunlara ilişkin hesaplanması gerekli olan %3 oranında sözleşme gideri ve genel giderlere, kamp, gezi, refakat sırasında fazla çalışma yapacağı açık olan personelin, fazla çalışma ücreti giderlerine, personele verilecek kıyafet bedeli giderlerine ilişkin hususlarla ilgili İdarî Şartname’nin 32’nci maddesi gereği açıklama istenilmesi gerektiği,
3) İdari Şartname’de sadece temizlik işinin, Teknik Şartname’de temizlik, çamaşır yıkama ve kalorifer yakma işinin, Sözleşme Tasarısı’nda ise sayılan işlere ilaveten bulaşık yıkama işine ilişkin düzenlemeler yapıldığı, ihale dokümanının anılan şekliyle uyumsuz olduğu, özellikleri bakımından birbirine benzemeyen işlerin bir arada ihale edilmesinin mevzuata aykırı olduğu, kalorifercinin kullanacağı ekipmanların ihale dokümanında noksan olarak belirlendiği,
4) İhale üzerinde kalan ve ekonomik açıdan en avantajlı 2’nci isteklinin sunmuş olduğu ticaret sicili gazetelerinin İdarî Şartname’nin7.1’inci maddesine uygun ve tüzel kişiliğinin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimdeki görevlileri belirten son durumu gösterir nitelikte olmadığı iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
İdari Şartname’nin2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “Tokat Huzurevi Müdürlüğü 13 Kişilik Temizlik” olarak belirtildiği, birinci kısmın miktarı ve türüne ise Şartname ekinde“…
Sıra No
Açıklama
Birimi
İşçi Sayısı
Ay/gün/saat
1
Temizlik ve kalorifer yakma personeli
İŞÇİXAY
13,00
12
Sıra No
açıklama
Birimi
Miktarı
1
Ulusal bayram ve tatil günleri temizlik brüt asgari ücretin %30 artırımlı
GÜN
130,5
…”
şeklinde yer verildiği, anılan Şartname’nin 19’uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olacağının belirtildiği, Şartname’nin 25’inci maddesinde,
“25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhildir.
25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:
Hizmetalımı yoluyla temizlik işinde çalışan (11) kişiye ihale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin %30 (yüzde otuz) fazlası ücret ödenecektir.
Hizmet alımı yoluyla kalorifer tesisatının işletilmesi ve kalorifer yakma işinde çalışan (2) kişiye ihale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin %30 (yüzde otuz) fazlası ücret ödenecektir.
Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışılacak toplam (14,5) gün için;
Temizlik işinde çalışan (7) kişiye çalışılan her gün için günlük ücretine ilaveten ayrıca bir günlük ücret ödenecektir.
Kalorifer tesisatının işletilmesi ve kalorifer yakma işinde çalışan (2) kişiye çalışılan her gün için günlük ücretine ilaveten ayrıca bir günlük ücret ödenecektir.
25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:
Hizmet alımı personeline aylık (26 gün) üzerinden bir gün için brüt 6,00-TL (Altı Türk Lirası) nakdi yol ücreti ödenecek olup, ücret bordrosunda gösterilecektir.
Hizmet alımı personeline aşağıda cinsi ve miktarı yazılı olan giyecek ayni olarak verilecektir.
1 - Yazlık İş Pantolonu
2 - Yazlık İş Gömleği
3 - Kışlık İş Pantolonu
4 - Kışlık İş Gömleği
5 - Terlik
Hizmet alımı personeline aylık (26 gün) üzerinden bir gün için brüt 6,00-TL (Altı Türk Lirası) nakdi yol ücreti ödenecek olup, ücret bordrosunda gösterilecektir.
Hizmet alımı personeline aşağıda cinsi ve miktarı yazılı olan giyecek ayni olarak verilecektir.
1 - Yazlık İş Pantolonu
2 - Yazlık İş Gömleği
3 - Kışlık İş Pantolonu
4 - Kışlık İş Gömleği
5 - Terlik
25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.
25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.
%2.”düzenlemesinin bulunduğu görülmüştür.
4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b)Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü bulunmaktadır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun anılan maddesinden, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme neticesinde geçerli olduğu tespit edilen tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edileceği ve tespit edilen bu tekliflerin reddedilmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere ilişkin olarak sorgulamaya tabi tutulacağı, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi konularında Kurumca hazırlanacak ikincil mevzuatın esas alınması gerektiği anlaşılmaktadır.
Öte yandan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.3.Asgari işçilik maliyeti;
i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),
ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,
iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.
79.4 İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.
…
79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.”açıklaması bulunmaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.
…79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.
İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;
a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,
…
79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;
…
b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,
altında olamaz.
…
Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
…
79.4.2.12. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,
a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,
b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,
altında olamaz.
İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.
İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.
…
79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.
(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.
(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.
Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.
Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.…” açıklaması bulunmaktadır.
Bahse konu Tebliğ açıklamalarından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyetinin ihale tarihinde yürürlükte olan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret, idarece öngörülmüşse ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler, idarece öngörülmüş nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli ve işveren sigorta prim tutarından oluştuğu, bu tür ihalelerde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altındaki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edileceği ve aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacağı, son olarak teklifi asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri karşılamayan isteklilere ait tekliflerin reddedileceği anlaşılmaktadır.
Yaklaşık maliyet hesabına dair yapılan incelemede, ihale konusu işte aylık brüt asgari ücretin yüzde 30 fazlası ücretle çalıştırılacak ve ayda 26 gün brüt 6,00 TL yol ücreti ödenecek her bir işçinin aylık birim maliyetinin 1.872,38 TL,olduğu, Ulusal Bayram ve Genel Tatil günlerinde esas alınacak birim fiyatın ise 55,87 TL olduğu tespit edilmiştir.
Yapılan asgari işçilik maliyeti hesaplaması aşağıdaki gibidir.
Çalıştırılacak İşçi sayısı
Birim Maliyeti
Toplam İşçilik Maliyeti
12 Ay çalışacak işçi
13
1.872,38
(12x13x1.872,38=)
292.091,28
Ulusal Bayram ve Genel Tatil Çalışması (14,5 gün)
9
55,87
(9x14,5x55,87 =)
7.291,035
Toplam asgari işçilik maliyeti
(292.091,28+7.291,035=)
299.382,32
Buna göre % 3 sözleşme gideri ve genel gider dâhil ve giyim gideri hariç teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti toplamı 299.382,32 TL olarak hesaplanmıştır.
Yapılan incelemede, idarece sadece Ez-el Tem. İlaç. Sos. Hiz. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.den aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, bu isteklinin açıklaması uygun bulunarak ihale üzerinde bırakıldığı, Tokat Vip İnş. Güv. Tem. Med. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.
İdari Şartname’de her bir işçiye, yazlık iş pantolonu, yazlık iş gömleği, kışlık iş pantolonu, kışlık iş gömleği ve terlik olmak üzere toplam 13 işçiye toplam 65 parça kıyafet verileceği düzenlenmiştir.
İhale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, maliyet analiz tablosunu ve giyim eşyalarına ilişkin olarak da Ak-İş Giyim İş Elbiseleri İş Güvenlik Malzemeleri, Ayakkabı-NejlaÇerçiler’den alınmış proforma fatura ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunduğu görülmüştür.
İhale uhdesinde kalan isteklinin teklif bileşenlerine aşağıda yer verilmiştir.
İsteklinin Teklif Bileşenleri
TL
1) İşçilik maliyeti
299.382,32
2)Giyim gideri(%3 sözleşme ve genel gider hesaplanmadan)
0,65
3) Firma kârı
0,91
Toplam
299.383,88
İhale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmuş olduğu proforma fatura ve ekinde yer alan maliyet/satış tutarı tespit tutanağının mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.
Bununla birlikte, Ez-el Tem. İlaç. Sos. Hiz. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderler dâhil giyim maliyetinin 0,65 TL olarak belirtildiği, giyim maliyetinin tevsiki için, çeşitli giyim malzemelerinin her birine ayrı ayrı olmak üzere 0,01 TL birim fiyatların öngörüldüğü 0,65 TL toplam tutarlı proforma faturanın sunulduğu görülmüştür.
İstekli tarafından giyim maliyeti için 0,65 TL tutarlı proforma faturanın sunulduğu dikkate alındığında, % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderler dâhil giyim maliyetinin en az 0,6695 TL (iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlandığında 0,67 TL) olması gerekirken, sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplaması yapılmadan 0,65 TL olarak belirlendiği tespit edilmiştir.
Bu itibarla, giyim maliyetine ilişkin açıklamasını Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olarak tevsik edemediği anlaşılan Ez-el Tem. İlaç. Sos. Hiz. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.
Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması vedeğerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.
(Değişik ikinci fıkra: 20/11/2008-5812/11 md.) Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığıilebirimfiyat teklifcetvellerindearitmetikhatabulunupbulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.
…” hükmü bulunmaktadır.
Öte yandan, anılan Kanun maddesinde yer alan hususlara İdari Şartname’de de yer verilmiştir.
İdarî Şartname’nin “İsteklilerden tekliflerine açıklık getirmelerinin istenilmesi” başlıklı 32’nci maddesinde“32.1. İhale komisyonunun talebi üzerine İdare, tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere açık olmayan hususlarla ilgili isteklilerden açıklama isteyebilir.
32.2. Bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında öngörülen kriterlere uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilemez ve bu sonucu doğuracak şekilde kullanılamaz.
32.3. İdarenin yazılı açıklama talebine, istekli tarafından yazılı olarak cevap verilir.”düzenlemesi yer almaktadır.
Anılan mevzuat hükümlerinden, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında ihale komisyonunun talebi üzerine idarenin, tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere açık olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak açıklama isteyebileceği, idarenin bu talebine isteklilerin yazılı bir şekilde cevap vermesi gerektiği, öte yandan, tekliflerde açık olmayan hususların tespiti ve açıklama istenilip istenilmemesi hususunun idarenin takdirinde olduğu anlaşılmıştır.
Yapılan inceleme sonucunda, isteklilerden tekliflerinde açık olmayan hususlara açıklık getirmeleri istenilmesinin idarece takdir edileceği, şikâyete konu ihalede idarenin isteklilerden açıklama istenilmesine ilişkin herhangi bir işlem tesis etmediği, bu hususun da idarenin takdirinde olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.
Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 55’inci maddesinde; idareye şikâyet süresinin ihale süreci içerisinde şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren anılan Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün olduğu, bununla beraber ihale dokümanına yönelik şikâyetlerin en geç ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması gerektiği hüküm altına alınmıştır.
İhale tarihinin 21.11.2013 olduğu ihalede, başvuru sahibi tarafından 08.11.2013 tarihinde ihale dokümanının satın alındığı, buna göre şikâyete konu işlemin farkına varıldığı tarihin, ihale dokümanının satın alındığı tarih olan 08.11.2013 tarihi olduğu, ihale dokümanına ilişkin söz konusu iddiasıyla ilgili olarak 12.12.2013 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu ve idarenin cevabı üzerine 25.12.2013 tarihinde Kuruma başvurulduğu anlaşılmıştır.
Şikâyetçinin 12.12.2013 tarihinde idareye yapılan şikâyet başvuru dilekçesinde, İdari Şartname’de sadece temizlik işinin, Teknik Şartname’de temizlik, çamaşır yıkama ve kalorifer yakma işinin, Sözleşme Tasarısı’nda ise sayılan işlere ilaveten bulaşık yıkama işine ilişkin düzenlemeler yapıldığı, ihale dokümanının anılan şekliyle uyumsuz olduğu, özellikleri bakımından birbirine benzemeyen işlerin bir arada ihale edilmesinin mevzuata aykırı olduğu, kalorifercinin kullanacağı ekipmanların ihale dokümanında noksan olarak belirlendiğine yönelik söz konusu iddialarına yer verdiği, daha önce dokümana yönelik şikâyet başvurusunda bulunulmadığı, buna göre doküman satın alındıktan sonra süresi içerisinde idareye şikâyet başvurusu yapılmadığı anlaşılmıştır.
Yapılan inceleme sonucunda, ihale dokümanına yönelik şikâyet başvurularının dokümanın satın alındığı tarih izleyen on gün içerisinde ve en geç ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması gerektiği, ancak başvuru sahibinin bu süreler geçtikten sonra 12.12.2013 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu görüldüğünden, 3’üncü iddianın süre yönünden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinin birinci fıkrasında “(1) İhalelerde aday veya isteklilerden;
…
ç) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin,
istenilmesi zorunludur.”hükmü bulunmaktadır.
Anılan Yönetmelik hükmü doğrultusunda İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinin 7.1’inci alt maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:
…
b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;
…
2) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri,”düzenlemesine yer verilmiştir.
Anılan Şartname maddesine göre tüzel kişi isteklilerin ihaleye katılabilmek ve yeterli teklif sahibi olarak belirlenebilmek için teklif dosyalarında, noter tasdikli imza sirkülerinin yanında, tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri ve kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir ticaret sicil gazetesini/gazetelerini veya bu bilgileri gösteren belgeleri sunmaları gerekmektedir. Şikâyet konusu hususa ilişkin olarak, tüzel kişi tacir durumunda olan ticaret şirketleri bakımından şirket ortaklarını gösteren belgelerin sunulmasının yeterli olduğu kabul edilmiştir.
İhale üzerinde kalan isteklinin teklif dosyası incelendiğinde, 6 Nisan 2011 tarih ve 7788 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin 1222’nci sayfasının onaylı suretinin teklif dosyası kapsamında sunulduğu, anılan Gazete sayfasında hisse devri ve devir sonrasında şirket ortaklarının payları ve payların karşılığı tutarları ile şirketin temsil ve idaresine ilişkin bilgilerin yer aldığı tespit edilmiştir. Ancak, ihale üzerinde kalan isteklinin ticaret sicil numarası ile Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin resmi internet sayfası olan “www.ticaretsicil.gov.tr”den yapılan sorgulama neticesinde, Ez-el Tem. İlaç. Sos. Hiz. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.nin ortaklık oranlarına ilişkin son durumu gösterir bilgilere 02 Ocak 2013 tarih ve 8227 sayılı gazetenin 421’inci sayfasında yer verildiği, buna göre şirket ortağı Alaattin Altok’un 10 pay karşılığı 1.000,00 TL olan hissesinin tamamını Hanife Altok’a devrettiği, bu durumda ortaklık yapısının değiştiği ve Hanife Altok’un şirketin tüm hisselerine sahip tek ortak haline geldiği anlaşılmıştır.
İdarece gönderilen ihale dosyası incelendiğinde, yukarıda bahsedilen değişikliği içeren ve tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir nitelikte olan 02 Ocak 2013 tarih ve 8227 sayılı gazetenin, Ez-el Tem. İlaç. Sos. Hiz. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.ye ait teklif dosyası içerisinde yer almadığı anlaşılmıştır.
Bu durumda ihale üzerinde kalan istekli Ez-el Tem. İlaç. Sos. Hiz. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklif dosyasında,şirketin ortaklarına ilişkin son durumu gösterir ticaret sicili gazetesi nüshasını sunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının bu hususa yönelik kısmının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Ekonomik açıdan en avantajlı 2’nci isteklinin teklif dosyası incelendiğinde ise, sunulan Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi nüshaları arasında, 20 Mayıs 2005 tarih ve 6307 sayılı gazetenin 368’inci sayfasında ve 23 Kasım 2005 tarih ve 6437 sayılı gazetenin 518’inci ve 519’uncu sayfalarında ortakların paylarına ve payların karşılığı olan tutarlara ilişkin bilgilerin, 26 Ağustos 2009 tarih ve 7384 sayılı gazetenin 856’ıncı sayfasında ise şirketi temsile yetkili kişiye ilişkin bilgilerin yer aldığı anlaşılmıştır.
Ekonomik açıdan en avantajlı 2’nci isteklinin ticaret sicil numarası ile Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin resmi internet sayfası olan “www.ticaretsicil.gov.tr”den yapılan sorgulama neticesinde, ekonomik açıdan en avantajlı 2’nci istekli Tokat Vip İnş. Güv. Tem. Med. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu ticaret sicili gazetesi nüshalarının tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir nitelikte olduğu anlaşılmış, başvuru sahibinin iddiasının bu hususa yönelik kısmının ise yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Netice itibariyle, Ez-el Tem. İlaç. Sos. Hiz. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklif dosyasında şirketin ortaklarına ilişkin son durumu gösterir ticaret sicili gazetesi nüshasını sunmadığı, buna göre teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Ez-el Tem. İlaç. Sos. Hiz. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.
EK GEREKÇE
Başvuru sahibinin itirazenşikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca“düzeltici işlem belirlenmesine”karar verilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53. maddesinin (a) fıkrasında; Kamu İhale Kurumunun, bu Kanunda belirtilen esas, usul ve işlemlerin doğru olarak uygulanması konusunda görevli ve yetkili olduğu, (b) fıkrasının 9. bendinden sonraki 2. alt bendinde de; Kurumun Kurul kararıyla bu Kanunun ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun uygulanmasına ilişkin standart ihale dokümanı, tip sözleşme, yönetmelik ve tebliğler çıkarmaya yetkili olduğu, Kurul ve Kurumun yetkilerini, düzenleyici işlemler tesis ederek ve özel nitelikli kararlar alarak kullanacağı, standart ihale dokümanları, tip sözleşmeler, yönetmelik ve tebliğlerin Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulacağı hükme bağlanmıştır.
Anılan yetki çerçevesinde yürürlüğe konulan Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.18 maddesinde; “İtirazenşikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.” hükmü bulunmaktadır.
İnceleme konusu ihalede,
İhale üzerinde bırakılan Ez-el Tem. İlaç. Sos. Hiz. Nak. San.Tic. Ltd. Şti.nin, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, ihale konusu işte çalıştırılacak personele verilecek giyim gideri bedelini belgelendirmek üzere sunduğu proforma faturada, giyim malzemelerinin her biri için öngörülen birim fiyatlar 0,01 TL olduğundan ve proforma faturalardaki bilgilerde mevzuata aykırılık görülmeyerek açıklamaları kabul edildiğinden, sunulan proforma faturaların ve proforma faturaların dayanağı maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının gönderilmek suretiyle, söz konusu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı tespitinin yapılacak incelemelerde değerlendirilmek üzere, proforma faturaları düzenleyen firmaların bağlı olduğu Vergi Dairesine bildirimde bulunulması
Anılan Tebliğ gereği olduğundan, bu hususun da anılan Kurul kararı gerekçeleri arasında yer alması gerektiği yönündeki düşüncemizle karara katılıyoruz.
EK GEREKÇE
Başvuru sahibinin itirazenşikayet başvuru dilekçesinde belirtilen birinci ve dördüncü iddiaları kapsamında Kurul çoğunluğunca, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak ihalenin üzerinde bırakıldığı Ez-el Tem. İlaç. Sos. Hiz. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından açıklamasında, giyim maliyeti için 0,65 TL tutarlı proforma faturanın sunulduğu, % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderler dâhil giyim maliyetinin en az 0,6695 TL (iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlandığında 0,67 TL) olması gerekirken, sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplaması yapılmadan 0,65 TL olarak belirlendiği tespit edilmiştir. Bu itibarla, giyim maliyetine ilişkin açıklamasını Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olarak tevsik edemediği anlaşılan Ez-el Tem. İlaç. Sos. Hiz. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, diğer yandan aynı isteklinin teklif dosyasındaşirketin ortaklık yapısına ilişkin son durumu gösterir ticaret sicili gazetesi nüshasını sunmadığı, buna göre bu gerekçe ile de teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.
Başvuru sahibinin birinci ve dördüncü iddiaları kapsamında Kurulca verilen karar gerekçesine katılmakla birlikte başvuru sahibinin birinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre;
Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“İtirazenşikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.“ açıklaması yer almaktadır.
Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında giyim bedeline ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarıile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.
Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “bu tevsikin” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.
İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim bedeli açıklamasına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.
Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyime ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının, ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının “mevzuata uygun olmadığı” şeklinde gerekçe ile kabul edilmemesi gerekmektedir.
İncelemeye konu ihalede;
Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca yerinde bulunmayan Ez-el Tem. İlaç. Sos. Hiz. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu bilgi ve belgelerin yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında incelenmesi sonucunda;
Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; çeşitli giyim malzemelerinin her birine ayrı ayrı olmak üzere 0,01 TL olarak önerilen birim fiyatlar üzerinden toplamda 0,65 TL fiyat öngören Ak-İş Giyim-Nejla ÇERÇİLER tarafından istekli adına tanzim edilen 26.11.2013 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklinin aşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma faturalar ile maliyet/satış tespit tutanaklarında, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe ile de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği değerlendirilmiştir.
Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin birinci ve dördüncü iddiaları kapsamında Kurulca verilen karar gerekçesine katılmakla birlikte başvuru sahibinin birinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre; ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede giyimine ilişkin açıklamaları kapsamında verdikleri proforma faturada önerilen teklif fiyatların maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen; aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca yerinde bulunmayan Ez-el Tem. İlaç. Sos. Hiz. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin bu gerekçe ile de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ve bu gerekçelerin de Kurul karar gerekçeleri içinde yer alması gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu husus dışında Kurul çoğunluğunca alınan karar gerekçesine katılıyorum. (¤¤)