(4734 S. K. m. 56) (İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik m. 20) (Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 53)
Toplantı No: 2008/076
Gündem No: 81
Karar Tarihi: 01.12.2008
Karar No: 2008/UH.III-4905
Şikayetçi:
... Turizm Taş. Teks. Rek. Tem. San. Tic. Ltd. Şti., Osmangazi Cad. No:84 Bornova / İZMİR
İhaleyi yapan idare:
Bornova İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,80 Sokak No:18 Bornova / İZMİR
Başvuru tarih ve sayısı:
20.10.2008 / 29043
Başvuruya konu ihale:
2008/142592 İhale Kayıt Numaralı “Engelli Öğrencilerin Taşınması” İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
24.11.2008 tarih ve III.H.43.82.0169/2008-56E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Bornova İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 06.10.2008 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Engelli Öğrencilerin Taşınması” ihalesine ilişkin olarak ... Turizm Taş. Teks. Rek. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 07.10.2008 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 10.10.2008 tarihli yazısı ile üzerine, başvuru sahibinin 20.10.2008 tarih ve 29043 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; açık ihale usulü ile yapılan ihalede, teklif zarfında başvuru mektubu sunulmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirmeye alınmamasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.
A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
Başvuru sahibinin iddiası ile ilgili olarak idarenin 10.10.2008 tarihli yazısında,
“...
Yapılan kontrolde ... Tur. Taş. Ltd. Şti.’nin verdiği teklif zarfında standart ihale dokümanı ile verilen ve teklif zarfında bulunması zorunlu olan Başvuru Belgesinin bulunmadığı görülerek, komisyon tarafından ve ihaleye katılan istekliler tarafından tutanak altına alınmıştır. İlgilinin isteği üzerine Zarf Açma Kontrol Belgesi yine tutanakla kendisine verilmiştir. Anılan şirket eksik belge nedeniyle değerlendirme dışı bırakılarak ihale diğer istekliler arasında gerçekleştirilerek tamamlanmıştır.
Yapılan incelemede idaremizce yapılan “Engelli Öğrencilerin Taşınması İşi” ihalesinin ilgili Kanun ve Yönetmeliğin amir hükümlerine uygun olarak gerçekleştirildiği görülerek;
Şikayet başvurunuzda belirttiğiniz İdari Şartnamenin 31. maddesi ve aykırılık iddiasının gerçeği yansıtmadığı tespit edilmiştir.
Şirketiniz tarafından ücretle alınan ihale dokümanı içinde yer alan idari şartnamenin 6.2. maddesinde ve ilgili Kanun ve Yönetmelik hükümlerine göre ihale dokümanında öngörülen ve tarif edilen usule uygun olmayan, belgelerinde eksiklik olanların tekliflerinin değerlendirmeye alınmayacağı açıkça belirtilmiştir.
...”
Hususlarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin teklifinin ihale komisyonunca, teklif dosyasında başvuru mektubu bulunmadığı gerekçesiyle değerlendirmeye alınmadığı anlaşılmıştır.
İnceleme konusu ihalenin ilanında ve idari şartnamesinde ihale usulünün açık ihale usulü olduğu belirtilmiştir.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekinde yer alan “Açık İhale Usulü ile İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartname”, “Belli İstekliler Arasında İhale Usulü ile İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip Ön Yeterlik Şartnamesi” ile “Pazarlık Usulü ile İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartname”nin, sırasıyla “İhaleye Katılabilmek için Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriterleri” başlıklı 7., “Ön Yeterlik Başvurusu için Gerekli Belgeler ve Ön Yeterlik Kriterleri” başlıklı 9. ve “Yeterlik Başvurusu için Gerekli Belgeler” başlıklı 14. maddelerinden de anlaşılacağı üzere, başvuru mektubunun (standart form KİK017.0/H), belli istekliler arasında ihale usulü ve pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ön yeterlik başvurusu ve yeterlik başvurusu kapsamında sunulması gerekmekte olup, açık ihale usulü ile yapılan ihalelerde ise herhangi bir yeterlik başvurusu olmadığından teklif mektubu dışında bir başvuru mektubunun sunulmasına gerek bulunmamaktadır. Nitekim, “Açık İhale Usulü ile İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartname”nin 7. maddesinde, ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri arasında başvuru mektubu sayılmamıştır. Ayrıca, KİK017.0/H standart formu üzerinde de, bu formun, belli istekliler arasında ihale ön yeterlik veya pazarlık usulünde yeterlik başvuru mektubu örneği olduğu belirtilmektedir.
İnceleme konusu ihalenin idari şartnamesinin 7. maddesinde de, ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri arasında başvuru mektubu bulunmamaktadır.
Dolayısıyla, her ne kadar İdari şartnamenin “İhale Dokümanının Kapsamı” başlıklı 6. maddesinde ve ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilen standart formlar arasında (KİK017.0/H) başvuru mektubunun da bulunduğu görülse de, açık ihale usulü ile yapılan ihalede, ihaleye katılım için bu belgenin sunulması Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde ve ihale dokümanında öngörülmediğinden, şikayetçi ... Tur. Taş. Teks. Rek. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklif dosyasında başvuru mektubu olmadığı gerekçesiyle değerlendirmeye alınmaması mevzuata aykırıdır.
B- İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 20 nci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:
1) Anılan Yönetmelik maddesinin (ğ) bendine göre, ihale dokümanının ihalenin sağlıklı bir şekilde sonuçlandırılması yönünden yapılan incelemede;
İhale yetkilisi tarafından 29.08.2008 tarihinde imzalanan ihale onay belgesinde ihale konusu 4 özel eğitim okulunda eğitim göre 229 engelli öğrencinin 10 güzergahta taşınması işinin süresinin, 08.09.2008 ile 12.06.2009 tarihleri arası 179 iş günü olarak belirtildiği, işin süresinin ihale ilanına göre de “08 Eylül 2008 – 12 Haziran 2009 179 İş Günü” olduğu, ancak 06 Ekim 2008 tarihinde yapılan ihalenin ilanının Kamu İhale Bülteninde 10 Eylül 2009 tarihinde yayımlandığı, diğer taraftan, idari şartnamenin 2. maddesinde ihale konusu hizmetin 179 iş günü olduğu belirtildiği halde, 49. maddesinde de taşıma işine sözleşmenin imzalanmasına müteakip başlanacağının ve 12.06.2009 tarihinde tamamlanacağının ifade edildiği, 06.10.2008 tarihinde yapılan ihale sonrasında 13.10.2008 tarihinde sözleşme imzalandığı,
İhale ilanının 9. maddesinden isteklilerin birim fiyat teklif verecekleri ve ihale sonucu üzerine ihale yapılan istekli ile teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacağı belirtildiği halde, idari şartnamenin 20. maddesinde isteklilerin işin tamamı için götürü bedel üzerinden teklif verecekleri ve üzerine ihale yapılan istekli ile işin tamamı için götürü bedel sözleşme düzenleneceğinin ifade edildiği, ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilen standart formlar arasında götürü bedel teklif mektubu ile birim fiyat teklif cetvelinin bulunduğu, isteklilerin götürü bedel teklif mektubu ve teklif birim fiyat cetveli sundukları,
Ayrıca, ihale ilanının 4.2.1 maddesinde, isteklilerden teklif edilen bedelin %5’inden az olmamak üzere istekli tarafından belirlenecek tutarda bankalar nezdindeki kullanılmamış nakit kredisini veya kullanılmamış teminat mektubu kredisini ya da serbest mevduatını gösterir belgeleri sunmaları istendiği halde, idari şartnamenin 7.2.1 maddesinde bu oranın %10 olarak belirtildiği,
Tespit edilmiştir.
İhale konusu işin süresinin, teklif ve sözleşme türü ile ekonomik ve mali yeterlik kriterlerinin, ihale onay belgesinde, ihale ilanında ve idari şartnamede birbirinden farklı düzenlenmiş olması ve ihale ilanı ile ihalenin 08.09.2008 tarihi olarak belirtilen işin başlangıç tarihinden sonra yapılması, teklif fiyatlarının hazırlanmasında, değerlendirilmesinde ve işin yürütülmesinde çelişki ve belirsizliklere sebebiyet vermesi bakımından mevzuata düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte aykırılık oluşturmaktadır.
Diğer taraftan;
İhale komisyonu kararına göre ihale üzerinde kalan Murat AKKAYA’nın “götürü bedel” teklif mektubunun 7. maddesinde, “İhale konusu işin tamamını teklif mektubumuz ekindeki birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen her bir iş kalemi için teklif ettiğimiz birim fiyatlar üzerinden KDV hariç toplam 225.450,50 YTL ... bedel karşılığında yapmayı kabul ve taahhüt ederiz.” ifadesine yer verilmiş, birim fiyat teklif cetvelinde de, bir öğrenci için günlük 5,50 YTL olmak üzere, 179 gün üzerinden 229 öğrenci için toplam 225.450,50 YTL fiyat teklif edilmiştir.
İhale üzerinde kalan istekli ile 13.10.2008 tarihinde imzalanan sözleşmenin 6. maddesinde de, “Bu sözleşme götürü bedel sözleşme olup, tüm iş için verilecek fiyat üzerinden 229 öğrenci için 179 gün taşıma bedeli KDV hariç olarak 225.450,50 YTL bedel üzerinden akdedilmiştir. Yapılan işlerin ödenmesinde, götürü bedel olarak yüklenicinin teklif ettiği ve sözleşme bedelinin tespitinden kullanılan götürü bedel esas alınır. Bornova İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı 4 resmi özel eğitim okuluna (...) devam eden engelli öğrencilerin günübirlik getirilip götürülmesi işi Bornova Vergi Dairesine kayıtlı 0290059104 vergi numaralı Gerçek Vergi Usulüne tabi MURAT AKKAYA ile yapılacaktır. Bir öğrencinin bir günlük taşıma 5,50 YTL, 1 öğrencinin 1 yıllık taşıma bedeli 984,50 YTL, 229 öğrencinin bir yıllık taşıma bedeli 225.450,50 YTL (14/10/2008 tarihinden itibaren 12/06/2009 tarihine kadar) KDV hariç yıllık taşıma bedeli 225.450,50 YTL, KDV dahil yıllık taşıma bedeli 243.486,50 YTL olup 179 iş günü taşıma yapılacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.
Yine sözleşmenin 10. maddesinde, “taşıma işi sözleşmenin imzalanmasına müteakip başlanacak. Bu tarih 14.10.2008’de başlayıp 12.06.2009 günü bitecektir.” ifadesine yer verilmiş ve 6. maddede götürü bedel sözleşme yapıldığı belirtilmesine rağmen, 30. maddede sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi düzenlenmiştir.
Milli Eğitim Bakanlığının çalışma takvimine göre, 2008-2009 öğretim yılı 08.09.2008 tarihinde başlamış olup 12.06.2009 tarihinde tamamlanması öngörülmektedir. 2008-2009 öğretim yılında, yıl içinde bulunan, hafta sonu tatilleri (Cumartesi ve Pazar), dini bayram tatilleri (Şeker Bayramı 30 Eylül Salı, 1 Ekim Çarşamba, 2 Ekim Perşembe ve Kurban Bayramı 8 Aralık Pazartesi, 9 Aralık Salı, 10 Aralık Çarşamba,11 Aralık Perşembe), Yılbaşı tatili (1 Ocak Perşembe), ara tatil (26 Ocak Pazartesi – 6 Şubat Cuma), milli bayram tatilleri (29 Ekim Çarşamba, 23 Nisan Perşembe, 24 Nisan Cuma ve 19 Mayıs Salı, 20 Mayıs Çarşamba) dikkate alındığında, Eylül ayında 16, Ekim ayında 20, Kasım ayında 20, Aralık ayında 19, Ocak ayında 16, Şubat ayında 15, Mart ayında 22, Nisan ayında 20, Mayıs ayında 19 ve Haziran ayında 10 iş günü olmak üzere toplam 177 iş günü bulunmaktadır. İlköğretim öğrencilerinin 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı ve 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı günlerinde de okullarına gideceği düşünülmesi halinde, 2008-2009 öğretim yılında ilköğretim öğrencilerinin servisleri ile okullarına taşınacak gün sayısı ihale dokümanında belirtildiği gibi 179 gün olmaktadır.
Bununla birlikte, idarece yaklaşık maliyetin tespitinde esas alınan aylık 22 güne göre; ancak imzalanan sözleşmeye göre işe başlama tarihi ile işin (eğitim yılının) sonu arasındaki dini bayram, resmi bayram ve ara tatil günlerinde de taşıma hizmetinin yapılacağı varsayılması halinde (Ekim ayında 14 iş günü; Kasım, Aralık, Ocak, Şubat, Mart, Nisan ve Mayıs aylarında (7 x 22 =) 154 iş günü, Haziran ayında 10 iş günü) toplam 178 günlük iş süresi hesaplanabilmektedir.
Aynı yöntem, 08.09.2008 ila 12.06.2009 tarihleri arası için uygulanması halinde; Eylül ayında 17 iş günü, Ekim, Kasım, Aralık, Ocak, Şubat, Mart, Nisan ve Mayıs aylarında (8 x 22 =) 176 iş günü, Haziran ayında 10 iş günü olmak üzere toplam 203 iş günü hesaplanmaktadır. Ancak bu rakamdan, 08.09.2008 ila 12.06.2009 tarihleri arasındaki dini ve resmi bayram ile ara tatil günlerinin tamamı (7 iş günü Şeker ve Kurban Bayramı, 5 iş günü Cumhuriyet, Ulusal Egemenlik, Gençlik ve Spor Bayramları, 1 iş günü yılbaşı tatili ve 10 iş günü ara tatil olmak üzere 23 iş günü) çıkarıldığında da 180 iş günü bulunmaktadır.
Bu durumda, 13.10.2008 tarihinde imzalanan sözleşmenin, ihale üzerinde kalan istekli tarafından 179 iş günü esas alınarak verilen toplam 225.450,50 YTL götürü bedel teklif fiyatı üzerinden yapılmasının, ihale dokümanında işin süresi ve sözleşme türü ile ilgili çelişki olarak yapılan düzenleme ve sözleşmenin imza tarihine göre fiilen işin yapılabileceği süre dikkate alındığında, yükleniciye fazla ödemede bulunulması sonucunu doğuracaktır.
Dolayısıyla, tespit edilen hususların değerlendirilmek ve belirtilen aykırılıkların gerçekleşmesinde sorumluluğu olanlar hakkında gerekiyorsa inceleme ve/veya soruşturma başlatılmak üzere konunun Milli Eğitim Bakanlığı'na bildirilmesi gerekmektedir.
2) Anılan Yönetmelik maddesinin (i) bendine göre, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve ikinci teklifin geçerli olup olmadığı yönünden yapılan incelemede;
İhale komisyonu kararına göre ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Murat AKKAYA’nın ihale işlem dosyasında bulanan teklif dosyasında yer alan;
Geçici teminat mektubunun 07.11.2008 tarihine kadar geçerli olduğu,
İş deneyim belgesinin özel sektör tarafından düzenlendiği, mevzuata göre iş deneyimini tevsik eden işe ait sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin belgelerin olmadığı,
Banka referans mektubunda, kullanılmış nakdi ve gayri nakdi kredi tutarının belirtildiği, kullanılmamış kredi veya serbest mevduat tutarının belirtilmediği ve mali durum bildirimine işlem dosyasında rastlanmadığı,
Ayrıca, ihale komisyonu kararına göre ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen SARICA Tur. San. Paz. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ihale işlem dosyasında bulanan teklif dosyasında yer alan iş deneyim belgesinin özel sektör tarafından düzenlendiği, mevzuata göre iş deneyimini tevsik eden işe ait sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin belgelerin olmadığı,
Tespit edilmiştir.
İnceleme konusu ihalenin idari şartnamesinin 3. maddesinde ihale tarihinin 06.10.2008 olduğu, 25. maddesinde teklif geçerlik süresinin ihale tarihinden itibaren 60 takvim günü olduğu, 27. maddesinde de, teminat mektubu geçerlik tarihinin teklif geçerlik süresinin bitiminden itibaren 30 günden az olmamak üzere isteklilerce belirleneceği,
İdari şartnamenin 7.3.2 maddesinde, isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili deneyimini gösteren, istekli tarafından teklif edilen bedelin %25’inden az olmamak üzere, ihale konusu hizmet veya benzer hizmetlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesi verecekleri,
İdari Şartnamenin 7.2.1 maddesinde, isteklilerin bankalar nezdindeki kullanılmamış nakit kredisini veya kullanılmamış teminat mektubu kredisini ya da serbest mevduatını gösterir, yerli veya yabancı bankalardan alınacak belgeleri sunmalarının zorunlu olduğu,
Düzenlenmiştir.
Ayrıca, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İş Deneyim Belgesinin Düzenlenmesi” başlıklı 53. maddesinde “Özel sektöre taahhüt edilen hizmetlerin yüklenicileri ile kamu veya özel sektöre taahhüt edilen hizmetlerin alt yüklenicileri için iş deneyim belgesi düzenlenmez. Bu hizmetlere ait iş deneyimi; işe ait sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin belgeler ile bu bölümde yapılan düzenlemeler esas alınarak ihale komisyonlarınca 56 ncı madde çerçevesinde değerlendirilir.”,
“Belge Düzenlenemeyen Hallerde İş Deneyimi” başlıklı 56. maddesinde, ”Özel sektöre taahhüt edilen hizmetlerin yüklenicileri ile kamu veya özel sektöre taahhüt edilen hizmetlerin alt yüklenicileri için iş deneyim belgesi düzenlenmez. Bu kapsamda yapılan işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile bu belgeler iş deneyimini tevsik için kullanılamaz ve ihale komisyonlarınca dikkate alınmaz.”
Yine Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Bankalardan Temin Edilecek Belgeler” başlıklı 38. maddesinde, “Bu Yönetmeliğin 36 ncı maddesinin (c) bendi kapsamındaki hizmetlerin ihalelerinde; teklif edilen bedelin % 5’inden az olmamak üzere istekli tarafından belirlenecek tutarda, bankalar nezdindeki kullanılmamış nakit kredisini veya kullanılmamış teminat mektubu kredisini ya da serbest mevduatını gösterir, yerli veya yabancı bankalardan alınacak belgelerin (standart formlar KİK030.0/H, KİK030.1/H) istenilmesi zorunludur. Banka referans mektubunun ihale veya son başvuru tarihinden önceki üç ay içinde düzenlenmiş olması gerekir.”
Hükümleri bulunmaktadır.
Bu durumda, geçerlik tarihi ihale tarihinden itibaren en az 60+30 gün olmayan teminat mektubunu, özel sektöre taahhüt edilen iş ile ilgili olarak düzenlenmiş iş deneyim belgesini ve bankalar nezdindeki kullanılmamış nakit kredisini veya kullanılmamış teminat mektubu kredisini ya da serbest mevduatını göstermeyen referans mektubunu sunan Murat AKKAYA ile yine özel sektöre taahhüt edilen iş ile ilgili olarak düzenlenmiş iş deneyim belgesini sunan SARICA Tur. San. Paz. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin değerlendirmeye alınması mevzuata aykırıdır.
Diğer taraftan;
İnceleme konusu ihalede;
İhale komisyonu kararının 06.10.2008 tarihinde onaylandığı, başvuru sahibine teklifinin değerlendirmeye alınmama gerekçesinin aynı tarihli yazı ile bildirildiği, 06.10.2008 tarihli yazı ile ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin sözleşme imzalamak üzere davet edildiği, başvuru sahibinin idareye 07.10.2008 tarihinde şikayet başvurusunda bulunduğu, ancak, yapılan başvurunun 10.10.2008 tarihli yazı ile idarece reddedilmesinden sonra, 4734 sayılı Kanununun 55. maddesine aykırı olarak 15 günlük itirazen şikayet süresinin bitimi beklenmeden ve ivedilik ve kamu yararı nedeniyle ihale işlemlerine devam kararı alınmadan, 13.10.2008 tarihinde Murat AKKAYA ile sözleşmenin imzalandığı anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale işlemleri ile ihale kararının iptali gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle;
1) 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,
2) B-1 bölümünde tespit edilen hususlarla ilgili olarak, değerlendirilmek ve belirtilen aykırılıkların gerçekleşmesinde sorumluluğu olanlar hakkında gerekiyorsa inceleme ve/veya soruşturma başlatılmak üzere konunun Milli Eğitim Bakanlığı'na bildirilmesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)