(4734 S. K. m. 54, 65)
Toplantı No: 2011/044
Gündem No: 14
Karar Tarihi: 06.06.2011
Karar No: 2011-UH.II-1853
Şikayetçi: ARPACI İNŞAAT NAK. TUR. TAAH. PAZ. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ., Cebrail Mahallesi Plevne Caddesi 6/1 KASTAMONU
İhaleyi yapan idare: 6.Bölge Müdürlüğü Kayseri, Aydınlıkevler Mah. Fırat Cad. No:2 38060 Melikgazi/ KAYSERİ
Başvuru tarih ve sayısı: 11.05.2011 / 24110
Başvuruya konu ihale: 2011/37286 İhale Kayıt Numaralı "Gökiniş,Çalış,Bor okçukalesi, Kavakboğazı ve diğer 6.Bölge Müdürlüğü taş ocaklarından elekaltı malzemesi ve asfalt mıcırının,ayrıca Karaşi Deresi ocağından alttemel malzemesinin, yol boylarına ,plent ve bakımevlerine nakli ve figüresi" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: 02.06.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.(15.44).(0223)./2011-27E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Karayolları Genel Müdürlüğü 6. Bölge Müdürlüğü tarafından 19.04.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Gökiniş, Çalış, Bor Okçukalesi, Kavakboğazı ve Diğer 6. Bölge Müdürlüğü Taş Ocaklarından Elekaltı Malzemesi ve Asfalt Mıcırının, Ayrıca Karaşi Deresi Ocağından Alttemel Malzemesinin, Yol Boylarına, Plent ve Bakımevlerine Nakli ve Figüresi” ihalesine ilişkin olarak Arpacı İnşaat Nak. Tur. Taah. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 02.05.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 06.05.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 11.05.2011 tarih ve 24110 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.05.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının yerinde olmadığı iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
Şikayete konu ihalenin, Karayolları 6. Bölge Müdürlüğü tarafından, açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Gökiniş, Çalış, Bor Okçukalesi, Kavakboğazı ve Diğer 6. Bölge Müdürlüğü Taş Ocaklarından Elekaltı Malzemesi ve Asfalt Mıcırının, Ayrıca Karaşi Deresi Ocağından Alttemel Malzemesinin, Yol Boylarına, Plent ve Bakımevlerine Nakli ve Figüresi” hizmeti alımı, işin süresinin ise 175 gün olduğu anlaşılmıştır.
İdarece gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde, şikayete konu ihalede idarece bir sınır değer hesaplandığı ve bu değerin altında teklif veren istekli olmadığı için aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadığı görülmüş, ihalenin en düşük teklifi veren istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır. İdarece hesaplanan sınır değer aşağıda yer aldığı gibidir;
“07.006/K nolu malzemenin yol boyuna Lort:32,337 km’ye nakli iş kaleminin asgari maliyetinin hesabı:
İşin yapılacağı yollarda eğimin ve yatay-düşey kurbların az olması sebebiyle, genellikle yüksek istiap haddi olan araçlarla çalışılmaktadır.
Yakıt
Toplam malzeme miktarı= 94.000,00 m3x1,6 ton/m3=150.400,00 ton
Mesafe (gidiş-geliş)=32,337x2=64,674 km
Kamyonların ortalama istiap haddi=21 ton
Sefer sayısı=150.400,00 ton/21 ton 7.161,90 sefer
Ortalama yakıt sarfiyatı=0,29 lt/km
Yakıt-EPDK’dan alınan ort. Motorin fiyatı=3,58 TL/lt/1,18=3,03 TL/lt
Maliyet=7.161,90xd0,29x64.674x3,03=407.003,93 TL
İşçilik
İşin süresi=175 gün/30 gün=5,83 ay
Şöfor sayısı (idari şartnameden)=10 adet
Asgari ücret (işçilik modülünden)=1009,09 TL
Maliyet=10x1009,09x5,83=58.829,95 TL
15.146/K nolu maline ile yükleme, boşaltma ve figüre yapılması iş kaleminin asgari maliyetinin hesabı:
Yaklaşık maliyetteki karsız tutar=112.496,00 TL
15.100 Kırılmamış ve elenmemiş çakıllı (tüvenan) malzeme ile alttemel ve temel malzemesi temini iş kaleminin asgari maliyetinin hesabı:
Yaklaşık maliyetteki karsız tutar=28.800,00 TL
Toplam Tutar=607.129,88 TL”
Yukarıda yer verilen hesap uyarınca, idare tarafından, nakliye gideri için 94.000,00 m3 malzemenin gidiş geliş toplam 64,674 km’deki maliyetinin; işçilik ücretinin hesaplandığı; ayrıca 15.146/K ile 15.100 poz nolu iş kalemleri için yaklaşık maliyetteki karsız tutarın nakliye ve işçilik giderine eklenerek sınır değerin tespit edildiği anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kanunun aşırı düşük teklifler başlıklı 38 nci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temini işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendirileceği hüküm altına alınmıştır. Benzer düzenlemeler Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde de bulunmaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliğinin hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 79.4 üncü maddesinde ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan hizmet alımı ihalelerinin durumu açıklanmış ve ihale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dâhil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesinin yapılacağı; 4734 sayılı Kanun’un 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama isteneceği; personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği açıklaması yapılmıştır.
Aktarılan mevzuattan hareketle, kamu ihale hukukunda aşırı düşük tekliflerin tespiti konusunda iki ölçüt bulunduğu, bunların yaklaşık maliyet ve ihaleye katılan diğer isteklilerin teklif bedelleri olduğu, bu nedenle ihale sürecinde oluşan serbest fiyat rekabeti sonucunda oluşan diğer fiyatlara göre aşırı derecede düşük olan ve ihale konusu hizmetin sözleşme hükümlerine uygun ifası konusunda tereddüt oluşturan tekliflerin sorgulanması gerektiği anlaşılmaktadır.
Öte yandan, şikayete konu ihalenin, personel çalıştırmasına dayalı bir hizmet alımı ihalesi olmadığı göz önüne alındığında, bu ihaleler için kamu ihale mevzuatında özel olarak bir sorgulama kriteri öngörülmemiş olduğundan, idarenin, tespit etmiş olduğu sınır değerin üzerinde teklif veren isteklilere ise aşırı düşük teklif sorgulaması yapmadan ihaleyi sonuçlandırması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;
Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,
Oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
Başvuru sahibi Arpacı İnşaat Nak. Tur. Taah. Paz. San. ve Tic. Ltd.Şti.’nin itirazen şikayet dilekçesinde, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının yerinde olmadığı iddia edilmekte ve itirazen şikayet başvurusunun Kurumumuzca incelenerek gereğinin yapılmasını talep edilmektedir.
Karayolları Genel Müdürlüğü 6. Bölge Müdürlüğü tarafından “Gökiniş, Çalış, Bor, Okçukalesi, Kavakboğazı ve Diğer 6.Bölge Müdürlüğü Taş Ocaklarından Elekaltı Malzemesi ve Asfalt Mıcırının, Ayrıca Karaşi Deresi Ocağından Alttemel Malzemesinin, Yol Boylarına, Plent ve Bakımevlerine Nakli ve Figüresi” işinin açık İhale Usulüile ihaleye çıkarıldığı, yaklaşık maliyetin (m1) Karayolları Genel Müdürlüğü 2010 yılı birim fiyatları esas alınarak toplam 1.060.220,00 TL olarak hesaplandığı,bahse konu ihalede 12 adet ihale dokümanı satın alındığı, 19.04.2011 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 11 istekli tarafından teklif verildiği, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ihalede idarece ihalenin, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın en düşük teklifi (633.352 TL) veren bedel Aksoyak İnş. Ltd. Şti. üzerinde bırakılarak, en düşük ikinci teklif sahibi olan Arpacı İnş. Ltd. Şti.teklifinin de (671.350 TL) ekonomik avantajlı ikinci teklif olarak belirlenerek ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.
Ekonomik açıdan birinci ve ikinci teklifler dışında, incelemeye konu ihalede; geçerli teklif veren 6 isteklinin teklif bedellerinin
Emin Hub. İnş. Ltd. Şti. 689.000,00 TL
Cihan …Ltd. Şti. 697.480,00 TL
Mustafa Ekşici 770.200,00 TL
İMS İletişim Ltd. Şti. 885.400,00 TL
Gema Ltd. Şti. 888.300,00 TL
Şahkar İnş. Ltd. Şti. 1.046.040,00 TL
şeklinde verildiği anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kamu ihale Kanununun "Aşırı düşük teklifler" başlıklı 38 inci maddesinde;
"İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşın düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
1. İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
3. Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşın düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir,”
Hükmü yer almaktadır.
Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı olan ihalesinde, idarece belirlenen 1.060.220,00 TL tutarındaki yaklaşık maliyetin içinde Hizmet Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9. Maddesine göre azami % 20 oranında kar olduğu kabulüyle hesaplanan Karsız Yaklaşık Maliyetin 883.516,67 TL olduğu, yaklaşık maliyetin iki önemli unsurundan sabit gider olan işçilik maliyeti dışında, ihale konusu iş için kullanılacak araçlara ilişkin yakıt, bakım onarım ve lastik gibi, girdi maliyetlerinin aşırı düşük sorgulama konusu yapılabileceği hususları dikkate alındığında, idarenin yaklaşık maliyetine kıyasla, karsız yaklaşık maliyet bedeli altında teklif veren Gema .Ltd. Şti. ve Şahkar İnş. Ltd. Şti. haricinde geçerli diğer geçerli tüm tekliflerinde aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği düşüncesiyle, 883.516,67 TL tutarındaki karsız yaklaşık maliyet bedelinin altında kalan geçerli teklifler üzerinde aşırı düşük sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılması, hem yürürlükteki kamu İhale Mevzuatına hem de yerleşik Kurul Kararlarına aykırılık teşkil edeceği şeklindeki düşüncemle, anılan ihalenin “aşırı düşük teklif sorgulaması” yapılmadan sonuçlandırılmasında hukuka uyarlılık bulunmamaktadır.
Bu nedenle incelemeye konu ihalede belirlenen karsız yaklaşık maliyet bedelinin altında teklif sunan isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması yönünde “düzeltici işlem belirlemesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki görüşümle Kurul çoğunluğunca alınan “itirazen şikayet başvurusunun reddine” kararına katılmıyorum. (¤¤)