(4734 S. K. m. 13, 56) (Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 62) (İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik m. 20)
Toplantı No: 2008/076
Gündem No: 95
Karar Tarihi: 01.12.2008
Karar No: 2008/UY.III-4890
Şikayetçi:
Askal İnşaat Tesisat Ltd. Şti., İvedik O.S.B. 691. Sokak No:38 Yenimahalle/ANKARA
İhaleyi yapan idare:
Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Batman Bölge Müdürlüğü, Türkiye Petrolleri A.O. Bölge Müdürlüğü 72100 BATMAN
Başvuru tarih ve sayısı:
17.10.2008 / 28914
Başvuruya konu ihale:
2008/117921 İhale Kayıt Numaralı “Çamurlu ve Raman 3 İstasyonları İçin 4 Adet Buhar Kazanı ve Kazan Dairesi Sistemlerinin İmalat, Montaj ve Çalıştırılarak Teslimi Yapım İşi” İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
26.11.2008 tarih ve III.Y.43.64.G023/2008-28E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Batman Bölge Müdürlüğü tarafından 10.09.2008 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Çamurlu ve Raman 3 İstasyonları İçin 4 Adet Buhar Kazanı ve Kazan Dairesi Sistemlerinin İmalat, Montaj ve Çalıştırılarak Teslimi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Askal İnşaat Tesisat Ltd. Şti.’nin 07.10.2008 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 10.10.2008 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 17.10.2008 tarih ve 28914 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.10.2008 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi gereğince düzeltici işlem tesis edilmesine,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;
İhale dosyası içinde sundukları iş deneyim belgesinde işin adının bakım-onarım işi olması gerekçe gösterilerek, tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı,
Sunmuş oldukları iş deneyim belgesinin ihalede istenilen E-II grup işleri kapsadığı, idarenin tekliflerini değerlendirme dışı bırakmadan önce Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 62 nci maddesi (b) bendi gereğince iş deneyim belgesinin ihalede istenilen benzer iş tanımı kapsamında kalıp kalmadığının tespiti için tevsik edici belgeleri tamamlattırmak zorunda olduğu, idarenin bu hükme uymamakla mevzuata aykırı hareket ettiği,
Yönetmeliğin belirtilen hükmü dikkate alınarak iş deneyim belgesine konu işe ait son hak edişin Noter tasdikli suretini, iş deneyim belgesini tevsik amacıyla idareye sundukları, ancak hak ediş belgesinin bir takım iş pozlarını karşılamadığı ve uygun olmadığı gerekçesiyle itirazlarının yerinde görülmediği,
İdarenin 10.10.2008 tarih ve 3485 sayılı yazısında sözlü bildirimden bahsedildiği, ancak sözlü bildirim ile eksik tamamlatma yönteminin yasal olmadığı,
Şikayet başvurularının reddine ilişkin idare yazısında, başvurularının yerinde görülmemesinin diğer bir nedeni olarak iş deneyim belgelerinin E-II grup içinde bir takım imalatları içermediğinin gösterildiği, oysa Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğinde E-II grubu işlerin ısıtma tesisatı işleri olarak tanımlandığı, idarenin iddia ettiği gibi herhangi bir alt gruplama veya imalat özelliğine yer verilmediği,
İddialarına yer verilmiştir.
A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
25.09.2008 tarihli ihale komisyon kararında, başvuru sahibi firmanın, iş deneyim belgesinin kazan ve kazan sistemlerinin imalat montaj devreye alma işlerine ait olmayıp, bakım ve onarım işlerine ait olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı kaydedilmiştir.
İdarenin şikayete cevap yazısında ise ihale dosyasında bulunan iş deneyim belgesinin bakım onarım işlerini kapsadığı, bu durumun ihale sırasında firma temsilcisine sözlü olarak bildirildiği, ancak itirazda bulunulmadığı, ihale dokümanında “E-II grup ısıtma tesisatı işlerinde yer alan anahtar teslimi buhar kazanları ve buhar kazanları sistemlerinin (Kondens tankı, degazör, su yumuşatma, scada, otomasyon) imalatı, montajı ve devreye alma işleri”ne ilişkin olarak iş deneyim belgesinin talep edildiği, ancak itiraz dilekçesi ve ekinde yer alan belgelerin sadece buhar kazanı teminini içerdiği; buhar kazanı, kondens tankı, degazör, su yumuşatma, scada ve otomasyon imalat, montaj ve devreye alma işlerinin tamamını karşılamadığı belirtilmiştir.
İdari şartnamenin 7.4 maddesinde; “Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler: Yapım İşleri İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde yer alan E-II Grup-Isıtma tesisatı işlerinde yer alan anahtar teslimi buhar kazanları sistemlerinin (Kondens tankı, degazör, su yumuşatma, otomasyon ve scada) imalat, montajı ve devreye alma işlerini yapmış olmak benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi yer almıştır.
Yapım İşleri İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğin eki Benzer İş Grupları Listesinde yer alan E-II grubu; “ II. Grup: Isıtma Tesisatı İşleri
1. Isıtma Tesisatı İşleri
2. İdarece belirlenecek benzer nitelikli işler”
Şeklinde düzenlenmiştir. Görüldüğü üzere E-II grubu işlerin ilk sırasında ısıtma tesisatı işlerine yer verilmiş, herhangi bir alt gruplandırma veya imalat özelliği belirtilmemiştir. Isıtma tesisatı işleri son derece genel bir tanım olup, alt gruplandırma kapılmadığı için her türlü yakıtla çalışan her türlü ısıtma sistemine ilişkin tüm işleri kapsamaktadır.
İdare tarafından idari şartnamenin 7.4 maddesinde yapılan benzer iş tanımının, yazım tarzı dikkate alındığında, hem Yapım İşleri İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğin ekini oluşturan Benzer İş Grupları Listesinin E-II grubunu ve hem de E-II grubunun 2 nci sırasında yer alan “2. İdarece belirlenecek benzer nitelikli işler” düzenlemesine istinaden ihale konusu işin birebir aynısını kapsadığının kabulü gerekmektedir.
Bu itibarla, idarenin hem E-II grubunun birinci sırasında yer alan ısıtma tesisatı işlerini hem de kendisi tarafından belirlenmiş olan buhar kazanları sistemlerinin (Kondens tankı, degazör, su yumuşatma, otomasyon ve scada) imalat, montajı ve devreye alma işlerini içeren iş deneyim belgelerini kabul etmesi gerekmektedir.
Başvuru sahibi tarafından Karayolları 12. Bölge Müdürlüğü tarafından düzenlenen 13.05.2008 tarihli iş bitirme belgesi sunulmuş olup, belgede işin adının “T.C.K. 12 Bölge Müdürlüğü Asfalt Kazanları Tesis Bakım ve Onarım Isı ve Bölge Merkezi Isıtma Kazanları Bakım İşi” şeklinde belirtildiği, başvuru sahibinin 07.10.2008 tarihli şikayet dilekçesi ekinde son hakedişin ibraz edildiği, hakedişden işin kapsamında asfalt tankı, kızgın su kazanı gibi imalatların yer aldığı görülmektedir.
Bu durumda başvuru sahibi tarafından sunulan iş deneyim belgesindeki iş türü, idare tarafından benzer iş olarak kabul edilen E-II grubu kapsamında kalmaktadır. Bu nedenle başvuru sahibinin teklifinin, iş deneyim belgesinin kazan ve kazan sistemlerinin imalat montaj devreye alma işlerine ait olmayıp, bakım ve onarım işlerine ait olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasına dair idare işlemi mevzuata aykırı bulunmaktadır.
Diğer taraftan, ihale üzerinde bırakılan istekli Isımek Mak. Kz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.tarafından sunulan 17.08.2007 tarihli iş bitirme belgesinde işin türü ve miktarının “1 adet komple ısı merkezi” olarak belirtildiği halde, ihale komisyonu tarafından bu ısı merkezinin buhar kazanları sistemlerinin (Kondens tankı, degazör, su yumuşatma, otomasyon ve scada) imalat, montajı ve devreye alma işlerinin tümünü içerip içermediği sorgulanmadan iş deneyim belgesinin uygun olduğu kabul edilmiştir.
İhale üzerinde bırakılan isteklinin 1 adet komple ısı merkezi işine ait iş bitirme belgesinin sorgulanmadan kabul edilmesi, başvuru sahibinin belgesinin ise buhar kazanı, kondens tankı, degazör, su yumuşatma, scada ve otomasyon imalat, montaj ve devreye alma işlerinin tamamını karşılamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Temel İlkeler” başlıklı 5 inci maddesinde yer alan “Eşit Muamele İlkesi”nin de ihlal edildiği görülmektedir.
Öte yandan, idarenin şikayete cevap yazısında “İhale dosyasında bulunan iş deneyim belgesinin bakım onarım işlerini kapsadığı, bu durumun ihale sırasında firma temsilcisine sözlü olarak bildirildiği, ancak itirazda bulunulmadığı” şeklinde bir ifade yer almıştır. Bilindiği üzere, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinde isteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığının kontrol edileceği, belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan isteklilerin tutanakla tespit edileceği, istekliler ile teklif fiyatlarının açıklanacağı ve bu aşamada hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmeyeceği düzenlenmiştir. Bu itibarla idarenin, ihalenin ilk oturumunda, firma temsilcisine iş deneyim belgesinin uygun olmadığı yönünde sözlü açıklamada bulunması ve firma temsilcisi tarafından itirazda bulunulmadığı yönünde bir değerlendirme yapması Kanuna aykırı bulunmaktadır.
B) İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 20 nci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:
1) Yönetmeliğin 20 nci maddenin 1 inci fıkrasının (b) bendi uyarınca ilanın usulü uygun yapılıp yapılmadığı yönünden yapılan incelemede;
4734 sayılı Kanunun “İhale ilân süreleri ve kuralları” başlıklı 13 üncü maddesinin b fıkrasının 3 üncü bendinde; “Yaklaşık maliyeti altmış milyar Türk Lirasının (yüzyirmiikibin üçyüzseksenaltı Yeni Türk Lirasının) üzerinde ve eşik değerin altında olan mal veya hizmet alımları ile beşyüz milyar Türk Lirasının (birmilyonondokuzbindoküzyüzsekiz Yeni Türk Lirasının) üzerinde ve eşik değerin altında olan yapım işlerinin ihalesi, ihale tarihinden en az yirmibir gün önce Resmî Gazetede ve işin yapılacağı yerde çıkan gazetelerin birinde, en az birer defa yayımlanmak suretiyle ilân edilerek duyurulur.” hükmü yer almıştır.
İncelenen ihalede yaklaşık maliyet tutarına göre ihale ilanın ihale tarihinden en az 21 gün önce Resmi Gazetede ve işin yapılacağı yerde çıkan gazetelerin birinde en az birer defa yayımlanması gerekmektedir. İhale ilanının, Kamu İhale Bülteninde 15.08.2008 tarihinde yani 13 üncü maddedeki süreye uygun olarak yayımlandığı, ancak yerel gazetelerde 28.08.2008 tarihinde (ihaleden 13 gün önce) yayımlandığı, 13 üncü maddede öngörülen süreye uyulmadığı anlaşılmıştır. Her ne kadar ihale ilanı Kamu İhale Bülteninde süresinde yayımlanmış ise de yerel gazete yönünden 4734 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinde belirtilen ilan süresine uyulmadığından, idare işlemi Kanunun belirtilen hükmüne aykırıdır.
2) Yönetmeliğin 20 nci maddenin 1 inci fıkrasının (ı) bendi uyarınca tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında itirazen şikayet konusu yapılan işlemler bakımından diğer aday ve isteklilere eşit muamele yapılıp yapılmadığı yönünden yapılan incelemede;
Özmaksan Isı San ve Tic. A.Ş., iş deneyim belgesi tutarının teklif bedeline göre yetersiz olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmıştır.
İdari şartnamenin 73.1 maddesinde; “İsteklilerin son 5 yıl içinde yurt içinde ve yurt dışında kamu veya özel sektörde o işe ait sözleşme bedelinin en az %70’i oranında gerçekleştirdiği veya %50 oranında denetlediği veyahut yönettiği idarece kusursuz kabul edilen ihale konusu iş veya veya benzer işlerle ilgili deneyimini gösteren ve teklif edilen bedelin %50 oranından az olmamak üzere tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesi” düzenlemesi yapılmıştır.
Bu durumda isteklilerin sunmuş olduğu iş deneyim belgesi tutarının, teklif ettikleri bedelin en az %50 oranını karşılaması gerekmektedir.
Özmaksan Isı San ve Tic. A.Ş.’nin teklif bedeli 898.000 YTL olduğundan iş deneyim belge tutarının en az 449.000 YTL olması gerekmektedir.
Anılan firma tarafından iş deneyimine ilişkin olarak iki adet belge sunulmuştur. Bunlardan bir tanesi 22.07.2008 tarihli Kara Kuvvetleri Komutanlığı 5 inci Zırhlı Tugay Komutanlığı tarafından düzenlenmiş iş bitirme belgesi olup, belgenin sözleşme tarihi 01.11.2001, belge tutarı ise 156.112,81 YTL 'dir, sözleşme türü ise belirtilmemiştir.
Kamu İhale Kurumu iş deneyim belgesi güncelleme modülü ile sözleşme türünün anahtar teslim/teklif birim fiyat seçilerek yapılan hesapta güncelleştirilmiş belge tutarı: 409.108 YTL, sözleşme türünün birim fiyatlı seçilerek yapılan hesapta ise güncelleştirilmiş belge tutarı: 711.109 YTL olmaktadır.
Firmanın sunmuş olduğu diğer belge 21.07.2008 tarihli Gaziantep İli Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş iş bitirme belgesi olup, belgenin sözleşme tarihi 28.07.2006, belge tutarı ise 350.000 YTL’dir, sözleşme türü ise belirtilmemiştir.
Kamu İhale Kurumu iş deneyim belgesi güncelleme modülü ile sözleşme türünün anahtar teslim/teklif birim fiyat seçilerek yapılan hesapta güncelleştirilmiş belge tutarı: 426.698 YTL, sözleşme türünün birim fiyatlı seçilerek yapılan hesapta ise güncelleştirilmiş belge tutarı: 476.250 YTL olmaktadır.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 62 nci maddesinde; “Adaylarca veya isteklilerce sunulan ve başka kurum, kuruluş ve kişilerce düzenlenen belgelerde, belgenin taşıması zorunlu asli unsurları dışında, içeriğine ilişkin tereddüt yaratacak nitelikte olan ve belgeyi düzenleyen kurum, kuruluş veya kişilerden kaynaklanan bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler idarelerce tamamlatılır.” düzenlemesi yer almıştır.
Bu düzenleme uyarınca idare tarafından anılan isteklinin iş deneyim belgesine esas işin sözleşme türünün araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu işlem yapılmaksızın doğrudan değerlendirme dışı bırakması mevzuata aykırı bulunmuştur.
Başvuruya konu ihalenin, Kamu İhale Kurulunun 01.12.2008 tarih ve 2008/UY.III-4889 sayılı kararı ile iptal edildiği anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda B bölümünün 1 inci maddesinde mevzuata aykırılığı belirtilen işlemin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, ihale işlemleri ile ihale kararının iptaline karar verilmesi gerekmekle birlikte incelemeye konu ihale, Kurulun 01.12.2008 tarih ve 2008/UY.III-4889 sayılı kararı ile iptal edildiğinden karar verilmesine gerek bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle;
Karar verilmesine yer olmadığına,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)