(4734 S. K. m. 20, 56) (213 S. K. m. 174) (2531 S. K. m. 2) (İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik m. 20)
Toplantı No: 2008/076
Gündem No: 51
Karar Tarihi: 01.12.2008
Karar No: 2008/UY.II-4871
Şikayetçi:
Ösak İnşaat İthalat İhrc. San. ve Tic. A.Ş. - Heltaş İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Tunalı Hilmi Cad. Büklüm Sok. No:63/61 06700 Kavaklıdere / ANKARA
İhaleyi yapan idare:
Karayolları Genel Müdürlüğü,İsmet İnönü Bulvarı No:14 Yücetepe / ANKARA
Başvuru tarih ve sayısı:
11.11.2008 / 31897
Başvuruya konu ihale:
2008/125362 İKN|li “Bala Ayr. - Aksaray - Ereğli Ayr. Yolu (Km:195+200-216+491 Kesim) Yapım İşi” İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
26.11.2008 tarih ve II.Y.47.20.0167/2008-105E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından 12.09.2008 tarihinde belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan “Bala Ayr. - Aksaray - Ereğli Ayr. Yolu (Km:195+200-216+491 Kesim) Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Ösak İnşaat İthalat İhrc. San. ve Tic. A.Ş. - Heltaş İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 28.10.2008 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 04.11.2008 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 11.11.2008 tarih ve 31897 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.11.2008 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;
1) 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi gereğince düzeltici işlem tesis edilmesine,
2) 2531 sayılı Kamu Görevlerinden Ayrılanların Yapamayacakları İşler Hakkındaki Kanunun 2 nci maddesine aykırı eylem ve fiillerde bulunan, İnş. Müh. ...., İnş. Müh. ...., İnş. Müh. .... ve İnş. Müh. .... hakkında yasal işlem tesis edilmesi gerektiğinden konunun Cumhuriyet Savcılığına bildirilmesine,
3) İnş. Müh. .... adına “Kontrol Mühendisi” sıfatıyla Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş olan “Toprakkale – İskenderun Otoyolu” işine ait iş denetleme belgesinin iptal edilmesi gerektiğinden bu hususun Karayolları Genel Müdürlüğüne bildirilmesine,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; idare tarafından yapılan yeterlik değerlendirmesi sonucunda, iş ortaklığında %51 hisse payına sahip Ösak İnşaat İthalat İhrc. San. ve Tic. A.Ş.’nin sağlaması gereken toplam ciro payını karşılayamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldıkları, oysa ki, Ösak İnşaat İthalat İhrc. San. ve Tic. A.Ş.’nin %85 hisse ile pilot ortak sıfatında yer aldığı, Ösak İnşaat İthalat İhrc. San. ve Tic. A.Ş. – A. ALEMDAR adi ortaklığından elde etmiş olduğu gelirlerin yeminli mali müşavirce onaylanmış olarak başvurularında sunulduğu, idare tarafından bu gelirlerin dikkate alınmadığı, kamu ihale mevzuatında adi ortaklıklarda elde edilen gelirlerin ne şekilde hesaplanacağına ilişkin açık bir hüküm bulunmadığı, bu gelirlerin toplam ciro hesabında sahip olunan hisse oranında değerlendirmeye alınması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
İdari şartnamenin 9.2.3 üncü maddesinde;
“daylarca ihalenin yapıldığı yıldan önceki son üç yıla ait adayın toplam cirosunu gösteren gelir tablosunun ve taahhüdü altındaki ve bitirdiği yapım işi miktarını gösteren hakediş raporları veya benzeri belgelerden birinin verilmesi zorunludur.
Taahhüdü altındaki ve bitirdiği iş miktarı hesabında, adayın yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirmiş olduğu inşaat sektöründeki faaliyetlerinden elde edilen gelirler toplamı dikkate alınır.
Son üç yılın ortalamasının; toplam ciro için 7.950.000,00 YTL den, yapım işleri geliri için ise 6.350.000 YTL den az olmaması gerekir.
Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan aday yeterli kabul edilir.
Bu şartları son üç yılda sağlayamayan adaylar, son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların ortalaması üzerinden asgari değerlerin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk üç ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunamayan adaylar bakımından iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilir ve bu yıl ile bu yıldan iki önceki yıla kadarki belgeler dikkate alınarak, belgeleri sunulan yılların ortalaması üzerinden asgari değerlerin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. Bu gelir tabloları itibariyle yeterlik şartının sağlanamaması halinde ise, iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilmek üzere son altı yıla kadarki belgeler sunulabilir ve bu takdirde belgeleri sunulan yılların ortalaması üzerinden asgari değerlerin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
Sunulan gelir tablosu ile taahhüdü altındaki ve bitirdiği iş miktarına ilişkin yapım işi gelirini gösteren belgelerin yeminli mali müşavirce veya serbest muhasebeci mali müşavirce ya da vergi dairesince onaylı olması gereklidir.
Taahhüdü altındaki ve bitirdiği işlerin değerlendirilmesinde, işin kamu veya özel sektörde sözleşmeye bağlı olarak sürdürülmesi şartı aranır.
Adayın, ortak girişim ortağı olarak taahhüdü altındaki ve bitirdiği iş miktarına ilişkin yapım işi gelirleri, iş ortaklığında o ortak girişimdeki hissesi oranında, konsorsiyumlarda ise gerçekleştirdikleri iş kısımları üzerinden dikkate alınır.
İş ortaklığında, yıllık ciro veya ihale konusu yapım işlerine ilişkin yıllık gelir bakımından, pilot ortağın ve diğer ortakların iş ortaklığındaki hisseleri oranında asgari yeterlik kriterini sağlamaları gerekir. Ortaklardan her birinin bu iki belgeden birini sunması ve sunulan belge için öngörülen kriteri iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlamaları zorunludur.
Gelir tablosundan alınacak toplam yıllık ciro, elde edildiği yılın 30 Haziran tarihinden itibaren (bir sonraki ayda yayımlanan Haziran ayı indeksi esas alınır) Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan aylık ÜFE Genel Endeksi (2003=100 Üretici Fiyatları Endeksi G satırındaki endeks) üzerinden; hakedişlerden alınacak yapım işi gelirleri ise, hakedişin tahakkuk tarihinden itibaren (hakedişin tahakkuk tarihinin içinde bulunduğu ay yayımlanan bir önceki ayın endeksi esas alınır) aylık ÜFE Genel Endeksi (2003=100 Üretici Fiyatları Endeksi G satırındaki endeks) üzerinden, ihale ilk ilan veya davet tarihine (ihalenin ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu ay yayımlanan bir önceki ayın endeksi esas alınır) kadar güncellenir.
Ancak 1/1/2006 tarihinden öncesine ait,
a) Gelir tablosundan alınacak toplam yıllık ciro için, elde edildiği yılın 30 Haziran tarihinden itibaren (bir sonraki ayda yayımlanan Haziran ayı endeksi esas alınır),
b) Hakedişlerden alınacak yapım işi gelirleri için ise, hakedişin tahakkuk tarihinden itibaren (hakedişin tahakkuk tarihinin içinde bulunduğu ay yayımlanan bir önceki ayın endeksi esas alınır),
Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan aylık TEFE (Tablo: 2 Genel satırındaki endeks) üzerinden 1/1/2006 tarihine kadar (2005 yılı Aralık ayı TEFE Tablo: 2 Genel satırındaki endeks) güncellenir. Hesaplanan bu tutar 2006 yılı Ocak ayında yayımlanan ÜFE Genel Endeksi (2003=100 Üretici Fiyatları Endeksi G satırındaki 2005 yılı Aralık ayı endeksi) başlangıç alınarak ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar (ihalenin ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu ayda yayımlanan bir önceki ayın endeksi esas alınır) güncellenerek iş hacmine ilişkin tutar bulunur.”
Düzenlemesine yer verilmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliğinin birinci bölümünün “Ekonomik ve Mali Yeterlik ile Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Açıklamalar” başlıklı VIII inci maddesinin “Bilanço ve İş Hacmine İlişkin Belgeler” başlıklı (J) alt maddesinde;
“2- İş Hacmini Gösteren Belgeler
İstekliler iş hacmine ilişkin yeterliklerini, gelir tablosu veya taahhüdü altındaki ve bitirdiği işlere ilişkin hakediş gibi belgeler ile eki belgeleri sunarak tevsik edeceklerdir. İhale konusu iş ile ilgili taahhüdü altındaki ve bitirdiği işler; mal alımlarında toplam satış geliri, hizmet alımlarında toplam hizmet geliri, yapım işlerinde ise yapım işleri geliri olarak alınacaktır.
Yeterlik belgeleri arasında sunulan iş bitirme veya iş durum belgeleri, sunulması gerekecek iş hacmini gösteren belgelerle aynı dönemi içeriyor olsalar bile, iş hacmini gösteren belgeler olarak kabul edilmeyecek, iş hacmi için hakediş gibi belgeler ve eki belgeler sunulacaktır.
Taahhüdü altındaki ve bitirdiği işlere ilişkin iş hacmini tevsik için, hakediş gibi belgeler ile 213 sayılı Kanunun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura asılları veya örnekleri ya da bu örneklerin noter onaylı suretlerinin sunulması gerekmektedir. Bu belgelerin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir onaylı örnekleri de sunulabilir. Özel sektöre taahhüt edilen işlerde hakediş belgeleri düzenlenmemişse fatura vb. belgeler ile iş hacmi tevsik edilecektir.
Uygulama Yönetmeliklerinde 22/6/2005 tarihinde yapılan değişiklikle; ihale veya son başvuru tarihi yılın ilk üç ayında olan ihalelerde, bir önceki yılın gelir tablosunu sunamayan isteklilerle ilgili olarak getirilen düzenlemeler çerçevesinde gelir tablosu sunulabilecektir.
Diğer taraftan, toplam cirodan anlaşılması gereken; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.
213 sayılı Kanunun 174 üncü maddesine göre Maliye Bakanlığınca takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen isteklilerde gelir tablosu için Maliye Bakanlığınca belirlenen hesap dönemi esas alınacaktır.” açıklamalarına yer verilmiştir.
İdari şartnamede, son üç yılın ortalamasının; toplam ciro için 7.950.000,00 YTL den, yapım işleri geliri için ise 6.350.000 YTL den az olmaması gerektiği belirtilmiştir.
Başvuru sahibi Ösak İnşaat İthalat İhrc. San. ve Tic. A.Ş. - Heltaş İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığında, Ösak İnşaat İthalat İhrc. San. ve Tic. A.Ş.’nin %51 ortaklık oranı ile pilot ortak, Heltaş İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin %49 ortaklık oranı ile özel ortak olduğu görülmüştür.
Başvuru sahibi Ösak İnşaat İthalat İhrc. San. ve Tic. A.Ş. - Heltaş İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığında, ortaklık oranları dikkate alındığında;
Ösak İnşaat İthalat İhrc. San. ve Tic. A.Ş.’nin son üç yılın ortalamasının; toplam ciro için 4.054.500,00 YTL, yapım işleri geliri için ise 3.238.500,00 YTL den az olmaması,
Heltaş İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin son üç yılın ortalamasının; toplam ciro için 3.895.500,00 YTL, yapım işleri geliri için ise 3.111.5000,00 YTL den az olmaması,
Gerekmektedir.
Anılan iş ortaklığında, özel ortak sıfatında yer alan Heltaş İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin toplam cirosunun son üç yıl ortalamasının iş ortaklığındaki hisse oranı dikkate alındığında idari şartnamede belirtilen tutarı sağladığı, pilot ortak sıfatında yer alan Ösak İnşaat İthalat İhrc. San. ve Tic. A.Ş.’nin toplam cirosunun son üç yıl ortalamasının iş ortaklığındaki hisse oranı dikkate alındığında idari şartnamede belirtilen tutarı sağlamadığı anlaşılmıştır.
Ösak İnşaat İthalat İhrc. San. ve Tic. A.Ş.’nin ihalenin yapıldığı yıldan önceki son üç yıl içerisindeki taahhüdü altındaki ve bitirdiği yapım işi miktarını yeminli mali müşavirce onaylı mali durum raporu ile tevsik ettiği, mali durum raporunda, 2005, 2006, 2007 yıllarına ait inşaat gelirlerinin ayrıntılı olarak belirtildiği, son üç yıla ait inşaat gelirleri ortalamasının güncelleştirilmiş tutarının iş ortaklığındaki hisse oranı dikkate alındığında idari şartnamede belirtilen tutarı sağladığı anlaşılmıştır.
Ösak İnşaat İthalat İhrc. San. ve Tic. A.Ş.’nin sunmuş olduğu yeminli mali müşavirce onaylı ve son üç yıla ait yapım işi gelirlerinin ayrıntılı olarak belirtildiği mali durum raporunun tevsik edici nitelikte belge olarak kabul edilmesi gerektiğinden, başvuru sahibinin ihale komisyonunca değerlendirme dışı bırakılması uygun bulunmamıştır.
B) İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 20 nci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:
a) İhale usulünün uygun tespit edilip edilmediği yönünden yapılan incelemede;
4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Belli İstekliler Arasında İhale Usulü” başlıklı 20 nci maddesinin birinci fıkrasında; “… İşin özelliğinin uzmanlık ve/veya ileri teknoloji gerektirmesi nedeniyle, açık ihale usulünün uygulanamadığı mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi bu usule göre yaptırılabilir.” hükmü yer almaktadır.
İncelenen ihale konusu işin özelliğinin uzmanlık ve/veya ileri teknoloji gerektirmeyen bir yapım işi olması nedeniyle açık ihale usulü ile ihale edilmesi gerektiğinden, idare tarafından belirlenen ihale usulü anılan Kanun hükmüne aykırı bulunmuştur.
i) Ön yeterlik aşamasında başvuruların, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında ise ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve ikinci teklifin geçerli olup olmadığı yönünden yapılan incelemede;
1) AÇILIM İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.’ne ait iş deneyim belgesinin, İnş. Müh. ....’ya ait iş denetleme belgesi olduğu, belgenin Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından ihale edilen “İzmir Çevre Yolu – Aydın Otoyolu İnşaatına” ait olduğu, anılan kişiye belgenin “Otoyol Yapım Başmühendisi” sıfatıyla düzenlendiği tespit edilmiştir.
24.11.2008 tarihli yazı ile Karayolları Genel Müdürlüğü’nden iş deneyim belgesi sahibi personelin hizmet çizelgesi istenilmiştir.
Karayolları Genel Müdürlüğü’nün 25.11.2008 tarihinde Kurum kayıtlarına giren yazısı ekinde gönderilen bahse konu personele ait hizmet çizelgesinden; İnş. Müh. ....’nın 03.07.2006 tarihinde Karayolları Genel Müdürlüğü’nden emekliye ayrıldığı anlaşılmıştır.
2531 sayılı Kamu Görevlerinden Ayrılanların Yapamayacakları İşler Hakkındaki Kanunun 2 nci maddesinde, “Birinci madde kapsamına giren yerlerdeki görevlerinden hangi sebeple olursa olsun ayrılanlar, ayrıldıkları tarihten önceki iki yıl içinde hizmetinde bulundukları daire, idare, kurum ve kuruluşlara karşı ayrıldıkları tarihten başlayarak üç yıl süreyle, o daire, idare, kurum ve kuruluştaki görev ve faaliyet alanlarıyla ilgili konularda doğrudan doğruya veya dolaylı olarak görev ve iş alamazlar, taahhüde giremezler, komisyonculuk ve temsilcilik yapamazlar. Özel kanunlardaki yasaklayıcı hükümler saklıdır.” hükmü bulunmaktadır.
Anılan Kanun hükmü uyarınca adı geçen mühendisin görevinden ayrıldığı tarihinden önceki son iki yıl süresince çalışmış olduğu Karayolları Genel Müdürlüğünün görev ve faaliyet alanlarıyla ilgili konularda doğrudan doğruya veya dolaylı olarak görevinden ayrıldıktan sonraki 3 yıl içinde görev ve iş alamayacağı, taahhüde giremeyeceği, komisyonculuk ve temsilcilik yapamayacağı anlaşılmaktadır.
İncelenen ihalenin tarihi olan 12.09.2008 tarihi dikkate alındığında İnş. Müh. ....’nın görevlerinden ayrıldıktan sonraki 3 yıl içinde Karayolları Genel Müdürlüğü’ne ait ihaleye anılan şirketlerin %51’inden fazla hissesine sahip şirket ortağı olarak katıldığı anlaşılmıştır.
Bu nedenle, ihale komisyonunca teklifi yeterli görülen AÇILIM İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin anılan Kanun hükmüne göre yeterli bulunmaması gerekmektedir.
2) BERGİZ İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan iş deneyim belgesi ile ilgili olarak ihale komisyonu tarafından bilgi ve belge istenildiği, sunulan belgeler incelendiğinde, iş deneyime konu işin son onbeş yıl içerisindeki tutarının, işin sözleşme bedelinin %50’sini karşılamadığı tespit edildiği ve bu gerekçe ile anılan istekli değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.
BERGİZ İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan iş deneyim belgesinin İnş. Müh. ....’a ait iş denetleme belgesi olduğu ve 25.08.2008 tarihinde Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından standart forma (KİK035.0/Y) uygun olarak düzenlendiği görülmüştür.
İhale komisyonu tarafından söz konusu belgenin son on beş yıl içerisindeki tutarının sözleşme bedelinin %50’lik kısmını karşılamadığı tespit edilmiştir.
Kamu ihale mevzuatına göre düzenlenen iş denetleme belgelerinin, son on beş yıl içerisindeki tutarının sözleşme bedelinin %50’sini karşılayıp karşılamadığı hususunun, belge düzenleme aşamasında dikkate alınması gerektiği, son on beş yıl içerisindeki denetlenen iş tutarı sözleşme bedelinin %50’sini karşılamayan kişilere iş denetleme belgesi düzenlenmemesi gerekmektedir.
Bu nedenle, İnş. Müh. .... adına “Kontrol Mühendisi” sıfatıyla Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş olan “Toprakkale – İskenderun Otoyolu” işine ait iş denetleme belgesinin iptal edilmesi gerekmektedir.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale işlemleri ile ihale kararının iptali gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle;
1) 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,
2) 2531 sayılı Kamu Görevlerinden Ayrılanların Yapamayacakları İşler Hakkındaki Kanunun 2 nci maddesine aykırı eylem ve fiillerde bulunan İnş. Müh. .... hakkında yasal işlem tesis edilmesi gerektiğinden konunun Karayolları Genel Müdürlüğüne bildirilmesine,
3) İnş. Müh. .... adına “Kontrol Mühendisi” sıfatıyla Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş olan “Toprakkale – İskenderun Otoyolu” işine ait iş denetleme belgesinin iptal edilmesi gerektiğinden bu hususun Karayolları Genel Müdürlüğüne bildirilmesine,
Oyçokluğu ile karar verildi.
EK GEREKÇE
İhale komisyonu tarafından yeterli teklif olarak görülen, TİSAN İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., DEPAR İnş. Ltd. Şti., AÇILIM İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve NUR-SOY İnş. Ulus. Nak. San. ve Tic. A.Ş.’nin iş deneyim belgeleri incelendiğinde;
TİSAN İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne ait iş deneyim belgesinin, İnş. Müh. ....’ya ait iş denetleme belgesi olduğu, belgenin Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından ihale edilen “İzmir Çevre Yolu – Aydın Otoyolu İnşaatına” ait olduğu, anılan kişiye Kontrol Şefi sıfatıyla belgenin düzenlendiği,
DEPAR İnş. Ltd. Şti.’ne ait iş deneyim belgesinin, İnş. Müh. ....’ye ait iş denetleme belgesi olduğu, belgenin Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından ihale edilen “Antalya – Alanya (4. Kısım) yolunun takriben Km:109+000-130+590 G/130+600 İ/141+400 Kesiminde yaptırılacak Tesviye, Sanat Yapılar, Alttemel, Plentmiks Temel, Bitümlü Sıcak Karışım, Köprü, Tünel, İkincil İşler v.s. yapılması işine” ait olduğu, anılan kişiye Kontrol Şefi sıfatıyla belgenin düzenlendiği,
AÇILIM İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.’ne ait iş deneyim belgesinin, İnş. Müh. ....’ya ait iş denetleme belgesi olduğu, belgenin Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından ihale edilen “İzmir Çevre Yolu – Aydın Otoyolu İnşaatına” ait olduğu, anılan kişiye Otoyol Yapım Başmühendisi sıfatıyla belgenin düzenlendiği,
NUR-SOY İnş. Ulus. Nak. San. ve Tic. A.Ş.’ne ait iş deneyim belgesinin, İnş. Müh. ....’ya ait iş denetleme belgesi olduğu, belgenin Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından ihale edilen “Gaziantep – Şanlıurfa Otoyolu (Gaziantep Çevre Yolu Dahil) Birecik – Suruç Kesimi (Suruç Bağlantı Yolu Dahil) Toprak İşleri, Büyük ve Küçük Sanat Yapıları, Üstyapı, Trafik ve Güvenlik İşleri, İkincil İşler, Peyzaj ve Müteferrik İşler Yapım İşine” ait olduğu, anılan kişiye Kontrol Şefi sıfatıyla belgenin düzenlendiği,
Ayrıca teklifi yeterli bulunmayan BERGİZ İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin iş deneyim belgesinin Karayolları Genel Müdürlüğü personellerinden İnş. Müh. ....’a ait iş denetleme belgesi olduğu, belgenin Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından ihalen edilen “Toprakkale – İskenderun Otoyolu” işine ait olduğu, anılan kişiye Kontrol Mühendisi sıfatıyla belgenin düzenlendiği anlaşılmıştır.
Karayolları Genel Müdürlüğü’nden iş deneyim belgesi sahibi personellerin hizmet çizelgeleri istenilmiş olup Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen bahse konu personellere ilişkin olarak hizmet çizelgelerinin incelenmesi neticesinde;
İnş. Müh. ....’nin 16.08.2005 tarihinde isteği üzerine emekliye ayrıldığı, İnş. Müh. ....’nun 19.02.2008 tarihinde isteği üzerine emekliye ayrıldığı, İnş. Müh. ....’nın 03.07.2006 tarihinde isteği üzerine emekliye ayrıldığı, İnş. Müh. ....’nın 06.09.2007 tarihinde görevinden istifa ederek ayrıldığı, İnş. Müh. ....’ın 11.01.2007 tarihinde isteği üzerine emekliye ayrıldığı anlaşılmıştır.
Diğer taraftan İnş. Müh. ...., İnş. Müh. .... ve İnş. Müh. ....’ın Karayolları Genel Müdürlüğüne bağlı Bölge Müdürlüklerinde görev yaptığı, Genel Müdürlüğün bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiği ve bu üç isim içinde 2531 sayılı Yasa hükmünün uygulanması gerektiği sonucuna varılmıştır.
2531 sayılı Kamu Görevlerinden Ayrılanların Yapamayacakları İşler Hakkındaki Kanunun 2 nci maddesinde, “Birinci madde kapsamına giren yerlerdeki görevlerinden hangi sebeple olursa olsun ayrılanlar, ayrıldıkları tarihten önceki iki yıl içinde hizmetinde bulundukları daire, idare, kurum ve kuruluşlara karşı ayrıldıkları tarihten başlayarak üç yıl süreyle, o daire, idare, kurum ve kuruluştaki görev ve faaliyet alanlarıyla ilgili konularda doğrudan doğruya veya dolaylı olarak görev ve iş alamazlar, taahhüde giremezler, komisyonculuk ve temsilcilik yapamazlar. Özel kanunlardaki yasaklayıcı hükümler saklıdır.” hükmü bulunmaktadır.
Anılan Kanun hükmü uyarınca adı geçen mühendislerin görevlerinden ayrıldıkları tarihinden önceki son iki yıl süresince çalışmış olduğu Karayolları Genel Müdürlüğünün görev ve faaliyet alanlarıyla ilgili konularda doğrudan doğruya veya dolaylı olarak görevinden ayrıldıktan sonraki 3 yıl içinde görev ve iş alamayacağı, taahhüde giremeyeceği, komisyonculuk ve temsilcilik yapamayacağı anlaşılmaktadır.
İncelenen ihalenin tarihi olan 12.09.2008 tarihi dikkate alındığında, İnş. Müh. ...., İnş. Müh. ...., İnş. Müh. .... ve İnş. Müh. ....’ın görevlerinden ayrıldıktan sonraki 3 yıl içinde Karayolları Genel Müdürlüğüne ait ihaleye anılan şirketlerin %51’inden fazla hissesine sahip şirket ortağı olarak katıldıkları anlaşılmıştır.
Bu nedenle, 2531 sayılı Kamu Görevlerinden Ayrılanların Yapamayacakları İşler Hakkındaki Kanunun 2 nci maddesine aykırı eylem ve fiillerde bulunan, İnş. Müh. ...., İnş. Müh. ...., İnş. Müh. .... ve İnş. Müh. .... hakkında yasal işlem tesis edilmek üzere “yetkili Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması” gerektiği yönündeki düşüncemle, çoğunluk kararına katılıyorum.
KARŞI OY
Şikayete konu olan ihale, belli istekliler arasında ihale usulünün seçilmesinin mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle iptal edilmiştir.
4734 sayılı Kanunun “Belli istekliler arasında ihale usulü” başlıklı 20 nci maddesi “ Belli istekliler arasında ihale usulü, yapılacak ön yeterlik değerlendirmesi sonucunda idarece davet edilen isteklilerin teklif verebildiği usuldür. İşin özelliğinin uzmanlık ve/veya yüksek teknoloji gerektirmesi nedeniyle açık ihale usulünün uygulanamadığı mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi bu usule göre yaptırılabilir.
10 uncu maddeye uygun olarak belirlenen ve ön yeterlik dokümanı ile ön yeterlik ilânında belirtilen değerlendirme kriterlerine göre adayların ön yeterlik değerlendirmesi yapılır. Belirtilen asgari yeterlik koşullarını sağlayamayanlar yeterli kabul edilmez
Ön yeterlik değerlendirmesi sonucunda yeterli bulunmayan adaylara da yeterli bulunmama gerekçeleri yazılı olarak bildirilir. İşin niteliğine göre rekabeti engellemeyecek şekilde 40 ıncı maddeye uygun olarak belirlenen ve ihale dokümanı ile davet mektubunda belirtilen değerlendirme kriterlerine göre tekliflerin değerlendirmesi yapılarak ihale sonuçlandırılır. İhaleye davet edilebilecek aday sayısının beşten az olması veya teklif veren istekli sayısının üçten az olması halinde ihale iptal edilir.
Teklif veren istekli sayısının üçten az olması nedeniyle ihalenin iptal edilmesi durumunda, ihale dokümanı gözden geçirilerek varsa hatalar ve eksiklikler giderilmek suretiyle, ön yeterliği tespit edilen bütün istekliler tekrar davet edilerek ihale sonuçlandırılabilir.” şeklindedir.
Yukarıda yer alan kanun hükmü gereğince, bir işin belli istekliler arasında ihale edilmesinin ön koşulu, işin özelliğinin uzmanlık ve/veya yüksek teknoloji gerektirmesi nedeniyle açık ihale usulünün uygulanamaması durumunun hasıl olması gerektiğidir.
İhale ilanında ihale usulü “Türü - Usulü: Yapım işi - Belli istekliler arasında” arasında olarak, işin “Niteliği, Türü ve Miktarı” ise Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Plentmiks Alttemel, Plentmiks Temel ve Bitümlü Sıcak Karışım Kaplama Vs. İşleri" olarak belirlenmiştir.
Başvuru konusu ihalenin, özel teknoloji yada uzmanlık gerektirmediği düşünülse de işin büyüklüğü ve yaklaşık maliyeti dikkate alındığında, diğer yapım işlerinden farklı olarak asfalt plenti, elektronik duyargalı finisher, bitüm plenti, beton santralı, beton mikserleri, beton pompaları, mekanik stabilizasyon plentleri, eleme yıkama tesisi, asfalt distribütörleri, asfalt bitüm tankları, konkasör, çatlak tamir makinesi, asfalt süpürme makinesi gibi işe özgü teknolojik özelliği olan makine, teçhizat, ekipmanlar ile bunların işe kanalize edilmesinde özel uzmanlık ve deneyim gerektirdiği sonucu ortaya çıkmaktadır.
Ayrıca söz konusu ihalede 43 adet ihale dokümanı satın alındığı, ön ön yeterlilik başvurusuna 42 adayın katıldığı, 42 aday arasından yeterli görülen aday sayısının 33 olduğu göz önünde bulundurulduğunda, 4734 Sayılı Kanun’un 56 /c maddesine göre itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle; Kurul çoğunluğunun ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptali kararına katılmıyorum.
KARŞI OY
Kurul çoğunluğu, ihale usulünün “belli istekliler arasında ihale usulü” olarak seçilmesinin mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle ihale işlemleri ve ihale kararının iptaline ve İnş. Müh. .... adına “kontrol mühendisi” sıfatıyla düzenlenen “iş denetleme belgesinin iptal edilmesi hususunun” Karayolları Genel Müdürlüğüne bildirilmesine karar vermiştir.
4734 sayılı Kanunun “Belli istekliler arasında ihale usulü” başlıklı 20 nci maddesi “ Belli istekliler arasında ihale usulü, yapılacak ön yeterlik değerlendirmesi sonucunda idarece davet edilen isteklilerin teklif verebildiği usuldür. İşin özelliğinin uzmanlık ve/veya yüksek teknoloji gerektirmesi nedeniyle açık ihale usulünün uygulanamadığı mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi bu usule göre yaptırılabilir.
10 uncu maddeye uygun olarak belirlenen ve ön yeterlik dokümanı ile ön yeterlik ilânında belirtilen değerlendirme kriterlerine göre adayların ön yeterlik değerlendirmesi yapılır. Belirtilen asgari yeterlik koşullarını sağlayamayanlar yeterli kabul edilmez
Ön yeterlik değerlendirmesi sonucunda yeterli bulunmayan adaylara da yeterli bulunmama gerekçeleri yazılı olarak bildirilir. İşin niteliğine göre rekabeti engellemeyecek şekilde 40 ıncı maddeye uygun olarak belirlenen ve ihale dokümanı ile davet mektubunda belirtilen değerlendirme kriterlerine göre tekliflerin değerlendirmesi yapılarak ihale sonuçlandırılır. İhaleye davet edilebilecek aday sayısının beşten az olması veya teklif veren istekli sayısının üçten az olması halinde ihale iptal edilir.
Teklif veren istekli sayısının üçten az olması nedeniyle ihalenin iptal edilmesi durumunda, ihale dokümanı gözden geçirilerek varsa hatalar ve eksiklikler giderilmek suretiyle, ön yeterliği tespit edilen bütün istekliler tekrar davet edilerek ihale sonuçlandırılabilir.” şeklindedir.
Yukarıda yer alan kanun hükmü gereğince, bir işin belli istekliler arasında ihale edilmesinin ön koşulu, işin özelliğinin uzmanlık ve/veya yüksek teknoloji gerektirmesi nedeniyle açık ihale usulünün uygulanamaması durumunun hasıl olması gerektiğidir.
İhale ilanında ihale usulü “Türü - Usulü: Yapım işi - Belli istekliler arasında” arasında olarak, işin “Niteliği, Türü ve Miktarı” ise Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Plentmiks Alttemel, Plentmiks Temel ve Bitümlü Sıcak Karışım Kaplama Vs. İşleri" olarak belirlenmiştir.
Başvuru konusu ihale, karayolu yapım işi olup, özel teknoloji yada uzmanlık gerektirmediği düşünülse de işin büyüklüğü ve yaklaşık maliyeti dikkate alındığında, diğer yapım işlerinden farklı olarak asfalt plenti, elektronik duyargalı finisher, bitüm plenti, beton santralı, beton mikserleri, beton pompaları, mekanik stabilizasyon plentleri, eleme yıkama tesisi, asfalt distribütörleri, asfalt bitüm tankları, konkasör, çatlak tamir makinesi, asfalt süpürme makinesi vb. işe özgü teknolojik özelliği olan makine, teçhizat, ekipmanlar ile bunları işe kanalize ederek, şartnamelerine uygun yapılmasını sağlayacak özel uzmanlık ve deneyim gerektirdiği sonucu ortaya çıkmaktadır.
Ayrıca söz konusu ihale için 43 adet ihale dokümanı satın alındığı, 12.09.2008 tarihinde yapılan ön yeterlilik başvurusuna 42 adayın katıldığı, başvuruda bulunan 42 aday arasından yeterli görülen aday sayısının 33 olduğu göz önünde bulundurulduğunda, gerekli rekabet ortamının sağlandığı ve seçilen ihale usulünün mevzuata uygun olduğu düşüncesindeyiz.
İnş. Müh. .... adına “Kontrol Mühendisi” sıfatıyla Karayolları Genel Müdürlüğü’nce düzenlenmiş Toprakkale-İskenderun Otoyolu işine ait iş deneyim belgesinin sözleşme tarihinin 14.12.1989, ilginin görev yaptığı tarihin 28.12.1990 – 07.09.1995 tarihleri arası, belge tutarının ise 236.914.304 $ olduğu görülmüş olup, belge geçerli olan bir belgedir. Anılan işe ait ana sözleşme bedelinin 237.978.000 $ olduğu, ilave işlerle toplam 576.267.912. $ lık bedele ulaştığı (ilave işler yaptırılması, ana sözleşme konusu işlerin yarım bırakıldığı ya da bu işleri tamamlama anlamındaki işler olarak kabul edilmemelidir. 2886 sayılı yasa gereği ana sözleşmenin %30’u + ek sözleşme ile ana sözleşme konusu işlere yeni işler ilave edilebilmekte olup, bu işler ancak ana sözleşme keşfinin tamamlanmış olması kaydıyla yaptırılabiliyordu.) göz önüne alındığında ilgilinin neredeyse ana sözleşme bedelinin tamamında görev yaptığı ortaya çıkmaktadır.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş Deneyim Belgelerinin Verilmesi” başlıklı 54 ncü maddesinin (c) fıkrasında Mühendis ve Mimarlara verilecek iş denetleme belgesi ile ilgili olarak, “4734 sayılı Kanun kapsamındaki idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarında kendi meslekleri ile ilgili olarak mahallinde ilgili mevzuat gereğince denetledikleri işlerde, sözleşme bedelinin en az yüzde ellilik bölümünde fiilen görev yapmış olmak şartıyla, kontrol mühendisi, şantiye mühendisi, kontrol şefi ve şantiye şefine iş sahibi idare (sözleşmeyi yapan yetkili makam) tarafından tek sözleşme ile ilişkili olarak düzenlenir ve verilir.” düzenlemesi;
“İş Deneyim Belgelerinin Değerlendirilmesi” başlıklı 55 nci maddesinin (g) bendinde “İş deneyimlerinin değerlendirilmesinde ihale veya ön yeterlik ilk ilan tarihinden geriye doğru son on beş yılda yapılan işler ve iş kısımları dikkate alınır. İş bitirme ve iş durum belgelerinde yazılı deneyim tutarlarının asgari yüzde yetmişlik kısmı ile iş denetleme ve yönetme belgelerinde yazılı deneyim tutarlarının asgari yüzde ellilik kısmının ilk ilan tarihinden geriye doğru son 15 yıl içinde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği hususu iş deneyim belgelerindeki bilgilerden tespit edilir. Bu tespitin iş deneyim belgeleri üzerinden yapılamadığı durumlarda; o işe ait düzenlenmiş hakediş raporları ve/veya idarece onaylı hakediş ödeme cetveli esas alınır. Ancak, hakediş raporlarının ve ödeme cetvelinin zorunlu nedenlerle verilemediği durumlarda, son on beş yılda gerçekleşen işlerin oran ve tutarları doğrusal orantı yoluyla bulunur.” düzenlemesi bulunmakta olup, iş denetleme belgelerinin son onbeş yıl içerisinde denetlenen işlere verileceğine dair bir hüküm bulunmamaktadır.
Yukarıda bahsolunan hususlar doğrultusunda, Kurul Çoğunluğu’nun “son onbeş yıl içerisindeki denetlenen iş tutarı sözleşme bedelinin %50 sini karşılamayan kişilere iş deneyim belgesi düzenlenmemesi gerekmektedir.” gerekçesiyle sözkonusu iş deneyim belgesinin iptalini istemesinde mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, İtirazen şikayet başvurusunun 4734 Sayılı Kanun’un 56 /c maddesine göre reddedilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle; Kurul çoğunluğunun ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptali kararına katılmıyorum. (¤¤)