(4734 S. K. m. 13, 54, 56, 65) (Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 62) (İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik m. 20)
Toplantı No: 2008/076
Gündem No: 94
Karar Tarihi: 01.12.2008
Karar No: 2008/UY.III-4889
Şikayetçi:
….. Isı San ve Tic A.Ş., Alleben Mah. Çal Sk. Özen İş Merkezi Kat:2/36 GAZİANTEP
İhaleyi yapan idare:
Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Batman Bölge Müdürlüğü, Türkiye Petrolleri A.O. Bölge Müdürlüğü 72100 BATMAN
Başvuru tarih ve sayısı:
24.10.2008 / 29605
Başvuruya konu ihale:
2008/117921 İhale Kayıt Numaralı “Çamurlu ve Raman 3 İstasyonları İçin 4 Adet Buhar Kazanı ve Kazan Dairesi Sistemlerinin İmalat, Montaj ve Çalıştırılarak Teslimi İşi” İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
26.11.2008 tarih ve III.Y.44.51.G023/2008-29E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Batman Bölge Müdürlüğü tarafından 10.09.2008 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Çamurlu ve Raman 3 İstasyonları İçin 4 Adet Buhar Kazanı ve Kazan Dairesi Sistemlerinin İmalat, Montaj ve Çalıştırılarak Teslimi İşi” ihalesine ilişkin olarak Özmaksan Isı San ve Tic A.Ş.’nin 10.10.2008 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 16.10.2008 tarihli yazısı ile üzerine, başvuru sahibinin 24.10.2008 tarih ve 29605 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.10.2008 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi gereğince düzeltici işlem tesis edilmesine,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;
Müvekkil firmanın teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, idarenin 25.09.2008 tarihli yazısında firmanın, sunmuş olduğu iş deneyim belgesi tutarının teklif bedelinin altında olması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı açıklamasının yapıldığı; idarenin şikayetlerine cevabını içeren 16.10.2008 tarihli yazısında ise; ihale teklif dosyası içinde verilen iş deneyim belgesinde, iş deneyim belgesinin ait olduğu ihale türü hakkında bilgi olmaması ve şikayet dilekçesine eklenen iş deneyim belgesinin ise ihale teklif dosyasında olmaması gerekçeleriyle şikayetlerinin reddedildiği,
İdarenin firmanın değerlendirme dışı bırakılmasına dair açıklamasındaki gerekçesi ile itiraza cevapta dayandığı gerekçelerinin birbiriyle farklı olduğu, gerekçelerin yerinde olmadığı, şöyle ki; firmanın teklifi ekinde sunduğu iş deneyim belgesinin tutarının teklif bedelini karşıladığı, idarenin diğer gerekçesine gelince, ihale türü hakkında bilgiye yeni iş bitirme belgesi formunda yer verilmediği, itiraz dilekçesi ekinde sunulan iş deneyim belgesinin ise halen uygulanmakta olan formata uygun olmaması nedeniyle teklif dosyasına konulmadığı ancak uygulamadaki formata uygun iş deneyim belgesinin teklif ekinde sunulmuş olduğu,
İddialarına yer verilmiştir.
A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
Kesinleşen ihale kararında, başvuru sahibi firmanın iş deneyim belgesi tutarının teklif bedeline göre yetersiz olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı görülmektedir.
İdari şartnamenin 73.1 maddesinde; “İsteklilerin son 5 yıl içinde yurt içinde ve yurt dışında kamu veya özel sektörde o işe ait sözleşme bedelinin en az %70’i oranında gerçekleştirdiği veya %50 oranında denetlediği veyahut yönettiği idarece kusursuz kabul edilen ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili deneyimini gösteren ve teklif edilen bedelin %50 oranından az olmamak üzere tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesi” düzenlemesi yapılmıştır.
Bu durumda isteklilerin sunmuş olduğu iş deneyim belgesi tutarının, teklif ettikleri bedelin en az %50 oranını karşılaması gerekmektedir.
Başvuru sahibi firmanın teklif bedeli 898.000 YTL olduğundan, yukarıda belirtinle düzenlemeye göre iş deneyim belge tutarının en az 449.000 YTL olması gerekmektedir.
Başvuru sahibi tarafından iş deneyimine ilişkin olarak iki adet belge sunulmuştur. Bunlardan bir tanesi 22.07.2008 tarihli Kara Kuvvetleri Komutanlığı 5 inci Zırhlı Tugay Komutanlığı tarafından düzenlenmiş iş bitirme belgesi olup, belgenin sözleşme tarihi 01.11.2001, belge tutarı ise 156.112,81 YTL 'dir, sözleşme türü ise belirtilmemiştir.
Kamu İhale Kurumu iş deneyim belgesi güncelleme modülü ile sözleşme türünün anahtar teslim/teklif birim fiyat seçilerek yapılan hesapta güncelleştirilmiş belge tutarı: 409.108 YTL, sözleşme türünün birim fiyatlı seçilerek yapılan hesapta ise güncelleştirilmiş belge tutarı: 711.109 YTL olmaktadır.
Firmanın sunmuş olduğu diğer belge 21.07.2008 tarihli Gaziantep İli Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş iş bitirme belgesi olup, belgenin sözleşme tarihi 28.07.2006, belge tutarı ise 350.000 YTL’dir, sözleşme türü ise belirtilmemiştir.
Kamu İhale Kurumu iş deneyim belgesi güncelleme modülü ile sözleşme türünün anahtar teslim/teklif birim fiyat seçilerek yapılan hesapta güncelleştirilmiş belge tutarı: 426.698 YTL, sözleşme türünün birim fiyatlı seçilerek yapılan hesapta ise güncelleştirilmiş belge tutarı: 476.250 YTL olmaktadır.
Bu durumda, başvuru sahibinin sunmuş olduğu iş deneyim belgelerinin sözleşme türünün anahtar teslim/teklif birim fiyat olması halinde iş deneyim belgesi tutarının teklif bedelinin %50’sini karşılamadığı, ancak sözleşme türünün birim fiyat olması halinde ise iş deneyim belgesi tutarının teklif bedelinin %50’sini karşıladığı görülmektedir.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 62 nci maddesinde; “Adaylarca veya isteklilerce sunulan ve başka kurum, kuruluş ve kişilerce düzenlenen belgelerde, belgenin taşıması zorunlu asli unsurları dışında, içeriğine ilişkin tereddüt yaratacak nitelikte olan ve belgeyi düzenleyen kurum, kuruluş veya kişilerden kaynaklanan bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler idarelerce tamamlatılır.” hükmü yer almıştır.
Bu düzenleme uyarınca idare tarafından başvuru sahibinin iş deneyim belgesine esas işin sözleşme türünün araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, idarenin bu işlemi yapmadan başvuru sahibini doğrudan değerlendirme dışı bırakması mevzuata aykırı bulunmuştur.
Kaldı ki, başvuru sahibi tarafından şikayet dilekçesi ekinde, Kara Kuvvetleri Komutanlığı 5 inci Zırhlı Tugay Komutanlığı tarafından düzenlenmiş 22.07.2008 tarihli iş deneyim belgesinin 13.09.2002 tarihinde düzenlenmiş formatının sunulduğu ve bu belgede “2001 Bayındırlık birim fiyatları” ibaresinin yer aldığı görülmektedir.
Diğer taraftan idarenin şikayete cevap yazısında firmanın değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin olarak, “İhale dosyası içinde verilen iş deneyim belgesinde, iş deneyim belgesinin ait olduğu ihale türü hakkında bilgi olmaması” şeklinde yeni bir gerekçe ileri sürmesi ve gerekçenin içeriği mevzuata uygun bulunmamıştır. Halen yürürlükte bulunan KİK032.0/Y sayılı iş deneyim belgesi (Yüklenici-iş bitirme) standart formda ihale türüne ilişkin bir satır bulunmamaktadır.
B) İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 20 nci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:
1) Yönetmeliğin 20 nci maddenin 1 inci fıkrasının (b) bendi uyarınca ilanın usulü uygun yapılıp yapılmadığı yönünden yapılan incelemede;
4734 sayılı Kanunun “İhale ilân süreleri ve kuralları” başlıklı 13 üncü maddesinin b fıkrasının 3 üncü bendinde; “Yaklaşık maliyeti altmış milyar Türk Lirasının (yüzyirmiikibin üçyüzseksenaltı Yeni Türk Lirasının) üzerinde ve eşik değerin altında olan mal veya hizmet alımları ile beşyüz milyar Türk Lirasının (birmilyonondokuzbindoküzyüzsekiz Yeni Türk Lirasının) üzerinde ve eşik değerin altında olan yapım işlerinin ihalesi, ihale tarihinden en az yirmibir gün önce Resmî Gazetede ve işin yapılacağı yerde çıkan gazetelerin birinde, en az birer defa yayımlanmak suretiyle ilân edilerek duyurulur.” hükmü yer almıştır.
İncelenen ihalede yaklaşık maliyet tutarına göre ihale ilanın ihale tarihinden en az 21 gün önce Resmi Gazetede ve işin yapılacağı yerde çıkan gazetelerin birinde en az birer defa yayımlanması gerekmektedir. İhale ilanının, Kamu İhale Bülteninde 15.08.2008 tarihinde yani 13 üncü maddedeki süreye uygun olarak yayımlandığı, ancak yerel gazetelerde 28.08.2008 tarihinde (ihaleden 13 gün önce) yayımlandığı, 13 üncü maddede öngörülen süreye uyulmadığı anlaşılmıştır. Her ne kadar ihale ilanı Kamu İhale Bülteninde süresinde yayımlanmış ise de yerel gazete yönünden 4734 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinde belirtilen ilan süresine uyulmadığından, idare işlemi Kanunun belirtilen hükmüne aykırıdır.
2) Yönetmeliğin 20 nci maddenin 1 inci fıkrasının (ı) bendi uyarınca tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında itirazen şikayet konusu yapılan işlemler bakımından diğer aday ve isteklilere eşit muamele yapılıp yapılmadığı yönünden yapılan incelemede;
Askal İnşaat Tesisat Ltd. Şti.’inin teklifi, sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin kazan ve kazan sistemlerinin imalat montaj devreye alma işlerine ait olmayıp, bakım ve onarım işlerine ait olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmıştır.
İdari şartnamenin 7.4 maddesinde; “Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler: Yapım İşleri İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde yer alan E-II Grup-Isıtma tesisatı işlerinde yer alan anahtar teslimi buhar kazanları sistemlerinin (Kondens tankı, degazör, su yumuşatma, otomasyon ve scada) imalat, montajı ve devreye alma işlerini yapmış olmak benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi yer almıştır.
Yapım İşleri İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğin eki Benzer İş Grupları Listesinde yer alan E-II grubu; “ II. Grup: Isıtma Tesisatı İşleri
1. Isıtma Tesisatı İşleri
2. İdarece belirlenecek benzer nitelikli işler”
Şeklinde düzenlenmiştir. Görüldüğü üzere E-II grubu işlerin ilk sırasında ısıtma tesisatı işlerine yer verilmiş, herhangi bir alt gruplandırma veya imalat özelliği belirtilmemiştir. Isıtma tesisatı işleri son derece genel bir tanım olup, alt gruplandırma kapılmadığı için her türlü yakıtla çalışan her türlü ısıtma sistemine ilişkin tüm işleri kapsadığı, dolayısıyla ısı sistemlerine ait bakım ve onarım işlerini de içerdiği düşünülmektedir.
İdare tarafından idari şartnamenin 7.4 maddesinde yapılan benzer iş tanımının, yazım tarzı dikkate alındığında, hem Yapım İşleri İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğin ekini oluşturan Benzer İş Grupları Listesinin E-II grubunu ve hem de E-II grubunun 2 nci sırasında yer alan “2. İdarece belirlenecek benzer nitelikli işler” düzenlemesine istinaden ihale konusu işin birebir aynısını kapsadığının kabulü gerekmektedir.
Bu durumda idarenin hem E-II grubunun birinci sırasında yer alan ısıtma tesisatı işlerini hem de kendisi tarafından belirlenmiş olan buhar kazanları sistemlerinin (Kondens tankı, degazör, su yumuşatma, otomasyon ve scada) imalat, montajı ve devreye alma işlerini içeren iş deneyim belgelerini kabul etmesi gerekmektedir.
Anılan istekli tarafından Karayolları 12. Bölge Müdürlüğü tarafından düzenlenen 13.05.2008 tarihli iş bitirme belgesinin sunulduğu, belgede işin adının “T.C.K. 12 Bölge Müdürlüğü Asfalt Kazanları Tesis Bakım ve Onarım Isı ve Bölge Merkezi Isıtma Kazanları Bakım İşi” şeklinde belirtildiği, isteklinin 07.10.2008 tarihli şikayet dilekçesi ekinde son hakedişin ibraz edildiği, hakedişden işin kapsamında asfalt tankı, kızgın su kazanı gibi imalatların yer aldığı görülmektedir.
Bu durumda Askal İnşaat Tesisat Ltd. Şti. tarafından sunulan iş deneyim belgesindeki iş türü, idare tarafından benzer iş olarak kabul edilen E-II grubu kapsamında kalmaktadır. Bu nedenle adı geçen isteklinin teklifinin, iş deneyim belgesinin kazan ve kazan sistemlerinin imalat montaj devreye alma işlerine ait olmayıp, bakım ve onarım işlerine ait olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasına dair idare işlemi mevzuata aykırı bulunmaktadır.
Sonuç olarak, yukarıda B bölümünün 1 inci maddesinde mevzuata aykırılığı belirtilen işlemin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, ihale işlemleri ile ihale kararının iptali gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)