(4734 S. K. m. 54, 65)
Toplantı No: 2014/58
Gündem No: 20
Karar Tarihi: 03.09.2014
Karar No: 2014/UY.III-3013
Şikayetçi: Ceren İnş. Paz. Isı Sis. Pro. ve Müh. Tic. Ltd. Şti.
İhaleyi Yapan Daire: Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı
Başvuru Tarih ve Sayısı: 10.07.2014 / 22041
Başvuruya Konu İhale:
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 08.05.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Batı Isı Santrali Mekanik Tesisat Tadilatı Yapılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Ceren İnş. Paz. Isı Sis. Pro. ve Müh. Tic. Ltd. Şti. nin 24.06.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.06.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.07.2014 tarih ve 22041 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.07.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2014/2147 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
Karar: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) İhaleye ait İdari Şartname'de benzer iş olarak C/II grubu işlerin belirlendiği, teklif dosyasında sunulan "Kazan Daireleri ve Kalorifer Tesisatı Tadilatı" yapım işine ait iş deneyim belgesinin bu gruba dahil olduğu, idarece kendilerinden bu işe ait hakedişler istenildiği ve hesaplanan tutarların uygun görülmediği ve teklifin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak idarece yapılan işlemin mevzuata aykırı olduğu, "İnşaat, Elektrik ve Nakliyeler" başlığı altındaki iş gruplarının da iş deneyim tutarına dahil edilmesi gerektiği, bunların ayrıştırılmaması gerektiği,
2) İdarece belirlenen sınır değerin altında teklif veren ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi ve ikinci en avantajlı teklif sahibinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45'inci maddesine uygun olmadığı, proforma faturalarda yer alan fiyatların hayatın olağan akışına uygun olmadığı, firmalardan ilgili maliyet/satış tespit tutanaklarının istenilmesi gerektiği, sadece brülörlerin maliyetinin dahi 500.000,00 TL olduğu, pursantaj dışında hiçbir belgede yer almayan brülör iş kalemlerine ait maliyet açıklamasının nasıl yapıldığının anlaşılamadığı,
3) İhale dokümanı içerisinde bulunan pursantaj kapsamında “brülör” için %12,5 oran belirtildiği ancak projede herhangi bir belirleme yapılmadığı, bu hususa ilişkin şikâyet başvurusunun idarece süre yönünden reddedildiği ancak bu hususun, ihalenin ve işin icrasının sıhhatini başlıbaşına etkileyeceği, Yüksek Fen Kurulu kararlarının bu yönde olduğu iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
İncelenen ihaleye konu işin adı İdari Şartname’nin 2.1’inci maddesinde “Batı Isı Santrali Mekanik Tesisat Tadilatı Yapılması İşi” olarak belirlenmiştir.
İdari Şartname’nin 7.5.1’inci maddesinde, istekliler tarafından “teklif edilen bedelin % 100'ünden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerektiği” düzenlenmiş olup, aynı Şartname’nin benzer işlere ilişkin 7.6’ncı maddesinde,
“7.6. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:
Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliğinde yer alan C II Grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir.
7.6.1. Mezuniyet belgeleri/diplomalar: Benzer işe denk sayılacak mühendislik veya mimarlık bölümleri; Makina Mühendisliğidir.” düzenlemesi yapılmıştır.
Başvuru sahibi Ceren İnşaat Pazarlama Isı Sistemleri Proje ve Mühendislik Ltd. Şti. tarafından ihaleye 2.295.000,00 TL teklif verildiği, iş deneyimini tevsik amacıyla Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği tarafından 09.04.2007 tarih ve 7914 sayı ile düzenlenen 2006/78681 İhale Kayıt Numaralı “Kazan Daireleri ve Kalorifer Tesisatı Tadilat” işine ait 1.344.147,89 TL tutarında yüklenici iş bitirme belgesinin sunulduğu, belgede sözleşme tarihinin 29.09.2006, işin geçici kabul tarihinin 27.12.2006 olarak yer aldığı görülmüştür.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin (b) bendinde benzer işin; “İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işler” şeklinde tanımlandığı,
Anılan Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinin ikinci fıkrasında, “İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz.” hükmüne yer verildiği anlaşılmıştır.
Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin 2.8’inci maddesinde,
“Birden fazla gruptan işleri içeren iş deneyim belgelerinde, ihale konusu işe benzer nitelikteki işler değerlendirmeye alınır. Örneğin; bir rekreasyon alanı yapım işinde, iş kapsamında BIII grubuna giren bir bina inşasının da gerçekleştirilmesi durumunda; iş deneyim belgesi sahibi, BIII grubu işleri ayrıştırılmak suretiyle BIII grubu iş deneyimi istenen bir ihaleye katılabilecektir.” düzenlemesi yer almakta olup söz konusu Tebliğ’e ekli listede C-II grup işler,
“1.Isıtma Tesisatı İşleri
2.Soğutma Tesisatı İşleri
3.Havalandırma Tesisatı İşleri
4.İklimlendirme Tesisatı İşleri” olarak sayılmıştır.
İdarece, 12.05.2014 tarihli yazı ile başvuru sahibi istekliden, iş deneyim belgesine esas teşkil eden işlerin ayrıntılı olarak tutarlarının gösterdiği bilgileri içeren belgelerin idareye sunulmasının istenildiği, isteklinin 15.05.2014 tarihinde idare kayıtlarına alınan yazı ile ilgili hakediş raporunu idareye sunduğu, idarece, isteklinin sunduğu hakediş icmali kapsamında yer alan 14 grup iş arasından, “İnşaat”, “Elektrik” ve “Nakliyeler” başlıklı iş gruplarına ait tutarlar çıkarılarak, 1.344.147,89 TL tutarındaki belgenin 1.096.588,33 TL’ye karşılık gelen kısmının değerlendirmeye alındığı ve bu tutarın güncellenmesi neticesinde İdari Şartname’nin 7.5.1’inci maddesinde aranan teklif bedelinin %100’ünü karşılama koşulunu yerine getirmediği gerekçesiyle başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı tespit edilmiştir.
Başvuru sahibinin ihaleye sunduğu iş deneyim belgesini düzenleyen idareye yazılan 25.07.2014 tarihli yazıyla, belgeye konu işe ait Teknik Şartname, sözleşme ve hakedişler istenilmiştir. İdarece gönderilen ve Kurum kayıtlarına 05.08.2014 tarihinde alınan Teknik Şartname, yaklaşık maliyet cetveli ve hakedişlerin incelenmesi neticesinde belgeye konu yapım işi kapsamında yer alan İnşaat ve Elektrik kalemlerinin, ihale konusu işte bulunan “İnşaat İşleri” ve “Elektrik İşleri” iş grupları ile benzerlik gösterdiği,
“İnşaat İşleri” iş grubundaki “Kapı yapılması”, “Çeşitli demir işleri yapılması ve yerine konulması”, “İskele Kurulması”, “Demir İmalatın Yağlı Boya ile Boyanması” gibi kalemlerin birebir benzerlik gösterdiği, yine “Elektrik İşleri” iş grubunda otomatik sigortalar, motor koruma şalteri, çeşitli armatür ve kablo imalatlarının iki yapım işinde de ortak olduğu ve bu iş gruplarının bağımsız olmayıp, belgeye konu yapım işinin ayrılmaz bir parçası olarak değerlendirilmesi gerektiği, inceleme konusu ihalenin de yaklaşık maliyetinin %3,83’lük kısmını oluşturan iş gruplarının İnşaat ve Elektrik işlerine ait olduğu anlaşıldığından, idarece iş deneyim belgesinin tutarı hesaplanırken elektrik işleri, nakliye ve inşaat işlerin tutarlarının toplam tutardan çıkarılarak hesaplama yapılmasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Buna göre, teklifi değerlendirme dışı bırakılan Ceren İnşaat Pazarlama Isı Sistemleri Proje ve Mühendislik Ltd. Şti. tarafından sunulan iş bitirme belgesindeki tutarın tamamının değerlendirmeye alınması gerektiği, belgedeki 1.344.147,89 TL tutarın güncellenmesi neticesinde 2.322.276,00 TL tutara ulaşıldığı ve teklif tutarının %100’ünün üzerinde olduğu anlaşıldığından, teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
Anahtar teslim götürü bedel üzerinden teklif alınan inceleme konusu ihalede ilan tarihinin 10.04.2014, ihale tarihinin 08.05.2014 olduğu, ihaleye 13 teklif verildiği, 10 teklif geçerli kabul edilerek sınır değerin 2.259.986,04 TL olarak belirlendiği, bu tutarın altında geçerli teklif veren 5 istekliye 20.05.2014 tarihli yazılarla, 25 iş kalemi için aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, iki isteklinin süresinde aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı, Kabukçuoğlu İnşaat Doğalgaz Turz. ve Tic. Ltd.- Bur-Tek Müh. Müş ve Tek. Malz. Ufuk Aygül İş Ortaklığı’nın sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmediği ihalenin 09.06.2014 tarihli ihale komisyonu kararı ile Ekoterm Müh. Sis. Çöz. Mek. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen diğer istekli Energaz Müh. Müş. Mak. Tes. San. Tic. Ltd. Şti. nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmaktadır
İhale ilan tarihinde yürürlükte olan mevzuata göre; Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde
“45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:
…
45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.
45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.
Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.
45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.
Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.
Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.
Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.
Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.
45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.
İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir…
45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;
a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,
b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri
sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.
45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.
45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.
İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;
a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,
b. Fiyat teklifleri,
c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri
ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,
d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,
e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,
f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,
g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.
İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 - 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.
Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)(Ek: 20/8/2011-28031 R.G./ 17 md.) Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.
…
45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.
45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)
45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)
45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)…” açıklamalarına yer verilmiştir.
1) İhale üzerinde bırakılan Ekoterm Müh. Sis. Çöz. Mek. ve İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. nin aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesi neticesinde,
Anılan isteklinin ihaleye 2.138.000,00 TL teklif verdiği, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, genel teklif icmali, analizler, proforma faturalar teklif mektupları ve tüm iş kalemlerini içeren hesap cetvelinin sunulduğu,
“M2.18 - Çift cidarlı izolasyonlu paslanmaz çelik baca” , “M3.16- Dikişli Siyah Boru 12” spiral kaynaklı 44,0 kg/m”, “M3.66 – Lama ve Profil Demirlerden Çeşitli Demir İşleri Yapılması ve Yerine Konulması” iş kalemleri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2014 yılı kârsız birim fiyatlarından yararlanıldığı,
İdarece açıklama istenilen 25 iş kalemi arasında bulunan “350000-500000 kcal/h arası yer tipi premix brülörlü gaz yakıtlı yoğuşmalı kazan (doğal gaz ve/veya LPG yakıtlı)” ile “M3.82” ve “M3.83” iş kalemlerinde belirtilen iki ayrı “Pompalı Basınç Kontrol Sistemi” için RES Enerji Sistemleri A.Ş.’den alınan 756.733,00 TL tutarında proforma fatura ile açıklama yapıldığı, proforma faturanın SMMM onayı ve beyanı ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde aranan şekil şartlarını taşıdığı, bu iş kaleminin montajı için ise 192-409 nolu pozdan yararlanılarak analiz sunulduğu,
“M.4.1.” ve “M.4.2” poz nolu iş kalemlerinde belirtilen “Oransal Doğalgaz Brülörü O2 trimi ile birlikte 90/70 Sıcaksu Rejiminde kazan kap: 1000000 kcal/h” ve “Oransal Doğalgaz Brülörü O2 trimi ile birlikte 90/70 Sıcaksu Rejiminde kazan kap: 2000000 kcal/h” iş kalemleri için 183.825,00 TL tutarında proforma faturanın sunulduğu, proforma faturada nakliyenin tutara dahil olduğunun belirtildiği, meslek mensubu onayı ve beyanının bulunduğu, ayrıca bu kalemlerin montajına ilişkin 402.531 nolu Çevre ve Şehircilik Bakanlığı pozundan yararlanarak analizler düzenlendiği anlaşılmıştır.
“M.5.1.” poz nolu iş grubu için Gönen Mühendislik-Gökmen Ümit Bağatır’dan alınan 40.000,00 TL tutarında fiyat teklifinin sunulduğu, bu fiyat teklifinde malzeme ve montaj giderlerinin ayrı ayrı yer aldığı, ayrıca montaj giderlerini gösterir analiz düzenlendiği,
İdarece açıklama istenilen kalemler arasında bulunan “Kullanım suyu hidroforu” ve sirkülasyon pompaları için, Tektes Teknolojik Tes. Sist. San. Tic. A.Ş.’den alınan 88.750,00 TL tutarında proforma fatura ile açıklama yapıldığı, proforma faturada meslek mensubu mühür ve beyanının bulunduğu, bu iş kalemlerinin montajına ilişkin ise, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 216.909 nolu pozundan yararlanarak analizler düzenlendiği,
“Bina Yönetim sistemi”, “Güç kaynağı ünitesi” “Web Supervisor Yazılımı”, “DOC Otomasyon Panosu” gibi kalemler için Mavi Otomasyon – Serdar Özçelikler’den alınan fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifinde “otomasyon işçilik devreye alma ve süpervizörlük” tutarının ayrıca gösterildiği, bu iş kalemleri hakkında ayrıca analizlerle açıklama yapıldığı,
Açıklama istenilen “Kombine Balans Vanası” ve kelebek vana tipleri için Asteknik Isıtma Sist. San. Tic. Ltd. Şti. den alınan 54.248,00 TL tutarında proforma faturanın sunulduğu, proforma faturada nakliyenin tutara dahil olduğunun belirtildiği, meslek mensubunun onayı ve beyanına yer verildiği görülmüştür.
Bu itibarla, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında mevzuata aykırılık görülmediğinden, bu istekli yönünden başvuru sahibinin iddiaları yerinde bulunmamıştır.
2) İhalede ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Energaz Mühendislik Müş. Mak. Ltd. Şti nin aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesi neticesinde,
İsteklinin ihaleye 2.178.000,00 TL teklif verdiği, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, genel teklif icmali, analizler, proforma faturalar teklif mektupları ve tüm iş kalemlerini içeren hesap cetvelinin sunulduğu, teklif edilen ürünlerin boyut ve kataloglarına ilişkin bilgilere de yer verildiği,
İdarece açıklama istenilen 25 iş kaleminden üçü için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın yayımladığı 2014 yılı birim fiyatları kullanılarak açıklama yapıldığı, 22 iş kalemine ait giderleri tevsik için ise proforma fatura, teklif mektubu ve analizlerden yararlandığı,
Açıklama istenilen iş kalemlerinden “M2.17” pozunda belirtilen “350000-500000 kcal/h arası yer tipi premix brülörlü gaz yakıtlı yoğuşmalı kazan (doğal gaz ve/veya LPG yakıtlı)” iş kalemini belgelendirmek amacıyla RES Enerji Sistemleri A.Ş.’den alınan 635.400,00 TL tutarında proforma faturanın sunulduğu,
“M3.82” ve “M3.83” poz nolu iş kalemlerinde belirtilen pompalı basınç sistemleri için TA Isıtma ve Hav. San. Tic. Ltd. Şti. den alınan 153.567,00 TL tutarında proforma faturanın sunulduğu,
“M 1.4” poz nolu Kullanım Suyu Hidroforu ve açıklama istenilen 6 tip sirkülasyon pompası için Groundfos Pompa Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. den alınan 133.239,37 TL tutarında proforma faturanın,
“M.4.1.” ve “M.4.2” iş kalemlerinde belirtilen toplam 7 adet “Oransal Doğalgaz Brülörü” iş kalemine ait gideri belgelendirmek amacıyla DÇD Doğalgaz Isı Sist. Paz. San. A.Ş.’den alınan 207.000,00 TL tutarında proforma faturanın sunulduğu,
“M.6.3” ve “M.6.17” poz nolu iş kalemlerinde yer alan “DDC Otomasyon Panosu Malzeme Bedeli”, “Güç kaynağı ünitesi pano tipi malzeme bedeli”, “Bina Yönetim Sistemi”, “Web Süpervisör Yazılmı” kalemleri için Serdar Özçelikler – Mavi Otomasyon’dan alınan 13.265,00 TL tutarında proforma faturanın, “Bina Yönetim Sisteminin Devreye Alınması, Testi, Montaj ve Kurulumu”, “Web Supervisor Yazılımı Montaj ve Devreye Alma”, “Bina Yönetim Sisteminin Eğitim Hizmeti” için ise aynı firmadan alınan 12.715,39 TL tutarlı fiyat teklifinin sunulduğu,
“M3.85 - Kombine Balans Vanası” ve “M3.88, M3.91, M3.92” pozlarıyla belirtilen vanalar için iki ayrı proforma fatura ile açıklama yapıldığı tespit edilmiştir.
Bahse konu proforma faturalarda ve fiyat tekliflerinde meslek mensubu kaşesi ile beyanının bulunduğu ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde aranan şekil şartlarını taşıdığı anlaşılmış olup, istekli tarafından yukarıda sözü edilen iş kalemlerinin montajı ve nakliye giderlerini tevsik için 22 sayfadan oluşan analizlerin düzenlendiği, söz konusu analizlerde malzeme, montaj ve nakliye giderlerinin ayrı ayrı gösterildiği ve açıklamanın bu yönüyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.7’nci maddesine uygun olduğu, ayrıca analizlerde belirtilen saatlik işçilik giderlerinin saatlik asgari ücretin üzerinde olduğu ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesine aykırılık taşımadığı tespit edilmiştir.
Başvuru sahibinin dilekçesinde, isteklilerin açıklama kapsamında sundukları proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının ilgili meslek mensubundan istenilerek incelenmesi gerektiği iddia edilmektedir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.11’inci maddesi gereğince, maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının ilgili meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından imzalanarak kaşelenmesi ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilmesi gerekmekte olup söz konusu tutanakların proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmesi zorunluluğu bulunmamaktadır. İhaleyi yapan idare tarafından ya da itirazen şikâyet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenmesi mümkün olmakla birlikte, isteklilerin sunduğu proforma faturaların mevzuata uygun olduğu, tutanakların istenilmesini gerektirecek herhangi bir bilgi veya belgeye itirazen şikâyet başvurusunda yer verilmediği anlaşıldığından incelenmesi işlemine gerek bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Buna göre, ihale üzerinde bırakılan istekli ve ikinci en avantajlı teklif sahibi isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesindeki açıklamalara aykırılık taşımadığı, anılan Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesi gereğince, ihaleyi yapan idare tarafından ya da itirazen şikâyet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenmesi mümkün olmakla birlikte, bu tutanakların istenilmesini gerektirecek herhangi bir bilgi veya belgeye başvuruda yer verilmediği, bunların incelenmesine gerek bulunmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:
Başvuru sahibinin 28.04.2014 tarihinde ihale dokümanı aldığı, ihale tarihi olan 08.05.2014 tarihinde ihaleye teklif verdiği anlaşılmıştır.
Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde,
“Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.” hükmü yer almaktadır.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;
a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,
…
c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler,
Hakkında başvuruda bulunabilir.” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü bulunmaktadır.
Başvuru sahibi Ceren İnşaat Paz. Isı Sis. Pro. ve Müh. Tic. Ltd. Şti.nin 08.05.2014 tarihinde ihaleye teklif vermekle istekli sıfatını kazandığı, ihale dokümanında yer alan bu hususa ilişkin idareye şikâyet başvurusunun ise 24.06.2014 tarihinde yapıldığı anlaşılmaktadır.
Buna göre, ihale dokümanında yer verildiği anlaşılan bu düzenleme hakkındaki iddia yönünden başvurunun süre ve ehliyet yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, başvuru sahibinin teklifinin, iş deneyim belgesinin güncellenmiş tutarının istenilen iş deneyimi tutarını karşılamadığı gerekçesiyle idarece değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu ve teklifin değerlendirmeye alınması gerektiği anlaşılmış ise de, söz konusu işlemin ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibini değiştirmeyeceği ve geçerli teklifler dikkate alınarak 2.259.986,04 TL olarak belirlenen sınır değer tutarını esaslı şekilde etkilemeyeceği anlaşıldığından, bu aşamada düzeltici işlem belirlenmesine gerek olmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)