Kamu İhale Kurumu - 06.06.2022

(4734 S. K. m. 37, 38, 54, 65) (Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 9, 59) (Kamu İhale Genel Tebliği m.79)

Toplantı No: 2014/006

Gündem No: 27

Karar Tarihi: 20.01.2014

Karar No: 2014/UH.I-378

Şikayetçi: Doyaş Yemek Gıda Ve Servis Hizm. San. Tic. A.Ş., RÜZGARLIBAHÇE MAH. ŞEHİT NECATİ ÖZGEL SOK. NO:1 KAT:3 ATA İŞ MERKEZİ İSTANBUL

İhaleyi Yapan Daire: Maltepe Huzurevi Yaşlı Bakım Ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Müsteşarlık, 122 Evler Mahallesi E-5 Üzeri 34852 İSTANBUL

Başvuru Tarih ve Sayısı: 24.12.2013/40612

Başvuruya Konu İhale: 2013/136705 İhale Kayıt Numaralı "12 Ay Süreli Malzeme Dahil Mamul Yemek Hazırlama Ve Dağıtımı Ve Servis Hizmetleri Alımı" İhalesi

Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: Maltepe Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü tarafından 31.10.2013tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “12 Ay Süreli Malzeme Dahil Mamul Yemek Hazırlama ve Dağıtımı ve Servis Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak Doyaş Yemek Gıda ve Servis Hizm. San. Tic. A.Ş.nin 12.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.12.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.12.2013tarih ve 40612sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.12.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4837sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Karar: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendikleri, ancak tekliflerinin %20 karsız yaklaşık maliyetin altında olması nedeniyle aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekirken bunun yapılmamasının mevzuata aykırı olduğu, idareye karsız yaklaşık maliyetin altındaki tekliflere sorgulama yapılması ve sorgulamada örnek menü verilmesi, menüdeki tüm gıda maddelerinin gramajlarına ulaşılabilmesi gerektiği, özel gün menülerindeki gıda maddelerinin gramajlarına ait bilgilere net olarak ulaşılması gerektiği, Teknik Şartname eki olan "Gıda Rasyonu" ve "Gıda Malzemelerinin Özellikleri" listelerine ilgili Bakanlık’ın internet sitesinden ulaşılamadığı, özel gün menüsünün yılda 12 defa verilmesi gerekirken 8 defa verileceğinin düzenlenmesinin çelişkili olduğu, isteklilerin farklı imalat kalemleri üzerinden açıklama yapmasına engel olacak şekilde açıklayıcı bilgilerin verilmesi hususunda idareye şikayet başvurusunda bulundukları,başvurunun reddedildiği ve idarenin cevabından tekliflerin aritmetik ortalaması alınarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığının anlaşıldığı, bunun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 38'inci maddesine aykırı olduğu, idarenin bu konudaki bilgisizliğinin diğer iddiaların da yeterince tetkik edilmediğini gösterdiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhale konusu iş, “12 Ay Süreli Malzeme Dahil Mamul Yemek Hazırlama ve Dağıtımı ve Servis Hizmetleri Alımı” olup birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihale gerçekleştirilmiştir.

Birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki gibidir:

BİRİM FİYAT TEKLİF CETVELİ

İhale kayıt numarası :2013/136705

A

B

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif EdilenBirim Fiyat

Tutarı

1

SABAH KAHVALTISI(YAŞLI) (4 ÇEŞİT)

ADET

96.360

2

ÖĞLE YEMEĞİ(YAŞLI) (3 ÇEŞİT)

ADET

96.360

3

ARA KAHVALTI(YAŞLI)(2 KEZ) (2 ÇEŞİT)

ADET

71.540

4

AKŞAM YEMEĞİ(YAŞLI) (3 ÇEŞİT)

ADET

96.360

5

ÖZEL GÜN MENÜSÜ (EN AZ 5 ÇEŞİT)

ADET

6.336

6

SABAH KAHVALTISI (PERSONEL) (4 ÇEŞİT)

ADET

8.866

7

ÖĞLE YEMEĞİ(PERSONEL) (3 ÇEŞİT)

ADET

27.346

8

AKŞAM YEMEĞİ(PERSONEL) (3 ÇEŞİT)

ADET

2.920

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

TOPLAM TUTAR(K.D.V Hariç)

İdari Şartname’de aşağıdaki düzenlemeler yapılmıştır:

“Madde 2 - İhale konusu işe ilişkin bilgiler

2.1.İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 12 AY SÜRELİ MALZEME DAHİL MAMUL YEMEK HAZIRLAMA VE DAĞITIMI VE SERVİS HİZMETLERİ ALIMI

b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.

YAŞLILARA VERİLECEK 96360 ÖĞÜN SABAH KAHVALTISI-96360 ÖĞÜN ÖĞLE YEMEĞİ-96360 ÖĞÜN AKŞAM YEMEĞİ-71540 ÖĞÜN ARA KAHVALTI-6336 ÖĞÜN ÖZEL GÜN MENÜSÜ VE PERSONELE VERİLECEK 8866 ÖĞÜN SABAH KAHVALTISI-27346 ÖĞÜN ÖĞLE YEMEĞİ-2920 ÖĞÜN AKŞAM YEMEĞİ OLMAK ÜZERE TOPLAM 406088 ÖĞÜN İLE 12 AY SÜRELİ MALZEME DAHİL MAMUL YEMEK HAZIRLAMA, DAĞITIM VE SERVİS HİZMETLERİ ALIMI

Madde 25 - Teklif fiyata dahil olan giderler

25.1.Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhildir.

25.2.25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3.Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

YAŞLILARA VERİLECEK 96360 ÖĞÜN SABAH KAHVALTISI-96360 ÖĞÜN ÖĞLE YEMEĞİ-96360 ÖĞÜN AKŞAM YEMEĞİ-71540 ÖĞÜN ARA KAHVALTI-6336 ÖĞÜN ÖZEL GÜN MENÜSÜ VE PERSONELE VERİLECEK 8866 ÖĞÜN SABAH KAHVALTISI-27346 ÖĞÜN ÖĞLE YEMEĞİ-2920 ÖĞÜN AKŞAM YEMEĞİ OLMAK ÜZERE TOPLAM 406088 ÖĞÜN yemek teklif fiyata dahildir.

Yemeklerin kuruluşta pişirildiği ve bu hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak aylık (26) gün üzerinden fiilen çalışan personelin tüm mesaisini kuruluşta geçirdiği hallerde, hizmetin sunulmasıyla görevli;

(2) aşçı,

(3) aşçı yardımcısı,

(18) servis elemanı,

(2) bulaşıkçı personelin,

işçilik giderleri [(işçi ücreti, sigorta prim giderleri, yemek, yol, giyim, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma (14,5gün)] teklif fiyata dâhildir.

Kuruluş mutfağında çalışacak personele aşağıda cinsi ve miktarı yazılı olan giyecek ayni olarak verilecektir.

Yazlık Aşçı Ceketi: 5 Adet

Kışlık Aşçı Ceketi: 5 Adet

Yazlık Aşçı Pantolonu ( Kareli ) : 2 Adet

Kışlık Aşçı Pantolunu ( Kareli ) : 2 Adet

Yazlık Aşçı Yrd Pantolonu ( Siyah ) : 3 Adet

Kışlık Aşçı Yrd Pantolonu ( Siyah ) : 3 Adet

Aşçı Kepi: 2 Adet

Yazlık Personel Ceketi: 20 Adet

Kışlık Personel Ceketi: 20 Adet

Yazlık Personel Pantolonu: 20 Adet

Kışlık Personel Pantolonu: 20 Adet

Personel Kepi: 18 Adet

Çalışma Önlüğü: 25 Adet

Çizme: 2 Adet

Terlik: 25 Adet

Yılbaşı, bayram, davet, toplu yapılan doğum günleri vs. gibi özel günlerde ayda bir defa olmak üzere toplam sekiz defa, kuruluşta bakılan sayısının iki katına kadar kişinin yararlanacağı “Özel Gün Menüsü” (en az beş çeşit olmak üzere 1-Kuruyemiş, 2-Kuru pasta 3-Yaş pasta, 4-Meyve, 5-İçecekler vs.) teklif fiyata dâhildir.

25.4.Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

%2

…

Madde 47 - Diğer Hususlar

47.1.

1–3, 4–6, 7–12 ve 13 yaş üzeri ve diyetli gruplar için, bir kişiye verilecek bir adet ara öğünün bedeli kahvaltı bedelinin yarısını geçmeyecektir. Bir kişiye verilecek bir günlük iki adet ara öğünlerin toplam bedeli ise, bir kişiye verilecek günlük kahvaltı bedelinden fazla olmayacaktır. Bir günlük bir adet ara öğün ya da bir günlük iki adet ara öğün verilmesi durumunda ise, bir günlük iki adet ara öğünün toplamı ile bir günlük kahvaltı toplamı bedeli, bir kişiye verilecek olan bir öğün öğle yemeği ya da bir öğün akşam yemeği bedelinden fazla olmayacaktır. Bu kurala uymayan isteklinin teklifi “ekonomik açıdan en avantajlı teklif” olsa dahi değerlendirmeye alınmayacaktır.

EK:

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

SABAH KAHVALTISI(YAŞLI)
(4 ÇEŞİT)

ADET

96.360

2

ÖĞLE YEMEĞİ(YAŞLI)
(3 ÇEŞİT)

ADET

96.360

3

ARA KAHVALTI(YAŞLI)(2 KEZ)
(2 ÇEŞİT)

ADET

71.540

4

AKŞAM YEMEĞİ(YAŞLI)
(3 ÇEŞİT)

ADET

96.360

5

ÖZEL GÜN MENÜSÜ
(EN AZ 5 ÇEŞİT)

ADET

6.336

6

SABAH KAHVALTISI(PERSONEL)
(4 ÇEŞİT)

ADET

8.866

7

ÖĞLE YEMEĞİ(PERSONEL)
(3 ÇEŞİT)

ADET

27.346

8

AKŞAM YEMEĞİ(PERSONEL)
(3 ÇEŞİT)

ADET

2.920

Okas Kodu

Okas Açıklaması

55321000

Yemek hazırlama hizmetleri

55322000

Yemek pişirme hizmetleri

…”.

İhale işlem dosyasında yer alan 09.10.2013 tarihli Zeyilname’de, “İdari Şartname’nin madde 25.3.1, Sözleşme Tasarısı madde 7 (d) bendinde yayınlanan teklif fiyata dahil olan giderler içinde ek olarak ‘Mutfak Personeline (25 kişi) aylık 26 gün üzerinden 1 gün için brüt 6,00 TL nakdi yol ücreti ödenecek olup ücret bordrosunda gösterilecektir.’ maddesi eklenecektir.” denilmiştir.

Teknik Şartname’de aşağıdaki düzenlemeler yer almaktadır:

“MADDE II: İŞİN TANIMI:

A- YEMEK ÇEŞİTLERİ VE ÖĞÜN SAYILARI:

… Çocuk Yuvaları, … Yetiştirme Yurtları, …Huzurevleri, …Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri, … Kadın Konukevleri, …Çocuk Gençlik Merkezlerinde, 1 (bir) adet kahvaltı, 1 (bir) adet öğle, 1 (bir) adet akşam yemeği ile ara öğünlerin (kuşluk, ikindi, gece) pişirilmesi, servisi ve servis sonrası hizmetlerinin yürütülmesi işidir. Öğünler ve örnek yemek çeşitleri aşağıdaki tablolarda belirtilen sayıda uygulanacaktır.

BİRİNCİ KAP YEMEKLER

İKİNCİ

KAP YEMEKLER

ÜÇÜNCÜ

KAP YEMEKLER

ET YEMEKLERİ

ETLİ SEBZE YEMEKLERİ

Çoban Kavurma

Ispanaklı Yumurta

Mercimek Çorba

Meyve

Et Sote

Yum.T. Fasulye Kavurma

Ezogelin Çorba

Yoğurt

Bahçıvan Kebabı

Menemen

Düğün Çorba

Cacık

Tas Kebabı

Etli Biber Dolma

Yayla Çorba

Sütlaç

Orman Kebabı

Kıymalı Patates

Domates Çorba

Muhallebi

Haşlama Tavuk

Fırın Patates

Sebze Çorba

Şekerpare

Tavuk Sote

Kıymalı Karnabahar

Şehriye Çorba

Baklava

Tavuk Yahni

Etli Pırasa

Un Çorbası

Kuru Fasulye Piyazı

Sebzeli Fırın Tavuk

Kıymalı Ispanak

Sebzeli Börek

Patates Piyazı

Terbiyeli Sulu Köfte

Sucuklu Ispanak

Peynirli Börek

Kabak Tatlısı

Sebzeli Fırın Köfte

Kıymalı Taze Fasulye

Kıymalı Börek

Kadayıf

İzmir Köfte

Karnıyarık

Patatesli Börek

Çoban Salata

Dalyan Köfte

Patlıcan Musakka

Ispanaklı Börek

Havuç Salatası

Çiftlik Köfte

Etli Bezelye

Yum. Karnabahar Kızartma

Marul Salatası

Kuru Köfte

Etli Türlü( taze)

Zeytinyağlı Taze Fasulye

Karnabahar Salatası

Kadınbudu Köfte

Kıymalı Kapuska

İmambayıldı

Üzüm Komposto

Balık

Kabak Musakka

Karışık Kızartma

Ayva Komposto

Haşlama

Etli Kuru Fasulye

Zeytinyağlı Pırasa

Elma Komposto

Rosto

Sucuklu Kuru Fasulye

Patlıcanlı Bulgur Pilavı

Mevsim salata

Nohut Yahni

Şehriyeli Pirinç Pilav

Yeşil Mercimek Yahni

Nohutlu Pirinç Pilav

Bezelyeli Pirinç Pilavı

Domatesli Pirinç Pilavı

Sebzeli Bulgur Pilavı

Mercimekli Bulgur Pilavı

Peynirli Makarna

Kıymalı Makarna

Soslu Makarna

Barbunya Pilaki

İÇECEKLER

KAHVALTI

ARA ÖĞÜN

Çay

Siyah Zeytin

Kek Çeşitleri

Süt

Çizik Zeytin

Bisküvi Çeşitleri

Ihlamur

Salamura Biberli Yeşil Zeytin

Sandviç Çeşitleri

Konsantre Meyve Suları

Kokteyl Zeytin

Hamburger

Kolalı Meyve Suları

Beyaz Peynir

Börek Çeşitleri

Taze Sıkılmış Meyve Suları

Kaşar Peyniri

Patates Kızartması

Ayran

Tulum Peyniri

Tost Çeşitleri

Bitki Çayları

Dil Peyniri

Puding

Beyaz Eritme Peynir

Mevsim Meyve

Yumurta

Kuruyemiş Çeşitleri

Omlet Çeşitleri

Kurutulmuş Meyve-Fındık

Tereyağı-Reçel veya Bal

Kurutulmuş Meyve-Ceviz

Patates Kızartma

Fındık Ezmesi

Domates-Biber Söğüş

Kurabiye

Domates-Salatalık Söğüş

Tahin-Pekmez

Sucuk

Beyaz Peynir

Salam

Kaşar Peyniri

Sosis

Fındık Ezmesi

Tahin-Pekmez

H- MALZEME MİKTARLARI:

1- Günlük iaşelerin hazırlanmasında ekli listede belirtilen gramaj listesi esas alınacak olup; etli yemeklerde et miktarı %70 veya %80, sebze miktarı ise % 20 veya %30 oranında olacaktır.Sebze yemeklerinden etli olması belirtilen veya et olması gerekli olanlarda ise sebze miktarı %70 veya %80, et miktarı ise %20 veya %30 oranında olacaktır. Yemeklere gereken su miktarı ise bu oranlara dâhil edilmeyecektir.

2-Yemeğin içine girecek malzeme miktarlarında herhangi bir eksiklik tespit edilirse durum bir tutanakla tespit edilecektir.

3- Porsiyon kavramı her bir yaş grubu için farklılıklar arz ettiğinden gıda rasyonu esas alınarak hareket edilecektir. Bu çerçevede porsiyonların doyurucu olması firmanın sorumluluğundadır.

MADDE III: GENEL HUSUSLAR:

Getirilen tüm malzemelerde “Şartname”, “Gıda Rasyonu” ve “Gıda Malzemelerinin Özellikleri Listesi” hükümlerine uygunluk aranacaktır.

…

MADDE V:ŞARTNAME VE EKLERİ:

Bu teknik şartname beş maddeden ibaret olup, şartname eki olan “Gıda Rasyonu” ve “Gıda Malzemelerinin Özellikleri Listesi” Kurumun web sitesinden temin edilecektir.”.

“Gıda Rasyonu” ve “Gıda Malzemelerinin Özellikleri Listesi”ne Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı’nın (http://sgb.aile.gov.tr) internet sitesinde ana sayfada yer alan “Bilgilendirme-Örnek Şartnameler ve Birim Fiyat Teklif Cetvelleri-Mamul Yemek Hizmeti Alımı Açık İhale Usulü Teknik Şartname Örneği” başlığı altında “EK: 1 Gıda Rasyonu” ve “EK-2 Gıda Malzemelerinin Özellikleri” başlığı altından ulaşılabildiği anlaşılmıştır. “EK: 1 Gıda Rasyonu” başlıklı belge 136 sayfadan oluşmakta olup listede yemek adı, malzeme adı ve yaş gruplarına göre porsiyon miktarlarının normal ve diyet öğün için ayrı ayrı belirlendiği görülmüştür. “EK-2 Gıda Malzemelerinin Özellikleri” başlıklı belge 26 sayfadan oluşmakta olup yemeklerde kullanılacak gıda malzemelerinin özellikleri belirlenmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b)Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.) İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmüne ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde, “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.”düzenlemesine yer verilmiştir.

Yukarıda anılan hükümler uyarınca hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekmektedir. Bu konuda Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.”şeklinde açıklama yer almaktadır.

İncelenen personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalesinde yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemeleri ve istikrar kazanmış Kamu İhale Kurulu kararları uyarınca, kârsız yaklaşık maliyetin altındaki tekliflere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekmektedir.

İdarenin yaklaşık maliyet hesabında yüklenici kârı öngörmediği tespit edilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’ncu maddesinin 3’üncü fıkrasında,

“Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. (Ek 16/7/2011-27996 R.G./1. md.) Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.” hükmü öngörülmüştür.

Anılan hüküm uyarınca yüklenici kârı %20 oranını geçemeyeceğinden idarece kâr oranı belirlenmemiş ihale konusu iş için %20 oranında kârın yaklaşık maliyetten düşülmesi suretiyle bulunacak kârsız yaklaşık maliyet tutarının altındaki tekliflere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekmektedir.

İhale konusu işin %20 oranında kârsız yaklaşık maliyet tutarı; (1.818.925,68/1,20=) 1.515.771,40TL’dir. İhalede sunulan geçerli tekliflerden kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında olan teklifler aşağıdaki gibidir:

KARANFİL YEMEK EMLAK TEMİZLİK İNŞAAT OTOMOTİV SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ

1.259.244,00

Aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülmediğinden değerlendirme dışı

TARHANA HAZIR YEMEK. ÜRETİM HİZ. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.

1.455.151,76

İhale üzerinde bırakılan

DOYAŞ YEMEK GIDA VE SERVİS HİZ. SAN. TİC. A.Ş. (Başvuru sahibi)

1.463.881,92

Ekonomik açıdan en avantajlı 2. teklif

Ancak ihale komisyonu kararında ve şikayet üzerine alınan kararda belirtildiği üzere ihalede geçerli 4 adet teklifin aritmetik ortalaması alınarak bulunan (1.431.035,20 TL) tutarın altında kalan Karanfil Yemek Emlak Temizlik İnşaat Otomotiv Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiş olup açıklamaları mevzuata uygun görülmeyerek idarece belirlenen sınır değerin üzerinde teklif sunmuş olan iki istekliden Tarhana Hazır Yemek Üretim Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde ihale bırakılmış ve başvuru sahibi istekli Doyaş Yemek Gıda ve Servis Hiz. San. Tic. A.Ş. ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlenmiştir.

İhalede sunulan tekliflerden 3 adet geçerli teklifin kârsız yaklaşık maliyetin altında olduğu belirlenmiş olup bunlardan sadece Karanfil Yemek Emlak Temizlik İnşaat Otomotiv Sanayi Ticaret Limited Şirketi’ne aşırı düşük teklif sorgulaması yapılıp diğer iki istekliye sorgulama yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata uyarlık bulunmadığı ve iddianın yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.Bu nedenle karsız yaklaşık maliyetin altında teklif sunan diğer iki istekliye de aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4’üncü maddesinde“İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi” gerektiği açıklanmış olup idarenin önemli maliyet bileşenlerini belirlemiş olması gerekmektedir.

İncelenen ihalede Karanfil Yemek Emlak Temizlik İnşaat Otomotiv Sanayi Ticaret Limited Şirketi’ne gönderilen 06.11.2013 tarihli aşırı düşük teklif açıklama talepli yazıda, “Ekte sunulan 1 aylık yemek menüsüne uygun olarak ve sunulacak tevsik edici belgelerin asıllarının” sunulması istenilmiştir. Teknik Şartname’de örnek menü bulunmamakla birlikte, aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında “EKLER: 1- 1 Aylık Gıda Rasyonu Listesi” denilerek yazının ekinde “Maltepe Huzurevi Müdürlüğü 2014 Yemek Listesi” başlıklı belgede 31 günlük “sabah, ara öğün, öğle, ara öğün, akşam yemeği” menüsü verilmiştir. Belgenin altında, “Yukarıdaki yemek listesi Genel Müdürlüğümüz web sitesindeki gıda rasyonu ve gıda malzemeleri özellikleri dikkate alınarak örnek menüler halinde sunulacaktır.” ibaresi bulunmaktadır. Karanfil Yemek Emlak Temizlik İnşaat Otomotiv Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin açıklamaları mevzuata uygun görülmeyerek teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır.

Başvuru sahibi istekli tarafından bu belgelere internet sitesi üzerinden ulaşılmadığı iddia edilmekte olup yapılan incelemede Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın internet sitesinden bu belgelere ulaşılmıştır. Ayrıca Karanfil Yemek Emlak Temizlik İnşaat Otomotiv Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idarenin internet sitesine atıf yaptığı “Genel Müdürlük Web Sitesi Gıda Rasyonu Yaşlı ve Personel Fiyatlı Gramajlı Maliyet Tablosu” başlıklı belgenin bulunduğu görülmüştür.

Diğer taraftan özel gün menülerine ilişkin olarak birim fiyat teklif cetvelinde öğün sayısının belirtilmiş olduğu, ancak Karanfil Yemek Emlak Temizlik İnşaat Otomotiv Sanayi Ticaret Limited Şirketi’ne aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında verilen yemek listesinde özel gün menüsüne yer verilmediği, dolayısıyla buna ilişkin açıklama yapılması istenilmediği anlaşılmıştır.

İdarenin Karanfil Yemek Emlak Temizlik İnşaat Otomotiv Sanayi Ticaret Limited Şirketi’ne gönderdiği ile aynı içerikte aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ile aynı yemek listesi ve internet sitesinde atıf yapılan belgelerin çıktı alınmış halde verilmesi suretiyle ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci istekliden de aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, %20 oranındaki karsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif sunan Tarhana Hazır Yemek Üretim Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Doyaş Yemek Gıda ve Servis Hiz. San. Tic. A.Ş.ye yukarıda belirtilen hususlar dikkate alınarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazenşikayet başvuru dilekçesinde, “İhalede ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif olarak belirlendikleri, ancak tekliflerinin %20 karsız yaklaşık maliyetin altında olması nedeniyle aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekirken bunun yapılmamasının mevzuata aykırı olduğu, idareye karsız yaklaşık maliyetin altındaki tekliflere sorgulama yapılması ve sorgulamada örmek menü verilmesi, menüdeki tüm gıda maddelerinin gramajlarına ulaşılabilmesi gerektiği, özel gün menülerindeki gıda maddelerinin gramajlarına ait bilgilere net olarak ulaşılması gerektiği, Teknik Şartname eki olan "Gıda Rasyonu" ve "Gıda Malzemelerinin Özellikleri" listelerine ilgili Bakanlığın web sayfasından ulaşılamadığı, özel gün menüsünün yılda 12 defa verilmesi gerekirken 8 defa verileceğinin düzenlenmesinin çelişkili olduğu, isteklilerin farklı imalat kalemleri üzerinden açıklama yapmasına engel olacak şekilde açıklayıcı bilgilerin verilmesi hususunda idareye şikayet başvurusunda bulundukları,başvurunun reddedildiği ve idarenin cevabından tekliflerin aritmetik ortalaması alınarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığının anlaşıldığı, bunun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 38'inci maddesine aykırı olduğu, idarenin bu konudaki bilgisizliğinin diğer iddiaların da yeterince tetkik edilmediğini gösterdiği” şeklinde belirtilen iddiasına ilişkin Kurul çoğunluğunca, % 20 oranındaki karsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif sunan Tarhana Hazır Yemek Üretim Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Doyaş Yemek Gıda ve Servis Hiz. San. Tic. A.Ş.ye yukarıda belirtilen hususlar dikkate alınarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Maltepe Huzurevi Yaşlı Bakım Ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Müsteşarlık tarafından gerçekleştirilen “12 Ay Süreli Malzeme Dahil Mamul Yemek Hazırlama ve Dağıtımı ve Servis Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin HAİUY. m. 9esas alınarak toplam 1.818.925,68 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (14) adet ihale dokümanı satın alındığı, 31.10.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 8 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece şikayete konu ihaleye yönelik tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, iki isteklinin teklifinin “aritmetik hata” gerekçesiyle, bir isteklinin teklifinin “banka referans mektubunun “aslı gibidir” onaylı örneği sunulduğu ve iş deneyimi gösterir belgelerde sunulan sözleşmeye bağlı çalışan personele ait SGK dökümleri sunulmadığı” gerekçesiyle ve bir isteklinin teklifinin de “Bilanço ve eşdeğer belgeler mevzuata uygun olmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmaları sonrasında kalan beş teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

KARANFİL YEMEK EMLAK TEMİZLİK İNŞAAT OTOMOTİV SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ

1.259.244,00

TARHANA HAZIR YEMEK. ÜRETİM HİZ. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.

1.455.151,76

DOYAŞ YEMEK GIDA VE SERVİS HİZ. SAN. TİC. A.Ş. (Başvuru sahibi)

1.463.881,92

LEZİZ KURUMSAL YEMEK HAZIR GIDA TEMİZLİK SOS. HİZ. S. VE TİC. LTD. ŞTİ., DUNAYSIR YEMEK TEMİZLİK TURİZM İNŞAAT NAKLİYAT SAĞLIK HİZMETLERİ TEKSTİL ÖZEL EĞİTİM TAAHHÜT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ

1.545.863,12

Şeklinde verildiği, ihalede geçerli 4 adet teklifin aritmetik ortalaması alınarak bulunan (1.431.035,20 TL) tutarın altında kalan Karanfil Yemek Emlak Temizlik İnşaat Otomotiv Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, anılan istekli tarafından sunulan açıklamaların mevzuata uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, idarece belirlenen sınır değerin üzerinde teklif sunmuş olan iki istekliden biri olan Tarhana Hazır Yemek Üretim Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde ihalenin bırakıldığı, başvuru sahibi istekli Doyaş Yemek Gıda ve Servis Hiz. San. Tic. A.Ş.’nin teklifinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b)Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir.Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası kapsamında, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemile, bu iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum. (¤¤)