(4734 S. K. m. 54, 65)
Toplantı No: 2013/021
Gündem No: 13
Karar Tarihi: 11.03.2013
Karar No: 2013/UY.III-1310
Şikayetçi: Çağatay Yıldız İnşaat Tarım Ve Hayvancılık San. Ve Tic. Ltd. Şti., YENİ MEZBAHANE KARŞISI ESKİHİSAR MAH. DENİZLİ
İhaleyi Yapan Daire: Denizli İl Özel İdaresi (Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü), Incılıpınar Mahallesı Fevzı Çakmak Bulvarı No:234 DENİZLİ
Başvuru Tarih ve Sayısı: 15.02.2013 / 5753
Başvuruya Konu İhale: 2012/186312 İhale Kayıt Numaralı "Denizli Özel Eğitim Meslek Lisesi Onarımı" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: Denizli İl Özel İdaresi Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü tarafından 27.12.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Denizli Özel Eğitim Meslek Lisesi Onarımı” ihalesine ilişkin olarak Çağatay Yıldız İnş. Tar. ve Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 29.01.2013 tarihinde yaptığı şikayet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 15.02.2013 tarih ve 5753 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.02.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2013/749 sayılı şikayet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
Karar: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle, teklif zarflarının içerisinde 1 adedi teklif bedeli kısmı boş olmak üzere iki adet anahtar teslimi götürü bedel teklif mektubunun yer alması gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldıkları ve ihalelere katılmaktan yasaklanmalarına karar verildiği, oysa teklif zarfındaki boş teklif mektubunun sehven bırakıldığı, teklif bedeli yazılı olmayan söz konusu teklif mektubunun, teklif mektubunun asli unsurlarından biri olan “teklif bedeli” içermemesi sebebiyle geçerli bir teklif mektubu niteliği kazanmadığı, dolayısıyla tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak haklarında yasaklamaya ilişkin hükümlerin uygulanmasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
İdarece gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde; Çağatay Yıldız İnş. Tar. ve Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif zarfı kapsamında 2 adet teklif mektubu sunduğu, teklif mektuplarından birinin imzalı ve kaşeli olduğu, bu teklif mektubunda toplam teklifin “194.400,00 TL” olduğu görülmüştür. Sunulan diğer teklif mektubunda “idarenin adı, ihale kayıt numarası, ihalenin adı, teklif sahibinin ticaret unvanı, vergi kimlik numarası, tebligat adresi, telefon ve faks numarası bölümleri doldurulmuş ve mektubun sağ alt köşesinde şirketin unvanının yazılmış olduğu görülmekle birlikte, söz konusu mektupta teklif fiyatın bulunmadığı, şirket kaşesi ile kaşelenmediği ve imzalanmadığı tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur …” hükmü,
Anılan Kanun’un 4’üncü maddesinde “Teklif; Bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde isteklinin idareye sunduğu fiyat teklifi ile değerlendirmeye esas belge ve/veya bilgileri ifade eder.” hükmü,
“Yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 17 nci maddesinde;
“İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:
a) Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek.
b) İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak.
c) Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek.
d) Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek.
e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak.
Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükmü,
“İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58 inci maddesinde ise;“17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Katılma yasakları, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve belediyeler ile bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise İçişleri Bakanlığı tarafından verilir.” hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri bir arada değerlendirildiğinde, 4734 sayılı Kanun kapsamında gerçekleştirilen ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamak amacıyla anılan Kanun’un 17’nci maddesinde belirtilen davranışlarda bulunulduğunun tespit edilmesi halinde, söz konusu fiili işleyen ilgililer hakkında, fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verileceği görülmektedir.
4734 sayılı Kanun’un 17’nci maddesinin (d) bendinde yasak fiil ve davranışlar arasında sayılan; “ihalelerde birden fazla teklif verme” fiilinin anılan Kanun’un 4’üncü maddesinde yer alan “teklif” tanımı dikkate alındığında, ancak birden fazla “fiyat teklifi verilmesi” halinde işlenebileceği, teklif bedeli içermeyen mektupların “teklif mektubu” niteliği kazanamayacağı, dolayısı ile bu durumun 4734 sayılı Kanunun 17’nci maddesinin (d) bendi kapsamında değerlendirilemeyeceği anlaşılmıştır.
Bununla birlikte, teklif zarfı içerisinde fazladan imzasız bir teklif mektubu sunulmuş olmasının, ihale komisyonunun tereddüde düşmesine sebebiyet verebileceği ve 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan saydamlık ve güvenilirlik ilkelerini zedeleyen bir davranış olarak nitelendirilebileceği anlaşılmıştır. Dolayısıyla anılan isteklinin söz konusu fiilinin 4734 sayılı Kanun’un 17’nci maddesinin (b) bendinde yer alan “ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak” fiili kapsamında bulunduğu sonucuna varılmıştır.
Bu çerçevede, başvuru sahibinin teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılmasında ve anılan istekli hakkında ihalelere katılmaktan yasaklama işleminin başlatılmasında mevzuata aykırılık bulunmamıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,
Oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde, “teklif zarflarının içerisinde 1 adedi teklif bedeli kısmı boş olmak üzere iki adet anahtar teslimi götürü bedel teklif mektubunun yer alması gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldıkları ve ihalelere katılmaktan yasaklanmalarına karar verildiği, oysa teklif zarfındaki boş teklif mektubun sehven bırakıldığı, teklif bedeli yazılı olmayan söz konusu teklif mektubunun, teklif mektubunun asli unsurlarından biri olan “teklif bedeli” içermemesi sebebiyle geçerli bir teklif mektubu niteliği kazanmadığı, dolayısıyla tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak haklarında yasaklamaya ilişkin hükümlerin uygulanmasının mevzuata aykırı olduğu” şeklinde dile getirilen iddiasına ilişkin olarak, Kurul çoğunluğunca, başvuru sahibinin teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılarak anılan istekli hakkında ihalelere katılmaktan yasaklama işleminin başlatılmasında idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olduğu hususlarına yönelik “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.
Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesindeki iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;
Başvuru sahibinin iddialarının, “söz konusu fiilin ihale komisyonunun tereddüde düşmesine sebebiyet verebileceği ve 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde yer alan saydamlık ve güvenilirlik ilkelerini zedeleyen bir davranış olarak nitelendirilebileceği anlaşılmıştır. Dolayısıyla anılan isteklinin söz konusu fiilinin 4734 sayılı Kanunun 17 inci maddesinin (b) bendinde yer alan; “ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak” fiili kapsamında bulunduğu sonucuna varılmıştır.” şeklindeki gerekçeye dayanılarak idarece reddedildiği anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde,
Teklif, “Bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde isteklinin idareye sunduğu fiyat teklifi ile değerlendirmeye esas belge ve/veya bilgileri ifade eder.” şeklinde tanımlanmış olup,
Diğer yandan, konu ile ilgili olarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Başvuru ve teklif mektuplarının şekli” başlıklı 53’üncü maddesinin ikinci fıkrasında ise,
“………
(2) Teklif mektubunun aşağıdaki şartları taşıması zorunludur:
a) Yazılı olması.
b) İhale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi.
c) Teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması.
ç) Üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması.
d) Türk vatandaşı gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, Türkiye’de faaliyet gösteren tüzel kişilerin vergi kimlik numarasının belirtilmesi.
e) Ad ve soyadı veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması.
…
(5) Teklif mektuplarının şekil ve içerik bakımından yukarıda belirtilen niteliklere ve teklif mektubu standart formuna uygun olmaması teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edilir. Taşıması zorunlu hususlardan herhangi birini taşımayan teklif mektuplarının değiştirilmesi, düzeltilmesi veya eksikliklerinin giderilmesi gibi yollara başvurulamaz. Teklif mektubu usulüne uygun olmayan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü yer almaktadır.
Yukarıda aktarılan Kanun ve yönetmelik hükümlerine göre, bir teklif mektubunda, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması ve teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması hususlarının iki zorunlu koşul olarak belirlendiği, bu iki zorunlu koşulu içermeyen tekliflerin ihale mevzuatı açısından teklif olarak değerlendirilemeyeceği anlaşılmaktadır.
Bu kapsamda, başvuru sahibi olan Çağatay Yıldız Inş. Tar. ve Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklif zarfı kapsamında sunduğu 2 adet teklif mektubu karşılaştırmalı olarak incelendiğinde,
Teklif mektuplarından birinin, anılan isteklinin teklif vermeye tayin edilmiş yetkili kişi tarafından ıslak imzalı ve kaşeli olduğu, teklif mektubunda, “idarenin adı, ihale kayıt numarası, ihalenin adı, teklif sahibinin ticaret unvanı, vergi kimlik numarası, tebligat adresi, telefon ve faks numarası” bölümlerinin doldurulduğu ve teklif mektubunda toplam teklifin bedelinin “194.400,00 TL” olarak belirtildiği,
Diğer teklif mektubunda ise, “idarenin adı, ihale kayıt numarası, ihalenin adı, teklif sahibinin ticaret unvanı, vergi kimlik numarası, tebligat adresi, telefon ve faks numarası” bölümleri doldurulmuş olmakla birlikte, söz konusu mektupta teklif fiyatın bulunmadığı ve şirket kaşesi ile kaşelenmediği tespit edilmiştir.
Dolayısıyla, mevzuatın tanımladığı şekilde, teklif mektubunda zorunlu olması gereken fiyat bilgisi ve ıslak imza bilgisi dışında, diğer bütün bilgilerin yer aldığı iki adet götürü bedel teklif mektubundan, bir tanesinin üzerinde teklif edilen fiyat ve imzanın bulunduğu, diğerinin üzerinde ise, teklif edilen fiyat ve imza bilgilerinin bulunmadığı bu durumda, fiyat bilgisi ve şirketi temsil ve ilzama yetkili kişinin ıslak imzasının bulunmadığı belgenin, mevzuatın tanımladığı şekilde zorunlu unsurları içeren teklif mektubu vasfına haiz olmadığı, 4734 sayılı Kanunun “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesindeki teklif tanımından hareketle, teklifin esas unsurunun teklif bedeli olduğu, bundan dolayı teklif bedeli içermeyen ve imzasız olan teklif mektubunun, teklif mektubu niteliği kazanmadığı ve teklif mektubunun bu şeklinin, ihale kararını etkileyecek somut bir husus olmadığı değerlendirilmiştir. Bununla birlikte, ihale yapan bazı idarelerin, isteklilere verilen ihale dokümanında yer alan belgelerin isteklilerce teklif dosyası kapsamında idareye geri verilmesini istediği bilinmektedir. Bu nedenle, söz konusu istekli tarafından ihale dokümanı içerisinde verilen teklif mektubuna ilişkin standart formun idare tarafından verilen forma uygun teklif mektubu verildiğini tevsik etmek amacıyla idareye geri verilmiş olabileceği düşünülmektedir.
Açıklanan nedenlerle, başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak, başvuru sahibinin teklif zarfında, bir adedi teklif bedeli doldurulmuş ve yetkili kişi tarafından imzalanmış olan, bir adedi de, teklif bedeli kısmı boş bırakılmış ve yetkili kişi tarafından imzalanmamış olan iki adet teklif mektubu sunulmasının yukarıda aktarılan gerekçelere göre 4734 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin (b) bendi kapsamında değerlendirilemeyeceği, bu nedenle, başvuru sahibinin teklifinin geçerli teklif olarak değerlendirilmesi gerektiği hususlarında “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyoruz. (¤¤)