(4734 S. K. m. 37, 38, 54, 55, 56, 65) (Kamu İhale Genel Tebliği m. 78, 79)
Toplantı No: 2014/008
Gündem No: 1
Karar Tarihi: 27.01.2014
Karar No: 2014/UH.III-490
Şikayetçi: Gürfem Temizlik Yemek Gıda Bilgisayar Ve Yazılım Hizmetleri İnşaat San. Tic. Ltd. Şti., A.MUMCU MAH. SUBAŞI KURBU SOK. NO:6 KAT:1 ERZURUM
İhaleyi Yapan Daire: Tokat Belediye Başkanlığı, Yeni Mahalle Gültekin Topçam Caddesi Otogar Karşısı No:7 Tokat 60100 TOKAT
Başvuru Tarih ve Sayısı: 31.12.2013 / 41734
Başvuruya Konu İhale: 2013/153280 İhale Kayıt Numaralı "Su Sayacı Endeks Okuma Hizmet Alım İşi" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: Tokat Belediye Başkanlığı Su İşleri Müdürlüğü tarafından 25.11.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Su Sayacı Endeks Okuma Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Gürfem Temizlik Yemek Gıda Bilgisayar ve Yazılım Hizmetleri İnşaat San. Tic. Ltd. Şti.nin 10.12.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.12.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 31.12.2013 tarih ve 41734 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.12.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2013/5055 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
Karar: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Tokat Belediye Başkanlığı Su İşleri Müdürlüğü tarafından “Su Sayacı Endeks Okuma Hizmet Alımı İşi” ihalesinin 25.11.2013 tarihinde yapıldığı, söz konusu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin karara bağlandığı, İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde teklif fiyata dâhil edilecek giderlerin, ayrıca Teknik Şartname’de ihtiyaç duyulan malzeme listesinin belirtildiği, ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet ihalelerinde kâr hariç yaklaşık maliyetin altındaki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak belirlenerek, bu isteklilerden teklifin önemli bileşenleri için açıklama sunmalarının istenmesi gerektiğinin belirtildiği, bu konuda Kamu İhale Kurulu'nun emsal kararlarının bulunduğu iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden ihale konusu işin, Tokat Belediye Başkanlığı adına tahmini 45.000 (22500 x 2 ay) adet su abonelerinin sayaç endekslerinin ikişer aylık dönemler halinde 15 işçi personel ile okunması, el bilgisayarları (endeksör) ile tahakkuklarının yapılması ve ihbarnamelerin abonelere dağıtılması, idarece belirlenen abonelerin suyunun kesilmesi ve gerektiğinde açılması, yasa, mevzuat ve yönetmeliklerde tariflendiği şekilde atık su deşarjı yapan kişi ve kuruluşların tespiti ile bunlara bağlı hizmetlerin 30.09.2014tarihine kadar yapılması işi olduğu, birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihaleye çıkıldığı belirlenmiştir.
Şikâyet konusu husus ile ilgili olarak idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında, ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen isteklinin İdari ve Teknik Şartname’de belirtilen gider kalemlerini ve işe ait % 3 sözleşme giderlerini karşıladığı belirlendiğinden, ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmamasına karar verildiği ifade edilerek başvuru reddedilmiştir.
İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1.işin ihale ve sözleşme aşamasında ve yürütülmesi sırasında oluşacak her türlü ulaşım, vergi, resim, harç vb. giderler ile işe ait teknik şartnamede belirtilmiş tüm giderler teklif fiyata dahil edilecektir.
25.2.25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3.Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:
Toplam 15 adet personel çalıştırılacak olup, Yürürlükte olan asgari ücrete (asgari ücretin artırılması halinde yeni asgari ücret dikkate alınır) net olarak ilave edilecek İlköğretim mezunlarına %35, Lise mezunlarına %35 ve Yüksekokul Mezunlarına %35 fazlası ile bulunan rakam maaş olarak verilecektir.
25.3.2. Bu madde boş bırakılmıştır.
25.3.3. Malzeme giderleri:
İşe ait Teknik şartnamede belirtilmiştir.
25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.
25.4.Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. %2” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 56’ncı maddesinde, “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.
46.1.1. Resmi Gazete Sayısı: 28751, Resmi Gazete Tarihi 31.08.2013, Karar Sayısı: 2013/5215 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre ihale edilen hizmet alımlarında uygulanacak fiyat farkına ilişkin esaslara uygun olarak asgari ücret fiyat farkı hesaplanacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.
Teknik Şartname’nin “Tekliflerin fiyatlandırması ve fiyat farkı uygulaması” başlığı altında, “5.3.El terminallerinin bütün giderleri yükleniciye aittir. Kesme bağlama işlemlerinde kullanılacak; Mühür, tel,
Pense, İngiliz anahtarı vs. malzemeler yükleniciye aittir. Malzeme bittiğinde yüklenici temin etmek zorundadır.
…
7.2.İhale konusu iş ile ilgili bütün giderler ve sarf malzemeleri müteahhide aittir. Ayrıca bir bedel ödenmeyecektir.” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Anılan Hizmet İşi İçin İhtiyaç Duyulan ve Yüklenici Tarafından İhtiyaç Duyulan Personel Listesi” başlıklı 22’nci maddesinde,
“İHTİYAÇ DUYULAN PERSONEL LİSTESİ
Tahakkuk yapma ve ihbarname dağıtımı için asgari (en az lise mezunu): 7 adet
İşlerin yönetimi konusunda bilgisayar kullanabilen ve yöneticilik yapabilecek asgari (en az yüksekokul mezunu) personel: 1 adet
Açma-Kapama ve sayaç sökme-takma işi için su tesisatında tecrübeli asgari (en az ilköğretim mezunu): 6 adet
Bilgisayar İşletmeni (en az yüksekokul mezunu) 1 adet, toplam 15 adet personel
İHTİYAÇ DUYULAN MALZEME LİSTESİ
Yüklenici sayaç okuma, su kesme-açma ve sayaç sökme takma hizmetlerinin daha etkin olması amacıyla16 adet hatlı cep telefonu hizmete hazır bulunduracaktır. Tüm giderleri yükleniciye aittir.
Telefonlar iş bitiminde yükleniciye geri iade edilecektir.
Bu hizmet işinde kullanılmak üzere her türlü kırtasiye ile açma kapama ve sökme takma işlerinde kullanılacak her türlü araç ve gereçler (anahtar, pil, el lambası, mühür, aparat, pense, su anahtarı v.s.)
Yukarıda bahsi geçen personel ve kullanılacak malzemeler İşe ait Teknik şartnameye uygun olarak yüklenici tarafından temin edilecek olup tüm bu işlemlere ait giderler teklif birim fiyata dâhil edilerek
teklif verilecektir.” düzenlemesi bulunmaktadır.
İhaleye ilişkin birim fiyat teklif cetvelinin ise,
“
BİRİM FİYAT TEKLİF CETVELİ(1)
İhale kayıt numarası: 2013/153280
A B
Miktarı
Sıra İş Kaleminin Adı İşçi Teklif Edilen
No ve Kısa Açıklaması Birimi sayısı Ay/gün/saat Birim Fiyat Tutarı
1 DÜZ İŞÇİ (9 ay sürede 15
işçi ile Endeks okuma
hizmeti) AY 15 9
TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)
” şeklinde olduğu belirlenmiştir.
İdari Şartname’nin yukarıda belirtilen düzenlemeleri doğrultusunda KİK işçilik modülü üzerinden yapılan hesaplama neticesinde söz konusu ihalede % 3 sözleşme ve genel giderler dâhil toplam asgari işçilik maliyeti 234.898,65 TL olarak hesaplanmıştır.
Bahse konu ihaleye ilişkin ihale onay belgesi ve eki yaklaşık maliyet cetveli incelendiğinde, yaklaşık maliyetin asgari işçilik ücret hesaplaması ve Teknik Şartname’de belirtilen diğer giderler için işçilik maliyetinin belli bir yüzdesinin (%2) alınarak toplam 263.556,29TL olarak hesaplandığı görülmüş olup, yaklaşık maliyet cetvelinde hesaplanan asgari işçilik maliyetinin % 10’u oranında kâr bedelinin hesaplandığı, diğer giderlere bir kâr oranının eklenmediği belirlenmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü bulunmaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dâhil olacak giderler” başlığı altında “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.
78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir.” açıklaması,
Anılan Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde ise “79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dâhil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması yer almaktadır.
Söz konusu ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın sonuçlandırıldığı görülmüştür.
Şikâyet konusu ihale personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet ihalesi olup, yukarıda belirtilen Tebliğ açıklamaları uyarınca kâr hariç yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmemesi gerekmektedir. Yaklaşık maliyet icmalinde idarece öngörülen kâr hariç yaklaşık maliyetin 240.066,425 TL olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla söz konusu ihalede kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif verdiği belirlenen Sivas Gencay Tem. Kimya Orman Kor. Boyama Tic. ve San. Ltd. Şti. ve Gürfem Temizlik Yemek Gıda Bilgisayar ve Yazılım Hizmetleri İnşaat San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif olarak belirlenerek, anılan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Ayrıca başvuru konusu ihalede 20.12.2013 tarihinde ihale üzerinde bırakılan istekli ile sözleşme imzalandığı görülmektedir.
Konuyla ilgili olarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinin beşinci fıkrasında “İdareye şikâyet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan veya itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması halinde ise Kurum tarafından nihai karar verilmeden sözleşme imzalanamaz.” hükmü ile,
Aynı Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinin üçüncü fıkrasında “Kanunda belirtilen sürelere ve usule uyulmadan sözleşme imzalanmış olması veya itirazen şikâyet başvurusundan feragat edilmesi itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesine ve 54 üncü maddede sayılan kararlardan birinin alınmasına engel teşkil etmez.” hükmü yer almaktadır.
Başvuruya konu ihalede, idarece 18.12.2013 tarihli işlemle, başvuru sahibinin şikâyetinin reddine karar verilmiş olup, bu karar 23.12.3013 tarihinde başvuru sahibi istekliye tebliğ edilmiştir. Anılan Kanun hükmüne göre, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden sözleşmenin imzalanamayacağı açıktır. Kuruma yapılacak itirazen şikâyet başvurusu için öngörülen on günlük süre beklenilmeden ihale üzerinde bırakılan istekli ile 20.12.2013 tarihinde sözleşme imzalandığı tespit edildiğinden, sözleşmenin 4734 sayılı Kanun’un 55’inci maddesine aykırı olarak imzalandığı anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, söz konusu ihalede kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif verdiği belirlenen Sivas Gencay Tem. Kimya Orman Kor. Boyama Tic. ve San. Ltd. Şti. ile Gürfem Temizlik Yemek Gıda Bilgisayar ve Yazılım Hizmetleri İnşaat San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif olarak belirlenerek, anılan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)