(4734 S. K. m. 37, 54, 65) (Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 59) (Kamu İhale Genel Tebliği m. 79)
Toplantı No: 2014/006
Gündem No: 28
Karar Tarihi: 20.01.2014
Karar No: 2014/UH.I-379
Şikayetçi: Ergan Organizasyon İletişim Turizm Ve Taşımacılık Tic. Ltd. Şti., İNÖNÜ MAH. MERKEZ ÇARŞISI SOK. 6 NO : 6 ERZİNCAN
İhaleyi Yapan Daire: Erzincan Kapalı Ve Açık Ceza İnfaz Kurumu Adalet Bakanlığı Müsteşarlık, Karayazı Mevkii Organize Sanayii Bölgesi Karsısı Kapalı Ve Açık Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü 24000 ERZİNCAN
Başvuru Tarih ve Sayısı: 27.12.2013/41323
Başvuruya Konu İhale: 2013/177755 İhale Kayıt Numaralı "Kapalı Ve Açık Ceza İnfaz Kurumuna Personel Servis Kiralama" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
Erzincan Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü tarafından 09.12.2013tarihinde pazarlık usulü ile yapılan “Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumuna Personel Servis KiralamaHizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Ergan Organizasyon İletişim Turizm Ve Taşımacılık Tic. Ltd. Şti.nin 16.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.12.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.12.2013tarih ve 41323sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.12.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2013/4984sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
Karar: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu, karsız yaklaşık maliyetin altındaki tekliflerin sorgulanması gerektiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği fiyat ile işi yapamayacağı iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
İhale konusu iş, “Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumuna Personel Servis Kiralama Hizmeti” olup, birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihale gerçekleştirilmiştir. Birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki gibi düzenlenmiştir:
A1
B2
Sıra No
İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6
Birimi
Miktarı
Teklif Edilen4Birim Fiyat
Tutarı
1
GEÇİT TOKİ -CEZA İNFAZ KURUMU YOLCU TAŞIMA (VARDİYA SERVİSİ) (25 KİŞİLİK)
AY
12
2
GEÇİT TOKİ- CEZA İNFAZ KURUMU YOLCU TAŞIMA (GÜNDÜZ PERSONEL SERVİSİ) (45 KİŞİLİK TEK ARAÇ VEYA 25 KİŞİLİK İKİ ARAÇ)
AY
12
TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)
İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde teklif fiyata dahil giderlere ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmamıştır.
Teknik Şartname’nin giriş paragrafında, “Yüklenici; Erzincan Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü’nde çalışan personelin taşınması hizmetinin yapılmasıdır. Servis hizmeti 2 sabah ve 2 akşam olmak üzere 4 seferdir. Personel taşımak için sürücülü akaryakıt dahil tüm giderleri (vergi, sigorta, bakım, onarım v.b.) firma tarafından karşılanmak üzere en az 2 adet taşıt aracı temin edilecektir.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.
İhale komisyonu kararından ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’nci maddesinde,“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b)Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.) İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmüne ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde, “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
(2) İhale komisyonu;
a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen işin özgünlüğü,
hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.
(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.
(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.”düzenlemesine yer verilmiştir.
Yukarıda anılan hükümler uyarınca hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekmektedir. Bu konuda Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde,“79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.
79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.”şeklinde açıklama yer almaktadır.
İncelenen personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalesinde yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemeleri ve istikrar kazanmış Kamu İhale Kurulu kararları uyarınca, kârsız yaklaşık maliyetin altındaki tekliflere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekmektedir.
İdarenin yaklaşık maliyet hesabında yüklenici kârı öngörmediği tespit edilmiştir.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’ncu maddesinin 3’üncü fıkrasında“Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. (Ek 16/7/2011-27996 R.G./1. md.) Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.” hükmü öngörülmüştür.
Anılan hüküm uyarınca yüklenici kârı %20 oranını geçemeyeceğinden idarece kâr oranı belirlenmemiş ihale konusu iş için %20 oranında kârın yaklaşık maliyetten düşülmesi suretiyle bulunacak kârsız yaklaşık maliyet tutarının altındaki tekliflere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekmektedir.
İhale konusu işin kârsız yaklaşık maliyet tutarı; (134.200,00/1,20=) 111.833,33 TL’dir. İhalede sunulan geçerli tekliflerden kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında olan teklifler aşağıdaki gibidir:
BÜNYAMİN SESER
84.840,00
İhale üzerinde bırakılan
RAHMİ GÜRGAN
93.600,00
Ekonomik Açıdan En Avantajlı 2. Teklif
ÇAYIRLI ÖZ ERZİNCANLILAR NAKLİYAT TAAHHÜT PETROL TİCARET VE SANAYİ LİMİTED ŞİRKETİ
105.000,00
Geçerli teklif
ERGAN ORGANİZASYON İLETİŞİM TURİZM VE TAŞIMACILIK TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ (Başvuru Sahibi)
109.800,00
Geçerli teklif
CAN YALÇIN TUR SEYAHAT TURİZM TAŞIMACILIK NAKLİYAT SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ
110.880,00
Geçerli teklif
İhalede sunulan tekliflerden 5 adet geçerli teklifin kârsız yaklaşık maliyetin altında olduğu belirlenmiş olup aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata uyarlık bulunmadığı ve iddianın yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, karsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif sunan 5 geçerli teklif sahibi istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)