(4734 S. K. m. 54, 65)
Toplantı No: 2016/008
Gündem No: 53
Karar Tarihi: 28.01.2016
Karar No: 2016/UH.II-304
Şikayetçi: Barla Peyzaj Temizlik İnşaat Oto Kiralama Nakliyat Gıda Turizm Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi
İhaleyi Yapan Daire: Mezitli Belediye Başkanlığı
Başvuru Tarih ve Sayısı: 12.01.2016 / 1824
Başvuruya Konu İhale: 2015/160357 İhale Kayıt Numaralı "01/01/2016-31/12/2018 Dönemi İçerisinde Çöp Toplama Ve Nakli İle Genel Temizilik Hizmet Alımı" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
Karar:
TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:
Başkan: Mahmut GÜRSES
Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Dr. Mehmet AKSOY
BAŞVURU SAHİBİ: Barla Peyzaj Temizlik İnşaat Oto Kiralama Nakliyat Gıda Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,
Huzurevleri Mah. 77155 Sokak No: 6 Necmiye Hanım Apt. Kat: 1 D: 1 Çukurova/ADANA
İHALEYİ YAPAN İDARE: Mezitli Belediye Başkanlığı,
Viranşehir Mahallesi Gazi Mustafa Kemal Bulvarı No: 707 Mezitli/MERSİN
BAŞVURUYA KONU İHALE: 2015/160357 İhale Kayıt Numaralı “01/01/2016-31/12/2018 Dönemi İçerisinde Çöp Toplama ve Nakli İle Genel Temizlik Hizmet Alımı” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Mezitli Belediye Başkanlığı tarafından 18.12.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “01/01/2016-31/12/2018 Dönemi İçerisinde Çöp Toplama ve Nakli İle Genel Temizlik Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Barla Peyzaj Temizlik İnşaat Oto Kiralama Nakliyat Gıda Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 06.01.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.01.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.01.2016 tarih ve 1824 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.01.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2016/128 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) İhale üzerinde bırakılan istekliye ait aşırı düşük teklif açıklamasında, araç giderlerine ilişkin olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığına ait makine analizi formülünün kullanılmadığı, söz konusu formülün kullanılması durumunda sunulan teklifin üzerinde bir maliyet oluşacağı,
2) Üçüncü kişilerden fiyat teklifi almak suretiyle yapılan açıklamalarda, fiyat teklifi veren firmanın teklife konu alanda faaliyet göstermesinin zorunlu olduğu, bununla birlikte fiyat teklifi sunulan araçların kendi bünyesinde yer aldığına dair demirbaş veya amortisman defteri, araç ruhsatları gibi belgelerin teklif ekinde yer alması gerektiği, diğer yandan fiyat teklifinin teklif vermeye yetkili kişilerce imzalanması ve buna ilişkin belgelerin de teklif ekinde bulunması gerektiği, herhangi bir firma tarafından verilen tamir, bakım, onarım, yedek parça, lastik, yağ vs. giderlerini tevsik edici belgenin aşırı düşük teklif sorgusunda kabul edilmesinin mevzuat gereği mümkün olmadığı,
3) Kendi malı olma şartı getirilen araçlara ilişkin olarak demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olan bedel üzerinden amortisman ve diğer giderlerin hesaplanarak açıklama yapılması ve kendi aracına ilişkin bu giderlerin tevsik edilmesi gerekirken, söz konusu araçlar için fiyat teklifi almak suretiyle açıklama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu,
4) Araçların tamir, bakım, onarım, yedek parça, lastik vs. giderlerinin yetkili servis ve satış bayiinden alınan fiyat teklifi ile tevsik edilebileceği, ancak söz konusu durumda hangi marka araç beyan edilmişse o marka tarafından yetkilendirilen servis veya satış bayisi tarafından fiyat teklifi verilebileceği, aksi durumda yetkisi olmadığından fiyat teklifi vermesinin mümkün olmadığı, bu bağlamda aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan bakım-onarım giderine ilişkin sunulan fiyat teklifinin markaları beyan edilen araçlara mı ait olduğunun tekrardan incelenmesi gerektiği,
5) Araç takip sistemi giderlerinin ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından maliyet bileşenlerine dâhil edilip edilmediği hususunun tekrar incelenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
Başvuru sahibinin 1, 2, 3, 4 ve 5’inci iddialarına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1.Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir.
…
78.30.Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif bedelleri varsa yüklenici karı ile aşağıdaki bileşenlerden oluşur:
a) Asgari İşçilik Maliyeti: İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil), nakdi yemek ve yol bedeli gibi prime esas kazancın hesabında esas alınan işçiliğe bağlı diğer ödemeler ve işveren sigorta primlerinin toplam tutarı asgari işçilik maliyetini oluşturur…” açıklamaları,
Anılan Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.
79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir…” açıklamaları yer almaktadır.
Anılan Kanun’da, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme neticesinde teklif fiyatı sınır değerin altında kalan isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmesi ve bu teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerle ilgili yazılı açıklama istenilmesinin hüküm altına alındığı,
Diğer yandan, bahsi geçen Tebliğ açıklamaları uyarınca, bir işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak nitelendirilebilmesi için, ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlenmesi, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanılması ve yaklaşık maliyetin %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dâhil işçilik giderinden oluşması gerektiği,
Bununla birlikte, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak belirtilmekle birlikte, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değerin yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmek suretiyle hesaplandığı,
Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında ise, söz konusu tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu anlaşılmıştır.
İnceleme konusu işe ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde, söz konusu işin 210 personel ve 40 araç ile 36 ay süreli çöp toplama ve nakli ile genel temizlik hizmet alımı işi olduğunun belirtildiği, aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinin anılan Kanun hükmüyle aynı doğrultuda olduğu görülmüştür.
İdarece gönderilen ihale işlem dosyası incelendiğinde, başvuru konusu ihalenin 18.12.2015 tarihinde gerçekleştirildiği, söz konusu ihaleye iki isteklinin katıldığı, 18.12.2015 tarihli ihale komisyonu ara kararında kârsız yaklaşık maliyetin 27.641.981,70 TL (sınır değer) olarak belirtildiği, iki isteklinin teklif fiyatının söz konusu kârsız yaklaşık maliyetin altında olması sebebiyle aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiği, bahsi geçen ara kararda başvuru sahibinin teklifinde yer alan 23, 24 ve 25 nolu kalemler ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin tekliflinde yer alan tüm araç kalemleri için aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına karar verildiği,
Bunun üzerine, 18.12.2015 tarihli yazılar ile iki istekliden aşırı düşük teklif açıklaması talebinde bulunulduğu, ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen yazıda “…alınan ara karar ile teklifinizdeki tüm araç kalemleri için aşırı düşük teklif sorgusu yapılması kararı alınmış olup…” ifadelerinin yer aldığı, başvuru sahibine gönderilen aynı tarihli yazıda ise “…alınan ara karar ile teklifinizdeki 23, 24 ve 26. kalemler için aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması kararı alınmış olup…” hususlarına yer verildiği,
Söz konusu yazılar üzerine iki istekli tarafından da aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulduğu, 28.12.2015 tarihli ihale komisyonu kararından anılan istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece yapılan değerlendirme neticesinde uygun görüldüğü, netice itibariyle 22.629.392,20 TL teklif bedeli ile Çağrı Temz. İnş. Med. Oto. Gıda Tek. Dek. Tur. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, 27.552.120,00 TL teklif bedeli ile başvuru sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği tespit edilmiştir.
Öte yandan, idarece hesaplanan yaklaşık maliyet hesap cetveline bakıldığında, kâr hariç yaklaşık maliyet toplam tutarının 31.894.714,86 TL olduğu, şikâyete konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olarak nitelendirilebilmesi için, anılan Tebliğ maddesi uyarınca söz konusu yaklaşık maliyet tutarının %70’lik kısmının (31.894.714,86 TL*0,7 = 22.326.300,40 TL) işçilik giderinden oluşması gerektiği, ancak bahsi geçen yaklaşık maliyet hesabında işçilik maliyetinin (yemek bedeli ve ikramiye ödemesi dâhil) 19,107.676,36 TL olduğunun görüldüğü, dolayısıyla söz konusu işçilik giderlerinin yaklaşık maliyetin %70’lik kısmını oluşturmadığı anlaşılmıştır.
Bu bağlamda, başvuru konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı ihalesi olmadığı anlaşıldığından, sınır değer hesabının kârsız yaklaşık maliyet olarak değil, yaklaşık maliyet tutarının 1,30 sayısına bölünmek suretiyle yapılması zorunluluğunun doğduğu,
Bu doğrultuda, söz konusu hesaplamaya göre sınır değerin 24.534.396,05 TL (31.894.714,86 TL / 1,30 = 24.534.396,05 TL) olduğunun görüldüğü, dolayısıyla 22.629.392,20 TL teklif bedeli ile sadece Çağrı Temz. İnş. Med. Oto. Gıda Tek. Dek. Tur. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin sınır değerin altında bir teklif olarak değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Bununla birlikte, idarece anılan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif açıklaması talebine ilişkin yazıda, tüm araç kalemlerinin sorgulamaya tabi olacağı belirtilmekle birlikte, araçlarla ilgili açıklanması istenen önemli teklif bileşenlerine yönelik bir belirleme yapılmadığı görülmüştür.
Yukarıda aktarılan hususlar bir arada değerlendirildiğinde, teklif bedeli sınır değerin altında kalan ihale üzerinde bırakılan istekliden, idarece teklifte önemli olan bileşenler belirlenmek suretiyle yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Çağrı Temz. İnş. Med. Oto. Gıda Tek. Dek. Tur. Taah. Ticaret ve San. Ltd. Şti.nin idarece teklifte önemli olan bileşenler belirlenerek yeniden aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)