(4734 S. K. m. 54, 65) (4925 S. K. m. 5) (4857 S. K. m. 47) (Karayolu Taşıma Yönetmeliği m. 6, 11) (İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik m. 25)
Toplantı No: 2009/013
Gündem No: 45
Karar Tarihi: 16.02.2009
Karar No: 2009/UH.II-825
Şikayetçi:
Bekard Gıda Taşımacılık İnşaat Temizlik San. ve Tic. Ltd. Şti., Turgut Özal Bulvarı Pik Dökümcüler San. Sitesi A1 Blok No:5 İkitelli / İSTANBUL
İhaleyi yapan idare:
Niksar Belediye Başkanlığı, Cepnibey Mah. F.S.M. Cad. No: 200 Niksar Niksar / TOKAT
Başvuru tarih ve sayısı:
05.01.2009 / 178
Başvuruya konu ihale:
2008/173412 İhale Kayıt Numaralı "İlçe Temizliği Yapılması Himet Alımı" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
11.02.2009 tarih ve II.H.00.47.0167/2009-05E sayılı İddiaların İncelenmesi Esas Raporunda;
Niksar Belediye Başkanlığı tarafından 15.12.2008 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “İlçe Temizliği Yapılması Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Bekard Gıda Taşımacılık İnşaat Temizlik San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 17.12.2008 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 24.12.2008 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 05.01.2009 tarih ve 178 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.01.2009 tarihli dilekçe ile şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;
Tespit edilen mevzuata aykırılıkların değerlendirilerek gereği yapılmak üzere ihaleyi yapan idarenin bağlı bulunduğu İçişleri Bakanlığına bildirilmesine,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
İddiaların İncelenmesi Esas Raporu ve ekleri incelendi:
Şikayet dilekçesinde özetle;
1) İdari şartnamenin 7.3.3 üncü maddesinde; “…4925 sayılı Karayolları Taşıma Kanunu gereği Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğü tarafından verilen yetki belgelerinden herhangi birinin (C2, K1, K2, L1, L2, R1, R2 vb. gibi) aslı veya noter tasdikli sureti.” düzenlemesine yer verildiği, söz konusu düzenlemede yetki belgelerinin isimleri dışında benzeri belgeler denilerek istenilen belgelerin belirsiz bırakıldığı, ayrıca, ihale konusu işin yürütülmesi sırasında gerekli olan yetki belgelerinin ihaleye katılım aşamasında istenilmesinin mevzuata uygun olmadığı,
2) İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı işi olmamasına rağmen, idari şartnamenin 26 ncı maddesinde, ihale konusu işte istihdam edilecek asgari personel sayısına ilişkin belirleme yapıldığı, ödenecek ücretlerin farklı gruplara ayrıldığı, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde personel çalıştırılacağının belirtildiği, bu nedenle, 4857 sayılı İş Kanunun 47 nci maddesi uyarınca, tatil günlerinde çalışan personele ödenecek ilave ücretin hesaplanması amacına yönelik olarak, vardiya programına göre, bu günlerde çalışacak personel sayısının farklı ücret grupları da dikkate alınarak her bir gün için ayrı ayrı veya genel tatil günlerinde çalışılacak toplam gün sayısının belirtilmesi gerektiği,
3) Teknik şartnamenin “Genel Esaslar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “…Çöp toplama araçları şehrin tüm çöplerini toplayacak şekilde çalışacaktır. Bu yüzden saat sınırlaması olmayacaktır. Süpürge araçları ise en fazla günde 7,5 saat çalışacaktır. Tıbbi atık aracı gibi araçlar işin gereği kadar çalışacaktır. Resmi ve dini bayramlarda dahi çalışma devam edecek iş aksamayacaktır. İşçilerin bayram izinleri işin gereği olarak vardiyalı olarak verilecek işin aksamasına müsaade edilmeyecektir.”düzenlemesine yer verildiği, ayrıca toplanacak çöplerin nereye döküleceği ve döküm mesafesinin belirtilmediği, bu düzenleme ile araçların yapacağı mesafe, çalışacağı saatlerin belirsiz bırakıldığı, işin gerektirdiği ifadesi kullanılarak isteklilerin sağlıklı teklif hazırlanmasının engellendiği,
İddialarına yer verilmiştir.
Kurulun 26.01.2009 tarih ve 2009/AKH.II-49.1 sayılı kararı ile, iddiaların incelenmesine geçilmesine karar verilmesi üzerine, iddialar ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1) Başvuru sahibinin birinci iddiasına ilişkin olarak:
İdari şartnamenin “Kalite ve standarda ilişkin belgeler” başlıklı 7.3.3 üncü maddesinde, ihaleye katılacak olan isteklilerden, 4925 sayılı Karayolları Taşıma Kanunu gereği KUGM tarafından verilen yetki belgelerinden herhangi birinin (C2, K1, K2, L1, L2, R1, R2 vb. gibi) aslı veya noter tasdikli sureti istenilmiştir.
4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununun 5 inci maddesi ve Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 6 ncı maddesi uyarınca karayolu ile yapılacak taşıma işlerinde yetki belgesi alınması zorunludur. Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 11 inci maddesinde yetki belgesi türleri belirtilmiştir. İdare tarafından idari şartname ile yapılan düzenlemede yukarıda sayılan yetki belgeleri dışında benzeri ifadesi kullanılarak, ihale konusu işin yerine getirilmesine uygun olan ve yukarıda belirtilen yetki belgeleri dışında sunulan yetki belgelerinin de kabul edileceği ifade edilmiştir. Bu nedenle, idarece yapılan düzenlemenin isteklileri tereddüde düşürecek nitelikte olmadığı anlaşılmaktadır. Diğer taraftan, ihale konusu işin niteliği dikkate alındığında söz konusu belgelerin ihaleye katılım aşamasında istenilmesinde herhangi bir sakınca bulunmamaktadır.
Bu nedenle, başvuru sahibinin iddiaları uygun bulunmamıştır.
2) Başvuru sahibinin ikinci iddiasına ilişkin olarak:
İhale dokümanında, ihale konusu işin 31 adet vasıfsız işçi, 8 adet şoför, 1 adet sorumlu müdür ve 3 adet şef olmak üzere toplam 43 personel ile yürütüleceği, vasıfsız personellere asgari ücret, şoföre asgari ücretin %20 fazlası, şefe asgari ücretin %25 fazlası, müdüre asgari ücretin %100 fazlası ödeneceği, resmi ve dini bayramlarda çalışmanın devam edeceği, ayrıca birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde farklı ücret gruplarının ayrı bir iş kalemi olarak belirtildiği görülmüştür.
Bununla birlikte, idare tarafından resmi ve dini bayram günlerinde çalışma devam edileceği belirtilmiş olmasına rağmen, çalışacak olan personel sayısı ihale dokümanında belirtilmemiştir.
Kamu İhale Genel Tebliğinin Birinci Bölümünün XIII ncü maddesinin; “Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Teklif Fiyata Dahil Masraflar” başlıklı (G) alt maddesinde; “1.Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetler olarak kabul edilecektir. Bu çerçevede malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir…. 16. İşin niteliği gereği resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanunun 47 nci maddesi uyarınca belirlenecek ücretin hesaplanabilmesi açısından çalışılacak gün ve personel sayısı ihale dokümanında belirtilecektir.” açıklamalarına yer verilmiştir.
Resmi ve dini bayramlarda çalışmanın devam edecek olması nedeniyle, bu günlerde yapılacak olan çalışma bir maliyet oluşturmaktadır. Her ne kadar ihale konusu iş anılan Tebliğ hükmü uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecek ise de, idare tarafından iş kalemleri belirlenirken, farklı ücret gruplarında çalışacak personellere ödenecek ücretlerin her birinin ayrı bir iş kalemi olarak belirlenmiş olması, resmi ve dini bayram günlerinde yapılacak çalışmalar için ödenecek ücretlerinde ayrı bir iş kalemi olarak belirlenmesi sonucunu doğurmuştur. Bu nedenle, farklı ücret grupları içeren personellere ilişkin, çalışılacak gün ve personel sayısının ihale dokümanında belirtilmesi, ayrıca, birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde bu maliyet kalemlerinin her birinin ayrı bir iş kalemi olarak belirlenmesi gerekmektedir.
Sonuç olarak, incelenen ihalede, resmi ve dini bayram günlerinde çalışılacak gün ve personel sayısının ihale dokümanında belirtilmesi gerektiğinden, başvuru sahibinin iddiası uygun bulunmuştur.
3) Başvuru sahibinin üçüncü iddiasına ilişkin olarak:
Teknik şartnamenin “İhalenin konusu” başlıklı 1 inci maddesinde; “Niksar İlçesi Merkezi içindeki tüm mahalleler ile okullar, resmi ve özel işyerleri, boş arsalar, sanayi siteleri ve Pazar yerlerinden kaynaklanan katı atıkların uygun araçlar ile toplanarak çöp depolama sahasına taşınması ile kent merkezinin, muhtelif cadde ve sokakların, orta refujların, çevre yolunun, kavşakların, yaya kaldırımlarının, bordür diplerinin, 1. ve 2. etap TOKİ konutlarının, Pazar yerlerinin el veya makineler ile temizlenmesi, aynı yerlerden çıkan cürufların toplanması, sağlık kurumlarından çıkan tıbbi atıkların özel araçlarla toplanması işidir. Ayrıca, Yüklenici ve İdare arasında yapılacak olan ortak plan dahilinde Çamiçi Yaylası çöpleri haftanın iki günü, Köklüce Komando Taburu ve Dönekse İlköğretim Okulu çöpleri haftada bir gün alınacaktır. Yatılı Bölge Okulu ve Meslek Yüksek Okulundan çöpler haftada iki gün alınacaktır.”
Teknik şartnamenin “Genel Çalışma Esasları” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Yüklenici, temizlik çalışmalarını, çevre temizliğinin sürekliliğini sağlayarak, günlük yaşamı aksatmadan, çevreye rahatsızlık vermeden gürültü seviyesini asgari tutarak, vatandaşlar ile tartışmaya girmeden, gerekli görülen yerlerde uyararak ve ihalede yer alan diğer çalışma esasları hükümlerine riayet edecek şekilde yürütecektir. Ayrıca, idare tarafından hazırlanan iş programları uygulanması sırasından, denetim biriminin yapacağı kontrollerde gerekli görülen yerlerde vereceği talimatları en kısa sürede yerine getirecektir. Yüklenici kendisine yazı ile tebliğ edilecek iş programına mutlak suretle uyacaktır. Belediyeye ait tüm mahalle, bulvar, cadde, sokak temizliğe dahildir. İş programı hava durumuna mevsime ve diğer önceden öngörülemeyen olaylara bağlı olduğundan iş programı haftalık yapılacaktır. İş programı idare ve yüklenici beraber hazırlayacaktır. Anlaşmazlık halinde idare tek taraflı olarak iş programın hazırlayarak yükleniciye verebilir. Bu durumda yüklenici bu programa uyacaktır. İşçilerin çalışma süreleri İş Kanununa göre olacaktır. Çalışma süreleri Kanunun öngördüğü süreyi geçmeyecektir. Fakat işin gereği işçiler vardiya postaları halinde çalışacaktır. Vardiyaları idare ve yüklenici beraber belirleyecektir. Çöp toplama araçları şehrin tüm çöplerini toplayacak şekilde çalışacaktır. Bu yüzden saat sınırlaması olmayacaktır. Süpürge araçları ise en fazla günde 7,5 saat çalışacaktır. Tıbbi atık aracı gibi araçlar işin gereği kadar çalışacaktır. Resmi ve dini bayramlarda dahi çalışma devam edecek iş aksamayacaktır. İşçilerin bayram izinleri işin gereği olarak vardiyalı olarak verilecek işin aksamasına müsaade edilmeyecektir.”
Teknik şartnamenin “Çalıştırılacak Personel” başlıklı 8 inci maddesinde; “Yüklenici çöp toplama taşıma ve süpürme işlerini şartname hükümlerine göre eksiksiz olarak yerine getirebilmek için toplam daimi 43 personel (31 adet vasıfsız işçi, 8 adet vasıflı şoför, 1 adet sorumlu müdür ve 3 adet şef) bulunduracaktır.”
Teknik şartnamenin “Kullanılacak Araçların Teknik Özellikleri” başlıklı 10 uncu maddesinde;
“İhale konusu hizmetin yürütülebilmesi için en az;
- 2 adet hidrolikli sıkıştırmalı çöp kamyonu (7+1 m3)
- 2 adet hidrolikli sıkıştırmalı çöp kamyonu (14+1m3)
- 1 adet süpürge aracı
- 2 adet traktör
- 1 adet traktör kepçe
- 1 adet tıbbi atık aracı
- 1 adet arazöz
- 1 adet açık kasa kamyonet
Bir adet sıkıştırmalı çöp kamyonu (14+1 m3) ve 1 adet traktör, idare tarafından yükleniciye sözleşme süresince tahsis edilecektir.”
Teknik şartnamenin “Kullanılacak Araç, Gereç ve Cihazlar” başlıklı 11 inci maddesinde; “Firmanın araçlarının tüm giderleri kendisine ait olacaktır.” açıklamalarına yer verilmiştir.
İdare tarafından birim fiyat teklif mektubu eki cetvel;
Sıra No Malın/İşin Adı Birimi Miktarı Teklif Edilen Tutarı
Birim Fiyat
1 İşçi (%0) (Asgari ücret alacak) Adet 31
2 İşçi (%100) (Asgari ücretten %
100 fazla alacak) Adet 1
3 İşçi (%20) (Asgari ücretten %20
fazla alacak) Adet 8
4 İşçi (%25) (Asgari ücretten %25
fazla alacak) Adet 3
5 Traktör (Yüklenici malı) Adet 1
6 Traktör (İdare malı) Adet 1
7 Traktör Kepçe (Yüklenici malı) Adet 1
8 Çöp Kamyonu en az 120 HP
(İdare malı) Adet 1
9 Çöp Kamyonu en az 120 HP
(Yüklenici malı) Adet 3
10 Tıbbi atık kamyonu
(Yüklenici malı) Adet 1
11 Kamyonet açık kasa
(Yüklenici malı) Adet 1
12 Arazöz (Yüklenici malı) Adet 1
13 Süpürge makinası (Yüklenici malı) Adet 1
14 Temizlik malzemeleri ile kıyafetler Adet 1
Toplam Tutar (KDV Hariç)
şeklinde düzenlenmiştir.
İhale dokümanının incelenmesi neticesinde, teknik şartnamede çöp kamyonları ile süpürge makinesi dışındaki araçlar ile idare malı olarak verilen araçların çalışma şartları ile ilgili ayrıntılı açıklamaların yer almadığı, ayrıca, birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde; iş kaleminin adı, birimi ve miktarının ayrıntılı olarak idare tarafından doldurulmak suretiyle, ihale dokümanına eklenmesi gerekirken, ihale konusu işe ait birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde, iş kalemlerinin adı, birimi ve miktarının ayrıntılı olarak belirtilmediği görülmüştür.
Kent temizliği işlerinde, ihaleye sağlıklı teklif verilebilmesi için ihale dokümanlarında isteklileri tereddüde düşürmeyecek şekilde ayrıntılı açıklamalara yer verilmesi gerekmektedir. Sonuç olarak, incelenen ihalede, ihale dokümanında yapılan düzenlemelerin ihaleye sağlıklı teklif verilmesini engelleyici nitelikte olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiası uygun bulunmuştur.
19.12.2007 tarih ve 26735 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklik ile İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 25 nci maddesinin ikinci fıkrası;
(2) Kurul, iddiaların incelenmesi sonucunda;
a) İddiaların yerinde bulunmadığı,
b) Tespit edilen mevzuata aykırılıkların değerlendirilerek gereği yapılmak üzere ihaleyi yapan idareye bildirilmesi, kararlarından birini verir.
(3) Ayrıca Kurul tarafından gerekli görüldüğü takdirde, tespit edilen aykırılıklara ilişkin olarak idari ve/veya cezai yönleriyle gereği yapılmak üzere ilgili idarelere bildirilmesine ve/veya yetkili Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına karar verilir.” hükmüne yer verilmiştir.
Açıklanan nedenlerle;
Mevzuata aykırı olduğu belirtilen ihale işlemlerinin değerlendirilmek ve bu aykırılıkların gerçekleşmesinde sorumluluğu olanlar hakkında gerekiyorsa inceleme ve/veya soruşturma başlatılmak üzere konunun İçişleri Bakanlığı'na bildirilmesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)