(4734 S. K. m. 37, 38, 54, 65) (5510 S. K. m. 81) (İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik m. 18, 24) (Kamu İhale Genel Tebliği m. 79)
Toplantı No: 2014/022
Gündem No: 15
Karar Tarihi: 19.03.2014
Karar No: 2014/UH.II-1408
Şikayetçi: Acıoğlu Piza Yemek Ve İkram Organizasyonu Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, KÜSGET D BLOK SOSYAL TESİSLERİ NO:1 GAZİANTEP
İhaleyi Yapan Daire: Gaziantep Huzurevi Ybrm Müdürlüğü, Osmangazi Mah. 60. Cadde Üzeri 27060 GAZİANTEP
Başvuru Tarih ve Sayısı: 28.02.2014 / 7474
Başvuruya Konu İhale: 2013/152887 İhale Kayıt Numaralı "Gaziantep Huzurevi Ybrm Müdürlüğü Malzemeli Mamul Yemek Alımı İşi" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: Gaziantep Huzurevi Ybrm Müdürlüğü tarafından 05.12.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Gaziantep Huzurevi Ybrm Müdürlüğü Malzemeli Mamul Yemek Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Acıoğlu Piza Yemek ve İkram Organizasyonu Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin 20.02.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.02.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.02.2014 tarih ve 7474 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.02.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2014/932 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
Karar: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, anılan isteklinin Teknik Şartname'nin III'üncü maddesinde belirtilen numune analiz giderine ilişkin açıklama sunmadığı, işçilik hesaplamalarının doğru olmadığı, resmi ve dini bayram günlerinde yapılacak çalışmalar, fazla çalışma gideri, sigorta primlerinin hesaplanmadığı, birim fiyatları tevsik eden belgeler üzerinde imza, kaşe bulunmadığı, yumurta, maydanoz, ekmek gibi malzemelerin adedinin doğru belirlenmediği, doğalgaz/LPG gideri için fiyat öngörülmediği, ilaçlama giderinin mevzuata uygun tevsik edilmediği iddia edilmektedir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının “Gaziantep Huzurevi YBRM Müdürlüğü Malzemeli Mamul Yemek Alımı İşi” şeklinde belirtildiği,
Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
5.3.1. 43.800 adet sabah kahvaltısı, 80.000 adet ara öğün, 57.990 adet öğle yemeği, 45.260 akşam yemeği olmak üzere toplam 226.960 adet/öğün yemek teklif fiyata dahildir.
Yemeklerin kuruluşta pişirildiği ve bu hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak aylık (26) gün üzerinden fiilen çalışan personelin tüm mesaisini kuruluşta geçirdiği hallerde, hizmetin sunulmasıyla görevli;1 aşçı, 1 aşçı yardımcısı, 3 servis elemanı, 1 bulaşıkçı personelin işçilik giderleri [(işçi ücreti, sigorta prim giderleri, yemek, yol, giyim, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma (87 gün)] teklif fiyata dâhildir.
Kuruluş mutfağında çalışacak personele aşağıda cinsi ve miktarı yazılı olan giyecek ayni olarak verilecektir.
1.iş elbisesi 2 takım (yazlık ve kışlık)
2. terlik her işçi için 2 çift
3. kep 4 adet
Yılbaşı, bayram, davet, toplu yapılan doğum günleri vs. gibi özel günlerde yılda on iki defa olmak üzere, kuruluşta bakılan sayısının iki katına kadar kişinin yararlanacağı “Özel Gün Menüsü” (en az beş çeşit olmak üzere 1-Kuruyemiş, 2-Kuru pasta 3-Yaş pasta, 4-Meyve, 5-İçecekler vs.) teklif fiyata dâhildir.” düzenlemesinin,
Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde ise “9.1.İşe başlama tarihi 01.01.2014; işi bitirme tarihi 31.12.2014.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.
İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda, söz konusu ihaleye 8 teklif verildiği, Akgökçe Gıda Nak. Taş. İnş. ve Tic. Ltd .Şti., Ersan Tekstil ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti, Acıoğlu Piza Yemek ve İkram Organizasyonu San. ve Tic. Ltd. Şti., İnceler Marketçilik Gıda Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti., Gıdam Bir Tat Yemek. San. ve Tic. Ltd. Şti., Öz Gaziantep Lokantacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Mısırlı Yemek Gıda Tem. Oto. İnş. Taah. San. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulduğu,
18.12.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile Ersan Tekstil ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti., Acıoğlu Piza Yemek ve İkram Organizasyonu San. ve Tic. Ltd. Şti., Gıdam Bir Tat Yemek. San. ve Tic. Ltd. Şti., Öz Gaziantep Lokantacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Mısırlı Yemek Gıda Tem. Oto. İnş. Taah. San. Ltd. Şti.nin “aşırı düşük teklif açıklamalarının süresinde sunulmadığı” gerekçesiyle, Akgökçe Gıda Nak. Taş. İnş. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise “aşırı düşük teklif açıklamasında ekmek için alınan proforma faturada tedarikçi imzasının olmadığı, İdari Şartname’de belirtilen ulusal bayram ve genel tatil günleri (87 gün) çalışmasının işçilik giderlerine dahil edilmediği, kamu kurum ve kuruluşları tarafından alınan fiyat tekliflerinin onaylatılmadığı” gerekçeleriyle değerlendirme dışı bırakılarak, İnceler Marketçilik Gıda Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği,
Akgökçe Gıda Nak.Taş. İnş. ve Tic. Ltd. Şti.nin 18.12.2013 tarihli ihale komisyonu kararına yönelik olarak, aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olduğu iddiasıyla idareye 25.12.2013 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunması üzerine idarece yapılan değerlendirmede, anılan isteklinin ulusal bayram ve genel tatil günlerine ilişkin açıklamasının uygun olduğunun belirtildiği, ancak diğer değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerine ilişkin düzeltici işlem tesis edilmesine gerek bulunmadığının ifade edildiği, ve 26.12.2013 tarihli ikinci ihale komisyonu kararında da İnceler Marketçilik Gıda Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği,
Acıoğlu Piza Yemek ve İkram Organizasyonu San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik olarak 02.01.2014 tarihinde Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu ve söz konusu başvuruya ilişkin alınan 23.01.2014 tarihli ve 2014/UH.II-471 sayılı Kurul kararında“…ihale komisyonu tarafından başvuru sahibi Acıoğlu Piza Yemek ve İkram Organizasyonu San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin “aşırı düşük teklif açıklamalarının süresinde sunulmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüş ise de, idarenin 06.12.2013 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması talep yazılarında isteklilere açıklamalarını sunmaları için 4 işgünü süre verdiği, bu durumda söz konusu yazıyı 06.12.2013 tarihinde tebliğ alan isteklilerin açıklamalarını 12.12.2013 tarihi mesai saati bitimine kadar sunmaları gerektiği göz önüne alındığında, açıklamalarını bu süre içerisinde sunan başvuru sahibi Acıoğlu Piza Yemek ve İkram Organizasyonu San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi çerçevesinde incelenmesi gerekirken, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işlemi mevzuata uygun bulunmamıştır.
…Diğer taraftan “aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı” gerekçesiyle teklifi değerlendirme dışı bırakılan Gıdam Bir Tat Yemek. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne elektronik posta yoluyla tebligat yapıldığı, ancak İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 24’üncü maddesi gereğince iadeli taahhütlü mektupla bildirime çıkarılarak teyit işleminin gerçekleştirilmediği, söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmaması nedeniyle idarenin 06.12.2013 tarihli ve 868 sayılı aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısını tebliğ alıp almadığının belirlenemediği göz önüne alındığında, idarece söz konusu istekliden usulüne uygun olarak bildirim yapılması suretiyle yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği anlaşılmıştır
….Sonuç olarak yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Ersan Tekstil ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti, Acıoğlu Piza Yemek ve İkram Organizasyonu San. ve Tic. Ltd. Şti., Öz Gaziantep Lokantacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Mısırlı Yemek Gıda Tem. Oto. İnş. Taah. San. Ltd. Şti.nin tekliflerinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” şeklinde gerekçe belirtilerek, “4734 sayılı Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine” karar verildiği anlaşılmıştır.
Anılan Kurul kararı üzerine 04.02.2014 tarihinde Gıdam Bir Tat Yemek. San. ve Tic. Ltd. Şti.nden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, ancak söz konusu isteklinin açıklama sunmadığı, 11.02.2014 tarihli ihale komisyonu kararı ile Gıdam Bir Tat Yemek. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin “aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı” gerekçesiyle, Akgökçe Gıda Nak. Taş. İnş. ve Tic. Ltd .Şti., Öz Gaziantep Lokantacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Mısırlı Yemek Gıda Tem. Oto. İnş. Taah. San. Ltd. Şti.nin tekliflerinin “aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılarak Ersan Tekstil ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde“…79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.
…79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.
İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;
a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,
b. Fiyat teklifleri,
c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,
ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,
d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,
e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,
f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,
g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.
İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.
Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)
79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;
a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,
b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,
altında olamaz.
Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;
a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,
b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,
altında olamaz.
Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.
(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.
(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.
Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.
Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.
İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.
İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.
79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.
..79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklamaları bulunmaktadır.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
İdarenin 06.12.2014 tarihli ve 871 sayılı aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısında önemli teklif bileşeni olarak “bir haftalık yemek menüsündeki kahvaltı, ara öğün, ana öğün birim maliyetleri, elektrik, doğal gaz, temizlik malzemesi giderleri, sözleşme gideri, işçilik maliyeti”nin belirlendiği görülmüştür.
4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesinde idarelere aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında önemli teklif bileşenlerini belirleyebilme yetkisi verildiği göz önüne alındığında, isteklilerin önemli teklif bileşenleri dışında kalan bileşenler için açıklama sunmaları zorunluluğu bulunmamaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.24’üncü maddesinde de yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyeceği ve ihale komisyonunun ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edilebileceği belirtilmiştir.
Bu çerçeve incelemeye konu ihalede önemli teklif bileşeni olarak belirlenmeyen “numune analiz gideri ve ilaçlama gideri”ne ilişkin açıklama sunulmasına gerek bulunmamaktadır.
Diğer taraftan idarenin aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısının ekinde gönderdiği örnek menüde belirtilen tüm yemeklerin gramajlarının Teknik Şartname’de bulunmadığı (somon balık garnitür, ıspanaklı yumurta, patlıcan musakka gibi) tespit edilmiş ise de, Teknik Şartname’nin C.5’inci maddesinde yer alan “Örnek yemek listesinde olmayan, idare ve firma temsilcisi tarafından uygun bulunarak listeye yazılan yemekler, benzer yemeklerin gramajları esas alınarak hazırlanacaktır.” düzenlemesi çerçevesinde isteklilerin örnek menüde bulunmayan yemeklere ilişkin olarak benzer yemeklerin gramajlarını esas alarak açıklama sunmalarında mevzuata aykırılık bulunmamıştır. Kaldı ki aşağıda yer verilen tespitlerden görüleceği gibi aşırı düşük teklif açıklaması sunan tüm isteklilerin Teknik Şartname’de gramajları bulunan yemeklere ilişkin açıklamalarının da Teknik Şartname ile uyumlu olmadığı belirlenmiştir.
Bu itibarla ihale üzerinde bırakılan isteklinin örnek menüde yer alan yemekler için öngördüğü gramajlar ile Teknik Şartname karşılaştırıldığında, etli bamya yemeği için Teknik Şartname’de “ayçiçek yağı, domates, domates salçası, konserve bamya, kemikli koyun eti, kuru soğan, limon, kemiksiz sığır eti, taze bamya ve tuz” kullanılacağı belirtilmesine rağmen, isteklinin yalnızca “sığır eti, bamya ve tuz” için fiyat öngördüğü,
Kıymalı taze fasulye yemeğine ilişkin olarak Teknik Şartname’de 30 gr kemiksiz sığır eti kullanılacağı belirtilmesine karşın, isteklinin bu girdi için fiyat öngörmediği,
Orman kebabı yemeği için Teknik Şartname’de “buğday unu” kullanılacağının belirtilmesine karşın, isteklinin “buğday unu” için fiyat öngörmediği tespit edilmiştir.
Bu çerçevede ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının Teknik Şartname’nin ekinde yer alan gıda rasyonuna uygun olmadığı tespit edildiğinden, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.5’inci maddesine aykırı bulunmuştur.
Öte yandan, söz konusu isteklinin idarece önemli teklif bileşeni olarak belirlenen “işçilik gideri”ne ilişkin açıklaması incelendiğinde, İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde toplam 87 gün ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışması yapılacağı belirtilmiş olmasına karşın, bu günlerde yapılacak çalışmaların maliyetini hesaplamadığı anlaşılmıştır.
Ayrıca işçilik maliyetini hesaplarken KİK işçilik hesaplama modülünü kullandığı ve sigorta risk prim oranını %1 olarak esas aldığı, ancak 19.01.2013 tarihli ve 28533 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair 6385 sayılı Kanun’un 9’uncu maddesinde, kısa vadeli sigorta kolları prim oranının kural olarak sigortalının prime esas kazancının %2’si olarak belirlendiği ve bu değişikliğin 01.09.2013 tarihinde yürürlüğe girdiği dikkate alındığında, anılan isteklinin açıklaması bu yönüyle de mevzuata uygun bulunmamıştır.
Bahse konu isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yemek ve temizlik malzemelerinin fiyatlarını tevsik etmek için sunduğu proforma faturalar incelendiğinde, Dağsan Kim. Mad. Nak. San. Tic. Ltd. Şti., Hüner Cam Paz. Nak. San. Tic. A.Ş., Metro Gros Market Tic. Ltd. Şti., Dai End. Gıda ve Tem. Maz. Satış ve Pazarlama, Uzman Gıda Sağ. san. ve Tic. A.Ş., Baloğlu Baklava- Şaban Balaoğlu, Hopa İç ve Dış Tic. A.Ş., Bulvar Kasabı San. ve Tic. Ltd. Şti., İlkbahar Unlu Mam. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Adnan Tüketim Mad. San. ve Tic. A.Ş.den alınmış proforma faturaların üzerinde ilgili meslek mensubunun “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ya da “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibarelerinin yer almadığı tespit edilmiştir.
Bunun yanı sıra isteklinin elektrik ve su giderine ilişkin açıklamasında aylık 1,000 TL, LPG giderine ilişkin açıklamasında aylık 1.500,00 TL gider öngörüldüğünü belirttiği, ancak bu giderleri tevsik eden herhangi bir bilgi ve belge sunmadığı görülmüştür.
Önemli teklif bileşenleri arasında yer alan “sözleşme giderleri”ne ilişkin açıklamasında ise %3 oranında sözleşme gideri öngörüldüğü belirlenmiş olup, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.1’inci maddesinde yer verilen “işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel gider hesaplanması”na ilişkin düzenleme personel çalıştırılmasına dayalı olmayan malzemeli yemek hizmeti alımlarına ilişkin olmadığından sunulan açıklama bu yönüyle de mevzuata uygun bulunmamıştır.
Bu itibarla ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklaması Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun bulunmamıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.
1) Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Acıoğlu Piza Yemek ve İkram Organizasyonu San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, anılan isteklinin öngördüğü gramajlar ile Teknik Şartname’deki gramajların birbiri ile uyumlu olmadığı tespit edilmiştir.
Örneğin, kuru fasulye yemeğinde 40 gr kemikli koyun eti öngörülmediği, pirinç pilavında 15 gr yemeklik bitkisel margarin öngörülmediği, yayla çorba yemeğinde ve fıstıklı baklavada gram üzerinden fiyat verilmesine istenilmesine rağmen, isteklinin adet üzerinden fiyat öngördüğü, orman kebabı yemeğinde 150 gr kemikli koyun eti için fiyat öngörülmediği, etli taze fasulye yemeğinde 40 gr koyun eti ve 200 gr taze fasulye için fiyat öngörülmediği tespit edilmiştir. Dolayısıyla açıklaması bu yönleriyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.5’inci maddesine uygun bulunmamıştır.
Öte yandan, idare tarafından önemli teklif bileşeni olarak tespit edilen “işçilik gideri”ne ilişkin açıklaması incelendiğinde, İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde 6 personel ile 14,5 gün olmak üzere toplam 87 gün ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışması yapılacağının belirtildiği, Acıoğlu Piza Yemek ve İkram Organizasyonu San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasında ise ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışması yapılacak gün sayısı 13 gün olarak esas alınarak hesaplama yapıldığı anlaşılmıştır.
Ayrıca önemli teklif bileşenleri arasında yer alan “sözleşme giderleri”ne ilişkin açıklamasında %3 oranında sözleşme gideri öngördüğü tespit edilmiştir. Ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.1’inci maddesinde yer verilen “işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel gider hesaplanması”na ilişkin düzenlemenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerine yönelik olduğu, başvuru konusu malzemeli yemek hizmet alımının ise personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı olduğu dikkate alındığında, sunulan açıklama bu yönüyle de mevzuata uygun bulunmamıştır.
2) İdare tarafından geçerli teklif olarak belirlenen İnceler Marketçilik Gıda Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, Teknik Şartname’de öngörülen gramajlar ile isteklinin öngördüğü gramajların uyumlu olmadığı tespit edilmiştir.
Örneğin, kuru fasulye yemeğine ilişkin açıklamasında 40 gr kemikli koyun eti öngörülmediği, etli bamya yemeğinde 75 gr taze bamya ile 30 gr kemiksiz sığır eti için fiyat öngörülmediği, etli biber dolmasında 40 gr kemikli koyun eti için fiyat verilmediği, patlıcan dolmasında 200 gr patlıcan yerine 100 gr patlıcan öngörüldüğü, menemen yemeğine ilişkin olarak Teknik Şartname’de “50 gr çarliston biber, 150 gr domates” kullanılmasının öngörüldüğü, ancak isteklinin “10 gr çarliston biber, 50 gr domates” için fiyat teklif ettiği tespit edilmiştir.
Ayrıca biber, ıspanak, havuç, patates, patlıcan gibi sebzelerin birim fiyatını tevsik etmek için sunduğu Kurtlar Ticaret- Mehmet Kurtlar’dan alınmış proforma faturada ilgili meslek mensubunun “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ya da “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibarelerinin yer almadığı tespit edilmiştir. Bu itibarla anılan isteklinin açıklaması Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.4’üncü maddesine uygun bulunmamıştır.
Anılan isteklinin elektrik giderini tevsik etmek için EPDK’nın 26.09.2013 tarihli ve 4632-24 kararı ile 01.10.2013 tarihinden itibaren geçerli tüketici tarifesini sunduğu, doğal gaz giderinin tevsiki için Gaziantep Huzurevi Müdürlüğünün 2013 yılı ekim ayına ait doğalgaz faturasının sunulduğu, su giderinin tevsiki için ise herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı, su maliyeti hesaplamasının dayanağının bulunmadığı görülmüştür.
Bu çerçevede İnceler Marketçilik Gıda Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması mevzuata uygun bulunmamıştır.
Sonuç olarak yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Ersan Tekstil ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti, Acıoğlu Piza Yemek ve İkram Organizasyonu San. ve Tic. Ltd. Şti. ve İnceler Marketçilik Gıda Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, anılan isteklinin Teknik Şartname'nin III'üncü maddesinde belirtilen numune analiz giderine ilişkin açıklama sunmadığı, işçilik hesaplamalarının doğru olmadığı, resmi ve dini bayram günlerinde yapılacak çalışmalar, fazla çalışma gideri, sigorta primlerinin hesaplanmadığı, birim fiyatları tevsik eden belgeler üzerinde imza, kaşe bulunmadığı, yumurta, maydanoz, ekmek gibi malzemelerin adedinin doğru belirlenmediği, doğalgaz/LPG gideri için fiyat öngörülmediği, ilaçlama giderinin mevzuata uygun tevsik edilmediği” şeklinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, Ersan Tekstil ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin, Acıoğlu Piza Yemek ve İkram Organizasyonu San. ve Tic. Ltd. Şti. ve İnceler Marketçilik Gıda Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;
Gaziantep Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Gaziantep Huzurevi Müdürlüğü Malzemeli Mamul Yemek Alımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa rayiçleri esas alınarak toplam 880.956,00 TL olarak hesaplandığı,
Bahse konu ihalede 9 adet ihale dokümanı satın alındığı, 05.12.2013tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 8 istekli tarafından teklif verildiği,
İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, 8 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,
İsteklinin Adı Teklif Bedeli (TL)
Akgökçe Gıda Nak.Taş İnş ve Tic. Ltd. Şti. 659.310,00
Ersan Tekstil ve Gıda San.ve Tic. Ltd. Şti. 708.332,00
Acıoğlu Piza Yemek ve İkram Org. San. ve Tic. Ltd. Şti. 719.944,00
İnceler Marketçilik Gıda Nakliyatsan ve Tic. Ltd. Şti. 725.750,00
Gıdam Bir Tat Yemek. San. ve Tic. Ltd. Şti. 734.459,00
Öz Gaziantep Lokantacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 792.519,00
Mısırlı Yemek Gıda Temizlik Otomotiv İnş .Taah. San. Ltd. Şti. 801.228,00
Sunum Temizlik Organizasyon ve Hazır Yemek Hizmetleri Ltd. Şti. 839.032,00
Şeklinde verildiği, idarece Akgökçe Gıda Nak. Taş. İnş. ve Tic. Ltd .Şti., Ersan Tekstil ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti, Acıoğlu Piza Yemek ve İkram Organizasyonu San. ve Tic. Ltd. Şti., İnceler Marketçilik Gıda Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti., Gıdam Bir Tat Yemek. San. ve Tic. Ltd. Şti., Öz Gaziantep Lokantacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Mısırlı Yemek Gıda Tem. Oto. İnş. Taah. San. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulduğu,
18.12.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile Ersan Tekstil ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti., Acıoğlu Piza Yemek ve İkram Organizasyonu San. ve Tic. Ltd. Şti., Gıdam Bir Tat Yemek. San. ve Tic. Ltd. Şti., Öz Gaziantep Lokantacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Mısırlı Yemek Gıda Tem. Oto. İnş. Taah. San. Ltd. Şti.nin “aşırı düşük teklif açıklamalarının süresinde sunulmadığı” gerekçesiyle, Akgökçe Gıda Nak. Taş. İnş. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise “aşırı düşük teklif açıklamasında ekmek için alınan proforma faturada tedarikçi imzasının olmadığı, İdari Şartname’de belirtilen ulusal bayram ve genel tatil günleri (87 gün) çalışmasının işçilik giderlerine dahil edilmediği, kamu kurum ve kuruluşları tarafından alınan fiyat tekliflerinin onaylatılmadığı” gerekçeleriyle değerlendirme dışı bırakılarak, İnceler Marketçilik Gıda Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği,
Akgökçe Gıda Nak.Taş. İnş. ve Tic. Ltd. Şti.nin 18.12.2013 tarihli ihale komisyonu kararına yönelik olarak, aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olduğu iddiasıyla idareye 25.12.2013 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunması üzerine idarece yapılan değerlendirmede, anılan isteklinin ulusal bayram ve genel tatil günlerine ilişkin açıklamasının uygun olduğunun belirtildiği, ancak diğer değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerine ilişkin düzeltici işlem tesis edilmesine gerek bulunmadığının ifade edildiği ve 26.12.2013 tarihli ikinci ihale komisyonu kararında da İnceler Marketçilik Gıda Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği,
Acıoğlu Piza Yemek ve İkram Organizasyonu San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik olarak 02.01.2014 tarihinde Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu ve söz konusu başvuruya ilişkin alınan 23.01.2014 tarihli ve 2014/UH.II-471 sayılı Kurul kararı ile “4734 sayılı Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine” karar verildiği,
Anılan Kurul kararı üzerine 04.02.2014 tarihinde Gıdam Bir Tat Yemek. San. ve Tic. Ltd. Şti.’den aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, ancak söz konusu isteklinin açıklama sunmadığı, 11.02.2014 tarihli ihale komisyonu kararı ile Gıdam Bir Tat Yemek. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin “aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı” gerekçesiyle, Akgökçe Gıda Nak. Taş. İnş. ve Tic. Ltd .Şti., Öz Gaziantep Lokantacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Mısırlı Yemek Gıda Tem. Oto. İnş. Taah. San. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin “aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılarak Ersan Tekstil ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği,
Anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.
Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.
Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin ihalede aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.
İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.
Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası kapsamında, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum. (¤¤)