(4734 S. K. m. 54, 65) (7201 S. K. m. 32) (İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik m. 8, 18, 24) (Kamu İhale Genel Tebliği m. 79)
Toplantı No: 2014/007
Gündem No: 38
Karar Tarihi: 23.01.2014
Karar No: 2014/UH.II-471
Şikayetçi: AcıoğluPiza Yemek Ve İkram Organizasyonu Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, KÜSGET D BLOK SOSYAL TESİSLERİ NO: 1 GAZİANTEP
İhaleyi Yapan Daire: Gaziantep Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü, Osmangazi Mah. 60. Cadde Üzeri 27060 GAZİANTEP
Başvuru Tarih ve Sayısı: 02.01.2014/3
Başvuruya Konu İhale: 2013/152887 İhale Kayıt Numaralı "Gaziantep Huzurevi Ybrm Müdürlüğü Malzemeli Mamul Yemek Alımı İşi" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: Gaziantep Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü tarafından 05.12.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Gaziantep Huzurevi Ybrm Müdürlüğü Malzemeli Mamul Yemek Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Acıoğlu Piza Yemek ve İkram Organizasyonu San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 23.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.12.201tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.01.2014 tarih ve 3 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.12.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2014/2 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
Karar: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) Başvuru konusu ihaleye verdikleri teklifin "aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece belirlenen süre içerisinde sunulmadığı" gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, oysa idarenin aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısının taraflarına usulsüz olarak tebliğ edildiği, hem teklif mektuplarında hem de e-imza kullanılarak doküman indirildiğine dair tutanakta tebligatların posta yoluyla yapılmasını istedikleri, ancak idarenin 06.12.2013 tarihinde firma yetkilisi olmayan personele aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısını elden tebliğ ettiği, buna rağmen 12.12.2013 tarihinde idareye aşırı düşük teklif açıklamalarını sundukları, idarenin usulüne uygun tebligat yapmış olduğunun varsayılması halinde dahi aşırı düşük teklif açıklamalarını 4 işgünü içerisinde idareye teslim ettikleri, idarenin değerlendirme dışı bırakma gerekçesinin yerinde olmadığı,
2) İhale üzerinde bırakılan istekli olan İnceler Market Gıda Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasında mikrobiyoloji analizine giderini belgelendirmediği iddia edilmektedir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının “Gaziantep Huzurevi YBRM Müdürlüğü Malzemeli Mamul Yemek Alımı İşi” şeklinde belirtildiği,
Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. 43.800 adet sabah kahvaltısı, 80.000 adet ara öğün, 57.990 adet öğle yemeği, 45.260 akşam yemeği olmak üzere toplam 226.960 adet/öğün yemek teklif fiyata dahildir.
Yemeklerin kuruluşta pişirildiği ve bu hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak aylık (26) gün üzerinden fiilen çalışan personelin tüm mesaisini kuruluşta geçirdiği hallerde, hizmetin sunulmasıyla görevli;1 aşçı, 1 aşçı yardımcısı, 3 servis elemanı, 1 bulaşıkçı personelin işçilik giderleri ((işçi ücreti, sigorta prim giderleri, yemek, yol, giyim, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma (87 gün)] teklif fiyata dâhildir.
Kuruluş mutfağında çalışacak personele aşağıda cinsi ve miktarı yazılı olan giyecek ayni olarak verilecektir.
1.iş elbisesi 2 takım (yazlık ve kışlık)
2. terlik her işçi için 2 çift
3. kep 4 adet
Yılbaşı, bayram, davet, toplu yapılan doğum günleri vs. gibi özel günlerde yılda on iki defa olmak üzere, kuruluşta bakılan sayısının iki katına kadar kişinin yararlanacağı “Özel Gün Menüsü” (en az beş çeşit olmak üzere 1-Kuruyemiş, 2-Kuru pasta 3-Yaş pasta, 4-Meyve, 5-İçecekler vs.) teklif fiyata dâhildir.” düzenlemesinin,
Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde ise “9.1.İşe başlama tarihi 01.01.2014; işi bitirme tarihi 31.12.2014.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.
İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda, söz konusu ihaleye 8 teklif verildiği, Akgökçe Gıda Nak. Taş. İnş. ve Tic. Ltd .Şti., Ersan Tekstil ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti, Acıoğlu Piza Yemek ve İkram Organizasyonu San. ve Tic. Ltd. Şti., İnceler Marketçilik Gıda Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti., Gıdam Bir Tat Yemek. San. ve Tic. Ltd. Şti., Öz Gaziantep Lokantacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Mısırlı Yemek Gıda Tem. Oto. İnş. Taah. San. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulduğu,
Anılan isteklilere gönderilen 06.12.2013 tarihli yazılarda, teklifi oluşturan önemli bileşenlerin “öğünlerde kullanılan gıda maddeleri, ara öğünlerde kullanılan paketli gıda ürünleri, işçilik giderleri, sözleşme gideri, elektrik gideri, doğalgaz gideri, temizlik malzemesi gideri” olarak belirtildiği ve yazı ekinde bir haftalık örnek menüye yer verildiği,
18.12.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile Ersan Tekstil ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti., Acıoğlu Piza Yemek ve İkram Organizasyonu San. ve Tic. Ltd. Şti., Gıdam Bir Tat Yemek. San. ve Tic. Ltd. Şti., Öz Gaziantep Lokantacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Mısırlı Yemek Gıda Tem. Oto. İnş. Taah. San. Ltd. Şti.nin “aşırı düşük teklif açıklamalarının süresinde sunulmadığı” gerekçesiyle, Akgökçe Gıda Nak. Taş. İnş. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise “aşırı düşük teklif açıklamasında ekmek için alınan proforma faturada tedarikçi imzasının olmadığı, İdari Şartname’de belirtilen ulusal bayram ve genel tatil günleri (87 gün) çalışmasının işçilik giderlerine dahil edilmediği, kamu kurum ve kuruluşları tarafından alınan fiyat tekliflerinin onaylatılmadığı” gerekçeleriyle değerlendirme dışı bırakılarak, İnceler Marketçilik Gıda Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği,
Akgökçe Gıda Nak.Taş. İnş. ve Tic. Ltd. Şti.nin 18.12.2013 tarihli ihale komisyonu kararına yönelik olarak, aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olduğu iddiasıyla idareye 25.12.2013 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunması üzerine idarece yapılan değerlendirmede, anılan isteklinin ulusal bayram ve genel tatil günlerine ilişkin açıklamasının uygun olduğunun belirtildiği, ancak diğer değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerine ilişkin düzeltici işlem tesis edilmesine gerek bulunmadığının ifade edildiği, ve 26.12.2013 tarihli ikinci ihale komisyonu kararında da İnceler Marketçilik Gıda Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Bildirim ve tebligat esasları” başlıklı 65’inci maddesinde “Aday, istekliler ve istekli olabileceklere yapılacak her türlü bildirim ve tebligatlarda aşağıdaki hususlara uyulması zorunludur:
a) Tebligatlar idareler veya Kurum tarafından aşağıdaki yöntemler kullanılarak yapılabilir:
1) İmza karşılığı elden.
2) İadeli taahhütlü mektupla.
3) Elektronik ortamda.
4) Faksla.
… yabancı isteklilerde ise ondokuzuncu gün. … Tebligatın bu tarihten önce muhataba ulaşması halinde ise fiili tebliğ tarihi esas alınır.
b) İdareler veya Kurum tarafından elektronik ortamda veya faks ile yapılan tebligatlar ile çerçeve anlaşmaya dahil olan istekliler tarafından elektronik ortamda sunulan fiyat tekliflerinin aynı gün teyit edilmesi zorunludur. Elektronik ortamda veya faks ile yapılan bildirimlerde bildirim tarihi tebliğ tarihi sayılır.
Ancak, idareler veya Kurum ile aday, istekli ve istekli olabilecekler tarafından, elektronik imza kullanılarak yapılan işlemlerde ve şikayet başvurularına ilişkin işlemler dahil Elektronik Kamu Alımları Platformu üzerinden yapılacak ihale sürecine ilişkin işlemlerde teyit aranmaz.
c) Elektronik haberleşmede kullanılacak araçlar ile bunların teknik özellikleri, yaygın olarak kullanılan haberleşme ve bilgi teknolojisi ürünleri ile uyumlu ve kolay erişilebilir olmalı ve eşit muamele ilkesini sağlamalıdır.
d) Her türlü bilgi alışverişi ile bilginin muhafazasında; verilerin bütünlüğü ile tekliflerin ve başvuru belgelerinin gizliliğinin sağlanması esastır.
Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde yapılacak tebliğler hakkında Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır.” hükmü,
7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun “Usulüne aykırı tebliğin hükmü” başlıklı 32’nci maddesinde “Tebliğ usulüne aykırı yapılmış olsa bile, muhatabı tebliğe muttali olmuş ise muteber sayılır.
Muhatabın beyan ettiği tarih, tebliğ tarihi addolunur.” hükmü,
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Bildirim ve Tebligat Esasları” başlıklı 24’üncü maddesinde “(5) Başvuru sahibi tarafından ön yeterlik veya ihale dokümanının satın alındığına ilişkin formda veya başvuru dilekçesinde elektronik posta yoluyla veya faks ile yapılacak bildirimlerin kabul edileceğinin taahhüt edilmesi halinde, elektronik posta adresinin veya faks numarasının başvuru dilekçesinde belirtilmesi kaydıyla, başvuru sahibine elektronik posta yoluyla veya faksla bildirim yapılabilir.
(6) Elektronik posta yoluyla veya faks ile yapılan bildirimlerde, bildirim tarihi tebliğ tarihi sayılır. Bu şekilde yapılan bildirimlerin aynı gün idare veya Kurum tarafından teyit edilmesi zorunludur. Aksi takdirde bildirim yapılmamış sayılır. Teyit işleminin gerçekleşmiş kabul edilmesi için tebligatın iadeli taahhütlü mektupla bildirime çıkarılmış olması yeterlidir. Elektronik posta yoluyla veya faks ile yapılan bildirimler, bildirim tarihi ve içeriğini de kapsayacak şekilde ayrıca belgelenir.” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde“79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.” açıklaması bulunmaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4’üncü maddesi gereğince, hizmet alımı ihalelerinde idareler isteklilere açıklamalarını sunmaları için 3 işgününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi kaydıyla aşırı düşük teklif sorgulaması yapabilecektir.
Başvuru konusu ihalede idarenin 7 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istediği, söz konusu isteklilere gönderdiği 06.12.2013 tarihli yazılarda aşırı düşük teklif açıklamalarının 4 işgünü içerisinde ihale komisyonuna sunulmasını talep ettiği görülmüştür.
Diğer yandan idarenin aşırı düşük teklif açıklaması talep yazılarının isteklilere tebliğ yöntemleri incelendiğinde aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
- Ersan Tekstil ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin idarenin 06.12.2013 tarihli ve 869 sayılı aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısını 06.12.2013 günü elden teslim aldığı belirlenmiştir.
- Başvuru sahibi Acıoğlu Piza Yemek ve İkram Organizasyonu San. ve Tic. Ltd. Şti.nin idarenin 06.12.2013 tarihli ve 871 sayılı aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısını elden teslim aldığı, ancak teslim alınan tarihin belirtilmediği görülmüştür. Bununla birlikte idarenin 06.12.2013 tarihinde söz konusu istekliye faks yoluyla da bildirim yaptığı, ancak başvuru sahibinin teklif mektubunda elektronik posta adresine ve faks numarasına tebligat yapılmasını kabul etmediği tespit edilmiştir.
- Gıdam Bir Tat Yemek. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin idarenin 06.12.2013 tarihli ve 868 sayılı aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısını elektronik posta yoluyla tebliğ aldığı ve anılan isteklinin teklif mektubunda elektronik posta yoluyla bildirimi kabul edip etmediğine yönelik herhangi bir beyanı olmamasına karşın, ihale dokümanının indirildiğine ilişkin formda elektronik posta adresine bildirim yapılmasını kabul ettiği görülmüştür.
-Öz Gaziantep Lokantacılık San. ve Tic. Ltd. Şti.nin idarenin 06.12.2013 tarihli ve 873 sayılı aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısını 06.12.2013 tarihinde faks yoluyla tebliğ aldığı ve teklif mektubunda faks numarasına tebligat yapılmasını kabul ettiği tespit edilmiştir.
- Mısırlı Yemek Gıda Tem. Oto. İnş. Taah. San. Ltd. Şti.ne idarenin 06.12.2013 tarihli ve 874 sayılı aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısının 06.12.2013 tarihinde faks yoluyla gönderildiği, anılan isteklinin teklif mektubunda elektronik posta adresine ve faks numarasına tebligat yapılmasını kabul ettiği belirlenmiştir.
- Akgökçe Gıda Nak.Taş. İnş. ve Tic. Ltd. Şti.ne idarenin 06.12.2013 tarihli ve 870 sayılı aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısının iadeli taahhütlü posta yoluyla gönderildiği, anılan isteklinin söz konusu yazıyı 12.12.2013 tarihinde tebliğ aldığı tespit edilmiştir.
- İnceler Marketçilik Gıda Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin idarenin 06.12.2013 tarihli ve 872 sayılı aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısını 06.12.2013 tarihinde faks yoluyla tebliğ aldığı görülmüştür. Ancak anılan isteklinin teklif mektubunda faks numarasına tebligat yapılmasını kabul edip etmediğini belirtmediği, ihale dokümanının indirildiğine ilişkin formda ise e-posta adresine veya faks numarasına bildirim yapılmasını kabul etmediği tespit edilmiştir.
Aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulan istekilerin açıklamalarının idarenin kayıtlarına alınma tarihi incelendiğinde, Ersan Tekstil ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti, Acıoğlu Piza Yemek ve İkram Organizasyonu San. ve Tic. Ltd. Şti., Öz Gaziantep Lokantacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Mısırlı Yemek Gıda Tem. Oto. İnş. Taah. San. Ltd. Şti.nin 12.12.2013 tarihinde açıklamalarını sunduğu,
Akgökçe Gıda Nak.Taş. İnş. ve Tic. Ltd .Şti.nin açıklamasının 16.12.2013 tarihinde idarenin kayıtlarına alındığı,
İnceler Marketçilik Gıda Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklamasını 11.12.2013 tarihinde sunduğu,
Gıdam Bir Tat Yemek. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kanun’un yukarıda aktarılan 65’inci maddesinde tebligatların imza karşılığı elden, iadeli taahhütlü mektupla, elektronik posta yoluyla veya faksla yapılabileceği hüküm altına alınmış olup, söz konusu Kanun’da tebliğler hakkında hüküm bulunmaması halinde Tebligat Kanunu hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.
Bu çerçevede yukarıda yer verilen tespitler bir arada değerlendirildiğinde, inceleme konusu ihalede idarenin faks ya da e-posta yoluyla bildirim yaptığı isteklilere aynı gün iadeli taahhütlü posta yoluyla bildirim yapmadığı, dolayısıyla teyit işleminin gerçekleştirilmediği, İnceler Marketçilik Gıda Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ve Acıoğlu Piza Yemek ve İkram Organizasyonu San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif mektuplarında faks yoluyla yapılan bildirimleri kabul etmemesine karşın idarenin 06.12.2013 tarihli yazısının anılan isteklilere faks yoluyla gönderildiği tespit edilmiştir.
Bununla birlikte idarenin yukarıda belirtilen isteklilere usulsüz tebligat yapmasına rağmen, söz konusu isteklilerin aşırı düşük teklif açıklaması talep yazılarını 06.12.2014 tarihinde öğrendiklerini beyan ettikleri ve idareye 4 işgünü içerisinde açıklamalarını sunduğu görülmüştür. Dolayısıyla 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 32’nci maddesi uyarınca, usulüne aykırı tebligat yapılmış olsa bile muhatabın tebliğ hakkında bilgi edinmiş olması halinde tebliğ geçerli sayılacağından, bahse konu aykırılık esasa etkili görülmemiştir. Kaldı ki, başvuru sahibi AcıoğluPiza Yemek ve İkram Organizasyonu San. ve Tic. Ltd. Şti.nin idarenin 06.12.2013 tarihli yazısını aynı gün elden tebliğ ettiğini 31.12.2013 tarihli itirazen şikâyet dilekçesinde de kabul ettiği dikkate alındığında, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısını öğrendiği tarih olarak 06.12.2013 tarihinin esas alınması gerekmektedir.
Diğer yandan ihale komisyonu tarafından başvuru sahibi Acıoğlu Piza Yemek ve İkram Organizasyonu San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin “aşırı düşük teklif açıklamalarının süresinde sunulmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüş ise de, idarenin 06.12.2013 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması talep yazılarında isteklilere açıklamalarını sunmaları için 4 işgünü süre verdiği, bu durumda söz konusu yazıyı 06.12.2013 tarihinde tebliğ alan isteklilerin açıklamalarını 12.12.2013 tarihi mesai saati bitimine kadar sunmaları gerektiği göz önüne alındığında, açıklamalarını bu süre içerisinde sunan başvuru sahibi Acıoğlu Piza Yemek ve İkram Organizasyonu San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi çerçevesinde incelenmesi gerekirken, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işlemi mevzuata uygun bulunmamıştır.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü bulunmaktadır.
Başvuru sahibinin “ihale üzerinde bırakılan istekli olan İnceler Marketçilik Gıda Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı”na ilişkin iddiasına idareye sunduğu 23.12.2013 tarihli şikâyet dilekçesinde yer verilmemesi nedeniyle, söz konusu iddianın İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinin onuncu fıkrası uyarınca incelenmesi mümkün bulunmamaktadır. Bu itibarla söz konusu başvurunun şekil yönünden uygun olmadığı anlaşıldığından, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fırkasının (c) bendi gereğince reddi gerekmektedir.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.
Başvuru sahibi Acıoğlu Piza Yemek ve İkram Organizasyonu San. ve Tic. Ltd. Şti. dışında, teklifi “aşırı düşük teklif açıklamalarının süresinde sunulmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılan Ersan Tekstil ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti., Mısırlı Yemek Gıda Tem. Oto. İnş. Taah. San. Ltd. Şti. ve Gaziantep Lokantacılık San. ve Tic. Ltd. Şti.nin de aşırı düşük teklif açıklamalarını 06.12.2013 tarihli yazının tebliğinden itibaren 4 işgünü içerisinde sundukları (12.12.2013 tarihinde) görüldüğünden, söz konusu isteklilerin açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi çerçevesinde incelenmeyerek, tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygun bulunmamıştır.
Diğer taraftan “aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı” gerekçesiyle teklifi değerlendirme dışı bırakılan Gıdam Bir Tat Yemek. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne elektronik posta yoluyla tebligat yapıldığı, ancak İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 24’üncü maddesi gereğince iadeli taahhütlü mektupla bildirime çıkarılarak teyit işleminin gerçekleştirilmediği, söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmaması nedeniyle idarenin 06.12.2013 tarihli ve 868 sayılı aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısını tebliğ alıp almadığının belirlenemediği göz önüne alındığında, idarece söz konusu istekliden usulüne uygun olarak bildirim yapılması suretiyle yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Sonuç olarak yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Ersan Tekstil ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti, Acıoğlu Piza Yemek ve İkram Organizasyonu San. ve Tic. Ltd. Şti., Öz Gaziantep Lokantacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Mısırlı Yemek Gıda Tem. Oto. İnş. Taah. San. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesi, Gıdam Bir Tat Yemek. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden usulüne uygun olarak yeniden açıklama istenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen iddiaları kapsamında Kurul çoğunluğunca, Ersan Tekstil ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti, Acıoğlu Piza Yemek ve İkram Organizasyonu San. ve Tic. Ltd. Şti., Öz Gaziantep Lokantacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Mısırlı Yemek Gıda Tem. Oto. İnş. Taah. San. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;
Gaziantep Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Gaziantep Huzurevi Müdürlüğü Malzemeli Mamul Yemek Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa rayiçleri esas alınarak toplam 880.956,00 TL olarak hesaplandığı,
Bahse konu ihalede (9) adet ihale dokümanı satın alındığı, 05.12.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 8 istekli tarafından teklif verildiği,
İdarece şikayete konu ihaleye yönelik tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, sekiz teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,
İsteklinin Adı Teklif Bedeli (TL)
Akgökçe Gıda Nak.Taşİnş ve Tic. Ltd.Şti 659.310,00
Ersan Tekstil ve Gıda San.ve Tic. Ltd. Şti. 708.332,00
AcıoğluPiza Yemek ve İkram Org. San. ve Tic. Ltd. Şti. 719.944,00
İnceler Marketçilik Gıda Nakliyatsan Ve Tic. Ltd. Şti 725.750,00
Gıdam Bir Tat Yemek. San.VeTic.Ltd.Şti. 734.459,00
Öz Gaziantep Lokantacılık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi 792.519,00
Mısırlı Yemek Gıda T Emizlik Otomotiv İnş.Taah.San.Ltd.Şti 801.228,00
Sunum Temizlik Organizasyon ve Hazır Yemek Hiz. Ltd. Şti. 839.032,00
Şeklinde verildiği, Akgökçe Gıda Nak. Taş. İnş. ve Tic. Ltd .Şti., Ersan Tekstil ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti, AcıoğluPiza Yemek ve İkram Organizasyonu San. ve Tic. Ltd. Şti., İnceler Marketçilik Gıda Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti., Gıdam Bir Tat Yemek. San. ve Tic. Ltd. Şti., Öz Gaziantep Lokantacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Mısırlı Yemek Gıda Tem. Oto. İnş. Taah. San. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulduğu,18.12.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile Ersan Tekstil ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.,Acıoğlu Piza Yemek ve İkram Organizasyonu San. ve Tic. Ltd. Şti., Gıdam Bir Tat Yemek. San. ve Tic. Ltd. Şti., Öz Gaziantep Lokantacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Mısırlı Yemek Gıda Tem. Oto. İnş. Taah. San. Ltd. Şti.’nin “aşırı düşük teklif açıklamalarının süresinde sunulmadığı” gerekçesiyle, Akgökçe Gıda Nak. Taş. İnş. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ise “aşırı düşük teklif açıklamasında ekmek için alınan proforma faturada tedarikçi imzasının olmadığı, İdari Şartname’de belirtilen ulusal bayram ve genel tatil günleri (87 gün) çalışmasının işçilik giderlerine dahil edilmediği, kamu kurum ve kuruluşları tarafından alınan fiyat tekliflerinin onaylatılmadığı” gerekçeleriyle değerlendirme dışı bırakılarak, İnceler Marketçilik Gıda Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği,
Akgökçe Gıda Nak.Taş. İnş. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 18.12.2013 tarihli ihale komisyonu kararına yönelik olarak, aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olduğu iddiasıyla idareye 25.12.2013 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunması üzerine idarece yapılan değerlendirmede, anılan isteklinin ulusal bayram ve genel tatil günlerine ilişkin açıklamasının uygun olduğunun belirtildiği, ancak diğer değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerine ilişkin düzeltici işlem tesis edilmesine gerek bulunmadığının ifade edildiği, ve 26.12.2013 tarihli ikinci ihale komisyonu kararında da İnceler Marketçilik Gıda Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği,
Anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.
Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.
Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.
İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.
Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiaları kapsamında, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum. (¤¤)