(4734 S. K. m. 38, 54, 65) (Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 59) (Kamu İhale Genel Tebliği m. 79)
Toplantı No: 2016/007
Gündem No: 11
Karar Tarihi: 25.01.2016
Karar No: 2016/UH.III-248
Şikayetçi: Danış Müteahhitlik Yemekçilik Temizlik Gıda Petrol Ürünleri Otomosyan Tarım Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi
İhaleyi Yapan Daire: Batman Engelsiz Yaşam Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi Müdürlüğü
Başvuru Tarih ve Sayısı: 29.12.2015 / 100337
Başvuruya Konu İhale: 2015/145875 İhale Kayıt Numaralı "2016 Yılı Mamul Yemek" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
Karar:
TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:
Başkan: Mahmut GÜRSES
Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Dr. Mehmet AKSOY
BAŞVURU SAHİBİ: Danış Müteah. Yem. Tem. Gıda Pet. Ür. Otom. Tar. San. ve Tic. Ltd. Şti,
Veysel Karani Mah. Kurtalan Cad. No: 18 SİİRT
İHALEYİ YAPAN İDARE: Batman Engelsiz Yaşam Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi Müdürlüğü,
Tilmerç Mah. 3809. Sokak No: 44 72070 BATMAN
BAŞVURUYA KONU İHALE: 2015/145875 İhale Kayıt Numaralı “2016 Yılı Mamul Yemek” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Batman Engelsiz Yaşam Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi Müdürlüğü tarafından 26.11.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2016 Yılı Mamul Yemek” ihalesine ilişkin olarak Danış Müteah. Yem. Tem. Gıda Pet. Ür. Otom. Tar. San. ve Tic. Ltd. Şti nin 16.12.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.12.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.12.2015 tarih ve 100337 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.12.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2015/3529 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından taraflarına yapılan tebliğde aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45'inci maddesi gereği yeterli bilgi ve doküman sunulmadığı gerekçesi ile uygun bulunmadığı ifadesinin yer aldığı, oysa aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği'nin "Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi" başlıklı 79'uncu maddesi çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği, Teknik Şartname'de 2 haftalık örnek menünün ve bu menüye ilişkin içerik bilgilerinin tam olarak verilmediği, taraflarınca Teknik Şartname'nin "pişirme" başlıklı 5'inci maddesindeki "örnek yemek listesinde olmayan, idare ve firma temsilcisi tarafından uygun bulunarak listeye yazılan yemekler, benzer yemeklerin gramajları esas alınarak hazırlanacaktır." düzenleme dikkate alınarak, içeriği bulunmayan yemeklerin benzer yemeklerin içeriklerinin kullanılması suretiyle açıklanmasına rağmen idare tarafından bu hususun görmezden gelindiği ve ihalenin teklif fiyatlarından daha yüksek teklif sunan başka bir istekli üzerine bırakılarak kamu zararı oluşturulduğu iddiasına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
Şikayete konu ihalenin personel çalıştırmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği açıklamaları uyarınca karsız yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünerek sınır değerin 906.254,62 TL olarak belirlendiği, bu tutarın altında teklif veren 10 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, isteklilerden 2 tanesinin aşırı düşük teklif açıklaması yaptığı, idarece bu açıklamaların uygun bulunmadığı ve ihalenin sınır değerin üzerinde teklif veren Gülak Elek. İnş. Gıd. Tem. Yem. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.
07.12.2015 tarihli ihale komisyon kararında başvuru sahibi istekli de dahil olmak üzere aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesi gereği gerekli bilgi ve belgeleri sunmadıkları gerekçesi ile uygun bulunmadığı ve tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı ifadelerine yer verildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.
(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.
a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;
1) Verilen hizmetin ekonomik olması,
2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.
c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir... hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.
79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.
…
79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.
Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.
Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.
Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.
Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.
79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.
79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.
79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.
79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.
79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir.
79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde İhale konusu hizmetin adı: “2016 YILI MAMUL YEMEK”, Miktarı ve türü: “13 Yaş Üstü Kahvaltı 42.705 Adet, 13 Yaş Üstü Ara Öğün 70.810 Adet, 13 Yaş Üstü Öğe Yemeği 57.895 Adet, 13 Yaş Üstü Akşam Yemeği 42.705 Adet ve Özel Gün Menüsü 1.680 Adet Malzeme Dahil Yemek Hazırlama ve Dağıtım Hizmet Alımı” olarak düzenlenmiştir.
Aynı Şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhildir.
25.2.25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3.Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:
Malzeme Dâhil Yemek Hazırlama ve Dağıtım Hizmet Alımına İlişkin Kahvaltı, Ara Öğün, Ana Öğün ve Özel Gün Menüsü Giderleri:
Gıda Rasyonundaki gramajlara göre oluşturulacak yemek maliyetleri üzerinden 42.705 adet sabah kahvaltısı, 70.810 adet ara öğün, 57.895 adet öğle yemeği, 42.705 akşam yemeği olmak üzere toplam 21.4115 adet/öğün yemek teklif fiyata dahildir.
Yılbaşı, bayram, davet, toplu yapılan doğum günleri vs. gibi özel günlerde yılda 12 defa olmak üzere (1860) kişinin yararlanacağı, teknik şartnamenin 2 nci maddesinde yer alan tablodan veya gıda rasyonundan seçilerek 6 çeşitten oluşturulacak “Özel Gün Menüsü” teklif fiyata dâhildir.
25.3.2. Yemek ve yol giderleri:
Yemeklerin kuruluşta pişirildiği ve bu hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak aylık (….) gün üzerinden fiilen çalışan personelin tüm mesaisini kuruluşta geçirdiği hallerde, hizmetin sunulmasıyla görevli;
(1) aşçı,
(1) aşçı yardımcısı,
(1) servis elemanı,
(1) servis elemanı,
(1) bulaşıkçı personelin,
işçilik giderleri [(işçi ücreti, sigorta prim giderleri, yemek, yol, giyim, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma (12 gün)] teklif fiyata dâhildir.
Teknik Şartnamenin Genel Hususlar başlıklı kısmının 27 nci maddesinde belirtilen giyecek yüklenici firma tarafından personele ayni olarak verilecektir.
25.3.3. Malzeme giderleri:
Malzeme Giderleri:
Yemeğin taşınması için thermobox veya ısı üreten kapalı araba, kapak, strech, alüminyum folyo, yemek servisinde dağıtım için ısıtmalı yemek arabası, soğutmalı taşıma aracı, çöp konteyneri, özel beslenme biriminde kullanılacak otoklav teklif fiyata dâhildir. (Özel beslenme birimi yok ise otoklav çıkarılacaktır.)
25.3.4. Diğer giderler:
İçme suyu, yemeğin özelliğine göre ketçap, mayonez, limon, sirke, çeşitli baharatlar, temizlik malzemeleri, plastik çöp torbası, bebek, yaşlı, hasta veya diyetlilerin yiyeceklerinin hazırlanması amacıyla oluşturulan özel beslenme birimi için süt, pirinç unu, sebze, meyve, et, LPG dolum masrafları, yemek numunelerinin mikrobiyolojik analizi, yemek imalatı servis ve temizliği, kullanılacak malzeme, iş kazası ve hijyene ilişkin personelin eğitimi, idarenin demirbaşında bulunan ve yüklenici firmaya teslim edilecek her türlü ekipmanın bakım ve onarımı, yüklenici firma tarafından temin edilecek makine ve teçhizat, ilaçlama, yemeğin yapımında kullanılacak elektrik, su, doğalgaz ile nakliye, ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri ve Kamu İhale Kurum payı teklif fiyata dahildir.
25.3.5. Yemek kuruma ait merkezi bir mutfakta pişirilerek diğer kuruluşlara dağıtımı yapılıyor ise pişirilen yemeğin diğer kuruluşlara dağıtımındaki nakliye giderleri teklif fiyata dâhildir.
25.4.Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.
Bu iş için; iş kazaları ve meslek hastalıkları sigorta prim oranı % (2)’ tir.” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 47’nci maddesinde “13 yaş üzeri ve diyetli gruplar için; bir kişiye verilecek “bir adet ara öğünün bedeli kahvaltı bedelinin yarısı”nı, bir kişiye verilecek bir günlük iki adet ara öğün ya da bir günlük üç adet ara öğün verilmesi durumunda “iki adet ara öğünün toplam bedeli bir kişiye verilecek bir günlük kahvaltı bedeli”ni, bir günlük bir adet ara öğün, bir günlük iki adet ara öğün ya da bir günlük üç adet ara öğün verilmesi durumunda, “bir günlük iki adet ara öğünün toplamı ile bir günlük kahvaltı toplamı bedeli, bir kişiye verilecek olan bir günlük öğle yemeği ya da bir günlük akşam yemeği bedeli”ni geçmeyecektir. Bu kurala uymayan isteklinin teklifi “ekonomik açıdan en avantajlı teklif” olsa dahi değerlendirmeye alınmayacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır.
Teknik şartnamenin 7’nci maddesinde iki haftalık örnek menü; “1. GÜN SABAH KAHVALTISI: Karışık Tost, Domates, Salatalık, Yeşil Zeytin, Çay, ÖĞLEN YEMEĞİ: Etli Kuru Fasulye, Pirinç Pilavı, Ezogelin Çorba, Sütlaç Tatlı, İKİNDİ ARA ÖĞÜN: Kuru Üzüm-Badem, AKŞAM YEMEĞİ: Köfte_Patates, Peynirli Spagetti Makarna, Ayran, GECE ARA ÖĞÜN: Gofret Meyve Suyu
2. GÜN SABAH KAHVALTISI B.Peynir Domates, Salatalık, Siyah Zeytin, Tahin-Pekmez, Meyveli Süt, ÖĞLEN YEMEĞİ: Bulgur Pilavı, Orman Kebabı, Mevsim Salata, Saray Çorba, İKİNDİ ARA ÖĞÜN: Kek-Çay, AKŞAM YEMEĞİ: Kıy.Patates Oturtma Sebzeli Bulgur Pilavı Kayısı Komposto, GECE ARA ÖĞÜN: Muhallebi
3. GÜN SABAH KAHVALTISI: Patates Kızartması, Domates, Salatalık, Bal, Tereyağı, Çay, ÖĞLEN YEMEĞİ: Sebzeli Köfte Pirinç Pilavı, Ezogelin Çorba, Cevizli Baklava, İKİNDİ ARA ÖĞÜN: Kuru Kayısı, Kuru İncir, AKŞAM YEMEĞİ: Karnıyarık, Bulgur Pilavı, Mevsim Salata, Yoğurt, GECE ARA ÖĞÜN: Kısır
4. GÜN SABAH KAHVALTISI: Açık Büfe Kahvaltı, ÖĞLEN YEMEĞİ: Kuzu Haşlama, Pirinç Pilavı, Yayla Çorbası, Mevsim Salata, İKİNDİ ARA ÖĞÜN: Meyveli Yoğurt, AKŞAM YEMEĞİ: Etli Bezelye, Bulgur Pilavı, Salata, Ayran, GECE ARA ÖĞÜN: Patates Kızartma
5. GÜN SABAH KAHVALTISI: Tereyağı, Bal, Poğaça, Domates, Salatalık, Çay, ÖĞLEN YEMEĞİ: Patlıcan Musakka, Bulgur Pilavı, Mevsim Salata, Cacık, İKİNDİ ARA ÖĞÜN: Elma, AKŞAM YEMEĞİ: Fırın Baget, Patates Kızartması, Pirinç Pilavı, Komposto, GECE ARA ÖĞÜN: Meyve Suyu, Çubuk Kraker
6. GÜN SABAH KAHVALTISI: Menemen, Beyaz Peynir, Zeytin, Çay, ÖĞLEN YEMEĞİ: Tavuk Döner, Pirinç Pilavı, Çoban Salatası, Tulumba Tatlısı, İKİNDİ ARA ÖĞÜN: Muz, AKŞAM YEMEĞİ: Mercimek Çorba, Zeytin Yağlı Taze Fasulye, Kıymalı Tepsi Böreği, Ayran, GECE ARA ÖĞÜN: Kuru İncir, Kuru Kayısı
7. GÜN SABAH KAHVALTISI: Simit, Beyaz Peynir, Yeşil Zeytin, Bal, Tereyağı, Çay, ÖĞLEN YEMEĞİ: Orman Kebabı, Pirinç Pilavı, Mevsim Salata, İrmik Tatlısı, İKİNDİ ARA ÖĞÜN: Badem, Kuru Kayısı, AKŞAM YEMEĞİ: Sucuklu Kuru Fasulye, Pirinç Pilavı Mercimek Çorbası, GECE ARA ÖĞÜN: Meyve Suyu, Bisküvi
8. GÜN SABAH KAHVALTISI: Haşlamış Yumurta, Beyaz Peynir, Siyah Zeytin, Domates, Fındık Ezmesi, Çay ÖĞLEN YEMEĞİ: Karışık Izgara, Pirinç Pilavı, Çoban Salata, Meyve, İKİNDİ ARA ÖĞÜN: Karışık Çerez, AKŞAM YEMEĞİ: Mantı, Yoğurt, Kemalpaşa Tatlısı, Ezogelin Çorbası, GECE ARA ÖĞÜN: Mevsim Meyvesi
9. GÜN SABAH KAHVALTISI: Örgü Peynir, Yeşil Zeytin, Tereyağı, Bal, Salatalık, Süt, ÖĞLEN YEMEĞİ: Taze Fasulye, Nohutlu Pirinç Pilavı, Çoban Salatası, kadayıf, İKİNDİ ARA ÖĞÜN: Sütlaç AKŞAM YEMEĞİ: Kaşarlı Domates Çorba, Zeytinyağlı, Barbunya Domatesli. Bulgur Pilavı, Salata, GECE ARA ÖĞÜN: Yaş Pasta
10. GÜN SABAH KAHVALTISI: Haşlanmış Yumurta, Yeşil Zeytin, Reçel, Domates, Salatalık, Havuç, Süt, ÖĞLEN YEMEĞİ: Çoban Kavurma, İçli Pilav, Sütlaç, Ayran, İKİNDİ ARA ÖĞÜN: Kek, Bitki Çayı, AKŞAM YEMEĞİ: Etli Bamya, Bulgur Pilavı, Cacık Revani Tatlısı, GECE ARA ÖĞÜN: Karışık Çerez
11. GÜN SABAH KAHVALTISI: Beyaz Peynir, Tahin-Pekmez, Yeşil Zeytin, Salam, Domates, Salatalık, Süt, ÖĞLEN YEMEĞİ: Patlıcan Kebabı, Domatesli Bulgur Pilavı, Çoban Salata, Fıstıklı kadayıf Tatlısı, İKİNDİ ARA ÖĞÜN: Kuru Üzüm, AKŞAM YEMEĞİ: Etli Nohut, Pirinç Pilavı, Yayla Çorba, Karışık Salata, GECE ARA ÖĞÜN: Kısır
12. GÜN SABAH KAHVALTISI: Patatesli Yumurta, Lor Peynir, Yeşil-Siyah Zeytin, Mevsim Yeşillik, Domates, Çay, ÖĞLEN YEMEĞİ: Etli Kuru Fasulye, Pirinç Pilavı, Salata, Yoğurt, İKİNDİ ARA ÖĞÜN: Kuru İncir, Fındık, AKŞAM YEMEĞİ: Mercimek Çorbası, Kıymalı Kabak Oturtma, Bulgur Pilavı, Ayran GECE ARA ÖĞÜN: Mevsim Meyvesi
13. GÜN SABAH KAHVALTISI: Kaşarlı Tost Salatalık, Siyah Zeytin, Fındık Kreması, Çay, ÖĞLEN YEMEĞİ: Düğün Çorbası, Etli Karışık Dolma, Karışık Salata, Fıstıklı Baklava Tatlısı, İKİNDİ ARA ÖĞÜN: Kuru Kaysı, Badem, AKŞAM YEMEĞİ: Zeytinyağlı Barbunya, Pirinç Pilavı, Karışık Salata, Yoğurt, GECE ARA ÖĞÜN: Ay Çekirdeği, Kuru Üzüm
14. GÜN SABAH KAHVALTISI: Beyaz Peynir, Tahin-Pekmez, Yeşil Zeytin, Salam, Domates, Salatalık, Süt, ÖĞLEN YEMEĞİ: Sebzeli Kebap, Nohutlu Pirinç Pilavı, Fıstıklı Baklava, Yoğurt, İKİNDİ ARA ÖĞÜN: Kek, Çay, AKŞAM YEMEĞİ: Zeytinyağlı Biber Dolması, Tepsi Böreği, Mercimek Çorba, Tulumba Tatlısı, GECE ARA ÖĞÜN: Meyveli Yoğurt, Kuru Kayısı
15. GÜN SABAH KAHVALTISI: Açık Büfe Kahvaltı, ÖĞLEN YEMEĞİ: Et Döner, Pirinç Pilavı, Mevsim Salata, Ayran, İKİNDİ ARA ÖĞÜN: Çubuk Kraker, Meyve Suyu, AKŞAM YEMEĞİ: Karnı Yarık, Pirinç Pilavı, Mercimek Çorba, Güllaç Tatlısı, GECE ARA ÖĞÜN: Sütlaç” olarak düzenlenmiştir.
Şikayete konu ihalenin personel çalıştırmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı olduğu dikkate alındığında aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesine göre değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı dikkate alındığında açıklamaların sağlıklı ve objektif olarak bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde değerlendirilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmaktadır. Şöyle ki;
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde “Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.
…
Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez…” açıklaması yer almaktadır.
Yukarıdaki aktarılan Tebliğ açıklaması uyarınca isteklinin teklifinin, mevzuata uygun olarak beyan ettiği “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti + İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranına uygun olması durumunda tüp, elektrik, su, araba, zehirlenme ve sigorta giderleri yardımcı giderler olarak kabul edildiğinden bu giderlere ilişkin açıklama sunmasına gerek bulunmamaktadır.
İdare tarafından Teknik Şartname’de düzenlenen iki haftalık örnek menü incelendiğinde örnek menüde yer verilen mevsim salata, karışık tost, sucuklu kuru fasulye, domatesli bulgur pilavı, açık büfe kahvaltı, karışık çerez, karışık ızgara, saray çorba, gibi yemek çeşitlerine Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’na ait verilen linkteki listede rastlanılamamış, ayrıca meyve, poğaça, salata, tepsi böreği gibi gıdaların ise verilen linkteki listede yer aldığı görülmekle birlikte hangi çeşitlerinin dikkate alınması gerektiği anlaşılamamıştır.
Şikayete konu ihaleye ait Teknik Şartname’nin işin tanımı başlıklı 2’nci maddesinin yemek çeşitleri ve öğün sayıları alt başlığında öğün sayıları 13 yaş üstü + yaşlı (5 öğün), personel (1 öğün), nöbetçi personel (3 öğün) olarak düzenlenmiştir.
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının internet sayfasında bulunan gıda rasyosunda ise 13 yaş üstü, yaşlı ve personel için ayrı kategorilerin bulunduğu ve yemek gramajlarının her bir kategoride farklılık arz ettiği görülmüştür.
Şikayete konu ihalede teklifi sınır değerin altında olan 10 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine rağmen sadece 2 isteklinin açıklama yaptığı da göz önünde bulundurulduğunda; isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında mevzuat hükümleri uyarınca açıklama istenilemeyecek kalemlerin bulunması, İdari Şartname’de 2 haftalık örnek menüde yer alan yemekler için Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığınca düzenlenen gıda rasyosundaki gramajların kullanılacağının belirtilmesine rağmen, anılan gıda rasyosunda örnek menüde yer alan bazı yemeklere rastlanılamaması, bazılarının ise hangi çeşidinin dikkate alınacağının anlaşılamaması gerekçeleriyle, idare tarafından 2 haftalık örnek menünün ve kişi bazlı öğün sayılarının gramajlar ve çeşit konusunda yanlış anlaşılmaya mahal vermeyerek açık ve anlaşılabilir bir şekilde belirlenerek Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesi dikkate alınarak aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği neticesine ulaşılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, 2 haftalık örnek menünün gramajlar ve çeşit konusunda yanlış anlaşılmaya mahal vermeyecek şekilde açık ve anlaşılabilir bir şekilde belirlenerek Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesi dikkate alınarak aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, 2 haftalık örnek menünün gramajlar ve çeşit konusunda yanlış anlaşılmaya mahal vermeyecek şekilde açık ve anlaşılabilir bir şekilde belirlenerek Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesi dikkate alınarak aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;
Batman Engelsiz Yaşam Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “2016 Yılı Mamul Yemek Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa fiyat araştırması yapılarak toplam 1.178.131,00 TL olarak hesaplandığı,
Bahse konu ihalede 27 adet ihale dokümanı satın alındığı, 26.11.2015 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 16 istekli tarafından teklif verildiği,
İhalede tekliflerin denetimine ilişkin idarece yapılan inceleme uyarınca, üç isteklinin teklifinin çeşitli gerekçeler üzerinden değerlendirme dışı bırakılması sonrasında 13 teklifin de geçerli teklif olarak kaldığı ve bu tekliflerin,
İsteklinin Adı
Teklif Bedeli (TL)
Ömeroğulları Kantin ve Yemekçilik
668.872,00
Vezir Yem. Tar. Gıd. Hay. İnş. San.ve Tic. Ltd. Şti.
683.764,00
Ferhat Hazır Yem. Güv. İnş. ve Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.
732.379,00
Alperen Müt. Otom. Sağ. Hiz. Yemek Ür. Tem. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.
756.446,00
Biter Kervan Yem. Ür. Sağ. Gıd. Ür. İnş. Temiz. Taah. San.ve Tic. Ltd. Şti.
771.117,50
Altunlar Tur.İnş. Petrol Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.
800.884,00
Truva Yem. Veter. Tem. Özel Sağ. Gıd. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.
848.010,00
Danış Müteah.Yem. Tem. Gıda Pet. Ür. Otom. Tar. San. ve Tic. Ltd. Şti.
882.661,00
Koşaner Tem. Yem. Hiz. Nak. İnş. Gıd. Maden. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.
903.872,00
Halim Taş. Eğit. Öğret. Tur. İnş. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti.
906.224,00
Gülak Elek. İnş. Gıd. Tem. Yem. San.Tic. Ltd. Şti.
906.257,60
Ak-Aş Yem. Yap. Gıd. İnş. Tem. Pet. San. Tic. Ltd. Şti.
907.232,00
Derya Yem. Ür. Tem. İnş. Taah. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti.
907.904,00
Şeklinde verildiği,
Şikayete konu ihaleye ilişkin ihale komisyonunca alınan kararda 906.254,62 TL sınır değerin altında kalan 10 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, söz konusu isteklilerden altısının açıklama sunmadıkları için tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, kalan dört isteklinin açıklamalarının da uygun bulunmayarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, 07.12.2015 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Gülak Elek. İnş. Gıd. Tem. Yem. San. Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı,
Anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde;
“İhale komisyonu verilen teklifleri (Değişik: 6/2/2014-6518/47md.) değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
(Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.; Değişik fıkra: 6/2/2014-6518/47 md.) Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.
Bahse konu madde hükmünden, ihalede aşırı düşük sorgulama yapılacağının ihale dokümanında düzenmiş haline göre, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihaleye verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. İhale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.
Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceğinden, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, ihalede aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı,
İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tekliflerin hepsi yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı,
Değerlendirilmiştir.
Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre, ihalenin yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum. (¤¤)