(4734 S. K. m. 37, 38, 54, 55, 59, 65) (İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik m. 6, 9) (Kamu İhale Genel Tebliği m. 78, 79)
Toplantı No : 2011/005
Gündem No : 25
Karar Tarihi : 17.01.2011
Karar No : 2011/UH.II-257
Şikayetçi: Akın Kömür Nakliye İnş.Tarım Hayvancılık Yurt Yemek ve Tem. Hiz. San.Tic. Ltd. Şti., Cumhuriyet Mah. Uzun Çarşı Cad. No: 28/A 43780 Hisarcık/KÜTAHYA
İhaleyi yapan idare: Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü(Eti Holding) Satınalma Dairesi Başkanlığı, Cihan Sok. No:2 Sıhhiye/ANKARA
Başvuru tarih ve sayısı: 22.12.2010 / 54237
Başvuruya konu ihale: 2010/537108 İhale Kayıt Numaralı "Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü emet Bor İşletme Müdürlüğü 6 Adet Binek Aracı Kiralama" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: 13.01.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.(40.44).(0265)./2010-79E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü (Eti Holding) Satınalma Dairesi Başkanlığı tarafından 30.11.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Emet Bor İşletme Müdürlüğü 6 Adet Binek Aracı Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Akın Kömür Nakliye İnş.Tarım Hayvancılık Yurt Yemek ve Tem. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 13.12.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 17.12.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 22.12.2010 tarih ve 54237 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.12.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;
1) İdari şartnamenin 54.1 inci maddesinde, izne hak kazanan işçilerin izin hakları ile ilgili olarak yapılan düzenlemelerin belirsiz olduğu, işçilerin; yemek, giyecek ve yol bedeline ilişkin giderlerin, şartnamelerde, teklif fiyata dahil giderler arasında yer almadığı ve ihale dokümanında, yurt içi eşya taşımacılığı yapacak olan araçların K1 yetki belgesine sahip olma zorunluluğunun belirtilmediği,
2) İdari şartnamede, ihale konusu işte çalıştırılacak sürücülere, brüt asgari ücretin % 30 fazlasının ücret olarak ödeneceğinin belirtilmesine rağmen yaklaşık maliyetin, % 30 fazla işçilik ücreti dikkate alınmadan hazırlanması sebebiyle, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gereken tekliflerin, sorgulama yapılmaksızın kabul edildiği, bazı tekliflerin ise yaklaşık maliyetin üstünde olması nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı,
İddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 55 inci maddesinde; idareye şikayet süresinin ihale süreci içerisinde şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren anılan Kanunun 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün olduğu, idarenin şikayetin verilmesini izleyen on gün içinde gerekçeli bir karar alması gerektiği, belirtilen süre içinde bir karar alınmaması veya süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda karar verme süresinin bitimini veya kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması gerektiği hüküm altına alınmıştır.
Kamu İhale Kurumuna itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilmesinin ön koşulu, idareye usulüne uygun olarak şikayet başvurusunda bulunulmasıdır.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru süreleri” başlıklı 6 ncı maddesinde; “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.
(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.
(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü yer almaktadır.
Yapılan inceleme sonucunda, başvuruda yer alan iddiaların ihale dokümanına yönelik olduğu, 4734 sayılı Kanun ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin yukarda belirtilen hükümleri gereği ihale dokümanına yönelik olarak idareye yapılacak şikayet başvuruları ihale ilanında yer alan hususlara ilişkin olarak ihale ilan tarihinden itibaren, ilanda yer almayan hususlara ilişkin olarak ise ihale dokümanının satın alındığı tarihten itibaren on gün içerisinde ve her halükarda ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir iken başvuru sahibi tarafından ihale dokümanının 23.11.2010 tarihinde satın alındığı, ihalenin ise 30.11.2010 tarihinde yapılmış olduğu, bu durumda da başvuru sahibi isteklinin ihale dokümanına yönelik başvurusunu en geç 24.11.2010 tarihine kadar yapabileceği, ancak anılan istekli tarafından 14.12.2010 tarihinde idareye yapılan şikayet başvurusunda bulunulduğu görüldüğünden başvuru sahibinin 1 inci iddiasının, süre yönünden reddinin gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin aynı başlıklı 59 uncu maddesinde ise; “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
(2) İhale komisyonu;
a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen işin özgünlüğü,
hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.
(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.
(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü,
Yine aynı Yönetmeliğin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinde; “ … (3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. …” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinde; “…78.3. …Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.
…
78.15. Çalışacak personelin yemek ve yol maliyetlerinin isteklilerce ayni olarak karşılanmasının öngörüldüğü işlerde, bu ihtiyaçların isteklilerce ayni olarak karşılanacağı idari şartnamelerin ilgili maddesinde belirtilecek ve aylık gün sayısı gösterilecek, ancak buna ilişkin bir bedel öngörülmeyecek, personelin bu ihtiyaçlarının karşılanmasına ilişkin kriterler ve asgari standartlar (yemek çeşidi, kalori vb.) ise ihale dokümanının ilgili bölümünde belirlenecektir. Bu şekilde verilen tekliflerin değerlendirilmesinde ise tekliflerin söz konusu ayni ödemeleri de içerdiği kabul edilerek değerlendirmeler buna göre yapılacaktır. İstekliler, ayni olarak karşılayacakları yemek ve yol maliyetleri için bir bedel öngörecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasına verdiği cevapta bu bedeli belgelendirecektir.
78.16. İdari şartnamede çalışacak personelin yemek veya yol maliyetinin idarenin yemekhanesinden veya personel servisinden karşılanacağı ve bedelinin yüklenicinin hakedişinden kesileceğine dair bir düzenleme yapılmışsa, yemek ve yol bedelinin ayni olarak karşılanacağı kabul edilecektir. Bu durumda her bir personel için hakedişten kesilecek yemek veya yol bedelinin tutarı idari şartnamede gösterilecektir. Hakedişten kesilecek bu yemek veya yol bedelinin, idare personeli için öngörülen yemek veya yol bedelinde bir artış yapılsa bile değiştirilemeyeceği göz önünde bulundurularak, yemek ve yol bedelinin yıl içinde meydana gelecek artışları da kapsayacak şekilde tahmini bir bedel olarak belirlenmesi gerekecektir…” açıklaması,
Anılan Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde; “…79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir…
79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.
…” açıklaması,
İdari şartnamede ihale konusu işin miktarı ve türüne ilişkin olarak; “Hisarcık Açık İşletme Başmühendisliği emrinde günde 24 saat (1 araç, 3 şoförü ile), Espey Açık İşletme Baş Mühendisliği emrinde günde 24 saat (1 araç, 3 şoförü ile), Makine İkmal ve Bakım Baş Müh. emrinde(1.hat) günde 24 saat (1 araç, 3 şoförü ile) Makine İkmal ve Bakım Baş Müh. emrinde(2.hat) günde 10 saat (1 araç, 1 şoförü ile) Bor Türevleri Müdürlüğü emrinde günde 24 saat (1 araç, 3 şoförü ile) Bakım Onarım ve İkmal Müdürlüğü emrinde günde 10 saat (1 araç, 1 şoförü ile) olmak üzere araçlar 6 ayrı hatta çalışacaktır.” ibaresi,
Aynı Şartnamenin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25 inci maddesinde; “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak her türlü ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif fiyata dahil edilecektir.
25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. Yüklenici teklif birim fiyatını oluştururken teklif (ihale) tarihi itibariyle, sürücülere güncel brüt asgari ücretin, % 30 fazlası üzerinden hesaplama yapmak suretiyle işçilik ücreti öngörecektir. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak araçların sürücü, yakıt, yağ, tamir, bakım-onarım, yedek parça, lastik, akü, v.b.giderleri teklif fiyatına dahil edilecektir. Ayrıca Yüklenici tarafından Belediye ve İl Trafik Komisyonu ve diğer merciler nezdinde yapılacak teşebbüs ve işlemler sırasında ödenecek her türlü masraf vergi ve harçlar teklif fiyatına dahildir.
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.
Sürücüler için sigorta risk prim oranı % 1,5’tir.” düzenlemesi,
Teknik şartnamenin “Diğer hususlar” başlıklı 9 uncu maddesinde; “9.8. Yüklenicinin talebi halinde araç şoförleri İşletmemiz yemekhanesinde yemek yiyebilecek olup, yemek ücreti 4,40 TL+kdv’dir.” düzenlemesi,
İhale ilanında ihale konusu hizmetin süresine ilişkin olarak; “İşe başlama tarihi 01.01.2011,
Yer almaktadır.
Kamu ihale mevzuatı uyarınca, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden ilgililerin itirazen şikayet başvurusunda bulunma ehliyetinin olduğu, itiraza konu ihalede, başvuru sahibi isteklinin 6 kısımdan oluşan ihalenin sadece 1 inci ve 6 ncı kısımlarına teklif vermiş olduğu, başvuru sahibinin ihalenin diğer kalemlerine ilişkin olarak şikayet ehliyetinin bulunmadığı dikkate alınarak ihalenin yalnızca 1 inci ve 6 ncı kısımları incelenmiştir.
İdare tarafından yaklaşık maliyet hesaplaması sonucunda, ihalenin “Hisarcık Açık Ocak Başmühendisliği emrindeki araç” isimli 1 inci kısmı için; 14.110,59 TL akaryakıt bedeli, 48.168,76 TL işçilik maliyeti, 998,30 TL lastik maliyeti, 1.279,87 TL motor şanzıman ve diferansiyel revizyon maliyeti, 2.399,76 TL periyodik tamir bakım maliyeti, 428,53 TL kaporta revizyon maliyeti, 2.814,42 TL amortisman maliyeti, 2.041,80 TL vergi ve sigortalardan oluşacak maliyet, 10.836,30 TL (% 15 oranında) yüklenici karı olmak üzere toplam 83.040,00 TL, yaklaşık maliyet bedeli oluşturduğu, ayrıntıları belirtilen maliyet hesaplamasında; işçilik bedelinin içerisinde % 30 fazla ücret bedelinin, 1,30 olan kalifiyelik katsayısı yoluyla dahil edildiği,
İdari şartnamede, yemek bedeli verileceği belirtilmemesine rağmen yaklaşık maliyetin tespitinde yemek bedelinin dikkate alındığı, ancak yemek bedelinin hesaplamalarda ayrı bir maliyet kalemi olarak dikkate alınmaması, genel giderler içerisinde düşünülmesi gerektiği, sonuç olarak ihale konusu hizmet kısmı için idarenin yapmış olduğu hesaplamalarda yer alan işçilik maliyetinin düzeltilmesi sonucunda, işçilik maliyetinin 44.723,88 TL, karsız yaklaşık maliyet bedelinin 68.797,15 TL, yüklenici karının 10.319,57 TL ve yaklaşık maliyet bedelinin 79.116,72 TL olduğu tespit edilmiştir.
Başvuru sahibi istekli tarafından teklif sunulan diğer iş kısmı incelendiğinde, idare tarafından yaklaşık maliyet hesaplaması sonucunda, “Bakım Onarım İkmal Müdürlüğü emrindeki araç” isimli 6 ncı kısmı için; 14.818,11 TL akaryakıt bedeli, 13.734,22 TL işçilik maliyeti, 873,63 TL lastik maliyeti, 1.120,04 TL motor şanzıman ve diferansiyel revizyon maliyeti, 2.100,07 TL periyodik tamir bakım maliyeti, 371,44 TL kaporta revizyon maliyeti, 2.439,49 TL amortisman maliyeti, 1.119,77 TL vergi ve sigortalardan oluşacak maliyet, 5.486,52 TL (% 15 oranında) yüklenici karı olmak üzere toplam 42.000,00 TL, yaklaşık maliyet bedeli oluşturduğu, ayrıntıları belirtilen maliyet hesaplamasında; işçilik bedelinin içerisinde % 30 fazla ücret bedelinin, 1,30 olan kalifiyelik katsayısı yoluyla dahil edildiği,
İdari şartnamede, yemek bedeli verileceğinin belirtilmemesine rağmen yaklaşık maliyetin tespitinde yemek bedelinin dikkate alındığı, ancak yemek bedelinin hesaplamalarda ayrı bir maliyet kalemi olarak dikkate alınmaması, genel giderler içerisinde düşünülmesi gerektiği, sonuç olarak ihale konusu hizmet kısmı için idarenin yapmış olduğu hesaplamalarda yer alan işçilik maliyetinin düzeltilmesi sonucunda, işçilik maliyetinin 14.907,96 TL, karsız yaklaşık maliyet bedelinin 37.750,51 TL, yüklenici karının 5.662,58 TL ve yaklaşık maliyet bedelinin 43.413,09 TL olduğu,
İdare tarafından tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında, hiçbir isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmadığı,
Tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kanunun aşırı düşük teklifler başlıklı 38 nci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temini işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendirileceği hüküm altına alınmıştır. Benzer düzenlemeler Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde de bulunmaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliğinin hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 79.4 üncü maddesinde ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan hizmet alımı ihalelerinin durumu açıklanmış ve ihale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dâhil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesinin yapılacağı; 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama isteneceği; personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği açıklaması yapılmıştır.
Aktarılan mevzuattan hareketle, yaklaşık maliyete ve ihaleye katılan diğer isteklilerin teklif bedellerine göre aşırı derecede düşük olan ve ihale konusu hizmetin sözleşme hükümlerine uygun ifası konusunda tereddüt oluşturan tekliflerin sorgulanması gerektiği anlaşılmaktadır.
İhalenin 1 inci kısmının üzerinde bırakıldığı isteklinin teklif etmiş olduğu bedelin 73.920,00 TL olduğu, bu tutarın ilgili kısmın karsız yaklaşık maliyet bedelinden (73.920,00-68.797,15=) 5.122,85 TL daha yüksek olduğu,
İhalenin 6 ncı kısmının üzerinde bırakıldığı isteklinin teklif etmiş olduğu bedelin 31.080,00 TL olduğu, bu tutarın ilgili kısmın karsız yaklaşık maliyet bedelinden (37.750,51-31.080,00=) 6.670,51 TL daha düşük olduğu,
Anlaşılmıştır.
Belirtilen iş kısımları için ihale üzerinde kalan istekli tarafından teklif edilen bedel ile geçerli diğer teklifler aşağıda yer alan tablolardaki gibi karşılaştırıldığında; 1 inci kısımda, ilgili kısmın ihalesi üzerinde kalan isteklinin teklif bedelinin, geçerli tekliflerin ortalamasına oranının % 87 olduğu, sonuç olarak; ihale üzerinde kalan isteklinin teklif etmiş olduğu bedelin, ihalede sunulan diğer tekliflere göre makul görülebilir oranda düşük olduğu, ancak 6 ncı kısımda, ilgili kısmın ihalesi üzerinde kalan isteklinin teklif bedelinin, geçerli tekliflerin ortalamasına oranının % 70 olduğu, sonuç olarak; ihale üzerinde kalan isteklinin teklif etmiş olduğu bedelin, ihalede sunulan diğer tekliflere göre bariz oranda düşük olduğu değerlendirilmiştir.
1 inci kısım,
İsteklinin Adı Birim Fiyat (TL) Miktar (Km) Teklif Bedeli (TL)
Uğur-Tem Taş. Müh. Med. Gıda İnş.
Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti. 1,54 48.000 73.920,00
Mar-Kur Tur. Oto. Nak. İnş. Sağ. Tem.
Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. 1,80 48.000 86.400,00
Akın Kömür Nakliye İnş. Tarım
Hayvancılık Yurt Yemek ve Tem.
Hiz. San.Tic. Ltd. Şti. 1,97 48.000 94.560,00
Tüm geçerli tekliflerin ortalaması 1,77 48.000 84.960,00
İlgili kısmın ihalesi üzerinde kalan
isteklinin teklif bedelinin geçerli
tekliflerin ortalamasına oranı % 87
6 ncı kısım,
İsteklinin Adı Birim Fiyat Miktar (Km) Teklif Bedeli
(TL) (TL)
Aziz OKTAY Otobüs İşl. 0,74 42.000,00 31.080,00
Veli BOZKURT Yolcu ve
personel taşımacılığı 0,96 42.000,00 40.320,00
Akın Kömür Nakliye İnş. Tarım
Hayvancılık Yurt Yemek ve Tem.
Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. 0,97 42.000,00 40.740,00
Altın Yiğit Hayv. Taş. Tem.
Hizm. San. Tic. Ltd. Şti. 1,06 42.000,00 44.520,00
İrfan VAROL
Oto Las. Tam. ve Taş. 1,18 42.000,00 49.560,00
Uğur-Tem Taş. Müh. Med.
Gıda İnş. Teks. San. ve Tic.
Ltd. Şti. 1,21 42.000,00 50.820,00
Mar-Kur Tur. Oto. Nak. İnş. Sağ.
Tem. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. 1,30 42.000,00 54.600,00
Tüm tekliflerin ortalaması 1,06 42.000,00 44.520,00
İlgili kısmın ihalesi üzerinde kalan
isteklinin teklif bedelinin geçerli
tekliflerin ortalamasına oranı % 70
Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; ihalenin başvuruya konu olan 1 inci ve 6 ncı kısımlarının yaklaşık maliyetinin tespitinde, işçilik maliyetinin, işçilere brüt asgari ücretin % 30 fazlasının ödeneceği dikkate alınarak hesaplandığı, başvurunun sahibinin iddiasının aksine yaklaşık maliyetin olması gerekenden daha düşük olarak hesaplanmadığı ayrıca idarenin komisyon kararında, ihalenin 1 inci kısmı için ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif belirlemediği ve aynı iş kısmında yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin değerlendirme dışı bırakıldığını ifade ettiği ancak istenen yeterlilik kriterlerini sağlayarak geçerli olduğu belirlenen tekliflerin, yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle ihale komisyonu tarafından değerlendirme dışı bırakılmasının ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığı, herhangi bir sebeple ihale üzerinde kalan istekli ile sözleşmenin imzalanamaması durumunda, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ile sözleşme imzalanmasının ihale yetkilisinin takdirinde olduğu, sonuç olarak ihalenin 1 inci kısmında sunulan tekliflerin bir kısmının, yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasının ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığı değerlendirilmiştir.
Belirtilen mevzuat hükümleri ve ilgili değerlendirmeler gereğince; diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit etmenin, ihale komisyonunun yetki ve sorumluluğunda olduğu ancak söz konusu yetkinin sınırsız olmadığı, ihalenin söz konusu iş kısımlarının üzerinde bırakıldığı istekliler tarafından sunulan teklif bedelleri ile ihale dokümanı dikkate alınarak hesaplanan karsız yaklaşık maliyet tutarları ve ihalede sunulan diğer teklifler tutarları karşılaştırıldığında, ihalenin 1 inci kısmının üzerinde bırakıldığı isteklinin teklif bedelinin, karsız yaklaşık maliyet tutarının üstünde olduğu ve ihalede sunulan diğer tekliflere göre sadece makul görülebilir oranda düşük olduğu ancak ihalenin 6 ncı kısmının üzerinde bırakıldığı isteklinin teklif bedelinin, karsız yaklaşık maliyet tutarının altında olduğu ve ihalede sunulan diğer tekliflere göre bariz oranda düşük olduğu, sonuç olarak ihalenin 1 inci kısmının üzerinde bırakıldığı isteklinin teklif bedelinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmasına gerek olmadığı, ancak ihalenin 6 ncı kısmının üzerinde bırakıldığı isteklinin teklif bedelinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği sonucuna ulaşılarak; idare tarafından ihalenin 6 ncı kısmının üzerinde bırakıldığı isteklinin, teklif bedelinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmaksızın ihalenin ilgili kısmının sonuçlandırılmasında mevzuata uyarlık bulunmamıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin 1 inci kısmında yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirmeye alınarak ve ihalenin 6 ncı kısmının üzerinde bırakıldığı istekli olan Aziz Oktay Otobüs İşletmesinin, anılan kısma ilişkin teklif bedelinin aşırı düşük teklif açıklamasına tabi tutularak, tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;
Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)