(4734 S. K. m. 5, 37, 54, 65) (Kamu İhale Genel Tebliği m. 78, 79)
Toplantı No: 2011/014
Gündem No: 1
Karar Tarihi: 14.02.2011
Karar No: 2011/UH.III-685
Şikayetçi: Şahin 44 Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti., Dabakhane Mah. PTT Sok. Elif İş Merkezi No:31 Kat:6 MALATYA
İhaleyi yapan idare: Besni Devlet Hastanesi Baştabipliği, Besni/ADIYAMAN
Başvuru tarih ve sayısı: 06.01.2011 / 873
Başvuruya konu ihale: 2010/555429 İhale Kayıt Numaralı "Özel Güvenlik Hizmeti Alımı" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: 09.02.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.(00.77).(0222)./2011-02E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Besni Devlet Hastanesi Baştabipliği tarafından 21.12.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Özel Güvenlik Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Şahin 44 Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin 28.12.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 29.12.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 06.01.2011 tarih ve 873 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.01.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki ihalede asgari işçilik maliyetinin 72.117,00 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan Kılıç Özel Güv. Ltd. Şti.’nin teklifi ile bu tutar arasında 6,12 TL’lik bir fark bulunduğu, bu tutar 6 personele bölündüğünde özel güvenlik mali sorumluluk sigortası için kişi başına 1,02 TL teklif verilmiş olduğu, Türkiye’de hiçbir sigorta şirketinin 1,02 TL’lik bir teklif vermeyeceği ve poliçe düzenlemeyeceği, ayrıca bu isteklinin birim fiyat teklif cetvelinin standart forma uygun olmadığı, bunun tamamlatılabilir bir eksiklik olmadığı, buna karşın idarenin firmadan birim fiyat teklif mektubu cetveline açıklık getirmesini istemesinin ihale mevzuatına aykırı olduğu, aynı şekilde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci isteklinin de kişi başına 4,04 TL sigorta bedeli öngördüğü, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası bedelinin yaklaşık maliyet içindeki payı ile isteklilerin teklifleri içindeki payı arasında önemli fark bulunduğu, isteklilerin öngördüğü tutarların yaklaşık maliyetin %10’u ile %25’i düzeyinde olduğu, bu bakımdan her iki teklifin de hayatın olağan akışına aykırı olduğu ve gerçeği yansıtmadığı, düzeltici işlem tesis edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
İncelemeye konu ihalenin Besni Devlet Hastanesi Baştabipliği tarafından gerçekleştirilen Özel Güvenlik Hizmeti Alımı işi olduğu, ihale konusu hizmet kapsamında 6 personel çalıştırılacağı ve işin süresinin 01.01.2011- 31.12.2011 tarihleri arasında 1 (bir) yıl olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
İhale işlem dosyası kapsamında yer alan ihale komisyonu karar ve tutanakları üzerinde yapılan incelemede, 21.12.2010 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye beş isteklinin katıldığı, isteklilerden Arı Güv. Hiz. Ltd. Şti.’nin teklif mektubunda yer alan tarihin uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer tekliflerin geçerli teklif olarak kabul edildiği anlaşılmıştır.
İdarece komisyonun nihai kararından önce, 23.12.2010 tarih ve 217 no’lu yazıyla Kılıç Özel Güv. Ltd. Şti.’nden teklifine açıklık getirmesinin talep edildiği görülmüştür. Anılan yazıda; “…4734 sayılı Kanunun 37. maddesi gereğince teklifinizi ihtiva eden parametrelerin ayrı ayrı birim fiyatlar halinde yazılı olarak 24.12.2010 günü mesai bitimine kadar elden veya kurumumuzun… nolu faksına bildirilmesinin sağlanması hususunu bilgilerinize rica ederiz.” ifadesinin yer aldığı görülmüştür.
Kılıç Özel Güv. Ltd. Şti.’nin idareye cevaben sunduğu 23.12.2010 tarih ve 706-46-7/15 sayılı “Aşırı düşük teklif sorgulaması” konulu yazıda, tekliflerinin Kanunun 38 inci maddesi gereğince aşırı düşük teklif olarak kabul edildiğinden bahisle yazı ekinde teklif bileşenlerine ilişkin açıklamalarını sundukları belirtilmiş, yazı ekinde, teklif bileşenlerini gösteren iki sayfadan ibaret açıklama tabloları ile yine iki sayfadan ibaret KİK İşçilik Hesaplama Modülü çıktıları sunulmuştur.
İhale yetkilisi tarafından 27.12.2010 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararı ile ihalenin Kılıç Özel Güv. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kanunun 37 nci maddesine göre, ihale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.
Başvuru sahibinin iddiaları, idarenin şikayete cevap yazısındaki açık beyanı ve ihale işlem dosyası muhteviyatından, ihalede herhangi bir teklifin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmediği ve sorgulanmadığı anlaşılmaktadır. Kılıç Özel Güv. Ltd. Şti.’nin açıklama yazısı, aşırı düşük teklif açıklama yazısı şeklinde sunulmuş olsa da idarenin amacının isteklinin teklif bileşenleri ile ilgili açıklama yapılması talebinden ibaret olduğu görülmektedir. Zira talep yazısında dayanak madde, Kanunun 37 nci maddesi olarak gösterilmiştir.
Başvuru sahibinin, Kılıç Özel Güv. Ltd. Şti.’ne ait birim fiyat teklif cetvelinin standart forma uygun olmadığı, bunun tamamlatılabilir bir eksiklik olmadığı, buna karşın idarenin firmadan birim fiyat teklif mektubu cetveline açıklık getirmesini istemesinin ihale mevzuatına aykırı olduğu iddiasından hareketle, anılan isteklinin birim fiyat teklif cetveli incelenmiştir. Kılıç Özel Güv. Ltd. Şti.’nin ihale işlem dosyasında yer alan birim fiyat teklif cetvelinin aşağıdaki şekilde sunulduğu görülmüştür:
A B
Sıra No İş Kaleminin Adı ve Birimi Miktarı Teklif Edilen Tutarı
Kısa Açıklaması İşçi Ay/Gün/Saat Birim Fiyat
sayısı
1 Özel Güvenlik Hizmeti 1 6,00 12,00 1.001,71 72.123,12 TL
TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç) 72.123,12 TL
Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinde yapılan incelemede, birim fiyat teklif cetveli standart formunun da, Kılıç Özel Güv. Ltd. Şti. tarafından sunulduğu şekilde tek satırdan ibaret olduğu anlaşılmıştır.
İhale dokümanı kapsamında Kuruma gönderilen belgeler arasında bulunmaması sebebiyle, idareden talep edilen ve idarenin 26.01.2011 tarih ve 13 sayılı yazısı ekinde gönderilen birim fiyat teklif cetveli standart formunun ise aşağıdaki şekilde düzenlendiği görülmüştür:
A B
Sıra No İş Kaleminin Adı ve Birimi Miktarı Teklif Edilen Tutarı
Kısa Açıklaması İşçi Ay/Gün/Saat Birim Fiyat
sayısı
1 Özel Güvenlik Personeli İşçi x ay 6 12 ay
2 Ulusal ve Dini bayram Gün 2 13,5 gün
tatil günleri (13,5 x 2 işçi)
3 Özel Güvenlik Mali Sor. Sig. İşçi 6 12 ay (1 yıl )
4 Giyecek Bedeli İşçi 6 1
TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)
Yapılan incelemede; EKAP üzerindeki form ile ihale dokümanı kapsamında isteklilere satılan formun birbiriyle uyumsuz olduğu anlaşılmaktadır. İdarece yazı ekinde gönderilen birim fiyat teklif cetveli standart formunun alt kısmında “KİK026.2/H- Alt Yüklenici İş Bitirme Belgesi” ifadesinin yer aldığı görülmüş, ihaleye bu formu esas alarak teklif sunan isteklilerin belgelerinde de aynı ibareye rastlanmıştır.
Kılıç Özel Güv. Ltd. Şti.’ne ait birim fiyat teklif cetvelinin standart forma uygun olmadığı, idarece belirlenen ve standart formda gösterilen iş kalemleri üzerinden birim fiyat teklif sunulması gereken ihalede, “Özel Güvenlik Hizmeti” adıyla tek bir iş kalemi üzerinden teklif sunduğu anlaşılmıştır. Diğer bir ifadeyle, isteklinin teklifini EKAP’ta yer alan formu esas alarak hazırladığı görülmüştür. Bu durumun, EKAP’ta yer alan formun hatalı olmasından kaynaklandığı anlaşılmaktadır. EKAP ile doküman arasında uyumsuzluk bulunması durumunda, isteklilerin tekliflerine esas alması gereken formun satın aldıkları ihale dokümanı ekindeki form olması gerekmekte ise de, bu aykırılık incelenen ihalede esasa etki ederek bir isteklinin teklifinin geçersizliğine sebebiyet vermektedir.
4734 sayılı Kanunun 37 nci maddesinde, teklif sahiplerinden istenebilecek açıklamanın, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmeyeceği ve yapılamayacağı hüküm altındadır. İdarece, birim fiyat teklif cetveli ihale dokümanına aykırı olan bir istekliden, teklif bileşenlerini tespit etmek amacıyla açıklama istenmesinin Kanunun 37 nci maddesi hükmüne açıkça aykırı olduğu anlaşıldığından, idarece yapılan işlemlerde mevzuata uyarlık görülmemiştir. Bu nedenle, teklif mektubu eki birim fiyat teklif cetvelini ihlale dokümanına aykırı olarak sunan Kılıç Özel Güv. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.
Bu nedenle, Kılıç Özel Güv. Ltd. Şti.’nin teklifinin aşırı düşük olduğu, asgari maliyet dışında kalan tutarla özel güvenlik mali sorumluluk sigorta bedelini karşılayamayacağı, sorgulamaya tabi tutulması gerektiği yönündeki iddiaların incelenmesi ve değerlendirilmesine gerek görülmemiştir.
Diğer taraftan, anılan iddiaların ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif ve diğer teklifler bakımından incelenmesi ve değerlendirilmesi gerekmektedir.
İhaleye ilişkin idari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” 25 inci maddesinde;
“25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:
Bu ihalede;
a) 6 asgari ücretli işçi çalıştırılacaktır.
b) Resmi ve Dini Tatil günleri 12 tam, 3 yarım gündür. tam günlerde 24 işçi, yarım günlerde 6 işçi çalıştırılacaktır.
c) Fazla çalışma öngörülmemektedir.
25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:
a) Yemek bedeli teklif fiyata dahildir. Ancak, işçi yemekleri hastane mutfağında hazırlanan yemekten karşılanacağından katılımcılar tekliflerinde yemek için herhangi bir bedel öngörmeyeceklerdir.
b) Giyim bedeli nakdi olarak karşılanacak olup, 1 işçi için öngörülen bedel 442,70. TL’dir.
c) Yol Bedeli öngörülmemiştir.
25.3.3. Malzeme giderleri:
İşin yürütülmesi esnasında personel tarafından kullanılacak malzeme Teknik Şartname de belirtilmiş olup, malzeme yüklenici firma tarafından karşılanacaktır. Malzeme için herhangi bir bedel öngörülmemiştir.
25.3.4. Diğer giderler:
Özel Güvenlik hizmeti mali sorumluluk sigortası yüklenici tarafından yaptırılacaktır.
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.
Kısa vadeli sigorta prim oranı 1’dir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
İdari şartnamede nakdi olarak karşılanacağı belirtilen giyim malzemeleri için teknik şartnamenin 3.2 nci maddesinde;
“3.2.1. Güvenlik personeli, görevi ile ilgili özel giysileri giyerek görevini ifa eder.
Kıyafetler en az aşağıda yazılı parçalardan oluşur.
Yazlık kıyafete ait giyecekler:
(a) Kep 1 Adet
(b) Kısa kollu gömlek 2 Adet
(c) Pantolon 1 Adet
(d) Ayakkabı1 Çift
(e) Kemer 1 Adet
(f) Kravat1 Adet
Kışlık kıyafete ait giyecekler:
(a) Uzun kollu gömlek 2 Adet
(b) Pantolon1 Adet
(c) Ayakkabı1 Adet
(e) Kazak 1 Adet
(f) Kışlık Mont. 1 Adet
(g) Kravat 1 Adet
(h) Yağmurluk1 Adet
3.2.2.Özel Güvenlik Personeli gece görevlerinde üniforma üzerine, 5188 sayılı Kanuna yönelik çıkarılan yönetmelik hükümlerine uygun şekilde, arkasında ışığı yansıtan Özel Güvenlik ibaresi yazılı yeleği giyecektir.”
Düzenlemesi yapılmıştır.
İhale dokümanının yukarıda yer verilen düzenlemelerine ve ihale tarihinde geçerli asgari ücrete göre, ihalede teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyet tutarı, nakdi giyim bedeli dahil mali sorumluluk sigortası gideri hariç 72.117,00 TL’dir.
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımına konu ihalede, tüm teklifler karsız yaklaşık maliyetin altındadır. Asgari işçilik maliyet hesaplamasına göre de geçerli tekliflerin tamamının aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir. Ancak ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması durumunda, teklif fiyatlarını belirleyici tek unsur zorunlu mali sorumluluk sigortası gideri olacaktır. Zira ihalede giyim bedeli nakdi olarak belirlenmiştir.
Kamu İhale Kanununun “Temel ilkeler” başlıklı 5 inci maddesine göre idareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.
Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78.19 uncu maddesine göre, personele ilişkin giyecek giderleri, işin yapılması sırasında personelce kullanılması istenen kıyafetle ilgili olduğundan giyecek giderinin işçilere aylık veya nakdi olarak ödeneceğine dair bir düzenleme yapılması ve giyecek giderleri için parasal tutar öngörülmesi mümkün değildir. İdare giyeceğin özellikleri ile sayısını ihale dokümanında belirterek teklif fiyatına ayni olarak dahil edilmesini sağlamak zorundadır.
Aynı Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.4.2.23 üncü maddesinde ise özel güvenlik hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasında giyim bedeli ve mali sorumluluk sigortası giderinin önemli bir bileşen olarak görüleceği ve isteklilerce bu giderleri tevsik eden belgelerin sunulacağı belirtilmektedir.
İncelenen ihaleye ilişkin teknik şartnamede Tebliğe uygun olarak, giyeceğin özellikleri ile sayıları belirtilmiş ancak idari şartnamede Tebliğe aykırı olarak isteklilerce kişi başı 442,70 TL giyim bedeli öngörülmesi istenmiştir.
İtirazen şikayet başvurusunun teklif değerlendirmesi aşamasına yönelik olduğu görülmekle birlikte, dokümandaki mevcut düzenlemelere göre, tekliflerin hazırlanması, aşırı düşük teklif sorgulaması ve ihale üzerinde bırakılacak isteklinin belirlenmesinde önemli bir maliyet unsuru olan giyim maliyetinin devre dışı bırakılmasının, tekliflerin Kanunun 5 inci maddesinde aranan rekabet ortamı içinde oluşmasını engellediği gibi, bu aşamadan sonra yapılacak bir aşırı düşük teklif sorgulamasının da sağlıklı sonuç vermesine engel olacağı anlaşılmaktadır. EKAP üzerindeki birim fiyat teklif cetvelindeki hatanın, bir isteklinin değerlendirme dışı bırakılmasını gerektirir şekilde esasa etkili olduğu hususu da göz önüne alındığında, ihale dokümanındaki aykırılıkların tekliflerin sağlıklı bir yarışma ortamında oluşmasını ve eşit koşullarda değerlendirilmesini engeller nitelikte olduğu anlaşılmış ve anılan aykırılıkların ihalenin iptalini gerektirir nitelikte olduğu sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;
Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)