(4734 S. K. m. 54, 65)
Toplantı No: 2011/044
Gündem No: 26
Karar Tarihi: 06.06.2011
Karar No: 2011-UH.II-1860
Şikayetçi: PAR TEMİZLİK VE ÖZEL GÜVENLİK HİZM. TURZ. HAYV. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ., Cumhuriyet Mahallesi Vatan Caddesi 20 Kat.2 Melikgazi/KAYSERİ
İhaleyi yapan idare: ERCİYES ÜNİVERSİTESİ Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı, 38039 KAYSERİ
Başvuru tarih ve sayısı: 13.05.2011 / 24383
Başvuruya konu ihale: 2011/20237 İhale Kayıt Numaralı "Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım sonrası Temizlik ve İlaçlama hizmeti" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: 01.06.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.(15.65).(0265)./2011-29E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Erciyes Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 29.03.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım Sonrası Temizlik ve İlaçlama Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Par Temizlik ve Özel Güvenlik Hizm. Turz. Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 29.04.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 05.05.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 13.05.2011 tarih ve 24383 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.05.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;
1. İdarece hesaplanan yaklaşık maliyetin, olması gerekenden daha düşük ve hatalı olduğu,
1. İhaleye katılan isteklilerin sunmuş oldukları iş deneyim belgelerinin benzer iş tanımına ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığı,
1. İhale üzerinde kalan isteklinin teklif tutarı ile ihale konusu işin yerine getirilmesinin mümkün olmadığı, ayrıca anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığı,
İddialarına yer verilmiştir.
A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:
Şikayetçinin ilk iddiası yönünden idareye başvuru yapmaksızın doğrudan Kuruma başvuru yaptığı tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesinin 1 inci fıkrasında; “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır.” hükmü yer almaktadır.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru süreleri” başlıklı 6 ncı maddesinde; “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.
(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.
(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” düzenlemesi,
İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Tebliğin 12 nci maddesinin 2 nci fıkrasında;“…(2) İdareye şikayet başvurusunda bulunulmadan veya idareye yapılan şikayet başvurusu hakkında idarece bir karar alınmadan ve on günlük karar verme süresi beklenilmeden doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde, Yönetmeliğin 15 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince bu başvurular ilgili idareye gönderilir. Ayrıca, başvuru sahibine de bilgi verilir. İdareye yapılan şikayet başvurusundan farklı bir konu ile Kuruma yapılan başvurularda şikayet süresinin henüz dolmadığı hallerde, itirazen şikayet konusuna ilişkin idarenin cevabının alınmamış olması nedeniyle bu başvurular da ilgili idareye gönderilir. İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” düzenlemesi,
Yer almaktadır.
Başvuru sahibinin, idareye yapmış olduğu 24.04.2011 tarihli şikayet başvurusunda söz konusu iddiaya yer verilmediği, idarenin cevabında da bu hususa ilişkin bir değerlendirme yapılmadığı anlaşıldığından yukarıda yer alan mevzuat hükümleri doğrultusunda 1 inci iddianın reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kanunun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10 uncu maddesinde; “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:
…
b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;
…
2) İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;
…
d) Son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarına ilişkin deneyimi gösteren belgeler,
…” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler” başlıklı 47 inci maddesinde; “(1) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesi düzenlenemez. Bu durumda, bitirilen işlere ilişkin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır:
(a) Yurtdışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri, personel çalıştırılan işlerde o işe ait sosyal güvenlik prim ödemelerini gösteren belgeler, iş mevzuatının zorunlu tuttuğu hallerde ise, ayrıca ilgili sigorta müdürlüğünden alınan işyeri bildirgesi iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifi kapsamında sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınamaz…”hükmü,
İdari şartnamenin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” 7.5 inci maddesinde; “7.5.1. İsteklinin yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;
a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya
b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 30'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.”düzenlemesi,
Yine idari şartnamenin 7.6 ncı maddesinde; “Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir: Kamu ve/veya Özel Kuruluşlardaki malzemeli yemek pişirme, dağıtım ve sonrası Temizlik ve ilaçlama hizmeti işidir.” düzenlemesi,
İhale ilanının “İş deneyim belgeleri” başlıklı 4.3.1 inci maddesinde; “Son beş yıl içinde bedel içeren bir sözleşme kapsamında kabul işlemleri tamamlanan ve teklif edilen bedelin % 30 oranından az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler,” düzenlemesi,
Yine ihale ilanının 4.4 üncü maddesinde; “Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler: 4.4.1 Kamu ve/veya Özel Kuruluşlardaki malzemeli yemek pişirme, dağıtım ve sonrası Temizlik ve ilaçlama hizmeti işidir.” düzenlemesi,
Yer almaktadır.
İhale dosyası incelendiğinde; ihale üzerinde kalan isteklinin 1.665.000,00 TL teklif bedeli öngördüğü, bu durumda anılan isteklinin benzer iş tanımına uygun asgari (1.665.000,00x0,30=) 499.500,00 TL tutarında iş deneyimini gösterir belge sunmasının gerektiği,
İhale üzerinde kalan isteklinin, A.K.S. Grup İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile aralarında imzalanmış 15.05.2009 tarihli sözleşmeyi sunduğu, sözleşmede işin tanımının “A.K.S. Boztepe İnci Evleri Çalışanlarına Yemek Hizmeti” olduğu, hizmet standartlarına ilişkin 21 inci maddede “Yemek hazırlanması, sunumu, dağıtımı ve temizliğinin yapılması için gerekli tüm demirbaş, araç, gereç ve servis ekipmanının temini Yüklenici tarafından yapılacaktır.” ifadesine yer verildiği, sözleşmenin tahmini tutarının 632.991,76 TL olarak belirtildiği, yine anılan sözleşmeye göre, sözleşme konusu yemek üretiminin, istekli tarafından A.K.S. Grup İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından kurulacak mutfakta yapılacağı,
Sözleşme eki olarak; sözleşme konusu işe ilişkin Kdv hariç toplam tutarı 871.228,26 TL olan 30.06.2009-25.09.2010 tarihleri arasında düzenlenen 15 adet faturanın noter onaylı suretlerinin sunulduğu, faturaların toplam tutarının ihalede teklif bedeline göre sunulması gereken iş deneyimi oranını fazlasıyla karşıladığı, ayrıca sözleşme konusu işte çalışan 16 kişiye ait sigortalı işe giriş bildirgesinin teklif dosyasında yer aldığı, anılan bildirgelerde, sözleşmeye konu işle ilgili çalışan 16 kişinin, işverenin ihale üzerinde kalan istekli olarak gözüktüğü, ayrıca yine sözleşmeye ek olarak işveren sıfatındaki A.K.S. Grup İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne ait sigortalı hizmet listelerinin sunulduğu, sigortalı hizmet listelerinde, ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan işe giriş bildirgelerindeki 16 kişinin yer almadığı,
İdare tarafından anılan sözleşmeye ilişkin faturaların teyidinin yapılması amacıyla 30.03.2011 tarih ve 535 sayılı ilgili vergi dairesine başvuruda bulunulduğu, ilgili vergi dairesinin 05.04.2011 tarih ve 6654 sayılı yazısı ile faturaların doğruluğunun teyit edildiği,
İstekli tarafından sunulan sözleşmenin incelenmesi neticesinde, yapılan işin yemek hazırlanması, sunumu, dağıtımı ve temizliğinin yapılması işi olduğu, işin tanımının, ihale dokümanındaki benzer iş tanımı içerisinde yer alan işlerden oluştuğu,
İlgili Yönetmelik hükmünde; gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa, bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerdeki, iş deneyiminin belgelendirilmesi için, personel çalıştırılan işlerde, o işe ait sosyal güvenlik prim ödemelerini gösteren belgelerin sunulması gerektiğinin belirtildiği, ancak ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan belgelerde, sözleşme konusu işte çalıştırılan personelin sosyal güvenlik prim ödemelerini gösteren herhangi bir belge sunulmadığı, yalnızca anılan personele ilişkin sigortalı işe giriş bildirgesinin sunulduğu, özetle ilgili Yönetmelik hükmüne göre iş deneyiminin tevsiki amacıyla sunulması gereken belgelerin bir kısmının sunulmadığı,
İdare tarafından, ihalede, geçerli teklif sunduğu belirtilerek, aşırı düşük teklif açıklamasına tabi tutulan diğer iki isteklinin sunmuş oldukları iş deneyim belgelerinin, ihale dokümanına ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olduğu,
Tespit edilmiştir.
Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; İhale üzerinde kalan istekli tarafından iş deneyiminin tevsik amacıyla sunulan belgelerde, ilgili Yönetmelik hükmü gereğince yer alması gereken sosyal güvenlik prim ödemelerini gösteren belgelerin sunulmadığı, sonuç olarak anılan istekli tarafından iş deneyiminin tevsiki amacıyla sunulan belgelerin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin 2 nci iddiası yerinde bulunmuştur.
3) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.”hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde de anılan Kanun hükmüne paralel bir hüküm,
Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alım ihalelerinde yeterliğe ilişkin diğer hususlar” başlıklı 75 inci maddesinde; “75.1. İhale konusu hizmet, sadece Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaçlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik kapsamında yerine getirilen ilaçlama hizmeti ise idari şartnamenin “İhaleye Katılabilmek İçin Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriterleri” başlıklı maddesinin “ihale konusu hizmetin yerine getirilmesine ilişkin olarak ilgili mevzuat gereği alınması zorunlu olan belgelere” ilişkin alt maddesinde “Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaç Uygulama İzin Belgesine” yer verilmesi gerekmektedir.
75.2. İhale konusu hizmetin sadece ilaçlama olmadığı ihalelerde (temizlik ve yemek hizmet alımı gibi); ilaçlamanın hizmetin karakteristik edimi olmaması ve rekabetin arttırılması amacıyla bu ihalelerde idari şartnamenin “İhaleye Katılabilmek İçin Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriterleri” başlıklı maddesinde “Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaç Uygulama İzin Belgesinin” istenilmemesi gerekmektedir. Bu ihalelerde, ilaçlamanın Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaçlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğe uygun olarak gerçekleştirileceği; yüklenicinin Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaç Uygulama İzin Belgesine sahip olması durumunda ilaçlamanın yüklenici tarafından yapılacağı; bu izin belgesine sahip olmaması durumunda ise ilaçlamanın anılan izin belgesine sahip olanlara yaptırılacağına ilişkin olarak teknik şartnamede düzenleme yapılması gerekmektedir. İdarelerce ihale konusu hizmette alt yüklenici çalıştırılmaması öngörülüyor ise haşerelere karşı ilaçlamanın ihale konusu hizmetin karakteristik edimi olmaması nedeniyle idari şartnamenin “Alt Yükleniciler” maddesi “İhale konusu hizmetin tamamı veya bir kısmı, alt yüklenicilere yaptırılamaz.” şeklinde düzenlenebilecek ve her ne kadar idari şartnamede işin alt yüklenicilere yaptırılamayacağı belirtilmiş olsa da yüklenici, ilaçlama işini anılan izin belgesine sahip olanlara yaptırabilecektir.”açıklaması,
Aynı Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde; “…79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.
…
79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.
İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;
a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,
b. Fiyat teklifleri,
c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,
ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,
d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,
e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,
f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,
g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.
İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.
Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)
79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;
a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,
b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,
altında olamaz.
Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
…
79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)
…
79.4.2.10. İstekli tarafından ticaret borsalarında oluşan fiyatların kullanılması halinde, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son işlem tarihinde gerçekleşen asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.
79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılması halinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.
…
79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.
…
(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.
Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.
Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.
…
79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.
…
79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.
…
79.4.2.22. Temizlik hizmet alımlarında amortismana tabi olmayan kova, fırça, paspas, bez, süpürge, faraş, cam sileceği gibi malzemeler, temizlik malzemesi olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen cevapta bu malzemeler için öngörülen bedellerin maliyetlerini tevsik eden belgeler sunulacaktır.
…
79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.
…
79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.
...”açıklaması,
İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde; “2.1. İhale konusu hizmetin;
Adı: Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım Sonrası Temizlik ve İlaçlama Hizmeti
Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır. 450.000 Adet (Öğün)
…” düzenlemesi,
“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde; “25.1.Ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç
25.2.25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3.Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1.
25.4.Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.”düzenlemesi,
“Cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 51 inci maddesinde; “51.1.İdare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:
51.1.1.
…
1.10. Yüklenici yemekhaneler ile mutfaklar ve depoların her türlü zararlı, böcek ve haşarattan arındırılması için, usulüne göre ve ihtiyaç oluşması halinde idarenin talebinde ilaçlama yapacaktır. İlaçlama ile ilgili raporlar idareye teslim edecektir. İlaçlamadan sonra araç ve gereçlerin temizliği titizlikle ve usulüne uygun yapılacaktır. Bu faaliyetlerin gerçekleştirilmemesi durumunda sözleşme bedelinin %1 (yüzdebir)?i oranında ceza uygulanır.
…”düzenlemesi,
“Diğer hususlar” başlıklı 54 üncü maddesinde; “…54.9. Periyodik aralıklarla mutfak ve yemekhane birimlerinin her türlü haşerelere karşı korunması gayesiyle ilaçlama yapılması zorunludur. İlaçlamada kullanılacak madde çevre ve gıda sağlığına zararlı olmayan ruhsatlandırılmış haşere ile mücadele ilacı ile yapılması zorunludur. Ayrıca haşere ve farelere karşı ultrasonik haşere ve fare savar cihazları kullanılacaktır. Yüklenici ilaçlama işinden sorumlu olmak üzere hekim, eczacı, veteriner hekim, ziraat mühendisi (bitki koruma bölümü mezunu) veya tıbbi teknolog unvanına sahip ve mesleği ile ilgili bir işte en az 3 yıl çalışmış uzman kontrolünde İlaçlama işini yürütecek en az 2 (iki) elemanın bu konuda eğitim almış ve ilaçlama yapmaya dair ilgili makamlardan alınmış izin veya ruhsat belgesine sahip elemanlara yaptıracaktır…” düzenlemesi,
Teknik şartnamede; “1. Hizmetin Konusu: Erciyes Üniversitesi Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı’na bağlı öğrenci mutfak ve yemekhanelerini kullanarak; yemek malzemeleri temini dahil her türlü yemek hazırlama, pişirme, ilgili servis ünitelerine (yemekhanelere vs) dağıtımı, servisi ve sonrası hizmetlerin (temizlik, ilaçlama vs) zamanında ve eksiksiz olarak yerine getirilmesine ait teknik özellikleri, hizmetin ifasını, muayene metotlarını ve ilgili diğer hususları kapsar.
…
3.1.Yüklenici firma, hizmete konu ifa yerlerinde rutin kemirici hayvan ve haşere mücadelesi için 15 günlük periyotlarla Bölüm 4’de belirtilen 27 Ocak 2005 tarih ve 25709 Sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan “Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaçlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” esaslarına uygun bir şekilde ilaçlama yapmak/yaptırmakla (bunun için ilgili uzmanlardan yardım almakla) mükelleftir. Bu hususta doğabilecek zehirlenme vb durumlardan, zararların tazmininden yüklenici firma sorumludur.
3.2. Yüklenici, kendisine teslim edilen her türlü demirbaş malzeme, alet-ekipman, teknik donanımları vs. işin sonuna kadar korumak, gerektiğinde bakım-onarımını yaptırmak ya da yerine yenisini almak ve işin bitiminde aynen teslim etmek zorundadır. Yüklenici firma kendisine teslim edilen demirbaşların bakımı ve onarımı yanı sıra bina su tesisatının bakım ve onarımını (sıcak-soğuk su boru ve vanaları, giderler, mutfak ve lavabo bakımları), bina genel bakım ve onarımı (yer ve duvar bakımları, çatı, dış cephe boya ve bakımı, asansör bakımları vb.) ve bina çevre düzenlemesini yapmakla mükelleftir.
…
3.43.Yüklenici firmanın, hizmetin yürütebilmesi için bünyesinde çalıştırması gerekli personel sayısı ve nitelikleri aşağıda gösterilmiştir. Toplam çalıştırılacak personel sayısı eğitim süreci içersinde (Ekim-Haziran) 47 kişi; eğitim yılı (Temmuz-Eylül) bitiminde 12 kişi yarıyıl tatilinde ise 20 kişi (Ocak 15–Şubat 15) olmalıdır (müdür, şef, muhasebe, depo vb idari görevdekiler hariç).
…
3.45.Mutfak ve Yemekhanelerde kullanılacak yakıt (LPG, doğalgaz vs), elektrik, buhar, bina ısıtması, su giderleri, yüklenici firma tarafından karşılanacaktır.
…
3.49.Yüklenici firma çalışanları, yürürlükteki kılık kıyafet mevzuatına uygun hareket etmek zorundadır. Yüklenici firma çalışanları, hizmete konu ifa yerlerine sivil yaşamdaki kılık kıyafeti ile giremez. Yüklenici firma, personelinin iş kıyafetlerini üniversite idaresinin onayladığı kolay temizlenebilir kumaş, renk ve modele göre (personelin yaptığı işe yönelik olarak farklı modellerde; örneğin: Aşçıbaşı, aşçı yardımcısı, garson, bulaşıkçı, meydancı vb), hizmetin ifası sürecinde her 4 ayda birer takım şeklinde olmak üzere her bir personele toplam 3’er takım (aşağıda belirtildiği gibi) temin etmek zorundadır.
AŞÇIBAŞI, AŞÇI, AŞÇI YARDIMCISI:
Pantolon 3 adet
İş gömleği 3 adet
İş Önlüğü 3 adet
Sabo terlik 2 adet
Kep 3 adet
GARSONLAR:
Sabo terlik 2 adet
Pantolon 3 adet
İş gömleği 3 adet
İş önlüğü 3 adet
Kep 3 adet
BULAŞIKÇILAR:
Çizme 3 adet
Pantolon 3 adet
İş Önlüğü (naylon) 6 adet
İş gömleği 3 adet
Kep 3 adet
Sabo terlik 2 adet,
Çalışan tüm personel, kişisel hijyen kuralları dahilinde hareket etmek zorundadır. Hizmetin ifası esnasında çalışan personelin, eldiven giymesi, maske ve bone/kep takması, el-yüz-vücut temizliğine dikkat etmesi, kıyafetlerinin temiz, ütülü, düzgün, yırtıksız, söküksüz olması, erkek personelin sakalsız ve bıyıksız olması zorunludur. Bu amaçla kullanılacak her türlü malzeme (eldiven, maske vs) temini ve masrafı yüklenici firmaya aittir.”düzenlemesi,
Yer almaktadır.
İdare tarafından, ihalede, geçerli teklif sundukları kabul edilen her 3 isteklinin de aşırı düşük teklif açıklamasına tabi tutulduğu, 2 isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması sunduğu görülmüştür.
İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı olmaması, idari şartnamede çalışacak personelin ücretine, yol ve yemek giderlerine ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmaması nedeniyle teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti hesaplanamamıştır.
İhale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; açıklamada yer alan maliyet analizinde, 12 aylık çiğ girdi maliyeti için 713.395,00 TL, 47 kişi personel maliyeti için 465.496,26 TL, personel portör muayenesi için 11.797,00 TL, elektrik, su ve gaz gideri için 60.000,00 TL, sözleşme giderleri için 21.644,00 TL, ekmek maliyeti için 126.000,00 TL, kıyafet maliyeti için 6.768,00 TL, temizlik malzemeleri için 60.000,00 TL ve firma karı olarak ise 199.899,74 TL olmak üzere toplam 1.665.000,00 TL bedel öngörüldüğü,
Açıklamanın içeriğinde çiğ girdi maliyetlerine ilişkin; istekli tarafından hazırlanmış 9 sayfa herhangi bir onay taşımayan bir liste, Ankara Ticaret Borsasından alınmış 31 sayfadan oluşan Borsa tarafından onaylanmış bülten çıktısı, Trabzon Belediyesi Hal Müdürlüğünden alınmış onaylı fiyat listesi, Trabzon Ticaret Borsasından alınmış fiyat listesinin aslının sunulduğu,
Diğer girdilere ilişkin olarak ise; Trabzon Fırıncılar Esnaf ve Sanatkârlar Odasından alınmış ekmek fiyatına ilişkin belgenin aslı, idarece belirtilen yemek menülerinin istekli tarafından hazırlanmış analizleri, işçilik hesaplama modülü çıktıları, portör muayenelerine ilişkin olarak Trabzon Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliğinden alınmış Sağlık Uygulama Tebliği fiyatlarının sunulduğu, ihale konusu iş süresince gerçekleştirilecek ilaçlama giderine ilişkin olarak herhangi bir açıklama sunulmadığı,
Tespit edilmiştir.
İlgili mevzuat hükümleri doğrultusunda; anılan isteklinin çiğ girdi maliyetlerine ilişkin olarak ilgili Borsa ve Hal idarelerinden aldığı belgeler ile yaptığı açıklamaların uygun olduğu, portör muayenesine ilişkin olarak Sağlık Uygulama Tebliğinin esas alınması nedeniyle, anılan giderin açıklamasının da ilgili mevzuat hükümlerine uygun olduğu, ihale konusu işte personele ödenecek ücrete ve diğer ödemelere ilişkin olarak idari şartnamede herhangi bir düzenleme yapılmadığından, asgari ücret esas alınarak yapılan işçilik hesaplamalarının uygun olduğu, ancak ekmek bedeline ilişkin, ilgili mevzuat hükümlerinde öngörülmeyen bir yol kullanılarak esnaf odalarından alınmış belgelerin sunulduğu görüldüğünden, ekmek bedeline ilişkin açıklamanın ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığı, ayrıca ihale konusu iş süresince gerçekleştirileceği belirtilen ilaçlama hizmetine yönelik olarak açıklama yapılmamasının, ilaçlama hizmetinde kullanılacak malzemelerin de yüklenici tarafından temin edileceği dikkate alındığında, bir eksiklik olarak kabul edilmesi gerektiği görüldüğünden, ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığı anlaşılarak başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:
Başvuru sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; işçilik gideri için 505.798,56 TL, elektrik, su ve gaz gideri için 118.765,52 TL, çiğ girdi maliyeti için 1.293.538,85 TL, ilaçlama bedeli için 2.711,64 TL, temizlik malzeme bedeli için 25.035,50 TL, kıyafet maliyeti için 7.527,00 TL, firma karı olarak ise 67.122,93 TL olmak üzere toplam 2.020.500,00 TL bedel öngörüldüğü görülmüştür.
Anılan açıklamanın içeriğinde; giyim bedelinin tevsiki amacıyla 7.527,00 TL bedelli, temizlik bedelinin tevsiki amacıyla 25.035,50 TL bedelli proforma faturaların sunulduğu, sunulan proforma faturaların ilgili mevzuat hükümlerine uygun olduğu, ilaçlama giderinin tevsiki amacıyla ilaçlamada kullanılacak malzemelere ilişkin Gökhan Oğuz’dan alınmış toplam 2.711,64 TL bedelli proforma fatura sunulduğu, sunulan proforma faturanın ilgili mevzuat hükümlerine uygun olduğu, proforma faturada yer alan beyanı tasdik eden meslek mensubuna ilişkin Türmob kaşesi, isim ve imzanın yer aldığı, ancak meslek mensubunun unvanına ve iletişim bilgilerine yer verilmediği, ayrıca başvuru sahibi ile Osman Aslan arasında imzalanmış, 01.01.2011 tarihinden itibaren geçerli ve 2 yıl süreli herhangi bir bedel içermeyen bir ilaçlama hizmeti sözleşmesinin sunulduğu, işçilik bedelinin tevsiki için işçilik hesaplama modülü çıktıları sunulduğu, elektrik, su ve gaz giderlerinin tevsiki amacıyla, idarenin 2010/26425 İKN’li ihalesine ilişkin olarak, ihaleyi yapan idareyle yapılan yazışmaların sunulduğu, çiğ girdi maliyetlerine ilişkin olarak proforma faturaların sunulduğu, anılan proforma faturalardan Özpak Gıda San. ve Tic. A.Ş. ve Abdülkadir Özselamoğlu’ndan alınan proforma faturaların Serbest Muhasebeci onaylı olduğu, ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda proforma faturalarda Tebliğ maddesi gereğince yer alan beyanların yalnızca SMMM veya YMM’ler tarafından onaylanabileceği görüldüğünden, başvuru sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak hazırlanmadığı görüldüğünden başvuru sahibi isteklinin teklifinin de değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.
Sonuç olarak, başvuru sahibinin 2 nci ve 3 üncü iddiaları doğrultusunda yapılan inceleme neticesinde; ihale üzerinde kalan istekli olan Hurma Yemekhane ve Tem. Hizm. İnş. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına yönelik, eşit muamele ilkesi yönünden yapılan incelemede başvuru sahibi istekli olan Par Tem. ve Özel Güv. Hayv. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşıldığından ve ihale komisyon kararında, söz konusu 2 istekli haricinde geçerli teklif belirlenmemesi nedeniyle, ihalede geçerli teklif kalmadığı görüldüğünden ihalenin iptal edilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;
Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,
Oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak; ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuat hükümlerine uygun olmadığı iddiasına yer verilmiştir.
Yaklaşık maliyeti 2.253.150,00 TL olarak belirlenen Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Temizlik ve İlaçlama Hizmet Alımı olan inceleme konusu ihalede;
Altı adet ihale dokümanı satıldığı, dört isteklinin teklif verdiği, idare tarafından ihalede, geçerli teklif sundukları kabul edilen üç isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, iki isteklinin aşırı düşük açıklaması sunduğu, yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Hurma Yemekhane ve Tem. Hizm. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.
Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvuruna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.
İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.
Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.
Yukarıda açıklandığı üzere inceleme konusu ihalede “Düzeltici İşlem Belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul’un “ihalenin iptaline” ilişkin karara katılmıyorum. (¤¤)