(4734 S. K. m. 54, 55, 65) (İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik m. 8, 16) (İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ m. 5, 11)
Toplantı No: 2014/58
Gündem No: 99
Karar Tarihi: 03.09.2014
Karar No: 2014/UH.IV-3073
Şikayetçi: Etçiler Turizm İnş. Otom. Hayv. Gıda Tarım Nak. Tic. Ve San. Ltd. Şti.
İhaleyi Yapan Daire: Sarıoğlan -İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü-Genel Ortaöğretim Oku Milli Eğitim Bakanlığı Müsteşarlık
Başvuru Tarih ve Sayısı: 26.08.2014 / 27619
Başvuruya Konu İhale:
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: Sarıoğlan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 13.08.2014 tarihinde pazarlık usulü ile yapılan “2014-15 Eğitim-Öğretim Yılı Taşımalı İlköğretim Uygulaması Kapsamında Sıcak Sulu Öğle Yemeği Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 26.08.2014 tarih ve 27619 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2014/2544 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir.
Karar: Şikâyet dilekçesi ve ön inceleme raporu incelendi.
Başvuru dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin yapmış olduğu açıklamanın kamu ihale mevzuatında ve İdari Şartname’nin 34,2’nci maddesinde “teklifi sınır değerleri altında kalan isteklilerden Kanunun 38’inci maddesine göre açıklama istenecektir” dendiği, ancak ihale üzerinde bırakılan isteklinin yapmış olduğu açıklamada 2014-2015 yılında yapılacak taşımalı yemek ihalesi için sunulması gereken (yemek giderleri ve yakıt giderlerine) ait proforma faturaları sunmadığı ve hizmetin yapılması için iş gücüne ait işçilerin işçilik maliyetlerini koymadığını, ailesiyle birlikte işi yapacaklarının ihale yetkilileri tarafından sözlü olarak taraflarına söylendiği, çalışacak olan işçilerin sigortalarının yapılmayacağı bu nedenden dolayı vergi kaçağının olacağı ve kamu zararının doğacağı düşüncesinde oldukları, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak düzeltici işlem kararı verilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinde başvurularda aranacak şekil unsurları düzenlenmiş, aynı Yönetmelik’in 16’ncı maddesinin üçüncü fıkrasında ise, birinci fıkrada yer alan bilgi ve belgeleri içermeyen ve henüz başvuru süresi dolmamış olan itirazen şikâyet başvurularıyla ilgili olarak başvuru süresinin sonuna kadar söz konusu eksikliklerin başvuru sahibi tarafından giderilebileceği hükmüne yer verilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden adayların, isteklilerin ve istekli olabileceklerin, bu Kanun’da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği, ilgili maddenin dilekçelerde yer alacak hususları sayan dördüncü fıkrasının (d) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde; idareye ve Kuruma sunulan dilekçelerde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin gösterilmesi şekil şartı olarak belirlenmiştir.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in aynı husustaki “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 5’inci maddesinin ilk fıkrasında “Şikayet başvurularının taşıması gereken şekil unsurları Kanunun 54 üncü maddesi ile Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılmıştır. Buna göre dilekçede; başvuru sahibinin ve varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı veya unvanı, adresi, varsa bildirime esas elektronik posta adresi ve faks numarası ile imzası, ihaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası, başvuru konusunun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller belirtilmelidir.” açıklaması,
Anılan Tebliğ’in aynı husustaki “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin son fıkrasında ise “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklamalarına yer verilmiştir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları uyarınca, şikâyet başvurusunun ve bu başvuru kapsamında ileri sürülen iddiaların, bir aykırılık savı taşıması gerekmektedir. Dolayısıyla başvurularda, şikâyete konu işlemin taşıdığı iddia edilen hukuka aykırılığın gerekçesi veya gerekçelerine yer verilmelidir.
Başvuru sahibinin idareye şikâyet dilekçesinde “İdari Şartname’nin 7.1.h bendinde İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatı Gıda Kayıt Üretim Belgesi, Kapasite Raporu, Portör Muayene Raporu (Kartları) ihale üzerinde bırakılan firmanın belgelerinin geçerli olup olmadığı ve tarihlerinin incelenmesi gerektiği, İdari Şartname’nin 34.2’nci maddesinde “teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38’inci maddesine göre açıklama istenecektir” dendiği, ancak ihale üzerinde bırakılan firmanın mevzuata uygun açıklama vermediği, Teknik Şartname’de bulanan bilgilere göre vermiş olduğu teklifinin günlük menüleri karşılayamayacağı, fiyat açıklamasının günümüz koşullarına ve ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğunun açıkça ortada olduğu, ihale üzerinde bırakılan firmanın teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak düzeltici işlem verilmesi gerektiği görüşünde oldukları, Kamu İhale Kurumu’nun bu hususlar ile ilgili kararlan birlikte değerlendirilerek, düzeltici işlem tesis edilmesi gerektiği” hususlarına yer verildiği görülmüştür.
Başvuru sahibi isteklinin idareye yapmış olduğu şikâyet başvurusu incelendiğinde, diğer bir isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu iddiasıyla yeniden incelenmesine yönelik olduğu, başvuru sahibince idareye şikâyet dilekçesinde yukarıda yer verilen düzenlemelere uygun olarak başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmediği anlaşılmıştır.
Diğer yandan, Kamu İhale Kurumu’na itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesinin ön koşulu, idareye usulüne uygun olarak şikâyet başvurusunda bulunulmasıdır. Bu noktadan hareketle idareye başvuru dilekçesinin yukarıda yazılı mevzuat düzenlemelerine uygun olmadığı anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, 4734 sayılı Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun şekil yönünden reddi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Başvurusunun reddine,
Oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ihale üzerinde bırakılan isteklinin yapmış olduğu açıklamanın kamu ihale mevzuatında ve idari şartnamenin 34,2’nci maddesinde “teklifi sınır değerleri altında kalan isteklilerden Kanunun 38’inci maddesine göre açıklama istenecektir” dendiği, ancak ihale üzerinde bırakılan isteklinin yapmış olduğu açıklamada 2014-2015 yılında yapılacak taşımalı yemek ihalesi için sunulması gereken (yemek giderleri ve yakıt giderlerine) ait proforma faturaları sunmadığı ve hizmetin yapılması için iş gücüne ait işçilerin işçilik maliyetlerini koymadığını, ailesiyle birlikte işi yapacaklarını ihale yetkilileri tarafından sözlü olarak taraflarına söylendiği, çalışacak olan işçilerin sigortalarının yapılmayacağı bu nedenden dolayı vergi kaçağının olacağı ve kamu zararının doğacağı düşüncesinde oldukları, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak düzeltici işlem kararı verilmesi gerektiği” şeklinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, başvuru sahibi isteklinin idareye yapmış olduğu şikâyet başvurusunun diğer bir isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu iddiasıyla yeniden incelenmesine yönelik olduğu, başvuru sahibince idareye şikâyet dilekçesinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmediği, diğer yandan, Kamu İhale Kurumu’na itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesinin ön koşulunun idareye usulüne uygun olarak şikâyet başvurusunda bulunulması olduğu, bu noktadan hareketle idareye başvuru dilekçesinin mevzuat düzenlemelerine uygun olmadığı gerekçesiyle 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince şekil yönünden “başvurunun reddine” karar verilmiştir.
Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre;
4734 sayılı Kanun’un 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15 nci maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16 ncı madde çerçevesinde inceleneceği, 16 ncı maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceği hükmü yer almaktadır.
Anılan Kanunun “Temel İlkeler” başlıklı 5 inci maddesinde, idarelerin anılan Kanun kapsamında yapılacak olan ihalelerde gizliliği sağlanmakla sorumlu olduğu belirtilmiş, Kanunun 61 inci maddesinde de, bu Kanunun uygulanmasında görevliler ile danışmanlık hizmeti sunanların ihale süreci ile bütün işlemlere, isteklilerin iş ve işlemleri ile tekliflerin teknik ve mali yönlerine ilişkin gizli kalması gereken bilgi ve belgeler ile işin yaklaşık maliyetini ifşa edemeyecekleri, aksine hareket edenler hakkında ilgisine göre 58 inci ve 60 ıncı maddelerde belirtilen müeyyidelerin uygulanacağı kurala bağlanarak ihalelerde gizliliğin sağlanması amacıyla temel hukuki düzenlemeler öngörülmüştür.
Başvuru sahibince itirazen şikâyet dilekçesinde “ihale üzerinde bırakılan isteklinin yapmış olduğu açıklamanın kamu ihale mevzuatında ve idari şartnamenin 34,2’nci maddesinde “teklifi sınır değerleri altında kalan isteklilerden Kanunun 38’inci maddesine göre açıklama istenecektir” dendiği, ancak ihale üzerinde bırakılan isteklinin yapmış olduğu açıklamada 2014-2015 yılında yapılacak taşımalı yemek ihalesi için sunulması gereken (yemek giderleri ve yakıt giderlerine) ait proforma faturaları sunmadığı ve hizmetin yapılması için iş gücüne ait işçilerin işçilik maliyetlerini koymadığını, ailesiyle birlikte işi yapacaklarını ihale yetkilileri tarafından sözlü olarak taraflarına söylendiği, çalışacak olan işçilerin sigortalarının yapılmayacağı bu nedenden dolayı vergi kaçağının olacağı ve kamu zararının doğacağı düşüncesinde oldukları, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak düzeltici işlem kararı verilmesi gerektiği” şeklinde belirtilen ifadeler ile incelenmesini istediği hususların somut bir şekilde belirtildiği, idareye verilen şikayet dilekçesinde de bu hususlara benzer şekilde yer verildiği, söz konusu şikayet başvurusuna ilişkin olarak İdare tarafından iddia konularının soyut olduğu yönünde bir karar verilmediği, bu çerçevede, başvuru sahibinin gerek idareye gerekse de Kuruma başvururken, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı yönündeki iddialarının somut nitelikte olduğu değerlendirildiğinden, itirazen şikayet başvurusunda ön inceleme konuları yönünden herhangi bir aykırılığın bulunmadığı, bu nedenle itirazen şikâyet başvurusunda belirtilen iddianın esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre; başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunda belirttiği iddialarının somut olarak ele alınarak işin esasının incelenmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, bu iddia kapsamında Kurul çoğunluğunca alınan “başvurunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum. (¤¤)