(4734 S. K. m. 54, 56, 65) (4735 S. K. m. 20) (İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik m. 20) (Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 9)
Toplantı No: 2009/013
Gündem No: 52
Karar Tarihi: 16.02.2009
Karar No: 2009/UH.II-833
Şikayetçi:
An-Da Grup İnş. Tem. Nak. Gıda Taah. Paz. Tic. Ltd. Şti., Ostim Abdülhaluk Renda Caddesi, Atisan Sanayi Sitesi, No:46, Yenimahalle / ANKARA
İhaleyi yapan idare:
T.C. Şeker Kurumu, Oğuzlar Mahallesi, Çetin Emeç Bulvarı, No:46, 06520, Balgat / ANKARA
Başvuru tarih ve sayısı:
06.01.2009 / 348
Başvuruya konu ihale:
2008/179292 İhale Kayıt Numaralı "Malzemeli Temizlik ve Yardımcı Hizmet Alımı" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
12.02.2009 tarih ve H.00.81.0199/2009-2E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
T.C. Şeker Kurumu tarafından 24.11.2008 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Malzemeli Temizlik ve Yardımcı Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak An-Da Grup İnş. Tem. Nak. Gıda Taah. Paz. Tic. Ltd. Şti.’nin 05.12.2008 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 24.12.2008 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 06.01.2009 tarih ve 348 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.01.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;
1) Teknik şartnamede istenen temizlik malzemelerinin aylık olarak mı yoksa yıllık olarak mı istendiğine dair açıklayıcı bir bilgi bulunmamakla beraber “idarece işin gereği ve önemine göre istenecek diğer malzemeler de yüklenici tarafından hazır bulundurulacak.” düzenlemesinin, idarece ne tür malzemenin ne miktarda istendiği konusundaki belirsizlik taşıması sebebiyle tereddüde yol açtığı,
2) Teknik şartnamede kıyafet türü ve miktarlarında yazlık gömlek istenmemesine rağmen aynı şartnamenin 7.2.2 nci maddesinde yazlık gömleğin renk, model ve kumaşının idare ve yüklenici tarafından belirleneceği yönünde bir düzenlemenin bulunduğu, teklif verilirken mevcut kıyafetlere ek olarak yedi adet yazlık gömleğin de verileceğinin anlaşıldığı,
3) Teknik şartnamenin 5.14 üncü maddesinde, idarenin kendi binasında veya başka mahalde temizlik yaptırması halinde idarenin personel talebinin karşılanmasının istendiği, yine konu ile ilgili olarak, idari şartnamenin 56.2 nci maddesinde, yeni bir adrese taşınıldığında, daha fazla sayıda temizlik personeline ihtiyaç duyulması halinde, dokümandaki aynı şartlarda idarenin talebi doğrultusunda istenen sayıda temizlik personelinin yüklenici tarafından temin edileceği şeklindeki düzenlemenin yükleniciyi külfete sokacağı, götürü bedel üzerinden teklif verilecek ihalede iş artışı ve eksilişinin de mümkün olmadığı, idari şartnamenin 56.1 inci maddesinde yer alan; “Binanın herhangi bir sebeple tahliye edilerek başka bir binaya taşınması halinde yeni adresteki binanın temizliği yüklenici tarafından başka bir ücret talep edilmeden aynı şartlarda sağlanacaktır.” şeklindeki düzenlemenin yükleniciyi zor durumda bırakacağı, yeni taşınacak binanın metrekaresi vs. gibi kıstaslar belirtilmeden yüklenicinin aynı şartlarla söz konusu hizmeti yerine getirmesinin mümkün olmadığı,
İddialarına yer verilmiştir.
A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:
Başvuru konusu ihaleye ait teknik şartnamenin “Yüklenici firma tarafından kullanılmak üzere idarede bulundurulacak makine, ekipman ve malzeme” başlıklı 8 inci maddesinde, üç kalem çeşitli makine, 18 kalem temizlik ekipmanı ve malzemesi ile 7 kalem temizlik sarf malzemesine ait listenin verilmesinin ardından düzenlenen iki fıkrada; “İdarece (Kurum) işin gereği ve önemine göre istenecek diğer malzemeler de yüklenici tarafından İdarede bulundurulacaktır.
Arızalanan makine ile tükenen ekipman ve malzemeler yüklenici tarafından tedarik edilecektir.” ifadeleri yer almaktadır
Teknik şartnamenin 4 üncü maddesinde; “Soğuk ve karlı havalarda merdiven, otopark girişi ve diğer dış kullanım alanlarında oluşan kar ve buzlar temizlenecek, ayrıca gerektiğinde tuzlama yapılacak karlanma ve buzlanma önlenecektir (Konuyla ilgili tüm malzemeler yüklenici tarafından temin edilecektir.)” düzenlemesi yer almaktadır. Ancak, söz konusu malzemelerin neler olduğu hususunda dokümanda bir bilgiye rastlanmamıştır.
İhale işlem dosyasında yer alan şikayeti sonuçlandıran karara dayanak teşkil eden 23.12.2008 tarihli raporda; teknik şartnamenin 8 inci maddesinde, makine, ekipman ve malzemelerin eksiksiz ve detaylı olarak belirtildiği; bu malzeme ve ekipmanların herhangi bir anda Kurumda hazır bulundurulması ve eksildikçe tamamlanması gerektiği hususunun açıkça anlaşıldığı; bunun dışında işyerini görmüş ve lüzumlu bilgileri edinmiş olması gereken başvuru sahibinin, iş yerinin temizliği için gerekli malzeme miktarı konusunda tereddüde düştüğünü ifade etmesinin yersiz olduğu belirtilmektedir.
İdari şartnamenin “Teklif ve Sözleşme Türü” başlıklı 19 uncu maddesinde “İstekliler tekliflerini, götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, üzerine ihale yapılan istekliyle toplam bedel üzerinden götürü bedel sözleşme düzenlenecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Başvuru konusu ihaleye ait teknik şartnamenin 8 inci maddesinde belirtilen temizlik malzemelerinin, yüklenici tarafından, işe başlama tarihinden itibaren 12 ay sürecek ihale konusu iş boyunca kullanılacağı açıktır. Ancak, teknik şartnamenin yukarıda belirtilen düzenlemesinde yer alan; “İdarece (Kurum) işin gereği ve önemine göre istenecek diğer malzemeler de yüklenici tarafından İdarede bulundurulacaktır…” şeklindeki düzenlemede yer alan ifadeden, aynı şartnamenin 8 inci maddesinde yer alan malzeme listesinde yer alan temizlik malzemeleri haricinde, işin gereği ve önemine göre idare tarafından yükleniciden başka malzemeler istenebileceği sonucu çıktığından, götürü bedel sözleşme yapılacak olan ihalede 4735 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi uyarınca iş artışı yapma imkanı bulunmadığından, idarece yapılan söz konusu düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu neticesine ulaşılmış ve başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.
2) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:
Başvuru konusu ihalede çalıştırılacak personele verilmesi öngörülen kıyafetle ilgili olarak, idari şartnamenin “Giyecek giderleri” başlıklı 26.3.3 üncü maddesinde; “İstekli tarafından, teknik şartnamede listelendiği şekilde temizlik personeline verilecek giyecekler ayni olarak karşılanacak olup, teklif fiyata dahil edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Konu ile ilgili olarak, teknik şartnamenin 7.2 inci maddesinde yer alan düzenleme şöyledir:
“7.2. Temizlik personelinin aşağıdaki listede belirtilen özel kıyafeti olacaktır.
7.2.1. Kıyafet olarak; yüklenici, her temizlik görevlisi için yılda 1 (bir) adet forma (iş önlüğü), yılda 1 (bir) adet kumaş pantolon (koyu gri renkte), yılda 1 (bir) gömlek (beyaz renkte, uzun kollu), yılda 1 (bir) adet kazak (koyu gri renkte) olmak üzere temin edecektir. Ayrıca, temizlik personelinin sayısı kadar (7’şer adet) lastik çizme, kalın eldiven (alkali, asidik, polimerize cila ve vb. işlerde zorunlu olarak kullanılacak) ve işçi tulumu temin edecektir.
7.2.2. İş önlüğü, kumaş pantolon, yazlık gömlek ve kışlık kazağın kumaş, renk ve modelleri, idare ve yüklenici arasında varılacak mutabakatla belirlenecektir. Kıyafetler tek tip olacaktır, iş önlüklerinde yüklenici firmanın unvanı ve/veya amblemi mutlaka olacaktır. Temizlik görevlilerinin kıyafetleri daima temiz ve muntazam bir şekilde olacak, yırtık ve sökük kıyafet giyilmeyecektir. Temizlik personeli, saç ve sakal uzatmayacaktır.
Her bir temizlik görevlisine verilecek kıyafetin türü ve miktarı aşağıya çıkartılmıştır.”
SIRA KIYAFET TÜRÜ MİKTARI
1 Forma (iş önlüğü) 7 Adet
2 Kumaş pantolon (koyu gri renkte) 7 Adet
3 Gömlek (beyaz renkte, uzun kollu) 7 Adet
4 Kazak (koyu gri renkte) 7 Adet
5 Lastik çizme 7 Adet
6 Kalın eldiven 7 Adet
7 İşçi tulumu 7 Adet
Teknik şartnamenin yukarıda belirtilen düzenlemesinin 7.2.1 numaralı bendinde, ihale konusu işte çalıştırılacak personele yılda bir adet beyaz renkte ve uzun kollu gömlek verileceği belirtilirken, aynı düzenlemede yer alan kıyafet türü ile ilgili tabloda bulunan bilgilere göre de, yedi personele birer adet gömlek düşeceği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, söz konusu teknik şartname düzenlemesinin 7.2.1 inci bendi ve kıyafet tablosundaki mevcut bilgilerden, ihale konusu işte çalıştırılacak personele, yılda bir defa, beyaz renkte ve uzun kollu bir gömlek verileceği, aynı düzenlemenin 7.2.2 nci maddesine göre ise bahsedilen gömleklerin yazlık olacağı anlaşılmaktadır.
Ancak, ihale işlem dosyasında yer alan şikayeti sonuçlandıran karara dayanak teşkil eden 23.12.2008 tarihli rapordaki 3 numaralı maddede bulunan yorumda da, teknik şartname düzenlemesinin 7.2.1 inci bendi ve kıyafet tablosunda bahsedilen gömleklerin yazlık gömlek olduğuna dair bir ifade yer almadığından, idare tarafından söz konusu düzenlemede talep edilen gömleğin niteliği hakkında net bir yargıya sahip olmak mümkün olmamaktadır.
Bu tespit paralelinde, Kamu İhale Genel Tebliğinin Birinci Bölümünün “XIII- Tekliflerin Alınması ve Değerlendirilmesi” başlıklı maddesinin “G. Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Teklif Fiyata Dahil Olacak Masraflar” başlıklı kısmında; “Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesi ve Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartnamelerin “Teklif Fiyata Dahil Olan Masraflar” başlıklı maddesi çerçevesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde aşağıdaki hususlara uyulması gerekmektedir:
…
13- Personele ilişkin giyecek giderleri, işin yapılması sırasında personelce kullanılması istenen kıyafetle ilgili olduğundan giyecek giderinin işçilere aylık veya nakdi olarak ödeneceğine dair bir düzenleme yapılmayacak, giyeceğin özellikleri ile sayısı ihale dokümanında belirtilecektir. Ancak giyecek giderleri için parasal tutar öngörülmeyecektir. Ancak süresi 3 ay ve daha az olan personel çalıştırmasına dayalı hizmet alım ihalelerinde, teklif fiyata dahil olacak masraflar arasında giyecek giderine yer verilmeyecek ve istekliler giyecek giderini tekliflerine dahil etmeyecektir.” açıklaması yer almaktadır.
Her ne kadar, teknik şartnamenin ilgili maddesinde, kıyafet sayıları ve çeşitleri konusunda açık bir düzenleme yer alsa da, söz konusu giysilerin niteliklerine dair Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda belirtilen maddesine uygun bir düzenleme yapılmamış olması sebebiyle, isteklilerin bahsi geçen düzenlemede istenen yılda bir kere verilecek giysilerin niteliği hakkında tereddüde düşmelerinin muhtemel olması ve isteklilerin inisiyatifine bağlı olarak farklı özellik ve kaliteye sahip giysiler için teklif tutarlarında maliyet öngörülebilecek olması sebebiyle, bu belirsizliğin istekliler arasında uygulanması gereken eşit muamele ve rekabet ilkelerinin ihlal edilmesine sebep olması ve Tebliğin yukarıda belirtilen maddesi doğrultusunda, ihale konusu işte çalışacak personele verilecek giysilerin niteliklerine ait gerekli açıklamaların yapılmamasının mevzuata açık bir aykırılık oluşturması nedeniyle, idarece yapılan düzenlemenin mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.
3) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:
İdari şartnamenin 56.1 inci maddesinde; “Binanın herhangi bir sebep ile tahliye edilerek başka bir binaya taşınılması halinde, yeni adresteki binanın temizliği, yüklenici tarafından başka bir ücret talep edilmeden aynı şartlarla sağlanacaktır. Ancak, yeni binada temizlik hizmetinin merkezi olarak mevcut olması nedeniyle idarece ayrıca sağlanacak müstakil temizlik hizmetine ihtiyaç kalmaması halinde, sözleşme münfesih sayılacak ve yüklenici idareden herhangi bir hak talebinde bulunmayacaktır.” düzenlemesi ile
Aynı şartnamenin 56.2 nci maddesinde; “Yeni adresteki bina için daha fazla sayıda özel temizlik personeline ihtiyaç olması halinde, idarenin talebi doğrultusunda ve bu şartnamedeki aynı şartlarla istenen sayıda temizlik personeli yüklenici tarafından temin edilir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Teknik şartnamenin mükerrer 5.14 üncü maddesinde; “Yüklenici temizlik işini yapmakta olduğu binada veya başka mahalde temizlik işiyle doğrudan ilgili taşıma (özellik arz eden taşıma hariç), boşaltma, temizleme vb. işlerin yapılması ve yürütülmesi ile ilgili olarak idarenin personel talebini karşılayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.
İdari şartnamenin “Teklif ve Sözleşme Türü” başlıklı 19 uncu maddesinde “İstekliler tekliflerini, götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, üzerine ihale yapılan istekliyle toplam bedel üzerinden götürü bedel sözleşme düzenlenecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.
İhale işlem dosyasında yer alan şikayeti sonuçlandıran karara dayanak teşkil eden 23.12.2008 tarihli rapordaki 3 numaralı maddede bulunan yorumda, iş artışı ve eksilişi yapmanın mümkün olmadığı iddiası ile ilgili olarak, istekli ve istekli olabileceklerin, mevzuata göre uygulama imkanı bulunmayan bir husus nedeniyle hak kaybına veya zarara uğramalarının söz konusu olmayacağı, bu düzenlemenin mevzuata uygun olmamasından hareketle sözleşme imzalandıktan sonra dahi uygulanmasının önüne geçilebileceği; başka bir binaya taşınılması halinde hizmet alımına devam edilmesinin ise, hizmet alımına devam edileceği yönündeki garanti nedeniyle yükleniciyi koruyan bir düzenleme olduğu, olağanüstü şartlar olmadıkça, yeni binanın da mevcut bina ile benzer büyüklükte olabileceği, ifade edilmektedir.
Ancak, başka bir binaya taşınılması halinde, yeni binanın benzer büyüklükte olması ihtimali olabileceği gibi, yeni binanın daha büyük olması veya başka sebeplerle daha fazla sayıda temizlik personeline ihtiyaç duyulması ihtimali de vardır. Bu duruma karşı, idare tarafından teknik şartnamenin yukarıda belirtilen mükerrer 5.14 üncü maddesinde düzenleme yapıldığı ve idarece istenen sayıda personelin yüklenici tarafından karşılanmasının talep edildiği görülmektedir. Her ne kadar, ihale işlem dosyasında yer alan şikayeti sonuçlandıran karara dayanak teşkil eden 23.12.2008 tarihli rapordaki 3 numaralı maddede bulunan yorumda, başvuru konusu ihalede götürü bedel sözleşme yapılacak olmasından dolayı iş artışı yapılamayacağından, istekli ve istekli olabileceklerin, mevzuata göre uygulama imkanı bulunmayan bir düzenleme nedeniyle hak kaybına veya zarara uğramalarının söz konusu olmayacağı, bu düzenlemenin mevzuata uygun olmamasından hareketle sözleşme imzalandıktan sonra dahi uygulanmasının önüne geçilebileceği belirtilse de, aynı raporda, başka bir binaya taşınılması halinde, hizmet alımına devam edileceği yönündeki garanti nedeniyle yükleniciyi koruyan bir düzenlemenin var olduğu da ifade edilmektedir. Buna mukabil, idari şartnamenin 56.1 inci maddesinin ikinci cümlesinde; “… Ancak, yeni binada temizlik hizmetinin merkezi olarak mevcut olması nedeniyle idarece ayrıca sağlanacak müstakil temizlik hizmetine ihtiyaç kalmaması halinde, sözleşme münfesih sayılacak ve yüklenici idareden herhangi bir hak talebinde bulunmayacaktır.” düzenlemesi de yer almaktadır.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun “İdarenin Sözleşmeyi Feshetmesi” başlıklı 20 nci maddesinde; “Aşağıda belirtilen hallerde idare sözleşmeyi fesheder:
a) Yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi üzerine, ihale dokümanında belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere, idarenin en az yirmi gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi,
b) Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 25 inci maddede sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi,
Hallerinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” hükmü yer almaktadır.
Anılan Kanun hükmüne göre, idare tarafından sözleşmenin feshedilebilmesine yönelik şartlar açıktır.
Yukarıda yapılan tespitlere göre, başvuru sahibinin iddiası ile ilgili olarak, idari şartnamenin 56.2 nci maddesinde; “Yeni adresteki bina için daha fazla sayıda özel temizlik personeline ihtiyaç olması halinde, idarenin talebi doğrultusunda ve bu şartnamedeki aynı şartlarla istenen sayıda temizlik personeli yüklenici tarafından temin edilir.” düzenlemesi yer almasına karşın şikayeti sonuçlandıran karara dayanak teşkil eden 23.12.2008 tarihli raporda, götürü bedel sözleşme yapılacak olması sebebiyle iş artışı ve eksilişi yapmanın mümkün olmaması nedeniyle istekli ve istekli olabileceklerin hak kaybına veya zarara uğramalarının söz konusu olmayacağı yönünde bir yorumun bulunduğu görülmekte; idari şartnamenin 56.1 inci maddesinin ikinci cümlesinde; “ … Ancak, yeni binada temizlik hizmetinin merkezi olarak mevcut olması nedeniyle idarece ayrıca sağlanacak müstakil temizlik hizmetine ihtiyaç kalmaması halinde, sözleşme münfesih sayılacak ve yüklenici idareden herhangi bir hak talebinde bulunmayacaktır.” düzenlemesi yer almasına karşın, aynı raporda, başka bir binaya taşınılması halinde hizmet alımına devam edilmesi yönünde garanti bulunduğundan bahsedilmektedir.
Sonuç olarak, götürü bedel sözleşme yapılacak bir hizmet alımı ihalesinde iş artışı veya eksilişi yapılması imkanı olmaması sebebiyle idari şartnamenin 56.2 nci maddesindeki düzenleme ile, idare tarafından sözleşmenin fesih edilebilme hallerinin 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinde açık olarak sayılmış olması sebebiyle de, idari şartnamenin 56.1 inci maddesindeki düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu neticesine ulaşıldığından, başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.
B) İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 20 nci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:
g) Dokümana süresinde itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuş ise ilgili dokümanın Kanun ve ilgili mevzuatına uygun olup olmadığı.
İdari şartnamenin 2 nci maddesine göre, başvuru konusu ihalenin adı; Malzemeli Temizlik ve Yardımcı Hizmet Alımı’dır.
Teknik şartnamenin “Hizmetin tanımı ve kapsamı” başlıklı 1.2 nci maddesinde bina temizliği ile ilgili görev konuları sayıldıktan sonra aynı maddenin son fıkrasında; “Ayrıca, personel çalıştırmaya dayalı, ikram servisi hazırlığı ve servisi ile taşınma, fotokopi, faks, kuryelik vb. Kurum hizmetleri için Kurum içerisinde ve dışarısında Kurumca ihtiyaç duyulan ve gerekli görülen çeşitli hizmetler.” düzenlemesi yer almaktadır. Aynı şartnamenin “Yürütülecek Diğer Hizmetler” başlıklı 4 üncü maddesinde de, bina temizliği dışında yürütülecek hizmetlerin tanımlandığı görülmüştür.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde yaklaşık maliyet” başlıklı 9 uncu maddesinde; “…Uygulanması gerekecek iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranları, işin niteliği ayrıntılı olarak belirtilmek suretiyle ilgili sigorta müdürlüğünden alınacak yazı ile tespit edilerek yaklaşık maliyet hesabı buna göre yapılır. Ayrıca yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınan iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı idari şartnamenin ilgili maddesinde belirtilir…” hükmü yer almaktadır.
İdari şartnamenin 26.5 inci maddesinde; iş kazaları ve meslek hastalıkları sigortası prim oranı, %3,5 olarak belirtilmiştir.
Başvuru konusu ihalede kullanılacak iş kazaları ve meslek hastalıkları sigortası prim oranının ne olması gerektiği hususunun, idarece SSK Ankara İl Sigorta Müdürlüğünden 08.01.2008 tarihinde yazı ile sorulduğu görülmüştür. Sözü geçen yazıda, Malzemeli Temizlik ve Yardımcı Hizmet Alımı; “genel temizlik, tadilat, büro veya bilumum malzemelerin nakli, nakil sonu temizlik, Kurum tarafından temin edilen öğle yemeklerinin yemek saatinden önce yemek firmasından teslim alınması, yemek saatine hazır edilmesi ve yemek saatinde yemek servisinin yapılması, Kurum tarafından temin edilen yiyecek içecek malzemelerinin servise hazırlanması, her türlü sıcak ve soğuk içecek servisinin yapılması, soğuk ve karlı havalarda merdiven ve diğer dış kullanım alanlarında oluşan kar ve buzların temizlenmesi ve gerektiğinden tuzlama yapılarak karlanma ve buzlanmanın önlenmesi, gerekli olan hallerde faks ve fotokopi cihazlarının kullanılması, çalışılan bölümlerdeki arıza ve eksikliklerin ilgili Birime bildirilmesi ve temizlik hizmeti personellerinden bazılarının Kurum içinde veya dışında Kurumca ihtiyaç duyulan çeşitli Kurum hizmetleri için görevlendirilmesi vb.” şeklinde tanımlanmıştır.
SGK Başkanlığı Ankara Sigorta İl Müdürlüğü tarafından idareye gönderilen 09.01.2008 tarihli yazıda, Malzemeli Temizlik ve Yardımcı Hizmet Alımı işine ait iş kazaları ve meslek hastalıkları sigortası prim oranının %3,5 olarak belirlendiği ifade edilmektedir.
23/10/2008 tarih ve 2008/DK.D-123 sayılı Kamu İhale Kurulu Kararı ile; “2) İhale/son başvuru tarihi, 1/10/2008 ve sonrası olan hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin hazırlanması ve değerlendirilmesinde (aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi de dahil olmak üzere) 1 Ekim 2008 tarihinden itibaren geçerli olan işveren sigorta primi oranının (“malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi işveren hissesi” ile “genel sağlık sigortası primi işveren hissesi” toplamı olan %18.5) esas alınması gerektiğine …” karar verilmiştir.
İdarece yapılan yaklaşık maliyet hesabında, işçilik hesaplama modülü yapılan işçilik maliyeti hesabında, işveren sigorta prim oranının, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Prim Oranları ve Devlet Katkısı” başlıklı 81’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan hüküm ile yukarıda bahsedilen Karara uygun olarak, % 18,5 oranının kullanıldığı görülmüştür.
25.10.2008 tarih ve 27035 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 16/10/2008 tarih ve 2008/DK.D-120 sayılı Kamu İhale Kurulu Kararı ile; “Kısa Vadeli Sigorta Kolları Prim Tarifesi, 29/9/2008 tarihli ve 27012 (2. Mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış ve 1/10/2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu Tarife, iş kollarının iş kazası ve meslek hastalığı bakımdan gösterdiği tehlike sınıf ve derecelerine ilişkin prim oranlarını yeniden belirlemiştir.
Bu nedenle, ihale ilanı veya son teklif verme/son başvuru tarihi 1/10/2008 tarihinden bu Kararın Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihe kadar olan ihalelerde;
1. Sosyal Güvenlik İl Müdürlüklerine başvurulmadan iş kazası ve meslek hastalığı sigortası prim oranının idari şartnamelerin ilgili maddesinde % 2 olarak belirlendiği temizlik hizmeti alımı ihalelerinde tekliflerin hazırlanması ve değerlendirilmesinde (aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi de dahil olmak üzere) idari şartnamede yer alan prim oranının esas alınması ve fiyat farkı hesaplanması öngörülen ihalelerde 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslar çerçevesinde yükleniciden fiyat farkı kesilmesi gerektiğine,
2. İş kazası ve meslek hastalığı sigortası prim oranına ilişkin düzenlemenin, Sosyal Güvenlik İl Müdürlüklerinden alınan yazıdaki prim oranı esas alınarak yapıldığı ihalelerde, tekliflerin hazırlanması ve değerlendirilmesinde (aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi de dahil olmak üzere) idari şartnamede yer alan prim oranının esas alınması ve fiyat farkı hesaplanması öngörülen ihalelerde 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslar çerçevesinde yükleniciden fiyat farkı kesilmesi gerektiğine,
3. Fiyat farkı hesaplanması öngörülmeyen ihalelerde ise tekliflerin hazırlanması ve değerlendirilmesinde (aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi de dahil olmak üzere) idari şartnamede yer alan prim oranının esas alınması gerektiğine,
4. İdari şartnamede iş kazası ve meslek hastalığı sigortası prim oranının, zeyilname yapılmak suretiyle Kısa Vadeli Sigorta Kolları Prim Tarifesi’nde yer alan prim oranına göre değiştirildiği ihalelerde, tekliflerin hazırlanması ve değerlendirilmesinde (aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi de dahil olmak üzere) zeyilnamede yer alan prim oranının esas alınması gerektiğine,
5. İdari şartnamede iş kazası ve meslek hastalığı sigortası prim oranının Kısa Vadeli Sigorta Kolları Prim Tarifesi’nde yer alan prim oranına göre düzenlendiği ihalelerde, tekliflerin hazırlanması ve değerlendirilmesinde (aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi de dahil olmak üzere) idari şartnamede yer alan prim oranının esas alınması gerektiğine…” karar verilmiştir.
İdarece yapılan işçilik maliyeti hesabında işveren sigorta prim oranının mevzuata uygun olarak kullanıldığı görülmesine karşın, iş kazaları ve meslek hastalığı sigortası prim oranı ile ilgili olarak, ihale tarihinden yaklaşık 10 ay önce Sosyal Güvenlik Kurumu ile yapılan bir yazışma sonucu elde edilen prim oranının kullanıldığı; yukarıda belirtilen Kurul Kararının 25.10.2008’de Resmi Gazetede yayımlandığı, ancak başvuru konusu ihaleye ait ilan tarihinin 10.11.2008, ihale tarihinin ise 24.11.2008 olduğu dikkate alındığında, 01.10.2008’de yürürlüğe giren Kısa Vadeli Sigorta Kolları Prim Tarifesi doğrultusunda, iş kazaları ve meslek hastalığı sigorta prim oranının ne olması gerektiği konusunda Sosyal Güvenlik Kurumundan yeni duruma göre bir görüş alınmaması ve daha önce tespit edilen oranın yaklaşık maliyet hesabı ile ihale dokümanında kullanılmasının mevzuata aykırılık teşkil ettiği sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale işlemleri ile ihale kararının iptali gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)