(4734 S. K. m. 54, 65) (Kamu İhale Genel Tebliği m. 15)
Toplantı No : 2019/005
Gündem No : 49
Karar Tarihi : 23.01.2019
Karar No : 2019/UY.I-124
BAŞVURU SAHİBİ: Görenler Gayrimenkul Yatırım İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,
İHALEYİ YAPAN İDARE: Tekirdağ Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Yatırım İzleme Müdürlüğü,
BAŞVURUYA KONU İHALE: 2018/553875 İhale Kayıt Numaralı “Tekirdağ İli, Kapaklı İlçesi, İsmetpaşa Mahallesi, 21 Derslikli Ortaokul İnşaatı Yapım İşi” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Tekirdağ Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Yatırım İzleme Müdürlüğü tarafından 06.12.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Tekirdağ İli, Kapaklı İlçesi, İsmetpaşa Mahallesi, 21 Derslikli Ortaokul İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Görenler Gayrimenkul Yatırım İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 20.12.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.12.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 31.12.2018 tarih ve 63193 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.12.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2018/1906 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Teknik Şartname’nin 3.1.7’nci maddesi ile 3.9.17’nci maddesinde belirtilen şartları sağlayamadıkları gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 15.6’ncı maddesi uyarınca yer görme belgesinin istenmemesi gerektiği, istense dahi sunulmasına gerek bulunmadığı ve sunulmasa bile isteklilerin işyerlerini görmüş sayılacağı, öte yandan Teknik Şartname’nin 3.9.17’nci maddesinde belirtilen aparatların teklif dosyası kapsamında sunulacağına ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı, dolayısıyla tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı, hatalı olarak verilen iptal kararının düzeltilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:
...
b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;
...
6) İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler,
...
9) İdarenin talebi halinde doğruluğu teyit edilmek üzere, tedarik edilecek malların numuneleri, katalogları ve/veya fotoğrafları.
İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir...” hükmü,
Anılan Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 29’uncu maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.
(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirilmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur...” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “İstenecek belgeler” başlıklı 30’uncu maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere aday veya isteklilerden istenecek belgeler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:
...
e) Yukarıda sayılan belgeler dışında, Kanunun 10 uncu maddesinde yer alan diğer belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılmak üzere isteneceği, ihale konusu işin niteliğine uygun biçimde ve bu Yönetmelikte belirlenen esaslar çerçevesinde ilgili idarece belirlenir.” hükmü yer almaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İşyerinin görülmesine ilişkin düzenleme” başlıklı 15.16’ncı maddesinde “İhalelere ilişkin olarak Kuruma yapılan itirazen şikayet başvurularından, bazı ihalelerde idareden alınacak işyeri görme belgesinin teklif veya başvuru kapsamında sunulmasının istendiği görülmüştür. Bilindiği gibi, ihaleye katılım için aday veya isteklilerce verilmesi gereken belgeler ilgili İhale Uygulama Yönetmeliklerinde düzenlenmiştir. Bu belgeler arasında işyeri görme belgesi bulunmamaktadır. Ayrıca, tip idari şartnamelerin “İşin Yapılacağı Yerin Görülmesi” başlıklı maddesindeki düzenlemeler, işyerinin görülmesi, teklif hazırlamak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin sorumluluğunun isteklide olduğunu, işyerinin görülmesine ilişkin olarak istekli veya temsilcilerinden gelen taleplerin idarelerce karşılanmasının zorunlu olduğunu belirtmektedir. Bu nedenle, idarelerce anılan hükme uygun hareket edilmesi ve idari şartnamelerde, işyeri görme belgesi alma zorunluluğuna ilişkin düzenlemelere yer verilmemesi gerekmektedir.” açıklaması,
İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “...7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:
...
7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği teknik şartnamede belirtilen belgeler...” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “İşin yapılacağı yerin görülmesi” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. İşin yapılacağı yeri ve çevresini gezmek, inceleme yapmak, teklifini hazırlamak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin etmek isteklinin sorumluluğundadır. İşyeri ve çevresinin görülmesiyle ilgili bütün masraflar isteklilere aittir.
12.2. İstekli, işin yapılacağı yeri ve çevresini gezmekle; işyerinin şekline ve mahiyetine, iklim şartlarına, işin gerçekleştirilebilmesi için yapılması gerekli çalışmaların ve kullanılacak malzemelerin miktar ve türü ile işyerine ulaşım ve şantiye kurmak için gerekli hususlarda maliyet ve zaman bakımından bilgi edinmiş; teklifini etkileyebilecek riskler, olağanüstü durumlar ve benzeri diğer unsurlara ilişkin gerekli her türlü bilgiyi almış sayılır.
12.3. İstekli veya temsilcilerinin, işin yapılacağı yeri görmek istemesi halinde, işin gerçekleştirileceği yapıya ve/veya araziye girilmesi için gerekli izinler İdare tarafından verilecektir.
12.4. Tekliflerin değerlendirilmesinde, isteklinin işin yapılacağı yeri incelediği ve teklifini buna göre hazırladığı kabul edilir.” düzenlemesi,
Elektrik grubu Teknik Şartname klasörü içerisinde yer alan Güvenli Okul Projesi Teknik Gereklilikler Dokümanı”nda “3.1.7 İstekliler teklif öncesinde yer görme çalışması yapacak, kablo metrajlarını keşif esnasında hesaplayacaktır. İstekliler yer görme çalışması yaptıklarına dair tutanağı, … (KURUM)… ilgili personeli ile birlikte imza altına alarak teklif dosyası içerisinde …(ADRES)… İl/İlçe … Müdürlüğü ne sunacaklardır.
…
3.9.17 Masaüstü bilgisayarlar ile duvar ekranlarda aynı anda aynı görüntülerin izlenebilmesi için gerekli aparatlar (çoklayıcı, dönüştürücü vs.) İstekli tarafından teklif edilecektir.” düzenlemeleri yer almıştır.
Başvuruya konu ihaleye 12 isteklinin katıldığı, 07.12.2018 tarihli ihale komisyonu kararı ile sınır değerin altında teklif veren Zemag İnş. Müh. ve Tic. Ltd. Şti., Abdullah İlker Velioğlu-Burak Akyıldız İş Ortaklığı, Önder Koçhan ve Nuryol Yapı Mühendislik İnşaat Taşımacılık Sosyal Hizmetler Gıda Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, sınır değerin üzerinde teklif veren Tuka Yapı Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Necati Subaşı, Subaşı İnşaat San. Tic. Ltd. Şti. ve Mako İnşaat Taahhüt Nakliye Madencilik Su ve Su Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin teklifinin Güvenli okul projesi kapsamında istenen belgelerin sunulmaması sebebiyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.
İhale komisyonunca düzenlenen zarf açma ve belge kontrol tutanağında Teknik Şartname’de istenen yeterlik kriteri ile ilgili olarak “Kameralar, VNR cihazları ile ağ anahtarları ile ilgili teknik dokümantasyon” sütununun açıldığı, Zemag İnş. Müh. ve Tic. Ltd. Şti., Nuryol Yapı Mühendislik İnşaat Taşımacılık Sosyal Hizmetler Gıda Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Mako İnşaat Taahhüt Nakliye Madencilik Su ve Su Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Tuka Yapı Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Necati Subaşı, Subaşı İnşaat San. Tic. Ltd. Şti., Önder Koçhan ve Abdullah İlker Velioğlu-Burak Akyıldız İş Ortaklığına ilişkin satırlarda söz konusu belgenin “yok” olarak yazıldığı tespit edilmiştir.
Tuka Yapı Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından yapılan şikayet başvurusunda tekliflerinin Güvenli Okul Projesi Teknik Gereklilikler Dokümanının 5.1’inci maddesi gereğince değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı, ayrıca aynı dokümanın 3.1.7’nci maddesinde belirtilen belgenin de hiçbir istekli tarafından sunulmadığı iddialarına yer verildiği, söz konusu başvuru üzerine alınan 14.12.2018 tarihli ihale komisyonu kararı ile Elektrik grubu Teknik Şartname klasörü içerisinde yer alan Güvenli Okul Projesi Teknik Gereklilikler Dokümanının 3.1.7’nci maddesinde belirtilen tutanağın ve 3.9.17’nci maddesinde belirtilen malzemeler ile ilgili teknik dokümantasyonun hiçbir istekli tarafından sunulmadığı tespit edildiğinden, ihalenin geçerli teklif kalmadığı gerekçesiyle iptaline karar verildiği görülmüştür.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde belirtilmesinin zorunlu olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca, 25.01.2017 tarihli ve 29959 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile Açık İhale Usulü ile İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Tip İdari Şartname’ye “7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği teknik şartnamede belirtilen belgeler.” ibaresi eklenmiş olup, bu maddenin uygulanabilmesi için Teknik Şartname’de istekliler tarafından teklifleri ile birlikte yeterlik için belge sunulması gerekliliğinin açık ve anlaşılır bir şekilde ortaya konulmuş olması gerekmektedir.
Başvuru sahibi tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 15.6’ncı maddesi uyarınca yer görme belgesinin istenmemesi gerektiği iddia edilmiş olmakla birlikte, başvuru sahibi tarafından ihale dokümanına yönelik süresinde yapılmış bir itirazen şikâyet başvurusunun bulunmadığı görülmüştür. Dolayısıyla ihale dokümanı bu haliyle kesinleştiğinden, mevcut ihale dokümanı üzerinden inceleme yapılmıştır.
Başvuruya konu ihaleye ait ihale dokümanı içerisinde yer alan Güvenli Okul Projesi Teknik Gereklilikler Dokümanının 3.1.7’nci maddesinde yer görme çalışması yapıldığına dair tutanağın istekliler tarafından teklif dosyası kapsamında sunulması gerektiğinin açık bir şekilde ifade edildiği, dolayısıyla söz konusu belgenin yeterlik kriteri sıfatını kazandığı ve isteklilerin teklif dosyalarında sunmalarının zorunlu olduğu, sunmayan isteklilerin tekliflerinin ise değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmıştır.
Yapılan incelemede başvuru sahibi ve ihaledeki diğer istekliler tarafından yer görme çalışması yapıldığına dair tutanağın sunulmadığı tespit edilmiş olup idarece isteklilerin tekliflerinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması ve ihalede geçerli teklif kalmadığı gerekçesiyle ihalenin iptal edilmesi işleminde kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Diğer taraftan, Güvenli Okul Projesi Teknik Gereklilikler Dokümanının 3.9.17’nci maddesinde istekliler tarafından masaüstü bilgisayarlar ile duvar ekranlarda aynı anda aynı görüntülerin izlenebilmesi için gerekli aparatların (çoklayıcı, dönüştürücü vs.) teklif edilmesinin istendiği, ancak bu aparatların teklif edildiğini gösteren belgelerin istekliler tarafından teklif dosyası kapsamında sunulması ve bu hususun tevsik edilmesi gerektiğinin belirtilmediği, nitekim anılan ihale dokümanın muhtelif maddelerinde de “3.6.22 Cihaz üzerinde en son ve en gelişkin özelliklere sahip Firmware ile teklif edilecektir.”, “3.9.6 Anakart üzerinde SATA2 teknolojisine destek veren en az 1 (bir) TB disk takılı olarak teklif edilecektir.” gibi benzer ifadelerin bulunduğu, bu düzenlemeler ile amaçlananın ihtiyaca konu malzemelerin olması gereken özelliklerinin açıklanması olduğu anlaşılmaktadır. Netice itibariyle Güvenli Okul Projesi Teknik Gereklilikler Dokümanının 3.9.17’nci maddesinde yeterlik kriteri belirlenmemiş olması sebebiyle idarenin bu yöndeki gerekçesinin yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.(¤¤)