(4734 S. K. m. 54, 65)
Toplantı No: 2009/041
Gündem No: 27
Karar Tarihi: 07.05.2009
Karar No: 2009-UH.III-1494
Şikayetçi: Marmara Temizlik Hizm. Gıda Bilgisayar Reklam ve Org. San. ve Tic. Ltd. Şti., İstoç Ticaret Merkezi 39.Ada No: 12-14 Bağcılar/İstanbul
İhaleyi yapan idare: Kağıthane Devlet Hastanesi Başhekimliği, Sanayi Mah. Şahinler Sok No:23- Kağıthane/İstanbul
Başvuru tarih ve sayısı: 15.04.2009 / 8997
Başvuruya konu ihale: 2009/17256 İhale Kayıt Numaralı "2009 Yılı Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni Hizmeti Alımı" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: 05.05.2009 tarih ve III.H.08.94.0165/2009-27E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Kağıthane Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından 06.03.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2009 Yılı Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Marmara Temizlik Hizm. Gıda Bilgisayar Reklam ve Org. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 25.03.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 02.04.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 15.04.2009 tarih ve 8997 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.04.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;
1) İdari şartnamenin teklif fiyata dahil masraflar kısmında; çalışacak 25 personele asgari ücretin % 35 fazlası ücret ödenmesi ile yol, resmi tatil, giyim ve kimlik kartı giderlerinin düzenlendiği, iş kazaları ve meslek hastalıkları risk prim oranının % 1 olarak belirtildiği, işin süresinin 9 ay ve 12 gün olduğu ifade edilerek, Kamu İhale Genel Tebliğinin kıst dönem çalışmalara ilişkin açıklaması gereğince ve işçilik hesaplama modülü kullanılarak yapılan hesaplama sonucunda asgari işçilik maliyetinin (%3 genel giderler dahil) 311.759,76 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin 311.665,59 TL’lik teklifinin ise asgari işçiliğin altında kalması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,
2) Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin 311.893,62 TL’lik teklifi ile asgari işçilik maliyeti arasında 133,86 TL fark bulunduğu ifade edilerek, bu tutar ile öngörülen giyim ve kimlik kartı giderlerinin karşılanmasının piyasa koşullarına göre mümkün olmadığı, bu nedenle, bu isteklinin de teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak kendi tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi gerektiği,
İddialarına yer verilmiştir.
A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1) Başvuru sahibinin birinci iddiasına ilişkin olarak:
Başvuru konusu ihalenin idari şartnamesinin 2 nci maddesinde, ihale konusu işin adının “2009 yılı 25 işçili veri hazırlama ve kontrol işletmeni hizmet alımı” olduğu, 19 ncu maddesinde ise teklif ve sözleşme türünün “birim fiyat” şeklinde olacağı belirtilmiştir.
İdari şartnamenin teklif fiyata dahil olan masraflara ilişkin 26 ncı maddesinde;
“…26.3. Ayrıca, genel birimlerde çalışan 25 personele asgari ücretin % 35 fazlası verilecektir. Personelin maaşları, bayram ve tatil günü ücretleri (2009’da 9 işçi 12,5 gün çalışacaktır. Toplam bayram ve tatil günü çalışma gün sayısı 112,5 gündür.), işçi işveren S.G.K. prim ödemeleri teklif fiyata dahildir.
…26.3.2. Yüklenici firma, yol bedelini 26 gün üzerinden günlük brüt 5,64 TL olarak nakdi olarak karşılayacaktır. Yol bedeli teklif bedele dahil edilecektir.
26.3.3. Personelin kıyafetleri aşağıda belirtildiği şekilde 2 takım yazlık, 2 takım kışlık olarak temin edilecektir. Bedeli teklif fiyata dahil edilecektir.
Takım: 1 Bay/Bayan ceket, 1 Bay/Bayan pantolon,2 Bay/Bayan gömlek, 1 fular/kravat.
26.3.4. Çalışan her bir personele giriş çıkışını sağlayacak manyetik okuyucu kimlik kartı verilecektir ve bu bedel teklif fiyata dahil edilecektir.
26.3.5. Bu hizmete ait iş kazaları ve meslek hastalıkları risk prim oranı % 1’dir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Teknik şartnamenin 4 ncü maddesinde işin süresi; “İhale konusu iş tüm ihale onayı ve vize makamlarının tasdikini müteakip, sözleşmenin müteahhidine tebliğinden itibaren 20.03.2009 tarihinde başlayarak 31.12.2009 tarihine kadar, aralıksız ve fiilen devam eder.” şeklinde düzenlenmiştir.
İdarece birim fiyat teklif cetveli,
A1 B2
Sıra İş Kaleminin Adı Birimi Miktarı Teklif Tutarı
No ve Kısa Açıklaması Edilen
Birim Fiyat
1 25 işçinin 1 aylık maliyeti Ay 9
(asgari ücreti fazlası % 35)
(yol, giyim, resmi tatil ücretleri ve
% 3 sözleşme giderleri dahil )
2 25 işçinin 1 günlük maliyeti Gün 12
(asgari ücreti fazlası % 35)
(yol ve % 3 sözleşme giderleri dahil )
3 Kimlik vs. diğer giderler Kişi 25
TOPLAM TUTAR (K.D.V. Hariç)
şeklinde düzenlenmiştir.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun “sözleşme türleri” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; “… mal ve hizmet alımı işlerinde ise işin ayrıntılı özelliklerine dayalı olarak; idarece hazırlanmış cetvelde yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için istekli tarafında teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliğinin Birinci Bölümünün XIII ncü maddesinin “Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Teklif Fiyata Dahil Masraflar” başlıklı (G) alt maddesinin birinci fıkrasının 7 numaralı bendinde; “…İşin başlangıç tarihinin ayın ilk gününden farklı bir tarih olarak belirlendiği işlerde, işin başlangıç ayına ait kişi başına asgari işçilik maliyeti; başlangıç tarihinden ayın son gününe kadar ki gün sayısı dikkate alınarak hesaplanacaktır. İşçilik hesaplama modülü üzerinden 1 aylık asgari işçilik maliyeti bulunduktan sonra bu rakam önce 30’a bölünecek, sonra da başlangıç tarihinden ayın son gününe kadar ki gün sayısı ile çarpılarak başlangıç ayına ait 1 kişilik asgari işçilik maliyeti bulunacaktır. Daha sonra 1 işçinin asgari işçilik maliyeti ile işçi sayısı çarpıldıktan sonra başlangıç ayına ilişkin toplam asgari işçilik maliyeti bulunacak ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri eklendikten sonra başlangıç ayına ait teklif edilmesi gereken asgari maliyet hesaplanmış olacaktır. Kalan aylara ait teklif edilmesi gereken asgari maliyet toplamı işçilik hesaplama modülü üzerinden hesaplanacak ve bu iki tutar toplanarak işin tamamına ait teklif edilmesi gereken asgari maliyet toplamı bulunacaktır...” açıklaması,
Anılan Genel Tebliğin hizmet alım ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin birinci bölüm XIII/H-b kısmında ise; “Personel çalıştırılmasına dayalı olan (ağırlıklı olarak personel çalıştırılan, çalışacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma süresinin tamamının idare için kullanıldığı) hizmet alımı ihalelerinden; temizlik, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri ile sınırlı olmak üzere, verilmiş olan tekliflerin değerlendirilmesinde ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı, noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatına ilişkin genel giderleri karşılamak üzere asgari işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme ve genel giderler hesaplanacaktır. Ayrıca bu hizmetlerde amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatı ile ilgili giderlerin sözleşme ve genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarında bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir.
Asgari işçilik maliyeti; brüt asgari ücret ile idari şartnamede öngörülen yemek, yol ve giyim bedeli ile işveren sigorta prim tutarından oluşmaktadır. Asgari ücretin üzerinde ödeme öngörülen işlerde brüt asgari ücret yerine öngörülen bu fazla tutar yazılacaktır. Resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, idari şartnamede yapılan belirlemeye göre brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin fazlası üzerinden belirlenecektir…” açıklaması,
yer almaktadır.
İdari şartnamenin teklif fiyata dahil masrafları düzenleyen 26 ncı maddesine göre yapılan hesaplamaya göre, giyim ve kimlik kartı giderleri hariç, teklif edilmesi gerekli asgari maliyet (brüt asgari ücretin %35 fazlası, yol, resmi tatil gideri ve %3 genel giderler dahil) 311.759,76 TL’dir. Bu tutar, birim fiyat teklif cetvelinde, 9 aylık süreye isabet eden kısımda 298.673,61 TL ile 12 günlük kıst döneme ilişkin olarak da 13.086,15 TL tutarlarının toplamına karşılık gelmektedir. İhale üzerinde bırakılan istekli Irmak Genel Tem. Tic. Ltd. Şti.’nin giyim ve kimlik kartları da dahil olmak üzere toplam teklif bedeli ise 311.665,59 TL’dir ve bu tutar teklif edilmesi gereken asgari maliyetin altında kalmaktadır.
İhale sürecinde hem idarenin yaklaşık maliyeti tespit ederken, hem de isteklinin teklif fiyatını hazırlarken, bir aylık asgari işçiliğin bulunmasına esas teşkil edecek verilerden “toplam yol bedeli gün sayısı”nı eksik yazmaları nedeniyle kıst döneme ilişkin hesaplamayı hatalı yaptıkları ve bu maliyeti, teklif cetvelinde yer aldığı kısımda, eksik belirledikleri (idare:11.958,30 TL; istekli: 12.097,35 TL) anlaşılmıştır..
Brüt 5,64 TL yol bedeli ve buna ilişkin işveren prim payı hariç, bir günlük işçilik maliyeti 36,41 TL’dir. Yol bedeli dahil bir günlük işçilik maliyeti ise 42,35 TL olmasına karşın; idarece 38,70 TL, istekli tarafından ise 39,15 TL olarak hesaplanmıştır.
Bu nedenle, ihale üzerinde bırakılan istekli Irmak Genel Tem. Tic. Ltd. Şti.’nin asgari işçilik maliyetinin altında kalan teklifinin değerlendirilme dışı bırakılması gerekmektedir. Dolayısıyla, başvuru sahibinin birinci iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
2) Başvuru sahibinin ikinci iddiasına ilişkin olarak:
İhale komisyonunun 10.03.2009 tarihli ara kararı ile Irmak Genel Tem. Tic. Ltd. Şti., Startem Temizlik Servisi Bahar Can, Marmara Tem. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. ve Best Tur Tur. Taşımacılık Tem. Hiz. San. ve Dış Ltd. Şti. teklifleri ile ilgili olarak, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına karar verildiği, bu kapsamda isteklilerin tekliflerine ilişkin olarak yaptıkları açıklamalarda;
Irmak Genel Tem. Tic. Ltd. Şti.’nin, Çağrı Tic. San. Ltd. Sti.’den alınmış proforma fatura ile 650 TL (işçi bazında 26,00 TL) giyim bedeline, Cankart Plastik Kart Sistemleri’nden alınmış proforma fatura ile de 100 TL (işçi bazında 4,00 TL) kimlik kartı bedeline,
Startem Temizlik Servisi Bahar Can’ın, Kısmet İş Güv. Malz. Sanayi’den alınmış proforma fatura ile 140,00 TL (işçi bazında 5,60 TL) giyim bedeline, Teknosis Bilişim Hizmetleri’nden alınmış proforma fatura ile de 10,00 TL (işçi bazında 0,40 TL) kimlik kartı bedeline ve 4,85 TL tutarında kara,
Marmara Tem. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin, Alp İş Elbiseleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’den alınmış proforma fatura ile 1.247,75 TL (işçi bazında 49,91 TL) giyim bedeline, Gül & Ka Kağıt, Kırtasiye ve Büro Malz. Pazarlama’dan alınmış proforma fatura ile de 25,75 TL (işçi bazında 1,03 TL) kimlik kartı bedeline,
Best Tur Tur. Taşımacılık Tem. Hiz. San. Ve Dış Ltd. Şti.’nin, Moda Canel San. ve Tic. Ltd. Şti ’den alınmış proforma fatura ile 1250,75 TL (işçi bazında 50,03 TL) giyim bedeline ve 500,00 TL (işçi bazında 20,00 TL) kimlik kartı bedeline,
yer verdiği ve idarece, açıklamaların kamu yararı gözetilerek uygun bulunduğu anlaşılmıştır.
İdare, yaklaşık maliyetin tespitinde 4.183,33 TL giyim gideri (işçi bazında 167,33), 500,00 TL de kimlik kartı gideri (işçi bazında 20,00) öngörmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 nci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliğinin hizmet alım ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin birinci bölüm XIII/H-b kısmında; “…İşçilik, malzeme ve diğer maliyet kalemleri dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre idarece belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecek, istekliler tarafından yapılan bu açıklamalara ilişkin belgeler değerlendirilerek karar verilecektir.
Aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldıktan sonra asgari işçilik maliyeti üzerinden % 3 sözleşme ve genel giderleri karşılamayan teklifler reddedilecektir. Asgari işçilik maliyeti ve bu maliyet üzerinden hesaplanan % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderleri karşılayan teklifler, idari şartnamede belirtilen diğer maliyet kalemleri (malzeme vb.) dikkate alınmak suretiyle değerlendirilerek ihale sonuçlandırılacaktır…” açıklaması,
yer almaktadır.
Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Startem Temizlik Servisi Bahar Can’ın teklif fiyatı olan 311.893,62 TL’den, kimlik kartı, giyim bedeli ve bunlar üzerinden isteklinin hesapladığı genel giderler ile öngördüğü karın toplamı (159,35 TL) çıkarıldığında bulunan 311.734,27 TL, teklif edilmesi gereken asgari maliyet tutarı olan 311.759,76 TL’nin (brüt asgari ücretin %35 fazlası, yol, resmi tatil gideri ve %3 genel giderler) altında kalmaktadır.
İsteklinin teklif fiyatını hazırlarken brüt asgari ücretin (666,00 TL) %35 fazlasını, 899,10 TL olması gerekirken hatalı şekilde 899,01 TL olarak hesapladığı; bu nedenle de teklif fiyatı ile asgari maliyet tutarı arasındaki farkın (133,86 TL), öngörülen diğer bileşenleri (159,35 TL) karşılamadığı anlaşılmıştır.
Başvuru sahibinin iddiası, giyim ve kimlik kartının isteklinin belirlediği tutar ile piyasa koşullarında temin edilemeyeceğine ilişkin olmakla birlikte, bu iddianın değerlendirilmesine geçilebilmesi için itiraz edilen isteklinin teklifinin öncelikle asgari işçilik maliyetini karşılaması gerekmektedir. Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Startem Temizlik Servisi Bahar Can’ın teklifi bu ön koşulu sağlamamaktadır. Bu nedenle, teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
B- İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:
İdarece teklifi ile ilgili olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan isteklilerden Best Tur Tur. Taş. Tem. Hiz. San. ve Dış Ltd. Şti. yaptığı açıklama kapsamında, Moda Canel San. ve Tic. Ltd. Şti ’den alınmış proforma fatura ile 1250,75 TL (işçi bazında 50,03 TL) giyim bedeline ve 500,00 TL (işçi bazında 20,00 TL) kimlik kartı bedeline yer vermiş ve açıklaması idarece uygun bulunmuştur.
Ancak, teklif fiyata dahil masraflardan giyim bedelinin unsurları, kararın önceki bölümlerinde de bahsedildiği üzere ceket, pantolon, gömlek ve fular/kravat’tan ibarettir. İstekli tarafından yapılan açıklamada pantolon, gömlek, fular ve ayakkabıya yer verilmiş, cekete yer verilmemiştir.
Bu nedenle, açıklaması giyim bedelini oluşturan unsurların tümünü içermeyen Best Tur Tur. Taş. Tem. Hiz. San. ve Dış Ltd. Şti.’nin teklifinin de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, 17.03.2009 tarihli ihale komisyon kararının iptal edilerek geçersiz tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)