(4734 S. K. m. 54, 65) (Kamu İhale Genel Tebliği m. 79)
Toplantı No: 2012/026
Gündem No: 24
Karar Tarihi: 07.05.2012
Karar No: 2012/UH.I-1975
Şikayetçi: Er Yemek Temizlik Gıda İnş.Turizm Madencilik İmalat San.Ve Tic.Ltd.Şti., 30. Cad. 530. Sok. 30.Cad. 530.Sok. No: 5 ANKARA
İhaleyi yapan idare: Ankara Büyükşehir Belediyesi Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı, Emniyet Mahallesi Hipodrom Caddesi No: 5/9 ANKARA
Başvuru tarih ve sayısı: 13.04.2012 / 14620
Başvuruya Konu İhale: 2011/195028 İhale Kayıt Numaralı "Ankara Sokaklarında Çalışan Çocuklar Merkezi, Barınma Evi Ve Şefkat Evlerine Yemek Hizmeti" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: 26.04.2012 tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.(1517).(0162)./2012-31E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Ankara Büyükşehir Belediyesi Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı tarafından 15.02.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Ankara Sokaklarında Çalışan Çocuklar Merkezi, Barınma Evi ve Şefkat Evlerine Yemek Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Er Yemek Temizlik Gıda İnş.Turizm Madencilik İmalat San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 02.04.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.04.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 13.04.2012 tarih ve 14620 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.04.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar: Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ekonomik açıdan birinci ve ikinci avantajlı isteklilerin teklif bedellerinin aşırı düşük olduğu, bu bedel ile ihalenin gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı, anılan isteklilere idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, ancak aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklamaların mevzuata uygun olmadığı, ayrıca anılan istekliler tarafından yapılan açıklamalar için sunulan belgelerdeki eksikliklerin idarece tamamlatıldığı, belge tamamlatma işinin de mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu iş; “Ankara Sokaklarında Çalışan Çocuklar Merkezi, Barınma Evi ve Şefkat Evlerine Yemek Hizmeti Alımı” şeklinde tanımlanmış, 25 inci maddesinde ise teklif fiyata dahil giderler için; “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç vb giderler teklif fiyata dahil edilecektir.
25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. Ankara Sokaklarında Çalışan Çocuklar Merkezi, Barınma Evi ve Şefkat Evlerine Yemek Hizmeti verilmesi işinde Teknik Şartnamede belirtilen personel, tüm malzemeler ve ekipmanlar teklif fiyata dahildir.
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Diğer taraftan; ihale konusu iş için hazırlanan teknik şartname ile, ihale konusu işin kapsamı; “Bu iş; Etlik, Rüzgârlı, Varlık, Ulus ve Onkoloji Şefkat Evleri ile Barınma Evinde sabah kahvaltısı ve akşam yemeği, Ankara Sokaklarında Çalışan Çocuklar Merkezinde öğle yemeği verilmesi ile ilgili Hizmet Alımını kapsar.” şeklinde düzenlenerek işin 7 ayrı merkezde yapılacağı belirtilmiş ve teknik şartname ekine de haftalık yemek listesi ile yemek ve gramaj listesi eklenmiştir.
İsteklilerin teklif fiyatlarına, ihale konusu işe uygun olarak kullanacağı yemek malzemelerinin yanında teknik şartnamenin 7.1.5 inci maddesinde; “Yemeğin hazırlanacağı mutfak, yükleniciye ait olup, yemek pişirmede ve dağıtım için kullanılacak kazan, karavana, kepçe vb. mutfak araç-gereçlerinin temini, bakım ve onarımı ile yakıt, su, elektrik vb. giderleri yüklenici tarafından karşılanacaktır.”, 7.1.6 ncı maddesinde; “Pişirilen yemeğin, sıhhi açıdan kapalı, özel, yemek taşımaya müsait servis araçları ile belirtilen noktalarda, dağıtıma hazır hale getirilmesi ve idarenin nezaretinde dağıtımı yükleniciye aittir.”, 7.1.10 uncu maddesinde; “Yemek yenilen yerlerin temizliği ve temizlik için gerekli tüm malzemelerin temini yükleniciye aittir. Bu konuda temizlik, hijyen vb. kontroller Belediyemiz görevlilerince yapılacaktır.”, 7.1.16 ncı maddesinde; “Yemek yenilecek tüm masalarda, yemek saatleri içerisinde ihtiyaç duyulan ekmek, su, tuz, biber ve peçete, her gün muntazam bir şekilde yüklenici tarafından bulundurulacaktır.”, 7.1.18 inci maddesinde; “Yemekler, yüklenici tarafından diyetisyen nezaretinde hazırlanacak, pişirilen yemeklerden alınacak numuneler belediye laboratuarlarında, belediye laboratuarlarında mümkün olmaz ise, kamu kuruluşlarının yada işletmelerinin veya konusunda uzman özel kurum ve kuruluş laboratuarlarında yapılacaktır. Her türlü laboratuar ücreti yüklenici tarafından karşılanacaktır.”, 7.1.22 nci maddesinde; “Yemekler, yemek verilen yerlerde ısı sistemli servis masasından servise sunulacaktır. Isı sistemli servis masası tüpgazla çalışıyorsa tüpgaz yüklenici tarafından temin edilecektir.”, 7.1.25 inci maddesinde; “Yüklenici şefkat evlerinde kalan hasta ve hasta yakınlarına sabah kahvaltısı ve akşam yemeklerinden sonra iki bardak çay servisi yapmakla yükümlüdür.” , 7.1.26 ncı maddesinde; “Çay servisi ile ilgili çay,şeker vb. malzemelerin temini yükleniciye aittir.”, 7.1.27 nci maddesinde; “İçme suyu, yüklenici tarafından Sokakta Çalışan Çocuklar Merkezi ve şefkat evlerine günde 1 adet damacana su olarak verilecektir. Damacana orijinal kapağıyla getirilecek idarenin gözetiminde açılacaktır.”, 7.1.28 inci maddesinde; “Yüklenici çalıştırdığı elemanlarına, işin niteliğine göre İdarece onaylanan beyaz önlük, ceket, başlık, eldiven vb. eşyalar temin etmek ve giydirmekle yükümlüdür.”, 7.3.2 nci maddesinde; “Sabah Kahvaltısı ve Akşam Yemeği verilecek olan Etlik, Rüzgârlı Varlık, Ulus, Onkoloji Şefkat Evlerinde ve Barınma Evinde Tabldot, Çatal, Kaşık, Bıçak, Sürahi, Bardak vb. malzemeler yüklenici tarafından temin edilecektir. Öğle yemeği verilecek olan Sokakta Çalışan Çocuklar Merkezinde bulunan Tabldot, Çatal, Kaşık, Bıçak, Sürahi, Bardak vb. malzemeler tutanakla yükleniciye teslim edilecektir. İş bitiminde yüklenici, malzemeleri eksiksiz olarak (eksik varsa tamamlayarak) tutanakla teslim edecektir.” , 7.4.1 inci maddesinde; “Yüklenici; Yemek verilecek her birimde, yemek dağıtımı yapacak 3 (üç) personel (aşçı, garson ve temizlik elemanı) çalıştırmakla yükümlüdür.”, 7.4.2 nci maddesinde; “Yüklenici; çalıştırdığı personellerin, tam teşekküllü hastaneden alınmış bulaşıcı hastalığı olmadığını gösteren raporlarını ve 6 ayda bir düzenli olarak sağlık taramasından geçirildiğine dair belgeleri idareye ibraz etmekle yükümlüdür.”, 7.5.5 inci maddesinde; “Yüklenici, çalıştıracağı her seviyedeki personelin normal mesai ücreti, hafta ve genel tatil ücretleri, fazla mesai ücreti, ücretli yıllık izin hakkı gibi yasalardan kaynaklanan hakları ödeme ve ayrıca bunların vergilerinin, sigorta primlerinin, tasarrufu teşvik kesintilerinin zamanında tahakkuk ettirilip, ilgili dairelere intikal ettirilmesinden doğrudan sorumludur. Yüklenici, sigortasız işçi çalıştıramayacağı gibi, çalıştırdığı personelin sigorta pirim poliçelerini İdareye ibraz etmek zorundadır.”, 7.6.3 üncü maddesinde; “Yüklenici; personel çalıştırdığı mekânlarda her an kullanabilecek ilk yardım malzemelerini hazır bulundurmakla yükümlüdür.” şeklinde yapılan düzenlemelerle mutfakta kullanılacak araç ve gereçler ile elektrik su ve gaz giderlerini, yemeğin dağıtımı için kullanılacak servis aracının her türlü maliyetini, temizlik malzemesini, ekmek, su, tuz, biber ve peçete giderlerini, diyetisyen ve laboratuar giderlerini, tüp gaz giderlerini, çay, şeker, damacana su, çalışan elemana verilecek giyecek bedelini, tabldot, çatal, kaşık, bıçak, sürahi, bardak vb. malzemelerin, teknik şartnamenin 7.3.6 ncı maddesinde belirtilen temizlik sarf malzemelerini, bu işte çalıştırılacak her seviyedeki personel ücreti ile personelin portör muayene ücretini, ilk yardım malzemelerini ve mutfağın rutin olarak ilaçlama giderlerini dahil etmeleri gerekmektedir.
15.02.2012 tarihinde yapılan ihaleye 10 istekli tarafından teklif verilmiş, bir isteklinin teklifi (Yaprak Yemek Üretim ve Gıda Paz. San. Tic. Ltd. Şti.& Özdoğanay Yem. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı) iş deneyim belgesinin yetersizliği ve iş ortaklığı beyannamesinin pilot ortak tarafından imzalanmadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılmış, idarece belirlenen yaklaşık maliyete göre aşırı düşük teklif olduğu kabul edilen 8 istekliye idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmış, 3 istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına açıklama verilmiş, geriye kalan 5 istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına açıklama verilmediğinden söz konusu isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılmış, açıklama yapan isteklilerin açıklamaları uygun bulunarak ekonomik açıdan en avantajlı istekli olan Atisal İnş Gıda Tem Oto Eml. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde ihale kararı alınmıştır.
Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde yer alan; “79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir…” şeklindeki düzenleme gereğince idarece 17.02.2012 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmıştır.
İdarenin 17.02.2012 tarihli aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında; ihale konusu iş için gerekli yemek malzemelerinin teknik şartname ekindeki gramaj ve yemek listesine uygun olarak fiyatlandırılması dışında; yemeğin dağıtımını yapacak servis araçları, ekmek, su, biber ve peçete, çay, şeker vb. malzemeleri, damacana su, çalışacak elemanlara verilecek giyecek malzemeleri, temizlik malzemeleri ile yemek dağıtımı yapacak her birimdeki 3 personele ait ücretler olmak üzere toplam 11 kalemde yer alan iş bileşenleri ile ilgili olarak açıklama istenmiştir.
Aşırı düşük teklif sorgulamasına açıklama yapan her bir isteklinin açıklamaları gerek idarece istenen bileşenler, gerekse Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde yer alan düzenlemeler çerçevesinde incelenmiş olup, değerlendirmeler aşağıda yapılmıştır:
1) Öncelikle ihale üzerinde bırakılan istekli olan Atisal İnş Gıda Tem Oto Eml. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından 01.03.2012 tarihli yazı ile yapılan açıklamalar incelenmiştir.
İdarece, aşırı düşük teklif sorgulamasına açıklama veren Atisal İnş Gıda Tem Oto Eml. San. Tic. Ltd. Şti.’ne 08.03.2012 tarihli yazı ile bazı proforma faturalarda TÜRMOB kaşe bilgilerinin okunamadığı, 2 adet proforma faturada ise TÜRMOB kaşesinin bulunmadığı tespiti yapılarak eksikliklerin giderilmesi istenmiştir.
Atisal İnş Gıda Tem Oto Eml. San. Tic. Ltd. Şti. 15.03.2012 tarihli cevabi yazı ile istenilen eksiklikleri gidermiştir.
Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde yer alan; “79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;
a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,
b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,
altında olamaz.
Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;
a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,
b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,
altında olamaz.
Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.”şeklindeki düzenleme gereğince isteklilerin açıklamalarını proforma faturalarla yapması halinde söz konusu proforma faturaları nasıl sunmaları gerektiği düzenlenmiş olup, buna göre söz konusu proforma faturalarda TÜRMOB kaşesinin de bulunması gerekmektedir. Ancak sunulan belgelerdeki bu eksikliğin, belge eksikliği olarak kabul edilmeyip bilgi eksikliği kapsamında tamamlatılması mevzuata aykırı olmadığından idarece bu yönde tesis edilen işlem yerinde bulunmuştur. Bu nedenle ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin bu gerekçeyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönündeki başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.
İhale üzerinde bırakılan istekli olan Atisal İnş Gıda Tem Oto Eml. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan 01.03.2012 tarihli açıklamalar, ihale komisyon kararındaki ihale komisyon üyelerinin karşı oyları da dikkate alınarak, idarece istenen açıklama yazısı ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesinde yer alan düzenlemelere göre incelenmiş olup, anılan istekli tarafından yapılan açıklamalardan; idarenin aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin yazıda yer alan; “yemek dağıtımı yapacak her birimdeki 3 personele ait ücretlerle” ilgili istenen açıklama ve teknik şartnamenin 7.4.1 inci maddesinde yer alan; “Yüklenici; Yemek verilecek her birimde, yemek dağıtımı yapacak 3 (üç) personel (aşçı, garson ve temizlik elemanı) çalıştırmakla yükümlüdür.” şeklindeki düzenlemeye göre 7 ayrı iş merkezi için toplam 21 personel için personel maliyetinin çıkarılması gerektiği anlaşılmaktadır. Ancak, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından, “Kendi üretim tesisimizde çalışan aşçılardan her kuruma yemek servisi için birer personel gönderilecektir. Bu aşçılar firmamızın diğer üretim işlerinde çalıştığından bu işle ilgili firmamıza maliyeti yoktur. Bu da firmamızın avantajlı koşullarından biridir.” şeklinde açıklamaya yer verildiği ve personel gideri için ise 14 personel üzerinden ve ihale konusu işin süresi 12 ay olmasına rağmen 11 aylık bir süre için toplam 202.383,89 TL’lik bir maliyetin öngörüldüğü, söz konusu bu maliyetin ihale dokümanı ile düzenlenen personel giderini karşılamadığı anlaşılmış olup, anılan isteklinin personel giderine ilişkin açıklaması mevzuata uygun olmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir. Bu nedenle başvuru sahibinin ekonomik açıdan birinci avantajlı istekli ile ilgili iddiası yerinde bulunmuştur.
2) On İlaç. Sağ. Hiz. İnş. Elek. Gıda Ürn. Bil. Tem. Hiz. İnsan Kay. ve Taah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından 08.03.2012 tarihli yazı ile yapılan açıklamalar incelenmiştir.
Aşırı düşük teklif sorgulamasına açıklama veren isteklilerden On İlaç. Sağ. Hiz. İnş. Elek. Gıda Ürn. Bil. Tem. Hiz. İnsan Kay. ve Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’ne idarece gönderilen, 08.03.2012 tarihli yazıda, üretim giderlerinden elektrik, su, doğalgaz ile ilgili kanıtlayıcı belgenin bulunmadığı, çatal kaşık, tabldot ile ilgili maliyetin belirtilmediği tespiti yapılarak eksikliklerin giderilmesi istenmiştir.
On İlaç. Sağ. Hiz. İnş. Elek. Gıda Ürn. Bil. Tem. Hiz. İnsan Kay. ve Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ise 13.03.2012 tarihli cevabi yazı ile; elektrik, su, doğalgaz ile ilgili olarak mevcut mutfaklarındaki günlük üretim üzerinden gelen faturalara istinaden ihale konusu işin kapasitesine göre bir orantı yapılarak hesap çıkarıldığı bilgisine yer vermiş ve yazıları ekinde de elektrik, su, doğalgaz ile ilgili faturaları sunmuştur. Ayrıca anılan istekli tarafından söz konusu cevabi yazıda çatal, kaşık, tabldot ile ilgili olarak da firma kârından karşılanacağı bilgisine yer verilerek Ankara Dizayn Mutfak’tan alınmış proforma faturaya yer verilmiştir.
İdarenin açıklama istenilen iş kalemleri listesinde elektrik, su, gaz, çatal, kaşık, tabldota ait bileşenlerle ilgili olarak açıklamaya yer vermediği anlaşıldığından, On İlaç. Sağ. Hiz. İnş. Elek. Gıda Ürn. Bil. Tem. Hiz. İnsan Kay. ve Taah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından elektrik, su, gaz, çatal, kaşık, tabldota ait bileşenlerle ilgili olarak açıklama yapılmasına gerek bulunmamaktadır. Buna göre; On İlaç. Sağ. Hiz. İnş. Elek. Gıda Ürn. Bil. Tem. Hiz. İnsan Kay. ve Taah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan açıklamaların bu haliyle Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesinde yer alan düzenlemelere uygun olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin ekonomik açıdan ikinci avantajlı istekli ile ilgili iddiası yerinde bulunmamıştır.
3) Başvuru sahibi olan Er Yemek Temizlik Gıda İnş.Turizm Madencilik İmalat San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan açıklamalar incelenmiştir.
Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklamalarda; çiğ girdi maliyeti, ekmek, çay, personel, temizlik, demirbaş, sözleşme, elektrik, su, doğalgaz, yemekhane, damacana su, ilk yardım malzemeleri, akaryakıt ve ilaçlama giderleri başlığı altında maliyet oluşturulmuş olup, bu kapsamda yapılan açıklamaların da Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde yapılan düzenlemeye uygun olduğu anlaşılmaktadır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli olan Atisal İnş Gıda Tem Oto Eml. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;
Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
Başvuru sahibi itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “ekonomik açıdan birinci ve ikinci avantajlı isteklilerin teklif bedellerinin aşırı düşük olduğu, bu bedel ile ihalenin gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı, anılan isteklilere idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, ancak aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklamaların mevzuata uygun olmadığı, ayrıca anılan istekliler tarafından yapılan açıklamalar için sunulan belgelerdeki eksikliklerin idarece tamamlatıldığı, belge tamamlatma işinin de mevzuata aykırı olduğu” iddiasına yer vermiştir.
İncelemeye konu ihale; Ankara Sokaklarında Çalışan Çocukların Merkezi, Barınma Evi ve Şevkat Evlerine Yemek Hizmeti Alımı işi olup, idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 2.264.910,00 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihaleye 10 isteklinin katıldığı, ihaleye teklif veren isteklilerin aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulduğu ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin 1.238.205,00 TL bedel karşılığında Atisal İnş. Gıda Tem. Oto Emlak San. Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı görülmüştür.
4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.
Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.
İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.
Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.
Yukarıda açıklandığı üzere, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul kararına katılmıyorum. (¤¤)