(4734 S. K. m. 37, 38, 54, 65) (Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 48, 50)
Toplantı No: 2013/021
Gündem No: 28
Karar Tarihi: 11.03.2013
Karar No: 2013/UH.II-1329
Şikayetçi: Cevdet Albayrak, ACIBADEM CAD. İBRAHİMAĞA KONUTLARI B2/A BLOK D:5 İSTANBUL
İhaleyi Yapan Daire: Karayolları Genel Müdürlüğü (4.Bölge Müdürlüğü), Etlik Cad. No:39 06110 ANKARA
Başvuru Tarih ve Sayısı: 01.02.2013 / 4298
Başvuruya Konu İhale: 2012/163423 İhale Kayıt Numaralı "Anadolu Otoyolu Bolu Dağı Tüneli’ndeki Elektrik, Elektronik Ve Elektromekanik Sistemlerinin Bakımı, Onarım Ve Tünel Kontrol Merkezi Günlük Gözetim Hizmeti Alımı" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: Karayolları Genel Müdürlüğü 4. Bölge Müdürlüğü tarafından 17.12.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Anadolu Otoyolu Bolu Dağı Tüneli’ndeki Elektrik, Elektronik ve Elektromekanik Sistemlerinin Bakımı, Onarım ve Tünel Kontrol Merkezi Günlük Gözetim Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Cevdet Albayrak’ın 04.01.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.01.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 01.02.2013 tarih ve 4298 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.02.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2013/600 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
Karar: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) İhale üzerinde bırakılan Pınar Müh. İnş. Taah. A.Ş.nin teklif fiyatının yaklaşık maliyete göre % 43,99 düşük olduğu, isteklinin teklif fiyatının aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmesi gerektiği, idare tarafından sadece diğer tekliflerle karşılaştırma yapılmak suretiyle isteklinin teklif fiyatının aşırı düşük olmadığı yönünde değerlendirme yapılmasının mevzuata uygun olmadığı,
2) Çetinkaya Elek. İnş. Oto. Mad. Pet. Ür. Taah. Yat. San. Tic. A.Ş. tarafından sunulan iş deneyim belgesine konu işin benzer iş tanımına uygun olmadığı, isteklinin aynı belgeyi sunduğu başka bir ihalede benzer iş tanımına uymadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, şikâyete ilişkin idarece alınan kararda otoyollar haricinde, devlet ve il yolarında aydınlatma bakım, onarım ve işletme işleri ile giderlerinin dağıtım şirketlerinin sorumluluğunda olduğunun belirtildiği, firma tarafından iş deneyim belgesine ek olarak sunulan Medaş. A.Ş.den alınan yazıda işin gerçekleştirildiği bölgeler arasına otoyolların da dâhil edildiği, anılan yazıda iddia edildiği üzere işin yapıldığı bölgede bir otoyolun bulunmadığı, belgeye konu işin tünel elektrik, elektronik ve elektromekanik bakım onarım işleri ile ilgili olmadığı, işin gerçekleştirildiği yerde herhangi bir otoyolun veya ihale konusu iş ile benzerlik gösterecek tünelin bulunmadığı iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.
Yapılan incelemede kâr hariç yaklaşık maliyetin idare tarafından daha önce ihale edilen işlere ilişkin güncellenmiş teklif birim fiyatlar, güncellenmiş idarece belirlenen rayiç fiyatlar ve internet üzerinden bulunan fiyatlar gibi veriler esas alınarak 1.901.086,60 TL, yaklaşık maliyetin ise 2.281.303,95 TL olarak belirlendiği,
İncelenen ihaleye 3 isteklinin katıldığı, ihale üzerinde bırakılan Pınar Müh. İnş. Taah. A.Ş.nin teklif fiyatının 1.277.639,00 TL, başvuru sahibinin teklif fiyatının 1.368.285,50 TL ve Çetinkaya Elek. İnş. Oto. Mad. Pet. Ür. Taah. Yat. San. Tic. A.Ş.nin teklif fiyatının 1.578.000,00 TL olduğu tespit edilmiştir.
Bu itibarla şikâyete konu ihalede bütün isteklilerin teklif fiyatlarının kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olduğu ve istikrar kazanmış Kurul kararlarına göre kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olan bütün tekliflerin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmesi gerektiği dikkate alındığında, ihaleye katılan bütün isteklilerden 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca açıklama istenilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
İdari Şartname’nin 2.1’inci maddesinde “İhale konusu hizmetin;
a) Adı: Anadolu Otoyolu Bolu Dağı Tüneli’ndeki Elektrik, Elektronik Ve Elektromekanik Sistemlerinin Bakımı, Onarım Ve Tünel Kontrol Merkezi Günlük Gözetim Hizmeti Alımı
b) …” düzenlemesi,
7.5.1’inci maddesinde “İsteklinin yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;
a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya
b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,
sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 40'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir. …” düzenlemesi,
7.6’ncı maddesinde “Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:
Otoyolu veya devlet yolunda tünel elektrik, elektronik veya elektromekanik sistemlerinin bakımı, onarımı işleridir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 48’inci maddesinin ikinci fıkrasında “İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz.” hükmü,
Anılan Yönetmeliğin 50’nci maddesinde “(1) İhale komisyonu, aday veya isteklilerce sunulan iş deneyimini gösteren belgelerde tereddüt duyulan hususlara ilişkin gerekli incelemeyi yapmaya yetkilidir.
(2) İhale komisyonunun, iş deneyimini gösteren belgelere ilişkin bilgi talepleri ilgililerce ivedilikle karşılanır.” hükmü yer almaktadır.
Yapılan incelemede Çetinkaya Elek. İnş. Oto. Mad. Pet. Ür. Taah. Yat. San. Tic. A.Ş. tarafından teklif kapsamında Meram Elektrik Dağıtım A.Ş. (MEDAŞ) Genel Müdürlüğünce düzenlenen 27.10.2010 tarihli iş bitirme belgesinin sunulduğu, belgede işin adının “Kırşehir İli İşletme Müdürlüğünün görev alanı içerisindeki il, ilçe, kasaba, köy ve beldelerin AG-YG (OG) arıza onarım ve bakım işi”, sözleşme bedelinin 2.925.600,00 TL, belge tutarının ise 3.717.950,00 TL olarak belirtildiği, yine teklif kapsamında söz konusu iş bitirme belgesi ile ilgili MEDAŞ’tan alınan 30.11.2012 tarih ve GMD_BKM_110807 işaretli yazının sunulduğu, söz konusu yazıda “Kırşehir Merkez ve Merkeze bağlı Mucur, Çidekdağı ve Kaman bölgelerinde bulunan Otoyollar, Devlet Yolları, İl Yolları, Bağlantı Yolları, Kavşak, Alt ve Üst Geçit, Tünel, Cadde, Sokak, Bulvar, Meydan vb. yerlerde her türlü Aydınlatma Sistemlerinin elektrik, elektronik ve elektromekanik bakım onarım işleri 31.11.2007 – 15.06.2010 tarihleri arasında 2.925.600,00 sözleşme bedeli ile şirketiniz Çetinkaya Elektrik İnş. Oto. Mad. Pet. Ürn. Taah. Yat. San. Tic. A.Ş. tarafından tamamlanmıştır.” ifadelerine yer verildiği tespit edilmiştir.
İdari şartname’nin 7.6’ncı maddesinden benzer iş olarak kabul edilebilecek işlerin; otoyolu ve/veya devlet yolunda bulunan tünellerin elektrik, elektronik veya elektromekanik sistemlerinin bakımı ve onarımı işleri olarak belirlendiği anlaşılmaktadır. Bu tanıma göre benzer iş olarak kabul edilecek işlerin; yalnız “tünellerin” elektrik, elektronik veya elektromekanik sistemlerinin bakımı ve onarımına ilişkin olması, öte yandan söz konusu tünellerin ise yalnız otoyolu ve/veya devlet yolunda bulunan tüneller olması gerekmektedir.
Ancak istekli tarafından teklif kapsamında sunulan MEDAŞ’tan alınan yazı incelendiğinde, isteklinin iş deneyim belgesine konu işte yukarıda izah edilen benzer iş tanımına girmeyen bir çok işin bulunduğu anlaşılmaktadır. Diğer yandan başvuru dilekçesinde belgeye konu işin yapıldığı bölgede bir otoyolun bulunmadığı, ihale konusu iş ile benzerlik gösterecek bir tünelin de bulunmadığı gibi MEDAŞ tarafından verilen yazıda yer alan bilgilerle çelişen iddialara yer verilmiştir.
Şikâyet üzerine idarece alınan kararda isteklinin sunduğu MEDAŞ’tan alınan yazıya atıf yapılarak belgeye konu işin benzer işe uygun olduğu ifade edilmiştir.
Bu itibarla, idare tarafından hem tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında hem de şikâyete ilişkin karar alındığı aşamada istekli tarafından sunulan belgeye konu işte benzer iş kapsamında değerlendirilebilecek işlere ve bu işlerin tutarına ilişkin herhangi bir araştırma yapılmadığı anlaşıldığından, istekli tarafından sunulan belgeye konu işte yukarıda izah edildiği şekilde benzer iş kapsamında değerlendirilebilecek işlerin olup olmadığının ve varsa bu işlere ilişkin tutarın istekli tarafından sağlanması gereken asgari iş deneyim tutarını sağlayıp sağlamadığının gerekli bilgi ve belgeler iş bitirme belgesini düzenleyen idareden temin edilmek suretiyle araştırılması gerekmektedir.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:
İncelenen ihaleye katılan isteklilerce sunulan iş deneyim belgeleri incelendiğinde; Cevdet ALBAYRAK tarafından Karayolları 17. Bölge Müdürlüğünce düzenlenen 02.06.2010 tarih ve 07035 sayılı iş bitirme belgesinin sunulduğu, belgede işin adının “O-4 Otoyolu Çamlıca-Hendek kesimi elektronik ücret toplama istasyonları, elektronik ücret toplama sistemleri, kamera güvenlik sistemleri servis, bakım ve onarım hizmetlerinin yapılması ile Korutepe ve Gültepe tünelleri tünel denetim sistemi işletilmesi. İhale Kayıt No: 2008/178230” ve işin tanımının “Elektronik ücret toplama istasyonları, elektronik ücret toplama sistemleri, kamera güvenlik sistemleri servis, bakım ve onarım hizmetlerinin yapılması ile tünel denetim sistemi işletilmesi” olarak belirlendiği,
Pınar Müh. İnş. Taah. A.Ş. tarafından Karayolları 17. Bölge Müdürlüğünce düzenlenen iş bitirme belgesinin sunulduğu, belgede işin adının “O-4 Otoyolu Çamlıca-Hendek kesimi manuel elektronik ücret toplama sistemleri, kamera güvenlik sistemleri, işletme şeflikleri bilgisayarları ve Korutepe ve Gültepe tünelleri tünel denetim sistemi işletilmesi, servisi, bakımı ve onarımı İhale Kayıt No: 2009/173087” ve işin tanımının “Manuel elektronik ücret toplama sistemleri, kamera güvenlik sistemleri, işletme şeflikleri bilgisayarları ve Korutepe ve Gültepe tünelleri tünel denetim sistemi işletilmesi, servisi, bakımı ve onarımı” olarak belirlendiği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer verilen bilgilerden incelenen belgelere konu işler arasında İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde tanımlanan benzer iş kapsamında değerlendirilemeyecek işlerin bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu sebeple Kararın A bölümünde Çetinkaya Elek. İnş. Oto. Mad. Pet. Ür. Taah. Yat. San. Tic. A.Ş.nin iş deneyim belgesine ilişkin öngörülen araştırma ve değerlendirmenin bu isteklilerin iş deneyim belgeleri ile ilgili olarak da yapılması gerekmektedir.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, isteklilerce sunulan iş deneyim belgelerinin yukarıda izah edildiği şekilde değerlendirilmesi, geçerli teklif sahibi bütün isteklilerden 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca açıklama istenilerek tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)