(4734 S. K. m. 4, 56, 62) (Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 40)
Toplantı No: 2008/083
Gündem No: 49
Karar Tarihi: 29.12.2008
Karar No: 2008/UY.III-5187
Şikayetçi:
Makrosan Peyzaj Tem. İnş. Asf. Müt. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti., Palmiye Mah. Koluman Plaza D Blok No:11-12 Yenişehir/MERSİN
İhaleyi yapan idare:
İSKİ Genel Müdürlüğü, Kağıthane Tesisleri Nurtepe Mevkii Kağıthane/İSTANBUL
Başvuru tarih ve sayısı:
17.11.2008 / 32671
Başvuruya konu ihale:
2008/140905 İhale Kayıt Numaralı “Müteferrik Boru İtme ve Mikro Tünel İnşaat (1. Kısım) Yapım İşi” İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
25.12.2008 tarih ve III.Y.48.05.0092/2008-92E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
İSKİ Genel Müdürlüğü tarafından 14.10.2008 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Müteferrik Boru İtme ve Mikro Tünel İnşaat (1. Kısım) Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Makrosan Peyzaj Tem. İnş. Asf. Müt. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 17.10.2008 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 20.10.2008 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 17.11.2008 tarih ve 32671 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.11.2008 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;
1) Benzer iş tanımının ihalede katılımı daralttığı, iş ile ilgili olarak hangi grup iş deneyiminin verileceğinin belirtilmediği,
2) İhale detaylarını oluşturan CD içerisinde yer alan standart formlar arasında birim fiyat teklif cetvelinin boş olarak verildiği,
3) İhale detaylarını oluşturan CD içerisinde işe ait zemin etüt ve jeolojik etüt raporlarının verilmediği
İddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:
Şikayet konusu edilen ihalenin adının “Müteferrik boru itme ve mikro tünel inşaatı” olduğu, buna karşılık işin niteliğinin ve miktarının ise; “Ø600-Ø1000-Ø1400-Ø2000 Mm Çaplarında 11 Km. Boru İtme ve Ø300-Ø2000 Mm. Çapları Arasında 6.800 Metre Açık Kazı Kanal İnşaatı Yapılması” şeklinde olduğu belirlenmiştir.
İhaleye ilişkin ihale ilanının 4.3.1 inci maddesinde, iş deneyim belgeleri ile ilgili olarak; “İsteklinin, son on beş yıl içinde yurt içinde ve yurt dışında kamu veya özel sektörde sözleşme bedelinin en az % 70’i oranında gerçekleştirdiği veya % 50’si oranında denetlediği veyahut yönettiği idarece kusursuz kabul edilen ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili deneyimini gösteren ve teklif edilen bedelin %50 oranından az olmamak üzere tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesi istenmektedir.” düzenlemesi yapılmıştır.
Aynı şekilde, ihaleye ilişkin ihale ilanının 4.4 üncü maddesinde ise, benzer iş tanımı ile ilgili olarak; “Bu ihalede benzer iş olarak , yapım işleri iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işler Boru İtme (Pipe Jacking) veya mikro tünel veya yatay sondaj inşaatı işlerinden herhangi biri benzer iş olarak kabul edilecektir ve ihale konusu iş veya benzer işe denk sayılacak mühendislik veya mimarlık bölümleri; İnşaat veya İnşaat Yüksek Mühendisidir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Yaklaşık maliyet bileşenleri incelendiğinde; boru itme, boru nakli ve döşenmesi işleri toplam maliyetinin 18,7 milyon YTL olduğu, buna karşılık prefabrik muayene bacaları imalatı işleri ile kazı, dolgu ve betonarme muayene bacaları imalatı işleri ve parsel bacaları, ızgaralar, zemin sağlamlaştırma, parsel ve ızgara sağlamlaştırma işleri toplam maliyetinin ise 8,9 milyon YTL olduğu, dolayısıyla ihale konusu işin 11.000 metrelik boru itme ve mikro tünel inşaatı işleri yanında ayrıca, 6.800 metrelik açık kazı kanal inşaatı işlerini de kapsadığı ve açık kazı kanal yapım işlerinin ise yaklaşık maliyet tutarının % 32’lik kısmını oluşturduğu belirlenmiştir.
Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ’de;
“4734 sayılı Kanun ve bu çerçevede Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği hükümlerine göre gerçekleştirilen ihalelerde bazı idarelerce yapılan benzer iş belirlemelerinin Kanunun 5 inci maddesindeki rekabet ilkesine ve anılan Yönetmeliğin 3 üncü maddesindeki benzer iş tanımına aykırı olduğu görülmüştür. İdarelerce işin niteliğine uygun ve rekabeti artıracak şekilde benzer iş belirlemesi yapmasına esas olmak üzere ekte yer alan “Benzer İş Grupları Listesi” oluşturulmuştur. Bu listede sekiz (8) ana başlık ve bu başlıkların altında çeşitli gruplar düzenlenmiş olup bu gruplar da kendi içinde alt gruplara ayrılmıştır. İdareler, ilanda ve idari şartnamede ihale edecekleri yapım işinin ekteki “Benzer İş Grupları Listesi”nde yer alan iş gruplarından hangisine dahil olduğunu tespit edecekler ve bu grubu esas almak suretiyle benzer iş belirlemesi yapacaklardır.
Söz konusu belirleme yapılırken ihale konusu işin içinde bulunduğu gruba atıf yapılabileceği gibi işin niteliğine göre birden fazla gruba da atıf yapılabilecektir. Örneğin: “ Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ de yer alan A/II Grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir.” şeklinde belirleme yapılabileceği gibi, “ Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ de yer alan A/VII ve A/XIV Grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir.”şeklinde belirleme de yapılabilecektir. Bununla birlikte, ayrıştırma yapılmak suretiyle herhangi bir grupta sayılan işlerden bazılarının seçilerek benzer iş olarak belirlenmesi mümkün bulunmamaktadır. Örneğin: “Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ de yer alan B/IV Grubundaki 4,5,6 ve 7 nolu işler benzer iş sayılacaktır.” şeklinde bir belirleme yapılamayacaktır.
Listedeki işlerle ilgili, tamamlama, onarım, sondaj, yıkma, güçlendirme ve montaj işleri vb. yapım işlerine ilişkin benzer işler, bu listedeki gruplar göz önüne alınarak ve rekabeti engellemeyecek şekilde idarelerce belirlenebilecektir.
Ayrıca, listede yer alan işlerin bünyesinde olan ancak, yapının bir parçası olarak tek başına ihale edilen işler için (Örn: asansör tesisatı, klima tesisatı, kazan dairesi, telefon santrali, vb. yapımı/yenilemesi), benzer iş belirlemesi yapılırken, ihale edilecek işi de içeren yapım işlerine ait iş deneyim belgesi yanında sadece ihale konusu iş ve/veya işlere ilişkin iş deneyim belgelerinin de sunulabileceğinin belirtilmesi gerekmektedir. Örneğin: B/II Grubuna dahil bir yapının sadece asansör tesisatına yönelik bir ihalede, o ihale için benzer iş olarak kabul edilen grup veya gruplara ilişkin iş deneyimine sahip bir istekli teklif verebileceği gibi, asansör imalatı - montajı yaparak buna ilişkin iş deneyimine sahip olan bir istekli de teklif verebilecektir.
İhale konusu işin Benzer İş Grupları Listesinde bulunan hiçbir gruba dahil olmadığı ya da edilemediğinin tespiti halinde ise, bu husus bir tutanağa bağlanacak, benzer iş belirlemesi işin niteliğine göre, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinde yapılan benzer iş tanımına uygun olarak ve rekabeti engellemeyecek şekilde yapılacaktır. …”
Açıklaması yer almaktadır.
Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ ekinde yer alan “(A) Alt Yapı İşleri” başlıklı bölümünde ise;
“V. Grup: İçme-Kullanma Suyu Ve Kanalizasyon İşleri:
1. Kanalizasyon ve/veya yağmur suyu şebekeleri
2. Yer altı ve/veya yer üstü sulama suyu tesisleri, su isale hatları
3. Su depoları, su kuleleri, terfi hatları, pompa istasyonları
4. İdarece belirlenecek benzer nitelikteki işler ”
Şeklinde bir belirleme yapılmıştır.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 40 ıncı maddesinde; “İstekliden, son on beş yıl içinde yurt içinde ve yurt dışında kamu veya özel sektörde sözleşme bedelinin en az % 70´i oranında gerçekleştirdiği veya % 50’si oranında denetlediği veyahut yönettiği idarece kusursuz kabul edilen ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili deneyimini gösteren belgelerin istenilmesi zorunludur.
İş deneyimi olarak, istekli tarafından teklif edilen bedelin % 50’sinden az ve % 100’ünden fazla olmamak üzere idarece belirlenecek bir oranda, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesi istenir. İşin niteliğinin gerektirmesi halinde, bu belgenin tamamının veya bir kısmının belli bir yapı tekniğine ilişkin olması şartı idarelerce aranabilir.…
İş deneyiminde değerlendirilecek benzer işler; ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat usul ve tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işlerdir.
Belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği ilgili idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilan veya davet belgelerinde belirtilir. ...”
Hükmüne yer verilmiştir.
Bu çerçevede; ihale konusu işin niteliği ve benzer iş ile ilgili mevzuat hükümleri bir arada değerlendirildiğinde, idarece yapılan benzer iş tanımının ihalenin adı ile aynı olduğu, dolayısıyla ihale konusu işin % 32’lik kısmını oluşturan işlerden birisi olan açık kazı kanal inşaatına ilişkin işleri ise kapsamadığı belirlenmiştir.
Netice itibariyle benzer iş tanımında, işin boru itme ve mikro tünel inşaatı kısmına yer verilip diğer kısmının göz ardı edilmesinin uygun olmadığı, ihale konusu işin bir parçasını oluşturan açık kazı kanal inşaatına ilişkin işlerin dahil edilmesi suretiyle, “Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ” ekinde yer alan “A/V grubu” işlerin de benzer iş olarak kabul edilmesi gerektiği, şikayet konusu edilen düzenlemenin rekabeti ve ihaleye katılımı sınırladığı sonucuna varılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:
İhale işlem dosyası içerisinde, teklif mektubu eki olan birim fiyat teklif cetvelinin hazırlanmasına esas teşkil eden metrajların bulunduğu görüldüğünden, yapılan şikayet yerinde görülmemiştir.
3) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:
Şikayet konusu edilen ihaleye kesin proje üzerinden çıkıldığı belirlenmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin (c) bendinde; “Yapım işlerinde arsa temin edilmeden, mülkiyet, kamulaştırma ve gerekli hallerde imar işlemleri tamamlanmadan ve uygulama projeleri yapılmadan ihaleye çıkılamaz. İhale konusu yapım işinin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ön veya kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabilir. Uygulama projesi bulunan yapım işlerinde anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale yapılması zorunludur. Ancak, doğal afetler nedeniyle uygulama projesi yapılması için yeterli süre bulunmayan yapım işlerinde ön veya kesin proje üzerinden, her türlü onarım işleri ile işin yapımı sırasında belli aşamalarda arazi ve zemin etütleri gerekmesi veya uygulamada imar ve güzergâh değişikliklerinin muhtemel olması nedenleriyle ihaleden önce uygulama projesi yapılamayan, bina işleri hariç, yapım işlerinde ise kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabilir. Bu işlerin uygulama projesi yapılabilen kısımlar için anahtar teslimi götürü bedel, uygulama projesi yapılamayan kısımlarda ise her bir kalem iş için birim fiyat teklif almak suretiyle ihale yapılabilir. Arsa temini, mülkiyet ve kamulaştırma işlemlerinin tamamlanması şartı, baraj ve büyük sulama, içmesuyu isale hattı, enerji nakil hattı, trafo, trafo merkezleri, şalt tesisleri, kaptajlar, su depoları, karayolu, liman ve havaalanı, demiryolu, petrol ve doğalgaz boru hattı projelerinde aranmaz.” hükmü,
Aynı Kanunun “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde ise “Kesin Proje” ile ilgili olarak; “Belli bir yapının onaylanmış ön projesine göre; mümkün olan arazi ve zemin araştırmaları yapılmış olan, yapı elemanlarının ölçülendirilip boyutlandırıldığı, inşaat sistem ve gereçleri ile teknik özelliklerinin belirtildiği projeyi ifade eder” tanımı,
Yer almaktadır.
Kesin proje deyiminin tanımından; yapılması mümkün olan arazi ve zemin araştırmalarının kesin projelerde yapılmasının gerektiği anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, ihale işlem dosyası içerisinde arazi ve zemin etütlerinin bulunmadığı, buna karşılık bahse konu arazi ve zemin etütlerinin yapılmasının mümkün olmadığına dair herhangi bir tutanağın da tutulmadığı belirlenmiştir.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale işlemleri ile ihale kararının iptaline karar verilmesi gerekmekle birlikte incelemeye konu ihale, Kurulun 19.12.2008 tarih ve 2008/UY.III-5186 sayılı kararı ile iptal edildiğinden karar verilmesine gerek bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle;
Karar verilmesine yer olmadığına
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)