(4734 S. K. m. 54, 56, 65) (Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 3, 43, 45)
Toplantı No: 2009/011
Gündem No: 5
Karar Tarihi: 09.02.2009
Karar No: 2009/UH.I-603
Şikayetçi:
Promer Bilgisayar İmalat ve Yazılım Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti., Atatürk Caddesi No:308 K:1 Alsancak/İZMİR
İhaleyi yapan idare:
Adana Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Baştabipliği, Yenibaraj Mah. H.Ömer Sabancı Cad. ADANA
Başvuru tarih ve sayısı:
24.12.2008 / 36946
Başvuruya konu ihale:
2008/184431 İhale Kayıt Numaralı "Hastane Bilgi Yönetim Sistemi ve Veri Girişi Hizmeti Alımı İhalesi" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
26.01.2009 tarih ve I.H.54.22.0183/2008-58E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Adana Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Baştabipliği tarafından 30.12.2008 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Hastane Bilgi Yönetim Sistemi ve Veri Girişi Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Promer Bilgisayar İmalat ve Yazılım Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 05.12.2008 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 19.12.2008 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 24.12.2008 tarih ve 36946 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.12.2008 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;
1) İdari şartnamenin 7.3.1.d maddesinde; “Yüklenici firma, kullanmış olduğu programda problem olması veya değişiklik yapılması halinde müdahale edeceği Adana ili içerisinde yetkilendirilmiş bir büro bulunduracağına dair taahhütname vermelidir.” düzenlemesinin bulunduğu, ancak söz konusu hizmetin doğru bir şekilde yürütülmesi konusunda hüküm konması gerekirken, bu konuya ilişkin olarak belli bir il tanımının yapılmasının mevzuata aykırı olduğu,
2) İdari şartnamenin 7.4 maddesinde; “Bu ihalede Hastane Bilgi Yönetim Sistemi ve Veri Giriş Hizmeti, Hastane Yazılım Hizmet İşleri benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, ancak benzer işin ihale konusu işten daha geniş kapsamlı olması gerekirken “hastane” ile sınırlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu,
3) İdari şartnamenin 7.3.4.a maddesinde; “İdare demonstrasyonu (DEMO) isteyebilir…” ifadesinin kesinlik taşımadığı, bunun Sağlık Bakanlığı Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığının 2007/82 nolu Genelgesine aykırılık teşkil ettiği,
4) Teknik şartnamenin 3.1.1 maddesinde; “Sistemdeki verilerin güvenliği tamamen yüklenicinin sorumluluğundadır. Verilerin kaybolması, silinmesi, üçüncü şahıslara verilmesi ve buna benzer nedenlerle oluşacak kurum zararı yüklenici tarafından karşılanmaktadır.” düzenlemesinin uygulamada problem yaratacak nitelikte olduğu, bu sorumluluğun müşterek olması gerektiği,
5) Teknik şartnamenin 3.2.17 maddesinde; “En geç sözleşme imzalanmasından sonra 2009 yılı içinde HBYS kapsamında bulunan ve idarece belirlenecek tüm hizmetler için WEB tabanlı uygulama yazılımı sağlanacak. Bu hizmetler hastanemizin WEB sayfası üzerinden de idarenin belirlediği yetki ölçüsünde herkesin kullanımına açılacak. Halen hastaneye bağlı çalışan periferik birimlerin mevcut donanım ve adsl bağlantıları üzerinden yüklenicinin hastanede kurduğu yazılıma benzer bir arayüzü olan web tabanlı bir yazılımı da yüklenici kurmalı, bu birimlerde verilen hizmetler realtime hastanedeki veri tabanına yazılabilmeli provizyon dahil her türlü işlem süreçleri hastanedeki sistem gibi çalışmalıdır ve bu birimlerin çalışmaları aksamamalıdır. Aksi takdirde belirtilen cezai müeyyideler bu hallerde de aynen geçerlidir.” düzenlemesinin T.C. Sağlık Bakanlığı Bilgi İşlem Daire Başkanlığı’nın 20 Temmuz 2007 tarihli yazısına aykırı olduğu, istemci sunucu mimarilere göre web tabanlı mimarilerin performans açısından avantaj sağlamadığı, dolayısıyla istemci/sunucu ya da n katmanlı mimarilerin katılımına olanak sağlayan bir düzenleme yapılması gerektiği,
6) İdari şartnamenin 7.3.4.d maddesinde geçen; “ISO 900X – 2000 Kalite Yönetim Sistemi Sertifikasına sahip olması gerekmektedir.” ifadesinin 2007/82 nolu Genelgeye aykırılık teşkil ettiği ve belgenin adının açık ve anlaşılır bir şekilde yazılması gerektiği,
7) İdari şartnamenin 7.3.4 maddesinde; “İsteklinin TSE 13149 İş Yerleri Yazılım Hizmetleri veren genel kurallar şartlarına ve TSE 12498 Bilgisayar ve/veya Çevre Birimleri kuralları şartlarına haiz olması ve bunu belgelemesi gerekmektedir.” düzenlemesinin yer aldığı, fakat TS 12498 yürürlükten kalktığı ve yürürlükten kalkan bir standardın istenmesinin katılımı engellediği,
İddialarına yer verilmiştir.
Başvuru konusu ihalede, ihale işlem dosyasının Kuruma gönderilmesine ilişkin üst yazı tarihi (29.12.2008) itibariyle ihalenin henüz gerçekleştirilmediği anlaşılmıştır.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:
Yapılan incelemede, idari şartnamenin 7.3.1.d maddesinde; “Yüklenici firma, kullanmış olduğu programda problem olması veya değişiklik yapılması halinde müdahale edeceği Adana ili içerisinde yetkilendirilmiş bir büro bulunduracağına dair taahhütname vermelidir.” düzenlemesinin yer aldığı tespit edilmiştir.
Diğer taraftan, idari şartnamede söz konusu iş kapsamında veri hazırlama ve kontrol işletmeni olarak 195 kişi, anahtar teknik personel olarak ise 5 kişi (1 sistem sorumlusu, 1 proje uygulama sorumlusu, 3 sistem sorumlu yardımcısı) olmak üzere toplam 200 kişinin çalıştırılacağı, proje uygulama sorumlusu ve sistem sorumlusuna asgari ücretin % 75 fazlası, sistem sorumlu yardımcılarına ise asgari ücretin % 50 fazlası ücret ödeneceği düzenlemelerine yer verildiği anlaşılmıştır.
İşe ait teknik şartnamenin 7.3 üncü maddesinde ise, sistem sorumlusunun görevleri arasında, yazılım ile ilgili gelebilecek her türlü destek taleplerini öncelikle cevaplamak, kurum bünyesindeki uygun cihazların sistem ile entegrasyonu konusunda planlamalar yapmak, yürütülmesine nezaret etmek, yazılımın kurum bünyesinde yaygınlaştırılmasına çalışmak, gerektiğinde bilgisayarlara yazılım kurulumlarını yapmak, yazılımla ilgili olarak idarenin ihtiyacı olan uygulamalarda idare tarafından belirtilen görevleri ifa etmenin de bulunduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla idari şartnamenin 7.3.1.d maddesinde belirtildiği şekilde programda problem olması veya değişiklik yapılması halinde müdahale edilmesi de sistem sorumlusunun görev alanına girmektedir.
İdari şartnamede anahtar teknik personel için yükleniciye idare tarafından ödeme yapılacağı hususu ve teknik şartnamede anahtar teknik personel için öngörülen görevler göz önünde bulundurulduğunda, idare tarafından anahtar teknik personel olarak nitelenen kişilerin esasen teknik personelin yapacağı birtakım işleri de yerine getireceği anlaşılmaktadır.
Bu durum, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 43 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan; “Anahtar teknik personel olarak gösterilen personel, aynı zamanda teknik personel olarak ihale konusu işte istihdam edilemez.” düzenlemesine uygun olmayıp, bu çerçevede idare tarafından ücreti ödenecek ve hastane bünyesinde tam zamanlı çalışacağı anlaşılan anahtar teknik personel için isteklilerden Adana ili içerisinde yetkilendirilmiş bir büro bulunduracağına dair taahhütname istenmesi çelişkili bulunmuştur.
2) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:
Yapılan incelemede, idari şartnamenin 7.4 maddesinde; “Bu ihalede Hastane Bilgi Yönetim Sistemi ve Veri Giriş Hizmeti, Hastane Yazılım Hizmet İşleri benzer iş olarak kabul edilecektir” düzenlemesine yer verilmiştir.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde; “Benzer iş: İhale konusu hizmet veya hizmetin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan hizmetleri ifade eder.” hükmü yer almaktadır.
İhale konusu işin niteliği göz önünde bulundurulduğunda, benzer işin “hastane” ile sınırlandırılmış olması rekabeti engelleyici niteliktedir.
Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.
3) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:
Yapılan incelemede idari şartnamenin 7.3.4.a maddesinde; “İdare demonstrasyonu (DEMO) isteyebilir. İstekli bu isteği yerine getirmelidir. İdare demonstrasyon isteyecekse bu isteğini istekliye yazılı olarak bildirir.…” düzenlemesinin yer aldığı tespit edilmiştir.
Teknik şartnamenin 2.1.16 maddesinde; “İhale komisyonunca program demonstrasyonu (DEMO) istenebilir. İstekliler bu isteği yerine getirmelidir. Program demosunda şartnamede belirtilen tüm modül ve fonksiyonların çalışır olduğu gösterilecektir. Hastanemizde mevcut olan ve veri tabanında bulunan gerçek (hazır) hastane verilerini kullanarak tüm modül fonksiyonlarını gösterecektir. Ancak, istekliye veritabanındaki veriler txt, csv, Excel vb. formatlardan veya orijinal veri tabanı formatında sadece veriler (data only) olacak şekilde, birisiyle verildikten 72 saat sonra gerçek verilerle demo istenecektir.” açıklaması, 2.1.18 maddesinde ise “Demo günü, saati ve yeri komisyon tarafından belirlenerek isteklilere daha sonra yazı ile duyurulacaktır” açıklamasının yer aldığı tespit edilmiştir.
Diğer taraftan, Sağlık Bakanlığı’nın 2007/82 sayılı Genelgesi’nin III – Diğer Hususlar bölümünün, “Demonstrasyon İstenmesi” başlıklı maddesinde; “Bilgi sistemi ihalelerinde şartnamelerde yer alan “idare demo (demonstrasyon) isteyebilir” gibi kesinlik ifade etmeyen maddelere yer verilmeyecektir. Şayet demonstrasyon isteniyorsa ne ile, nerede, nasıl, ne zaman yapılacağına, demonstrasyon sırasında bakılacak parametrelerin ana hatlarının neler olacağına ve demonstrasyon sonrasında nelere karar verileceğine dair açık, anlaşılır hükümler yer almalıdır. DEMO neticesindeki nihai karar ihale komisyonuna aittir” denilmektedir.
Yukarıda yer verilen idari şartname ve teknik şartname düzenlemeleri çerçevesinde, başvuru konusu ihalede demo hakkında yapılan açıklamalar yeterli olup, söz konusu açıklamaların anlaşılamaz olarak nitelendirilmesi mümkün bulunmamaktadır. Her ne kadar anılan düzenlemelerde idare tarafından demo istenip istenmeyeceğine ilişkin kesin bir ifade bulunmamakta ise de, bilgi sistemi ihalelerine ait şartnamelerde demoya ilişkin olarak kesinlik ifade etmeyen maddelere yer verilmeyeceğine ilişkin talimat Sağlık Bakanlığı’nın genelgesinde düzenlenmiş bir husustur. Bu çerçevede, herhangi bir idare tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun uygulanmasına ilişkin çıkarılan genelgelerde yer alan talimatlara idarelerce uyulmamasının her durumda ihale mevzuatına aykırılık teşkil edeceği sonucuna ulaşılması mümkün bulunmamaktadır.
Diğer taraftan, teknik şartname esas alınarak kesinleşen ihale kararı öncesinde yapılacak demonun, ihaleye teklif veren firmalar açısından ek bir maliyet oluşturmayacağı da açıktır.
Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.
4) Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak:
Yapılan incelemede, teknik şartnamenin 3.1.1 maddesinde geçen; “Sistemdeki verilerin güvenliği tamamen yüklenicinin sorumluluğundadır. Verilerin kaybolması, silinmesi, üçüncü şahıslara verilmesi ve buna benzer nedenlerle oluşacak kurum zararı yüklenici tarafından karşılanmaktadır.” düzenlemesinin yer aldığı, fakat 19.12.2008 tarihli zeyilname ile bu maddenin; “Sistemdeki tüm veriler idareye aittir. Veri tabanında yer alan tüm veriler kayıtsız şartsız idarenindir. İdare bu verileri ne zaman isterse, yüklenici bu verileri T.C. Sağlık Bakanlığı Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı tarafından yayımlanan 2006/108 sayılı genelgesi gereğince verecektir” şeklinde değiştirilmesine karar verildiği tespit edilmiştir.
Sağlık Bakanlığı Bilgi İşlem Daire Başkanlığı'nın 2006/108 sayılı genelgesinde ise; “Firma, hizmet verdiği sürece her hafta cumartesi veya pazar günü sistemde kayıtlı tüm bilgileri içeren yedek dosyasını almalı ve takip eden ilk işgünü içinde idareye teslim etmelidir." düzenlemesinin yer aldığı, buna göre sistemdeki kayıtlı tüm verileri içeren yedek dosyasının cumartesi veya pazar günleri düzenli olarak alınıp takip eden ilk iş günü idareye teslim edileceği anlaşılmakta olup, bu durum şikayetçinin veri güvenliği konusundaki endişelerini giderecek açıklıktadır.
Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.
5) Başvuru sahibinin 5 inci iddiasına ilişkin olarak:
Yapılan incelemede, söz konusu iş kapsamında yükleniciden WEB tabanlı uygulama yazılımı istendiği anlaşılmaktadır.
İhale konusu iş kapsamında gerçekleştirilecek yazılıma ilişkin belirleme yapma idarelerin takdir yetkisi dahilinde olup, web tabanlı mimari ya da istemci/sunucu mimari noktasında idarelerin kendi imkan ve ihtiyaçları doğrultusunda tercih hakkı bulunmaktadır. Nitekim, Sağlık Bakanlığı Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı’nın muhtelif yazılarında da yazılımların istemci/sunucu mimariye sahip olması sadece önerilmiştir.
Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.
6) Başvuru sahibinin 6 ncı iddiasına ilişkin olarak:
Yapılan incelemede, idari şartnamenin 7.3.4.d maddesinde; “İsteklinin ISO 900X – 2000 Kalite Yönetim Sistemi sertifikasına sahip olması gerekmektedir.” düzenlemesinin yer aldığı tespit edilmiştir.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Kalite ve standart ile kapasiteye ilişkin belgeler” başlıklı 45 inci maddesinde; “İdare, ihale konusu hizmet alımının niteliğini göz önünde bulundurarak ihale dokümanında; kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi, personel belgelendirilmesi, hizmet yeri yeterlilik belgesi ile deney-analiz-kalibrasyon laboratuvarlarının ve muayene kuruluşlarının kalite yeterliliğine ilişkin düzenleme yapabilir...” hükmü yer almaktadır.
İdari şartnamenin anılan düzenlemesinde, kalite standardına ilişkin belgenin adı açık ve anlaşılır bir şekilde ifade edilmemiş olup, teklif kapsamında yeterlik belgesi olarak sunulacak belgelerin adının açık ve anlaşılır bir şekilde ifade edilmesi uygun olacaktır.
7) Başvuru sahibinin 7 nci iddiasına ilişkin olarak:
Yapılan incelemede, TS 12498 standardının yürürlükte olduğu ve en son 2006 yılında güncellendiği tespit edildiğinden, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale işlemlerinin iptali gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin iptaline,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)