(4734 S. K. m. 54, 56, 65) (1593 S. K. m. 126, 127) (Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 24, 42) (İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik m. 20)
Toplantı No: 2009/011
Gündem No: 26
Karar Tarihi: 09.02.2009
Karar No: 2009/UH.I-634
Şikayetçi:
En-Kay Turizm İnş. Tem. Hizm. Teks. Hay. Akary. İth. ve İhr. Tic. San. Ltd. Şti., - Cevizlidere Mah. 7. Sk. Demirler Palmiye İş Mer. 4/7 Çankaya/Ankara
İhaleyi yapan idare:
Trabzon Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi, T.C. Sağlık Bakanlığı Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi 61040-Trabzon Satınalma Birimi TRABZON
Başvuru tarih ve sayısı:
29.12.2008 / 37496
Başvuruya konu ihale:
2008/165530 İhale Kayıt Numaralı "Hastane Genel Temizliği (Makine,ekipman ve Malzeme Dahil 300 Kişi ile 12 Ay)" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
02.02.2009 tarih ve I.H.55.28.0085/2009-98E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Trabzon Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından 02.12.2008 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ““Hastane Genel Temizliği (Makine, Ekipman ve Malzeme Dahil 300 Kişi İle 12 Ay) İşi” ihalesine ilişkin olarak EN-KAY Turizm İnş. Tem. Hizm. Teks. Hay. Akary. İth. ve İhr. Tic. San. Ltd. Şti.’nin 15.12.2008 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 16.12.2008 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 29.12.2008 tarih ve 37496 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.12.2008 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi gereğince, itirazen şikayet başvurusunun uygun bulunmamasına,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;
Trabzon Numune ve Eğitim Hastanesi tarafından “Hastane Genel Temizliği İşi”nin 02.12.2008 tarihinde ihale edildiği, firmalarının söz konusu ihaleye ilişkin ihale dokümanını satın aldığı, ihale dokümanında tespit edilen bazı aykırılıklar bulunduğu,
1) Hizmet Alımları Tip Sözleşmesinin “Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 21 inci maddesinin 27 nolu dip notunda; “Kısmi kabul öngörülüyorsa işin hangi kısımlarının hangi tarihlerde tamamlanmış olması gerekeceği belirtilecektir.” düzenlemesinin bulunduğu, ihaleye ilişkin sözleşme tasarısının 21 inci maddesinde; “Sözleşme konusu iş tamamlandığında yüklenici (işin/ilgili kısmın) teslim alınarak kabul işlemlerinin yapılması için bu talebini içeren bir dilekçe ile idareye başvuracaktır. Bunun üzerine (yapılan iş/ilgili kısım) her türlü masrafı yükleniciye ait olmak üzere Numune Eğitim Araştırma Hastanesi Binaları ile Ek KVC Hastane Binası adresinde ve başvuru yazısının idareye ulaştığı tarihten itibaren 7 (yedi) iş günü içinde teslim alınır. Yüklenici işin teslimi için sözleşme ve ekleri uyarınca üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemesi nedeniyle oluşan zarardan sorumludur.” şeklinde düzenleme yapıldığı, idarenin kısmi kabul yapmasını engelleyen bir düzenleme mevzuatta bulunmamakla birlikte, işin niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarında kısmi kabul yapılmasının uygun olmadığı, ayrıca işin hangi kısımlarının hangi tarihte tamamlanmış olması gerektiği konusunda da bir bilgiye yer verilmediği, her ayın son gününde o aya ait kısmi kabul yapılmasının ön görülmesinin süreklilik arz eden şikayet konusu ihalede mevzuata aykırı olduğu,
2) İdarece hazırlanan teknik şartnamenin 11 inci maddesinde; “Yüklenici firma çalışan bütün personelin tam bir listesi (gece-gündüz dahil), nerede çalışacağı listesi her ay ve personellerin HBS, HCV ve HİV test sonuçlarının olduğu dosyayı işe giriş ve altı aylık dönemlerde enfeksiyon kontrol komitesine ve muayene komisyonuna verecektir.” şeklinde düzenlemeye yer verildiği, ancak bu testler için ödenecek ücretin teklif fiyata dahil masraflar arasında sayılmadığı, bu masraflara ilişkin bir açıklamaya yer verilmediği,
3) İdarece hazırlanan hastane genel temizliği listesi adı altında verilen liste ekinde 10 uncu maddesinde katkılı vim, 12 nci maddesinde sıvı cif, 37 nci maddesinde skoçbrayt gibi markaların belirtildiği, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 24 üncü maddesi uyarınca teknik şartnamelerde bir marka ya da modelin belirtilmesinin mevzuata aykırı olduğu,
İddia edilmektedir.
A) Başvuru sahibinin iddialarına ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:
1) Başvuru sahibinin birinci iddiasına ilişkin olarak;
Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak idarenin 16.12.2008 tarihli cevap yazısında; “İhale konusu hizmetin ne şekilde yapılacağı ve ne şartlarda kısmı kabul yapılacağı hem sözleşme tasarısında hem de Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde mevcuttur. Bunun dışında ayrıca bir düzenleme yapılarak kısmi kabulün her ayın sonunda o aya ait kısmi kabulün yapılacağı belirtilmiştir. İhalenin adından ve tüm dokümanlarından süreklilik arz eden bir hastane genel temizlik işi olduğu ve yapılacak işlemin nasıl yapılacağı teknik şartnamede, sözleşme tasarısında ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde açıkça vardır. Yapılan ihale bir yapım işi olsaydı bahsettiğiniz iddialar geçerli olabilirdi. Burada firmanız veya başka hiçbir isteklinin hak kaybı söz konusu değildir.” ifadelerine yer verilmiştir.
Şikayet konusu ihaleye ilişkin sözleşme tasarısının 21 inci maddesinde; “Sözleşme konusu iş tamamlandığında yüklenici (işin/ilgili kısmın) teslim alınarak kabul işlemlerinin yapılması için bu talebini içeren bir dilekçe ile idareye başvuracaktır. Bunun üzerine (yapılan iş/ilgili kısım), her türlü masrafı yükleniciye ait olmak üzere Numune Eğitim Araştırma Hastanesi Binaları ile Ek KVC Hastanesi Binası adresinde ve başvuru yazısının idareye ulaştığı tarihten itibaren 7 (yedi) iş günü içinde teslim alınır. Yüklenici işin teslimi için sözleşme ve ekleri uyarınca üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemesi nedeniyle oluşan zarardan sorumludur.” düzenlemesi bulunmaktadır.
Ayrıca Hizmet Alımları Tip Sözleşmesi’nin 28 nolu dipnotuna göre iş süreklilik gösteren bir mahiyette ise maddeye eklenmesi gereken ve bu nedenden ötürü sözleşme tasarısının 21.1 inci maddesine eklenen ifadede; “…Kontrol teşkilatı ile yüklenicinin işin yapılmasına ilişkin olarak hizmetin ifa edildiği dönemler itibariyle birlikte tutacakları kayıtlar, işin o dönem içerisinde yapılacak kısmının teslimi anlamına gelir…” düzenlemesi bulunmaktadır.
İhale konusu hizmetin sürekli nitelikte hizmet olduğu ve hizmet ifa edildikten sonra hizmetin ifa edilen kısımları ile ilgili olarak yüklenicinin idareye karşı sorumluluğunun kalmadığının tespit edilmesi halinde aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde kısmi kabul yapılması mümkün bulunmaktadır.
Hizmet alım ihalelerinde, kontrol teşkilatı ile yüklenicinin işin yapılmasına ilişkin olarak hizmetin ifa edildiği dönemler itibariyle birlikte tutacakları kayıtların, işin o dönem içerisinde yapılacak kısmının teslimi anlamına geldiği anlaşıldığından, süreklilik gösteren işlerde de kısmi kabul yapılabilecektir.
Yukarıda yer alan düzenlemeler, iddia konusu husus ve mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; idarece, sözleşme tasarısında yapılan düzenlemenin mevzuata uygun bir düzenleme olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin işin niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarında kısmi kabul yapılmasının uygun olmadığı konusundaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
2) Başvuru sahibinin ikinci iddiasına ilişkin olarak;
Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak idarenin 16.12.2008 tarihli cevap yazısında; “Teknik şartnamenin 11 nci maddesinde belirtilen ve çalıştırılacak personelden istenen tetkikler sonuç itibari ile firmanızın bir maliyet ödeyerek yaptığı tetkikler değildir. Tüm bunlar personellerin kendi yaptığı harcamalar ya da sosyal güvenlik evrakı ile yaptırdığı tetkiklerdir. Bunların maliyete dâhil edilmesi söz konusu olamaz. Yapılan düzenlemeyle çalışacak personelin ve yapması zorunlu olan tetkiklerdir. Bu firmanızın hak kaybına neden olan bir durum değildir.” ifadelerine yer verilmiştir.
Şikayet konusu ihaleye ilişkin teknik şartnamenin 11 inci maddesinde; “Yüklenici firma çalışan bütün personelin tam bir listesi (gece-gündüz dahil), nerede çalıştığı listesi her ay ve personellerin HBS, HCV ve HİV testlerinin sonuçlarının olduğu dosyayı işe giriş ve altı aylık dönemlerde (1 Ocak ve 1 Temmuz) Enfeksiyon Kontrol Komitesine ve Muayene Komisyonuna verecektir.” düzenlemesi bulunmaktadır.
1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununun 126 ncı maddesinde; “Yenilecek ve içilecek şeyler satan veya veren veyahut taharet ve nezafete mütaallik sanatlar ifa edenler her üç ayda bir kendilerini muayene ettirerek bir sıhhi rapor almağa mecburdurlar. Bunlardan devrei sirayette frengi ve sari verem ve cüzzama müptela olanlarla halkın istikrah ve nefretini mucip bir cilt hastalığına duçar olanlar sanatlarını icradan menolunurlar.” hükmü;
Aynı Kanunun 127 nci maddesinde ise; “126 ncı maddede zikrolunan sıhhi muayene meccanen belediye tabipleri tarafından yapılır. Belediye tabipleri bulunmayan yerlerde bu vazife hükümet tabipleri tarafından icra olunur. Mahalli belediyelerince hangi meslek ve sanat erbabının muayeneye tabi olduğu 266 ncı maddede zikredilen nizamnameye dercolunur.” hükmü mevcuttur.
Bu hükümlerden anlaşılacağı üzere, gıda işyerlerinde ve sıhhi müesseselerde çalışanların bulaşıcı hastalık taşıyıcılığı yönünden her 3 ayda bir muayene olma ve sıhhi rapor alma mecburiyeti getirilmiş ve bu sıhhi muayenenin de ücretsiz olarak belediye tabipleri veya hükümet tabipleri tarafından yapılacağı belirtilmiştir.
Yukarıda yer alan düzenlemeler, iddia konusu husus ve mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; tetkiklere ilişkin olarak yapılacak sıhhi muayenenin belediye tabipleri veya hükümet tabipleri tarafından ücretsiz olarak yapılacağı, kaldı ki bu giderlerin önemli bir teklif bileşeni olmadığı ve dolayısıyla genel giderler içinde değerlendirilebileceği anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
3) Başvuru sahibinin üçüncü iddiasına ilişkin olarak;
Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak idarenin 16.12.2008 tarihli cevap yazısında; “Bahsettiğiniz 10, 12 ve 37 nci sıradaki malzeme isimleri teknik şartnamede değildir. Bu malzemeler hastane genel temizliğinde kullanılacak olan 54 kalem temizlik malzeme listesi içerisinde sayılmıştır. Bu malzemeler isim olarak sayılmıştır. Temizlik malzemelerinin hangi özelliklerde olacağı ayrıca teknik şartnamenin 42 nci maddesinde açıklanmıştır. Bahsettiğiniz gibi malzemenin özelliğini belirten ve bir marka ve modeli tarif eden bir durum söz konusu değildir. Bunların malzeme listeleri içerisinde genel isim olarak sayıldığı da açıktır. Burada ne firmanın fiyat vermesini engelleyici ne de rekabeti engelleyici bir durum söz konusu olmadığı gibi mevzuata aykırı bir durum da bulunmamaktadır.” ifadelerine yer verilmiştir.
Şikayet konusu ihaleye ilişkin hastane genel temizliği aylık malzeme listesinde kullanılacak malzeme olarak 10 uncu maddede; “Katkılı Vim (25 Kg)”, 12 inci maddede; “Sıvı Cif (660 Kg)” ve 37 nci maddede ise; “Skoçbrayt (100 Adet)” sayılmaktadır.
Şikayet konusu ihaleye ilişkin teknik şartnamenin 42 nci maddesinde ise; “Temizlik malzemeleri aşağıdaki markalardan veya dengi markalardan oluşacaktır.
Deterjanlar: Omo, Alo, Persil, Bingo veya dengi deterjanlar
Yüzey Temizleyiciler: Marc, Cif, BingoSil veya dengi yüzey temizleyiciler
Sıvı Sabunlar: Duru, Hacı Şakir veya dengi sıvı sabunlar.” düzenlemesi bulunmaktadır.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 24 üncü maddesinde; “Gerek duyulması halinde alınacak hizmetin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. İdarelerce hazırlanacak teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur.
Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü yer almaktadır.
Söz konusu ihale hizmet alımı ihalesidir. İdare teknik şartnamede ve hastane genel temizliği aylık malzeme listesinde, verilen hizmette kullanılacak malzemenin taşıması gereken özellikleri belirleyebilecektir. Özellikleri sayılan malzemeleri bütün firmaların alıp kullanabilmesi ve firmaların bu malzemeler için yapmış olduğu giderleri teklif fiyatına yansıtabilmesi mümkündür. Dolayısıyla bu tarz bir düzenleme bütün istekliler için aynı hükümleri ifade etmektedir. Kaldı ki idarenin şartnamede kullanılacak malzemeleri saydıktan sonra “veya dengi” ibaresini de kullanmak suretiyle Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğine uygun bir düzenleme yaptığı görülmüştür.
Yukarıda yer alan düzenlemeler, iddia konusu husus ve mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; idarece teknik şartnamede ve hastane genel temizliği aylık malzeme listesinde yapılan düzenlemenin mevzuata uygun bir düzenleme olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 20 nci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:
g) Dokümana süresinde itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuş ise ilgili dokümanın Kanun ve ilgili mevzuatına uygun olup olmadığı yönünden yapılan incelemede;
1- Şikayet konusu ihaleye ilişkin idari şartnamenin 7.4 üncü maddesinde; “ Benzer iş olarak kabul edilecek işler: Kamu veya özel sektöre yapılan, ihale konusu hizmet veya hizmetin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen teçhizat, ekipman ve malzeme gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan hastane genel temizlik işleri benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi bulunmaktadır.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İş Deneyim Belgeleri” başlıklı 42 nci maddesinde; “ İş deneyiminde değerlendirilecek benzer işler; ihale konusu hizmet veya hizmetin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan hizmetlerdir.
Tanımlarda belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği ilgili idarece tespit edilerek ihale veya ön yeterlik dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilan veya davet belgelerinde belirtilir.” hükmü yer almaktadır.
Şikayet konusu hizmet işinin genel temizlik işi olduğu dikkate alındığında, benzer işin sadece kamu ve ya özel sektöre yapılan hastane genel temizlik hizmetleri işleri ile sınırlanmasının mevzuata aykırı olduğu ve rekabeti kısıtladığı sonucuna ulaşılmıştır.
2- İdarece işe ilişkin yaklaşık maliyet tespitinde temizlik malzemesi maliyeti ve firma karı da dahil rakam üzerinden % 3 sözleşme giderinin hesaplandığı görülmüştür. Oysa % 3’lük sözleşme giderinin bu bedeller hariç rakam üzerinden hesaplanması gerektiği, idarece bu konuda hata yapıldığı belirlenmiştir.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale işlemleri ve ihale kararının iptaline karar verilmesi gerekmekte ise de, başka bir itirazen şikayet başvurusu üzerine Kurulun 09.02.2009 tarih ve 2009/UH.I-633 sayılı kararı ile ihale işlemleri ve ihale kararı iptal edildiğinden, bu başvuru hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle;
Karar verilmesine yer olmadığına,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)