(4734 S. K. m. 8, 26, 54, 56, 65) (Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 42, 56, 72) (İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik m. 20)
Toplantı No: 2009/011
Gündem No: 11
Karar Tarihi: 09.02.2009
Karar No: 2009/UH.I-614
Şikayetçi:
Ceysan Özel Güvenlik Koruma ve Eğt. Hiz. Ltd. Şti., Demirtaşpaşa Mah. Ata Sokak Petek Bozkaya İş Merkezi C Blok No:6/FOsmangazi/BURSA
İhaleyi yapan idare:
Düzce Üniversitesi Rektörlüğü İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı, Konuralp Yerleşkesi 81620 Konuralp/DÜZCE
Başvuru tarih ve sayısı:
29.12.2008 / 37371
Başvuruya konu ihale:
2008/170134 İhale Kayıt Numaralı "Üniversitemizde Hizmet Vermek Üzere 46 Kişi ile (Silahsız) Özel Güvenlik Hizmeti Satın Alınması İşi" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
04.02.2008 tarih ve 06.54.92.0217/2008-44E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Düzce Üniversitesi Rektörlüğü tarafından 18.11.2008 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Üniversitede Hizmet Vermek Üzere 46 Kişi İle (Silahsız) Özel Güvenlik Hizmeti Satın Alınması İşi” ihalesine ilişkin olarak Ceysan Özel Güvenlik Koruma ve Eğt. Hiz. Ltd. Şti.’nin 17.12.2008 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 18.12.2008 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 29.12.2008 tarih ve 37371 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.12.2008 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;
1) İhale üzerinde bırakılan isteklinin, giyim maliyeti için sunduğu belgelerde öngörülen fiyatların piyasa koşullarına ve hayatın olağan akışına aykırı olduğu,
2) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyimi tevsik amacıyla sunulan sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin belgelerin, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 56 ncı maddesinde öngörülen usul ve esaslara uygun olarak sunulup sunulmadığının incelenmesi gerektiği,
İddialarına yer verilmiştir.
A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:
İnceleme konusu ihalenin, Düzce Üniversitesi Rektörlüğü tarafından 18.11.2008 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan, rektörlük ve bağlı birimlerinde 365 takvim günü 46 kişi ile (3 bayan + 43 erkek) özel güvenlik hizmeti satın alınması işi olduğu anlaşılmıştır.
05.12.2008 tarihli ihale komisyonu kararı ile;
İnceleme konusu ihaleye 6 isteklinin teklif verdiği, sadece Yılkar Koruma ve Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin iş deneyim belge tutarı yetersiz olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı,
Geçerli teklif sahibi olarak belirlenen isteklilerden, Çağ Özel Güvenlik Eğt. Dan. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti. ile Murat Özel Güvenlik ve Kor. Hiz. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin aşırı düşük bulunduğu ve Kamu İhale Kanunun 38 inci maddesi gereğince aşırı düşük olarak değerlendirilen tekliflerine ilişkin ayrıntılı olarak açıklama getirilmesinin istenildiği,
Anılan iki isteklinin de aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verdiği, bunun üzerine ihale komisyonunun 05.12.2008 tarihli toplantısında,
Çağ Özel Güvenlik Eğt. Dan. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti.’nin bir güvenlik personeli için istenilen 14 kalem giyim bedeli için 123,00 YTL fiyat öngördüğü, giyim bedeli için vermiş olduğu proforma faturanın Yüce Konfeksiyondan alındığı, 03.12.2008 tarihinde komisyon tarafından anılan firmadan yazılı olarak vermiş olduğu proforma faturasını teyit etmesinin istenildiği, firmanın da vermiş olduğu proforma faturanın taahhüdünü yazılı olarak belirtilen süre içerisinde komisyona sunduğu ve bunun üzerine Çağ Özel Güvenlik Eğt. Dan. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti.’nin getirmiş olduğu açıklamanın komisyonca yeterli görülerek ihalenin üzerinde bırakılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
İdari şartnamenin “Teklif Fiyata Dahil Olan Masraflar” başlıklı 26 ncı maddesinde;
“26.1 İlgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri teklif edilen fiyata dahildir.
26.2 (26.1) nci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilecektir.
26.3 Ayrıca;
Personele, 1 işçi için ödenecek asgari yol bedeli günlük brüt 3,00 YTL 1 işçi için ödenecek asgari yemek bedeli günlük brüt 3,25 YTL dir. Yemek ve yol bedeli 26 gün üzerinden hesaplanacaktır. Teknik şartnamede ayrıntısı belirtilen giyeceklerin bedeli teklif fiyatına dahildir. Yemek ve yol gideri nakdi olarak ödenecek ve ücret bordrosunda gösterilecektir.
Resmi tatil günleri (Resmi ve Dini bayram günleri) işe başlama tarihi olan 01.01.2009 tarihinden 31.12.2009 tarihine kadar hesaplanmış ve 13 (on üç) gün olarak tespit edilmiştir. Resmi tatil günlerinde 33 (otuz üç) güvenlik personeli çalışacak olup, güvenlik personeline verilecek ücretler teklif fiyata dahildir,
26.3.2 İşçilik ücreti ve diğer işçilik ödemeleri yükleniciye ait olup teklif fiyatına dahildir.
26.3.3 Özel güvenlik birimlerinde istihdam edilen özel güvenlik personeli için özel güvenlik mali sorumluluk sigortası yüklenici tarafından yaptırılacak olup, sigorta poliçe bedeli teklif fiyatına dahildir.
26.3.4 Özel güvenlik personeli tarafından kullanılacak, teknik şartnamede ayrıntısı belirtilen demirbaş malzemeler yüklenici tarafından karşılanacaktır. %3 sözleşme bedeli içerisinde olduğu kabul edilen demirbaş malzeme için yüklenici tarafından herhangi bir ücret talep edilmeyecektir.
26.3.5 Personelin iş kazaları sigortası prim oranı ve meslek hastalıkları sigortası prim oranı %(1,5) olarak tespit edilmiştir.
…”
Teknik şartnamenin 4-b maddesinde;
“Özel Güvenlik Görevlileri için
1- 2 adet pantolon (Yazlık Pamuklu Kumaş 01.06.2009 tarihinde verilecektir.)
2- 1 adet pantolon (Kışlık Yünlü Kumaş 01.01.2009 tarihinde verilecektir.)
3- 2 adet gömlek (Yazlık Koton Kumaş 01.06.2009 tarihinde verilecektir.)
4- 2 adet gömlek (Kışlık Yün Kumaş 01.01.2009 tarihinde verilecektir.)
5- 1 adet kravat (01.01.2009 tarihinde verilecektir.)
6- 1 adet mont (01.01.2009 tarihinde verilecektir.)
7- 1 adet kaban (01.01.2009 tarihinde verilecektir.)
8- 1 adet kemer (01.01.2009 tarihinde verilecektir.)
9- 2 çift ayakkabı (Termo taban, deri yüz ve tabanlıklı 1 yazlık ve 1 kışlık)
10- 1 adet yağmurluk (01.01.2009 tarihinde verilecektir.)
11- 1 adet kazak (Yünlü 01.01.2009 tarihinde verilecektir.)
Ayakkabılardan bir tanesi 01.01.2009 tarihinde diğeri ise 01.06.2009 tarihinde verilecektir. Yüklenicinin kullanacağı üniforma ve üniformayı tamamlayan unsurları ilgili Bakanlığa onaylatmış olması gereklidir…” düzenlemelerine yer verilmiştir.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 72 nci maddesinde;
“İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin hizmetin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Hizmet işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.
Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini (damga vergileri, varsa noter masrafları, KİK payı gibi) karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınacaktır.” hükmüne yer verilmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin XIII-Tekliflerin Alınması ve Değerlendirilmesi/H. Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi – b) Hizmet Alımı İhalelerinde, başlıklı düzenlemesinde;
“…
Özel güvenlik hizmet alımlarında ise ihale konusu işe ilişkin her türlü güvenlik sistem ve cihazları ile ekipman, alet, edevat, kelepçe, cop, dedektör, telsiz, el feneri, düdük gibi makine ve ekipman maliyetlerinin tamamı, sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan amortisman olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyecektir. Özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde aşırı düşük teklif sorgulamasında giyim bedeli ise önemli bir bileşen olarak görülecek ve isteklilerce giyim bedelini tevsik eden belgeler sunulacaktır. Giyeceklerin daha önce alındığı ve bunun için bir gider öngörülmediği gibi açıklamalar kabul edilmeyecektir.
Özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde mali sorumluluk sigortası gideri aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilecek ve isteklilerce aşırı düşük teklif sorgulaması çerçevesinde sigorta acentelerinden alınarak sunulan proforma fatura veya sözleşmelerin ekine sigorta acentelerince Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası Tarife ve Talimatında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla özel güvenlik mali sorumluluk sigortası hizmetini geçekleştirebileceklerine ilişkin ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu teyitlerin yetkili kişilerin imzasını taşıması gerekecektir.
Özel güvenlik hizmetinin kampus gibi belirli bir alan içerisinde yerine getirilmesi ve güvenlik için bir araca gerek duyulması halinde, bu aracın akaryakıt ve diğer maliyetleri önemli teklif bileşeni olarak kabul edilmeyecektir.…” açıklaması yer almaktadır.
Personel çalıştırılmasına dayalı olan şikayete konu ihalede, asgari işçilik maliyetinin brüt asgari ücret, yol, yemek ve giyim bedeli ile işveren sigorta prim tutarından oluştuğu, işçilik ve mali sorumluluk sigortası giderleri dikkate alınarak tekliflerin değerlendirilmesi bu anlamda da teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre belirlenen teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Bu bağlamda giyim ve mali sorumluluk sigortası giderleri hariç teklif edilmesi gereken asgari maliyet toplamının 563.069,53 YTL olduğu görülmüştür.
İhale üzerinde bırakılan ve diğer isteklinin aşırı düşük açıklamaları incelendiğinde teklif bileşenleri için aşağıdaki tutarların öngörüldüğü anlaşılmıştır:
İstekli Giyim Mali Sorumluluk Toplam Teklif
(46 Kişi) Sigorta Bedeli Tutarı
Çağ Özel Güvenlik Eğt. Dan.
Hizm. San. Tic. Ltd. Şti 5.658,00 552,00 569.500,00
Murat Özel Güvenlik ve Kor.
Hiz. Ltd. Şti. 2.024,00 966,00 566.300,00
İhale üzerinde bırakılan Çağ Özel Güvenlik Eğt. Dan. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına verdiği cevap incelendiğinde;
“Giyime ilişkin, kişi başı toplam 123,00 YTL öngördüğü, bu hususa ilişkin Yüce Konfeksiyon firmasından alınmış proforma faturayı sunduğu,
Özel güvenlik mali sorumluluk sigortası için ise, poliçe priminin 552 YTL bedelle temin edileceğini tevsik amacıyla, Zeytin Sigorta Aracılık Hiz. Tic. Ltd. Şti. firmasından alınmış proforma faturayı sunduğu,
Ayrıca teklif bedelinde de 50,73 YTL kar öngördüğü anlaşılmıştır.
Kamu İhale Kanunu ve ikincil mevzuat düzenlemelerinde, hizmetin gerektiği şekilde yapılmasına imkan veren bir teklifin hazırlanıp hazırlanmadığının başka ifade ile hizmetin gerçekleştirilebilirliğini ortaya koymaya yarayan en düşük bedelin tespitinin ihale komisyonunca yapılması ve aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine bu teklif sahiplerinden tekliflerinin bileşenleri ile ilgili olarak açıklama istemine ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapması gerektiği hükme bağlanmıştır. Bu çerçevede, kamu ihale mevzuatında tekliflerin aşırı düşük olup olmadığı ve aşırı düşük teklif değerlendirilmesi neticesinde isteklilerin açıklamalarının yeterli olup olmadığı hususunda ilgili idarelere takdir yetkisi tanındığı ortadadır. Ancak idarelere tanınan bu takdir yetkisi mutlak ve sınırsız olmayıp, kanunun belirlediği sınırlar içerisinde kalmak şartıyla eşitlik ilkesi gözetilerek, kamu yararına ve kamu görevinin gereklerine uygun bir şekilde, objektif, makul ve geçerli gerekçelere dayanılarak kullanılması gerekir.
İdarenin de giyim için öngörülen bedelin aşırı düşük olup olmadığına ilişkin değerlendirmeyi yaklaşık maliyet tablosu ve piyasa rayiçlerini esas alarak yaptığı anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin, diğer istekliye oranla daha yüksek bir şekilde, teknik şartnamede sayısı ve niteliği belirtilmiş giyime ilişkin kişi başına 123,00 YTL öngördüğü ve bu hususu proforma fatura ile belgelendirdiği, giyimin her bir kalemine ilişkin öngörülen bedellerin de piyasa rayiç fiyatlarına uygun olduğu değerlendirildiğinden idarenin takdir hakkı çerçevesinde kalarak işlem tesis ettiğinin kabulü gerekmektedir. İdarenin de bu hususa ilave olarak aşırı düşük açıklamasında sunulan proforma faturanın doğruluğunun teyidini de istediği dikkate alındığında ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük açıklamasının ihale komisyonunca objektif, makul ve geçerli gerekçelerle yeterli bulunması işleminde ihale mevzuatına aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:
İdari şartnamenin “ İş Deneyim Belgeleri” başlıklı 7.3.1 inci maddesinde; “İsteklinin son beş yıl içinde yurt içinde veya yurt dışında, kamu veya özel sektörde sözleşme bedelinin en az %70 oranında gerçekleştirdiği, idarece kusursuz kabul edilen ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili deneyimini gösteren ve teklif bedelinin %40 oranından az olmamak üzere tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesi vermesi zorunludur. ” düzenlemesine yer verildiği ve 7.4 üncü maddesinde benzer iş olarak kabul edilecek işlerin ise; “5188 sayılı özel güvenlik hizmetleri kapsamında kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektörde gerçekleştirilmiş olan özel güvenlik hizmetleri” şeklinde belirtildiği anlaşılmıştır.
İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif dosyasında; iş deneyimini tevsik amacıyla, Divapan A.Ş. tarafından 08.10.2008 tarihinde düzenlenmiş iş bitirme belgesinin ve ekinde Divapan A.Ş. ile Çağ Özel Güvelik Eğt. Danş. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında 2005 yılı Mart ayında yapılan sözleşme ile ekte sunulan listede personelle çalışılmaya başlanıldığı ve halen sözleşmenin devam ettiğini belirten bir yazıya yer verildiği ayrıca anılan iki firma arasında akdedilmiş “güvenlik hizmet sözleşmesi”nin sunulduğu görülmüştür.
24.03.2005 tarihinde imzalananan söz konusu hizmet sözleşmesi incelendiğinde;
Sözleşme konusunun, “İdarenin Tokuşlar Köyü Yığılca Yolu Üzeri/DÜZCE adresindeki işletmesinde, ihtiyaç duyulan meslek standartı komisyonun tespit ettiği güvenlik elemanının standardında belirtilen güvenlik gözetim hizmetlerinin 24 saat kesintisiz yürütmek ve organize etmektir…” şeklinde belirtildiği,
Sözleşme süresinin, “İş bu güvenlik hizmet sözleşmesinin 3(üç) yıllık dönemi kapsamakta olup sözleşme konusu iş 25/03/2005 tarihinde saat 08.00 de başlayıp 25/03/2008 tarihinde saat 08.00 de sona erer” şeklinde düzenlendiği,
Sözleşme ücreti ve ödeme şeklinin ise, “İş bu sözleşmede aylık ücret olarak tespit edilen ücret, 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine uygun olarak kişi başına belirlenmiştir.
Bu sözleşmeye esas olan ücretler:
9 güvenlik görevlisi aylık hak ediş – 9.135.000.000 TL + KDV (9.135,00 YTL + KDV) dir.
9 güvenlik görevlisi 36 aylık toplam hak ediş, 328.860.000.000 TL + KDV (328.860,00) YTL+ KDV…” olarak belirtildiği,
Ayrıca ihale üzerinde bırakılan isteklinin, sözleşmeye ilişkin toplamı 277.524,30 YTL olan 41 adet fatura örneğini ve o işe ait sosyal sigorta prim ödemelerini gösterir belgeleri sunduğu anlaşılmıştır.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 42 nci maddesinde; “…İş deneyimi olarak, istekli tarafından teklif edilen bedelin % 25’inden az ve % 50’sinden fazla olmamak üzere idarece belirlenecek bir oranda, ihale konusu hizmet veya benzer hizmetlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesinin ibrazı istenir.
…
İş deneyiminde değerlendirilecek benzer işler; ihale konusu hizmet veya hizmetin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan hizmetlerdir.
Tanımlarda belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği ilgili idarece tespit edilerek ihale veya ön yeterlik dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilan veya davet belgelerinde belirtilir...” hükmüne,
“Belge Düzenlenmeyen Hallerde İş Deneyimi” başlıklı 56 ncı maddesinde; “Özel sektöre taahhüt edilen hizmetlerin yüklenicileri ile kamu veya özel sektöre taahhüt edilen hizmetlerin alt yüklenicileri iş deneyimini tevsik için; sözleşme, bu sözleşme ile ilgili olarak Vergi Usul Kanununa göre düzenlenen fatura asılları veya örnekleri yada bunların noter onaylı suretlerini, serbest meslek erbabınca gerçekleştirilen işlerde serbest meslek makbuzu asılları veya nüshaları yada bunların noter onaylı suretlerini, iş mevzuatının zorunlu tuttuğu hallerde ilgili sigorta müdürlüğünden alınan işyeri bildirgesini ve personel çalıştırılan işlerde o işe ait sosyal sigorta prim ödemelerini gösteren belgeleri, ihale veya ön yeterliğe başvuru belgelerine ekleyerek ihale komisyonuna sunarlar. Kamuya taahhüt edilen işlerin alt yüklenicileri varsa idarenin onay yazısını da eklerler.
Sunulan fatura veya serbest meslek makbuzu tutarları toplamının; yükleniciler açısından ait olduğu sözleşme bedelinin en az % 70’ inin gerçekleştirildiğini, alt yükleniciler açısından ise sözleşme bedelinin tamamının gerçekleştirildiğini göstermesi ve istenen asgari iş deneyim tutarını karşılaması gerekir. Ancak sunulan fatura veya serbest meslek makbuzu tutarları toplamının sözleşme bedelini aşan kısmı dikkate alınmaz.
…
Özel sektöre taahhüt edilen hizmetlerin yüklenicileri ile kamu veya özel sektöre taahhüt edilen hizmetlerin alt yüklenicileri için iş deneyim belgesi düzenlenmez. Bu kapsamda yapılan işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile bu belgeler iş deneyimini tevsik için kullanılamaz ve ihale komisyonlarınca dikkate alınmaz.” hükmüne,
Kamu İhale Genel Tebliğinin Birinci Bölümünün VIII/B-b maddesinde; “…Aynı Yönetmeliğin 56 ncı maddesine göre özel sektöre taahhüt edilen hizmetlerin yüklenicileri ile kamu veya özel sektöre taahhüt edilen hizmetlerin alt yüklenicileri iş deneyimini tevsik için;
1- Sözleşme, bu sözleşme ile ilgili olarak Vergi Usul Kanununa göre düzenlenen fatura asılları veya örnekleri yada bunların noter onaylı suretleri, serbest meslek erbabınca gerçekleştirilen işlerde serbest meslek makbuzu asılları veya nüshaları yada bunların noter onaylı suretlerini,
2- İş mevzuatının zorunlu tuttuğu hallerde ilgili sigorta müdürlüğünden alınan işyeri bildirgesini,
3- Personel çalıştırılan işlerde o işe ait sosyal sigorta prim ödemelerini gösteren belgeleri,
4- Kamuya taahhüt edilen işlerin alt yüklenicileri varsa idarenin onay yazısını,
Sunacaklardır.Sunulan fatura veya serbest meslek makbuzu tutarları toplamının;
a) Yükleniciler açısından ait olduğu sözleşme bedelinin en az % 70’ inin,
b) Alt yükleniciler açısından ise sözleşme bedelinin tamamının,
Gerçekleştirildiğini göstermesi ve istenen asgari iş deneyim tutarını karşılaması gerekir. Sunulan fatura veya serbest meslek makbuzu tutarları toplamının sözleşme bedelini aşan kısmı dikkate alınmayacaktır…” açıklamasına yer verilmiştir.
İnceleme konusu ihalenin Kamu İhale Genel Tebliği anlamında personel çalıştırılmasına dayalı iş niteliği taşıdığı ve yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, iş deneyimini tevsik için özel sektöre gerçekleştirilen işe ilişkin sözleşmenin, bu sözleşmeye dayalı faturaların ve o işe ait sosyal sigorta prim ödemelerini gösteren belgelerin yanı sıra ilgili sigorta müdürlüğünden alınmış işyeri bildirgesinin sunulması şart koşulmuştur. Aynı şekilde, özel sektöre taahhüt edilen hizmetlerin yüklenicileri için iş deneyim belgesinin düzenlenmeyeceği, düzenlenmiş olsa bile bu belgelerin iş deneyimi tevsik amacıyla kullanılamayacağı ve bu tür belgelerin ihale komisyonları tarafından da dikkate alınmayacağı belirtilmiştir.
Bu itibarla, özel sektöre taahhüt edilen hizmetlerin yüklenicileri için, sözleşme ve sözleşmenin uygulanmasına ilişkin belgeler esas alınarak deneyime ilişkin bir değerlendirmenin yapılması gerektiği açıktır. İhale üzerinde bırakılan istekli ile Divapan A.Ş. firması arasında akdedilen sözleşmede ise, bedelin toplam hak ediş tutarı esas alınarak 328.860,00 YTL olarak belirlendiği ve sözleşme ile ilgili olarak sunulan fatura bedellerinin toplamının 277.524,30 YTL olduğu ve bu bedelin de sözleşme bedelinin yaklaşık %84’üne tekabül ettiği, idari şartnamede istenilen asgari iş deneyim tutarını da karşıladığı anlaşılmıştır. Ayrıca ihale üzerinde bırakılan isteklinin 2005 ile 2008 arası o işe ait sosyal sigorta prim ödemelerini gösterir belgeleri de eksiksiz sunduğu görülmüştür. Ancak sözleşmenin uygulanmasına ilişkin belgeler arasında sayılmış olmasına rağmen anılan isteklinin işyeri bildirgesini sunmadığı görülmüş olup bu sebeple teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 20 nci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:
b) İlanın usulü yönünden yapılan incelemede;
Kamu İhale Kanununun “Eşik Değerler” başlıklı 8 inci maddesinde;
“Bu Kanunun 13 ve 63 üncü maddelerinin uygulanmasında yaklaşık maliyet dikkate alınarak kullanılacak eşik değerler aşağıda belirtilmiştir:
a) Genel bütçeye dahil daireler ve katma bütçeli idarelerin mal ve hizmet alımlarında üçyüzmilyar Türk Lirası. (beşyüzaltmışbin sekizyüzellisekiz Yeni Türk Lirası)
b) Kanun kapsamındaki diğer idarelerin mal ve hizmet alımlarında beşyüzmilyar Türk Lirası. (doküzyüzotuzdörtbin yediyüzaltmışüç Yeni Türk Lirası)
c) Kanun kapsamındaki idarelerin yapım işlerinde onbirtrilyon Türk Lirası. (yirmimilyon beşyüzaltmışdörtbin sekizyüzkırk Yeni Türk Lirası)” hükmüne,
Kamu İhale Kanununun “İhale İlan Süreleri ve Kuralları” başlıklı 13 üncü maddesinde ise;
“Bütün isteklilere tekliflerini hazırlayabilmeleri için yeterli süre tanımak suretiyle;
a) Yaklaşık maliyeti 8 inci maddede yer alan eşik değerlere eşit veya bu değerleri aşan ihalelerden;
1) Açık ihale usulü ile yapılacak olanların ilânları, ihale tarihinden en az kırk gün önce,
2) Belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılacak olanların ön yeterlik ilânları, son başvuru tarihinden en az ondört gün önce,
3) Pazarlık usulü ile yapılacak olanların ilânları, ihale tarihinden en az yirmibeş gün önce,
Resmî Gazetede en az bir defa yayımlanmak suretiyle yapılır.
Yaklaşık maliyeti eşik değerlere eşit veya bu değerleri aşan belli istekliler arasında yapılacak ihalelerde ön yeterlik değerlendirmesi sonucunda yeterliği belirlenen adaylara ihale gününden en az kırk gün önce davet mektubu gönderilmesi zorunludur.
b) Yaklaşık maliyeti 8 inci maddede belirtilen eşik değerlerin altında kalan ihalelerden;
1) Yaklaşık maliyeti otuz milyar Türk Lirasına (altmışbirbin yüzdoksaniki Yeni Türk Lirasına) kadar olan mal veya hizmet alımları ile altmış milyar Türk Lirasına (yüzyirmiikibin üçyüzseksenaltı Yeni Türk Lirasına) kadar olan yapım işlerinin ihalesi, ihale tarihinden en az yedi gün önce ihalenin ve işin yapılacağı yerde çıkan gazetelerin en az ikisinde,
2) Yaklaşık maliyeti otuz milyar (altmışbirbin yüzdoksaniki Yeni Türk Lirası) ile altmış milyar Türk Lirası (yüzyirmiikibin üçyüzseksenaltı Yeni Türk Lirası) arasında olan mal veya hizmet alımları ile altmış milyar (yüzyirmiikibin üçyüzseksenaltı Yeni Türk Lirası) ile beşyüz milyar Türk Lirası (birmilyon ondokuzbin dokuzyüzsekiz Yeni Türk Lirası) arasında olan yapım işlerinin ihalesi, ihale tarihinden en az ondört gün önce Resmî Gazetede ve işin yapılacağı yerde çıkan gazetelerin birinde,
3) Yaklaşık maliyeti altmış milyar Türk Lirasının (yüzyirmiikibin üçyüzseksenaltı Yeni Türk Lirasının) üzerinde ve eşik değerin altında olan mal veya hizmet alımları ile beşyüz milyar Türk Lirasının (birmilyon ondokuzbin doküzyüzsekiz Yeni Türk Lirasının) üzerinde ve eşik değerin altında olan yapım işlerinin ihalesi, ihale tarihinden en az yirmibir gün önce Resmî Gazetede ve işin yapılacağı yerde çıkan gazetelerin birinde,
En az birer defa yayımlanmak suretiyle ilân edilerek duyurulur...” hükmüne,
Kamu İhale Kanununun “İlanın Uygun Olmaması” başlıklı 26 ncı maddesinde ise;
“13, 24 ve 25 inci maddelerdeki hükümlere uygun olmayan ilânlar geçersizdir. Bu durumda, ilân bu maddelere uygun bir şekilde yenilenmedikçe ihale veya ön yeterlik yapılamaz.
Ancak, 13 üncü maddede belirtilen ilânın yapılmaması veya ilân sürelerine uyulmaması halleri hariç, yapılan ilânlarda 24 ve 25 inci madde hükümlerine uygun olmayan hatalar bulunması durumunda, idarelerce ilânların yayımlanmasını takibeden on gün içinde hatalı hususlar için düzeltme ilânı yapılmak suretiyle ihale veya ön yeterlik gerçekleştirilebilir.” hükmüne yer verilmiştir.
İdarelerin ihale konusu hizmet alımının yaklaşık maliyetinin, eşik değerin altında kalıp kalmadığını göz önünde bulundurarak 4734 sayılı Kanunda, ihale ilanlarının yayımlanması için öngörülen asgari süreleri tespit etmesi gerekmektedir.
İhale işlem dosyası incelendiğinde, idarenin 22.10.2008 tarih ve 3990 sayılı Valilik makamına gönderilen yazısında yapılacak olan ihale ilanının 4734 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi gereğinde en az 21 gün önce yerel gazetelerden birinde bir defa yayımlanması gerektiğinin belirtildiği, bunun üzerine söz konusu ilanın 24.10.2008 tarihinde Düzce Postası gazetesinde ve aynı tarihte Kamu İhale Bülteninde yayımlandığı görülmüştür.
İdari şartname ve aynı şekilde sözleşme tasarısında ihale konusu hizmete ilişkin ödemenin Maliye Bakanlığı’nca belirlenen serbest bırakma ilke ve oranları dahilinde Düzce Üniversitesi Rektörlüğü Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı’nca yapılacağı ve ihale bilgilerinin yer aldığı formda da kullanılacak kaynak türünün özel bütçeli idareler olarak belirtildiği anlaşılmış olup ihale işlem dosyasında ödemenin döner sermayeden yapılacağına ilişkin herhangi bir bilgi veya belgeye de yer verilmemiş olduğu anlaşılmıştır.
5436 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun Geçici 3 üncü maddesinde, ilgili mevzuatında gerekli düzenleme yapılıncaya kadar, katma bütçeli idarelere yapılan atıfların katma bütçeli idare iken 5018 sayılı Kanunla özel bütçeli idareler kapsamına alınan kamu idareleri bakımından, ilgisine göre bu idarelere yapılmış sayılacağı hükme bağlanmıştır.
Bu bağlamda, inceleme konusu ihalenin 18.11.2008 tarihinde açık ihale usulü ile yapıldığı, ihaleyi gerçekleştiren idarenin katma bütçeli (5018 sayılı Kanun uyarınca özel bütçeli) idareler kapsamına girdiği, yaklaşık maliyetinin de eşik değerin üzerinde olduğu dikkate alındığında ilanın, ihale tarihinden en az 40 gün önce yayımlanması gerekirken idarenin bu kurala uymayarak ilanı, ihale tarihinden 25 gün önce yayımladığı görülmüştür. Dolayısıyla, 4734 sayılı Kanunun 26 ncı maddesi uyarınca, düzeltilme imkanı da olmayan anılan mevzuata aykırılığın ihale ilanının geçersizliği sonucunu doğuracağı anlaşıldığından ihalenin ve ihale işlemlerinin iptaline karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale işlemleri ile ihale kararının iptaline karar verilmesi gerekmekte ise de, başvuruya konu ihale, Kurulun 09.02.2009 tarih ve 2009/UH.I-613 sayılı kararı ile iptal edildiğinden karar verilmesine gerek bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle;
Karar verilmesine yer olmadığına,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)