(4734 S. K. m. 5, 56) (Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 44) (İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik m. 20)
Toplantı No: 2008/081
Gündem No: 74
Karar Tarihi: 22.12.2008
Karar No: 2008/UH.II-5129
Şikayetçi:
Tüm-Pa Temizlik Hizm. Turz. Tic. Paz. Ltd. Şti., Cevizlidere Mah. 7.Sokak Demirler Palmiye İş Merkezi No:4/4 Balgat/ANKARA
İhaleyi yapan idare:
Sakarya Üniversitesi Rektörlüğü İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı, Esentepe Kampüsü Serdivan 54100 SAKARYA
Başvuru tarih ve sayısı:
10.11.2008 / 31670
Başvuruya konu ihale:
2008/115413 İhale Kayıt Numaralı “Temizlik ve İlaçlama Hizmeti Alımı” İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
17.12.2008 tarih ve II.H.47.02.0184/2008-90E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Sakarya Üniversitesi Rektörlüğü İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı tarafından 14.10.2008 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Temizlik ve İlaçlama Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Tüm-Pa Temizlik Hizm. Turz. Tic. Paz. Ltd. Şti.’nin 24.10.2008 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 31.10.2008 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 10.11.2008 tarih ve 31670 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.11.2008 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi gereğince düzeltici işlem tesis edilmesine,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;
1- İdari şartnamenin 7.3.3 üncü maddesinde; “İhale konusu hizmetin yapılabilmesi için gerekli görülen ve teknik şartnamede belirtilen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile ilgili bilgi ve belgeler;” düzenlemesine yer verildikten sonra, aynı maddenin son fıkrasında; “İstekliler ihale konusu işe ait şartnamede belirtilen temizlik ekipmanlarını iş makinelerini ve temizlik malzemelerini işe başlama tarihinde hazır bulunduracağına dair noter tasdikli taahhütname sunacaklardır.” düzenlemesine yer verilmesinin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 44 üncü maddesine aykırılık teşkil ettiği, isteklilerin makine ekipmanların kendi malı olması durumunda da noter onaylı taahhütname sunmalarının istenmesinin isteklileri tereddüte düşürdüğü ve 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde aykırı olduğu,
2- Tip sözleşme tasarısının 22 nci maddesinde; “İdarece işin nitelik ve özelliğine göre sigorta yaptırılması öngörülmemektedir.” düzenlemesine yer verildiği, bununla birlikte teknik şartnamenin 4.5 inci maddesinde; “Temizlik personelinin her türlü hak ve menfaatleri ile işyerinden davranışlarından doğan herhangi bir zarardan firma sorumludur. Kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır veya taşınmaz mallar ile özel kişilerin mülkiyeti taşınır veya taşınmaz mallara kamusal kullanıma tahsis edilmiş veya bırakılmış yol meydan hak gibi alanlar ile bina içerisindeki büro eşyaları badana ve boyalarda tahribat ve hasar verilmeyecektir. Belirtilen hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği tüm zarar ceza tazminat ve benzeri sorumluluklar ile bunların mali sonuçlarından doğacak giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır. Karşılamadığı takdirde idare bu zarar ve ziyanı üstlenir. Ancak doğacak ek masraflarla birlikte firmanın ilk hakedişinden kesilecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, iş ve işyerleri ile özel kişilere verilecek zarardan yüklenici firmanın sorumlu olduğu belirtilmesine rağmen, sigorta yapılmamasının öngörülmesinin, dokümanlar arasında çelişkiye neden olduğu ve sağlıklı bir maliyet oluşturulmasını engellediği,
3- İdari şartnamenin 2 nci maddesinde; ihale konusu işte, 01-31 Temmuz 2009 tarihleri ile 01-31 Ağustos tarihleri arasında 165’er kişi, bundan sonraki on ayda ise 330 personelin çalışacağının belirtildiği, diğer taraftan teknik şartnamenin 4.3 üncü maddesinde; “işin yürütülebilmesi için gerekli miktarda malzeme ve ekipman ile yeterli sayıda personelin her an iş başında bulundurulacağının ve temizlik işlerinin 330 personel tarafından yapılacağının, aksi halde yüklenicinin bu hususta kendisine yapılacak tebligat tarihinden itibaren derhal bunları istenen seviyeye çıkarmak zorunda olduğunun” belirtildiği, bu durumda asgari işçilik hesaplanmasında 330 işçinin 12 ay üzerinden mi yoksa 10 ay üzerinden mi dikkate alınması gerektiği hususunda çelişki olduğu, ihalede tekliflerin götürü bedel alınması nedeniyle iş artışı da yapılamayacağından, 330 kişi ile ifa sürecinin tamamlanmasının mümkün olamayacağı,
4- Teknik şartnamenin 4 üncü bölümünde; “Temizlik hizmetleri sözleşme sürecinde onbeş günde ve ayda bir gün haftasonu (cumartesi veya pazar) günleri 165 kişi tarafından yapılacaktır. İşçilerin ne kadarının ilçelerdeki okullarda çalışacağına idare karar verir. Bundan dolayı firma ek bir ücret talep edemez. Temizlik hizmeti haftalık toplam 45 saat yapılacaktır. Mesai saatleri idare ve firma arasında mutabakat yoluyla belirlenip değiştirilebilir.” düzenlemesinin yer aldığı, oysa idari şartnamenin 26.3 üncü maddesinde işçilere ödenecek yol ve yemek bedelinin 22 gün üzerinden dikkate alınması gerektiğinin belirtildiği, buna göre haftasonu çalışılmayacağının öngörüldüğü, dolayısıyla teknik şartnamenin anılan maddesi çerçevesinde 165 kişinin çalıştırılmasından kaynaklanacak yol, yemek ve işçilik ücretlerinin idarece yükleniciye ödenmeyeceği ve yüklenicinin bu hususta ek bir ücret talep edemeyecek olmasının teklif fiyatlarının sağlıklı bir şekilde oluşturulmasına engel teşkil ettiği,
5- Teknik şartnamenin 4.2 nci maddesinde; “Eşya taşınması gerektiğinde yönetimin istekleri doğrultusunda söz konusu hizmet verilecektir. Ayrıca bina dahilinde yapılması gereken yer değişikliklerinde büro ve bilumum malzemelerin nakli sonunda temizlenecek yerlerinin temizliğinin yapılması ile 1. maddede bahsi geçen kimi yerlerin haşarat ve her türlü böceklerden arındırılması firma tarafından yerine getirilecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, ilaçlama işinin teklif fiyata dahil edilebilmesi için gerekli olan ilaçlama yapılacak bölümlerin alanlarının kesin olarak belirtilmiş olması gerekirken, kullanılan “kimi yerler” ifadesi nedeniyle bu hususta bir belirsizlik olduğu ve teklif fiyatın sağlıklı bir şekilde oluşturulamadığı,
İddialarına yer verilmiştir.
A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 44 üncü maddesinde;
“İdare, ihale konusu hizmetin yapılabilmesi için gerekli gördüğü tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile ilgili bilgi ve belgeleri isteyebilir ve bunlara ait asgari yeterlik kriterleri öngörebilir.
Makine, tesis ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır.
Ancak isteklinin kendi malı olan makine, tesis ve ekipman; fatura ya da demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ile veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir. Taahhüt edilerek temin edilecek ekipman için ise, noter onaylı taahhütname sunulması gerekir.
Geçici ithalle getirilmiş veya 10/06/1985 tarihli ve 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu hükümlerine göre edinilmiş ekipman da, kira sözleşmesi eklenmek ve ihalenin ilk ilan tarihine kadarki kiraların ödendiği belgelenmek şartı ile isteklinin kendi malı sayılır.
İdare, ihale dokümanında alımın niteliğini göz önünde bulundurarak üretim ve/veya imalat kapasitesine ilişkin kapasite raporu ile ilgili düzenleme yapabilir.
İş ortaklıklarında pilot ve diğer ortaklara ait makine ve ekipman, ortaklık oranına bakılmaksızın tam olarak değerlendirilir. İdareler, ihale dokümanında iş ortaklıklarında ortakların her birinin, üretim ve/veya imalat kapasite raporuna ilişkin olarak iş ortaklığındaki hisseleri oranında asgari yeterliğe sahip olmasına yönelik düzenleme yapabilirler. Konsorsiyumlarda, makine, tesis ve diğer ekipman, işin uzmanlık gerektiren kısımları göz önünde bulundurularak, ayrı ayrı istenir ve değerlendirilir.”
düzenlemesi yer almaktadır.
İdari şartnamenin 7.3.3 üncü maddesinde;
“İhale konusu hizmetin yapılabilmesi için gerekli görülen ve teknik şartnamede belirtilen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile ilgili bilgi ve belgeler;
Makine, tesis ve ekipmanı için kendi malı olma şartının aranmaması esastır. Ancak isteklinin kendi malı olan makine, tesis ve ekipman; fatura ya da demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ile veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tespit edilir. Taahhüt edilerek temin edilecek ekipman için ise, noter onaylı taahhütnamenin sunulması gerekir.
…
İstekliler ihale konusu işe ait şartnamede belirtilen temizlik ekipmanlarını iş makinelerini ve temizlik malzemelerini işe başlama tarihinde hazır bulunduracağına dair noter tasdikli taahhütname sunacaklardır.”,
düzenlemesine yer verilmiştir.
Görüldüğü üzere, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin yukarıda anılan 44 üncü maddesinde, isteklinin kendi malı olan makine, tesis ve ekipmanın; fatura ya da demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ile veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilebilmesine imkan tanınmış, taahhüt edilerek temin edilecek ekipman için ise, noter onaylı taahhütname sunulması gerektiği belirtilmiştir.
İdari şartnamenin yukarıda anılan 7.3.3 üncü maddesinde ise, her ne kadar maddenin ikinci fıkrasında Yönetmelik düzenlemesine paralel bir düzenleme yapılmış olsa da, son fıkrasında, söz konusu makine ve ekipmanın isteklinin malı olup olmadığına ilişkin bir ayrıma gidilmeksizin, bunların işe başlama tarihinde hazır bulunduracağına dair noter tasdikli taahhütname sunulması istenmiştir. Düzenlemenin bütünü dikkate alındığında, isteklilerden, ihale dokümanında istenen makine ve ekipman kendi malı olsun olmasın, bunları işe başlama tarihinde hazır bulunduracaklarına ilişkin noter onaylı taahhütname sunmalarının istendiği sonucuna ulaşılmaktadır. Şikayet başvurusu üzerine idarece alınan karardan da, idarenin iradesinin bu yönde olduğu anlaşılmaktadır.
Bununla birlikte, anılan düzenlemenin, isteklileri tereddüte düşürücü ve katılımı engelleyici nitelikte olmadığı anlaşılmaktadır.
Belirtilen hususlar bir arada değerlendirildiğinde; başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:
Borçlar Kanununun 55 inci maddesinde;
“Başkalarını istihdam eden kimse, maiyetinde istihdam ettiği kimselerin ve amelesinin hizmetlerini ifa ettikleri esnada yaptıkları zarardan mesuldür. Şukadar ki böyle bir zararın vukubulmaması için hal ve maslahatın icabettiği bütün dikkat ve itinada bulunduğunu yahut dikkat ve itinada bulunmuş olsabile zararın vukuuna mani olamıyacağını ispat ederse mesul olmaz.
İstihdam eden kimsenin, zamin olduğu şey ile zararı ika eden şahsa karşı rücu hakkı vardır.”
hükmü yer almaktadır.
Sözleşme tasarısının 22 nci maddesinde; “İdarece, işin nitelik ve özelliğine göre sigorta yaptırılması öngörülmemektedir.”,
Tip sözleşme tasarısının anılan maddeye ilişkin dipnotunda; “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanmasına ilişkin sorumluluğun Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde kime ait olacağı hususu ile İdarenin işin nitelik ve özelliğine göre ihtiyaç duyduğu sigorta türleri ile teminat kapsam ve limitleri burada belirtilecektir.”,
Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesinde;
“İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur.
Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır.
Yüklenici, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. İş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorundadır. Bu konularda gerek kontrol teşkilatı tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir.
Hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtilir.
Düzenlenen sigorta poliçelerinde, idare işveren sıfatıyla, yüklenici ise işi gerçekleştiren sıfatıyla ve varsa alt yükleniciler yer almalıdır. Kıymetler tam değer üzerinden sigorta ettirilmelidir.
Sözleşmesinde istenilmiş olması halinde, sigortalara ilişkin limitlerin işe başlama tarihinin yıl dönümündeki güncel değerlere yükseltilmesi zorunludur.
Yüklenici, idarelerce istenen söz konusu sigortalara ilişkin poliçeleri ve ödeme kanıtlarını, iş fiili olarak başlamadan önce idareye vermek zorundadır. Sigortalar tamamlanmadığı sürece avans ve hakediş ödemesi yapılmaz.
Sigorta poliçelerinde belirlenen, yüklenicinin kusurlu olduğu hallerde, kusur nedeniyle sigortanın karşılamadığı bedeller için yüklenici idareden bir istekte bulunamaz.
Sigorta yükümlülüğünün kabul süresinin sonuna kadar olan süreçte devam edip etmeyeceği veya ne ölçüde devam edeceği, bu süreci düzenleyen madde hükümleri de göz önünde tutularak sözleşme veya eklerinde belirtilir.
Sözleşmenin feshi veya işin/hesabın tasfiyesi halinde bu sigortalar, iş yeni yükleniciye ihale edilinceye kadar devam ettirilir ve bu süreye ilişkin sigorta giderleri ilk yükleniciye ait olur. Ancak bu süre, fesih veya tasfiye tarihinden başlamak üzere üç (3) ayı geçemez.”,
Teknik şartnamenin 4.10 uncu maddesinde de; “Temizlik personelinin her türlü hak ve menfaatleri ile işyerinden davranışlarından doğan herhangi bir zarardan firma sorumludur. Kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır veya taşınmaz mallar ile özel kişilerin mülkiyeti taşınır veya taşınmaz mallara kamusal kullanıma tahsis edilmiş veya bırakılmış yol meydan hak gibi alanlar ile bina içerisindeki büro eşyaları badana ve boyalarda tahribat ve hasar verilmeyecektir.
Belirtilen hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği tüm zarar ceza tazminat ve benzeri sorumluluklar ile bunların mali sonuçlarından doğacak giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır. Karşılamadığı takdirde idare bu zarar ve ziyanı üstlenir. Ancak doğacak ek masraflarla birlikte firmanın ilk hakedişinden kesilecektir.”,
düzenlemeleri yer almaktadır.
Tip sözleşme tasarısının 22 nci maddesine ilişkin dipnot ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesinde yer alan düzenleme bir arada değerlendirildiğinde; idarelerin, sigorta yaptırılmasının öngörülüp öngörülmemesi hususunda bir takdir hakkına sahip oldukları, idarece düzenlenen sözleşme tasarısının 22 nci maddesinden ise, idarece sigorta yaptırılmasının istenmediği anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan, yüklenicilerin; maiyetinde istihdam ettiği kimselerin hizmetlerini ifa ettikleri esnada yaptıkları zarardan sorumlu olmaları, Borçlar Kanununun yukarıda anılan 55 inci maddesi hükmünün bir gereğidir.
Bu çerçevede; ihalede sigorta yaptırılmasının öngörülmemesine rağmen teknik şartnamenin 4.10 uncu maddesinde yukarıda anılan düzenlemeye yer verilmiş olmasının, herhangi bir çelişkiye ve sağlıklı bir teklif fiyatı oluşturulmasına engel teşkil eder nitelikte olmadığı anlaşılmaktadır.
Belirtilen hususlar bir arada değerlendirildiğinde; başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
3) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:
İdari şartnamenin 49 uncu maddesinde, ihale konusu işin 01.01.2009 – 31.12.2009 tarihleri arasında gerçekleştirileceği belirtilmiştir.
İdari şartnamenin 2 nci maddesinde de, ihale konusu işin, Temmuz ve Ağustos 2008 aylarında 165, diğer 10 ayda ise 330 işçi ile ifa edileceği ifade edilmiştir.
Teknik şartnamenin 4.3 üncü maddesinde; “İşin yürütülebilmesi için gerekli miktarda malzeme ve ekipman ile yeterli sayıda personel her an iş başında bulundurulacaktır. Temizlik işleri 330 personel tarafından yapılacaktır. Aksi halde yüklenici bu hususta kendisine yapılacak tebligat tarihinden itibaren derhal bunları istenen seviyeye çıkarmak zorundadır.” düzenlemesine yer verilmiştir.
İdari şartnamenin 2 nci maddesinden, ihale konusu işin, 2 ay boyunca 165 işçi ile, 10 ay boyunca da 330 işçi ile ifa edileceği anlaşılmaktadır. Teknik şartnamenin 4.3 üncü maddesinde yer verilen ve yukarıda anılan düzenlemenin, ihale konusu işin ifası süresince eksik işçi çalıştırılmamasına yönelik olduğu anlaşılmaktadır.
Ayrıca, ihale konusu işin 2 ay boyunca 165 işçi ile kalan 10 ay boyunca da 330 işçi ile gerçekleştirilecek olmasının, ihaleye götürü bedel teklif alınarak çıkılması ile bağdaşmayan bir yönünün bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Belirtilen hususlar bir arada değerlendirildiğinde; başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
4) Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak:
İdari şartnamenin 26.3 üncü maddesinde yol ve yemek bedelinin 22 gün üzerinden ödeneceği belirtilmiştir.
Teknik şartnamenin 4.5 inci maddesinde; “Temizlik hizmetleri sözleşme sürecinde onbeş günde ve ayda bir gün hafta sonu (cumartesi veya pazar) günleri 165 kişi tarafından yapılacaktır. İşçilerin ne kadarının ilçelerdeki okullarda çalışacağına idare karar verir. Bundan dolayı firma ek bir ücret talep edemez. Temizlik hizmeti haftalık 45 saat yapılacaktır. Mesai saatleri idare ile firma arasında mutabakat yoluyla belirlenip değiştirilebilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Teknik şartnamenin anılan maddesinde, ihale konusu işin haftalık 45 saatlik çalışma süresi içerisinde gerçekleştirileceği ve mesai saatlerinin firma ile mutabakat sağlanarak değiştirilebileceği açıkça belirtilmiştir. Diğer taraftan, 4857 sayılı İş Kanununun 46 ve 63 üncü maddelerinde, yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmidört saat dinlenme (hafta tatili) verileceği belirtilmekte olup, söz konusu dinlenme günlerinin cumartesi veya pazar günü olması gerekmemektedir.
Kaldı ki, asgari ücret, işçilere normal bir çalışma günü karşılığında ödenen ve işçinin gıda, konut, giyim, sağlık, ulaşım gibi zorunlu ihtiyaçlarını günün fiyatları üzerinden asgari düzeyde karşılamaya yetecek ücrettir. Bu bağlamda, asgari ücret içerisinde işçinin ulaşım ve gıda ihtiyacının asgari düzeyde karşılanmasına yönelik bir meblağ zaten yer almakta olduğu gibi, idari şartnamenin 26.3 üncü maddesinde de 22 gün üzerinden yol ve yemek bedeli ödeneceği öngörülmüştür.
Belirtilen hususlar bir arada değerlendirildiğinde; başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
5) Başvuru sahibinin 5 inci iddiasına ilişkin olarak:
Teknik şartnamenin 4.6 ncı maddesinde; “Eşya taşınması gerektiğinde yönetimin istekleri doğrultusunda söz konusu hizmet verilecektir. Ayrıca bina dahilinde yapılması gereken yer değişikliklerinde büro ve bilumum malzemelerin nakli sonunda temizlenecek yerlerinin temizliğinin yapılması ile 1. maddede bahsi geçen kimi yerlerin haşarat ve her türlü böceklerden arındırılması firma tarafından yerine getirilecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Teknik şartnamenin 1 inci maddesinde, ihale konusu işin gerçekleştirileceği kapalı alanlar sayılmıştır.
Teknik şartnamenin 2.c.d maddesinde; “Binaların tamamı ve çevreleri idarece belirlenen bir günde ayda bir defa zararlı haşerelere karşı “Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaçlama Usul ve Esasları” hakkında Yönetmeliğe uygun şekilde idare nezaretinde yüklenici ve/veya alt yüklenici tarafından ilaçlanacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Teknik şartnamenin 2.c.d maddesinde ayda bir defa ilaçlama yapılacağının belirtildiği ve ihale konusu işin gerçekleştirileceği yerlerin yine teknik şartnamenin 1 inci maddesinde belirtilmiş olduğu dikkate alındığında, teknik şartnamenin 4.6 ncı maddesinde geçen “kimi yerler” ifadesinin tereddüte düşürücü bir yönü bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Belirtilen hususlar bir arada değerlendirildiğinde; başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
B- İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 20 nci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:
İdari şartnamenin 7.3.1 inci maddesinde, isteklilerden, isteklinin, son beş yıl içinde yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde sözleşme bedelinin en az % 70’i oranında gerçekleştirdiği, idarece kusursuz kabul edilen ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili deneyimini gösteren ve teklif bedelinin %40’ı oranından az olmamak üzere, tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgelerini sunmaları istenmiş, iş ortaklıklarında pilot ortağın, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 70’ini, diğer ortakların her birinin ise istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 10’unu sağlaması gerektiği, ancak diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının, asgari iş deneyim tutarının % 30’undan az olamayacağı belirtilmiştir.
İhale üzerinde bırakılan istekli olan Kent Sos. Hiz. Tic. Ltd. Şti. - Tekno Teknik ve Sos. Hizmetler Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin özel ortağı olan (%1) Tekno Teknik ve Sos. Hizmetler Tic. Ltd. Şti. tarafından, İstanbul Kültür ve Sanat Ürünleri Ticaret A.Ş. tarafından düzenlenen 09.10.2008 tarih ve 2008/29 sayılı iş durum belgesinin sunulduğu, belge tutarının 413.641,64 YTL olduğu, ayrıca söz konusu belgenin düzenlenmesine esas teşkil eden işin bir iş ortaklığı şeklinde gerçekleştirildiği ve Tekno Teknik ve Sos. Hizmetler Tic. Ltd. Şti.’nin anılan ortaklıkta %99’luk paya sahip olduğu görülmüştür.
Başvuru sahibinin yukarıda belirtilen iddia konularına yönelik şikayet başvurusu üzerine, idarece, anılan iş durum belgesini düzenleyen idareye yazılan 30.10.2008 tarihli yazı ile ihale üzerinde bırakılan ortak girişim isteklinin ortakları tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin teyidi istenmiştir.
Anılan belgeleri düzenleyen İstanbul Kültür ve Sanat Ürünleri Ticaret A.Ş. tarafından ihaleyi yapan idareye hitaben kaleme alınan 30.10.2008 tarihli yazıda, özetle; söz konusu belgelerin kendileri tarafından düzenlendiği ifade edilmiştir.
Bilahare, yine İstanbul Kültür ve Sanat Ürünleri Ticaret A.Ş. tarafından ihaleyi yapan idareye hitaben kaleme alınan 04.11.2008 tarihli yazıda, bu defa, özetle; söz konusu belgeye ilişkin tutar hesaplanırken sehven “fiyat farklarının” da dahil edildiği, gerçek belge tutarının 373.829,04 YTL, gerçek gerçekleşme oranının da %75,07 olduğu belirtilmiştir.
Bunun ardından, yine İstanbul Kültür ve Sanat Ürünleri Ticaret A.Ş. tarafından ihaleyi yapan idareye hitaben kaleme alınan 11.11.2008 tarihli yazıda, bu defa, özetle; bilahare yaptıkları incelemede, söz konusu belge tutarına, ihale konusu işin ifası sürecinde gidilen iş artışlarından kaynaklanan tutarların yansıtılmadığı belirtilmiş, bunlar da yansıtıldığında belge tutarının 396.775,15 YTL, gerçekleşme oranının ise %79,67 olduğu ifade edilmiştir.
İhale üzerinde bırakılan ortak girişim istekli tarafından teklif edilen bedelin 3.980.712,00 YTL olduğu dikkate alındığında, anılan istekli tarafından karşılanması gereken asgari iş deneyim tutarı 1.592.284,80 YTL (3.980.712,00 YTL x %40), anılan ortak girişim isteklinin özel ortağı olan Tekno Teknik ve Sos. Hizmetler Tic. Ltd. Şti. tarafından karşılanması gereken asgari iş deneyim tutarı da 477.685,44 YTL (1.592.284,80 YTL x %30) olarak hesaplanmaktadır.
Bununla birlikte, anılan firma tarafından sunulan iş durum belgesini düzenleyen idare tarafından bildirilen son belge tutarı esas alındığında, güncellenmiş belge tutarının anılan firma tarafından karşılanması gereken asgari iş deneyim tutarını karşılamadığı anlaşılmıştır.
Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Bununla birlikte, ihalede 16 (onaltı) ihale dokümanının satın alındığı, 9 (dokuz) isteklinin teklif verdiği, 6 (altı) geçerli teklif bulunduğu, ihalede 3.980.712,00 YTL teklif eden ve idarece ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin asgari iş deneyim tutarını karşılamaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, bu durumda ihalenin geçici teminat mektubu sunmadığı için ihale dışı kalan daha düşük iki teklif sahibi isteklinin ardından ihalede 4.860.000,00 YTL teklif eden Tolga İnş. Elek. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılması gerektiği, bu teklif fiyatının da yaklaşık maliyete yakın olduğu görülmüştür.
4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde “temel ilkeler” başlığı altında; “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.
Zikredilen Kanunun 5 inci maddesinde yer alan “Temel İlkeler” gereğince, idareler bu kanuna göre yapılan ihalelerde; rekabeti ve kaynakların verimli kullanmasını sağlamakla sorumludur. Söz konusu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin sağlıklı ve gerçekçi bir fiyat yarışması sonucunda oluşmadığı ve bu durumun zikredilen Kanunun 5 inci maddesinde yer alan temel ilkelerden “rekabet” ilkesine aykırı olduğu, bu çerçevede incelemeye konu ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale işlemleri ile ihale kararının iptali gerekmektedir.
Diğer taraftan, başvuruya konu ihalenin, Kamu İhale Kurulunun 22.12.2008 tarih ve 2008/UH.II-5128 sayılı kararı ile iptal edildiği anlaşılmıştır.
Yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale işlemleri ile ihale kararının iptaline karar verilmesi gerekmekte ise de, başvuruya konu ihale, Kurulun 22.12.2008 tarih ve 2008/UH.II-5128 sayılı kararı ile iptal edildiğinden karar verilmesine gerek bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle;
Karar verilmesine yer olmadığına,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)