(4734 S. K. m. 56) (Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 42, 45)
Toplantı No: 2008/083
Gündem No: 27
Karar Tarihi: 29.12.2008
Karar No: 2008/UH.II-5162
Şikayetçi:
Umut Temizlik Otomasyon Gıda Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti., Soğanlı Mah. Çavuşpaşa Cad. Gurbet Sk. 11/6 Bahçelievler/İSTANBUL
İhaleyi yapan idare:
Güngören Belediye Başkanlığı, Güven Mahallesi Marmara Caddesi No:38 34600 Güngören/İSTANBUL
Başvuru tarih ve sayısı:
19.11.2008 / 33053
Başvuruya konu ihale:
2008/139665 İhale Kayıt Numaralı “Çöplerin İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Toplanması ve Nakliyesi, Pazaryerleri Cadde ve Sokakların Süpürülmesi, Temizlenmesi ve Yıkanması Hizmet Alımı” İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
18.12.2008 tarih ve II.H.48.47.0176/2008-47E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Güngören Belediye Başkanlığı Güngören tarafından 20.10.2008 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Çöplerin İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Toplanması ve Nakliyesi, Pazaryerleri Cadde ve Sokakların Süpürülmesi, Temizlenmesi ve Yıkanması Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Umut Temizlik Otomasyon Gıda Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 20.10.2008 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 06.11.2008 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 19.11.2008 tarih ve 33053 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.11.2008 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;
1) İdari şartnamenin 7.3.4. maddesinde, “İhale konusu iş ile ilgili ISO 14001 Çevre Yönetim Sistem Belgesi, ISO 9001:2000 Kalite Yönetim Sistem Belgeleri aranacaktır.” düzenlemesine yer verildiği, isteklilerin ekonomik ve mali yeterlilikleri ile mesleki ve teknik yeterliliklerinin değerlendirilmesi amacıyla idarelerce istenecek her türlü bilgi, belge, doküman ve değerlendirme kriterinin rekabeti engelleyici sonuç doğurmayacak şekilde belirlenmesi gerektiği, düzenlemenin 4734 sayılı Kanunun ‘Temel İlkeler’ başlıklı 5 inci maddesine aykırı olduğu,
2) İdari şartnamenin 7.3.1. maddesinde “İş deneyimi olarak, istekli tarafından teklif edilen bedelin %50´si oranında ihale konusu hizmet veya benzer hizmetlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesinin ibrazı” düzenlemesi yapılmasına rağmen, ihale ilanının 4.3.1. maddesinde, “İsteklinin son beş yıl içinde yurt içinde veya yurt dışında, kamu veya özel sektörde sözleşme bedelinin en az %70´i oranında gerçekleştirdiği, idarece kusursuz kabul edilen ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili deneyimini gösteren ve teklif bedelinin %50 oranından az olmamak üzere, tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesi” düzenlemesine yer verildiği, idarece yapılan bu düzenlemenin mevzuat hükümlerine ve rekabet ilkelerine aykırı olduğu, tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgelerinin oranlarının, ihale ilanında ve idari şartnamede farklı düzenlendiği, ihale ilanında %50 ve daha fazlası olarak belirlenen oranın, idari şartnamede %50 olarak belirlendiği, ihale ilanı ve idari şartname arasında çelişkili olduğu, bu hususun da mevzuata aykırılık oluşturduğu, ihale ilanı yenilenmedikçe ihalenin yapılmasının Kanuna aykırı olduğu,
3) İhale ilanının 4.3.1. maddesinde, “İsteklinin son beş yıl içinde yurt içinde veya yurt dışında, kamu veya özel sektörde sözleşme bedelinin en az %7’i oranında gerçekleştirdiği, idarece kusursuz kabul edilen ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili deneyimini gösteren ve teklif bedelinin %50 oranından az olmamak üzere, tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesi” düzenlemesinin yer aldığı, mevzuat hükümleri gereği iş deneyimi olarak, istekli tarafından teklif edilen bedelin %25´inden az ve %50´sinden fazla olmamak üzere iş deneyim belgesi istenmesi gerektiği, yapılan düzenlemenin, başta rekabet ilkesi olmak üzere kamu ihale hukukunun temel ilkelerine aykırılık oluşturduğu ve ihaleye katılımı daralttığı,
4) İdari şartnamenin "teklif fiyata dahil masraflar" başlıklı 26 ncı maddesinin 3 üncü bendinde yol, yemek ve giyecek giderleri, ayrıca bir gider kalemi olarak birim fiyat teklif cetvelinde gösterilmemesinin mevzuata aykırı olduğu,
Söz konusu aykırılıklar nedeniyle ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:
Şikayete konu işe ilişkin idari şartnamenin ‘Kalite ve standart ile kapasiteye ilişkin belgeler’ başlıklı 7.3.4. maddesinde;
“İhale konusu iş ile ilgili ISO 14001 Çevre Yönetim Sistem Belgesi, ISO 9001:2000 Kalite Yönetim Sistem Belgeleri aranacaktır.” şartı getirildiği görülmüştür.
İdari şartnamenin ‘İhale Konusu İşe İlişkin Bilgiler’ başlıklı 2 nci maddesine göre işin Güngören İlçesindeki Çöplerin, inşaat ve yıkıntı atıklarının toplanması ve nakliyesi, pazaryerleri, cadde ve sokakların süpürülmesi, temizlenmesi ve yıkanmasına yönelik bir hizmet alımı işi olduğu, işin kapsamında 116.680,8 ton çöpün toplanması, 52.538.830 m2 alanın süpürülmesi, 26.538 ton su ile yıkama yapılması, 23.475 ton inşaat yıkıntı atıkları naklinin yapılması gerektiği, yine idari şartnameye göre söz konusu hizmetin yerine getirilmesi için 01 Ocak 2009 tarihinden 31 Aralık 2009 tarihine kadar 365 gün boyunca 44 vasıflı ve 219 vasıfsız olmak üzere toplam 263 kişinin istihdam edilmesinin gerektiği anlaşılmıştır.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Kalite ve standart ile kapasiteye ilişkin belgeler” başlıklı 45 inci maddesinde; “İdare, ihale konusu hizmet alımının niteliğini göz önünde bulundurarak ihale dokümanında; kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi, personel belgelendirilmesi, hizmet yeri yeterlilik belgesi ile deney-analiz-kalibrasyon laboratuvarlarının ve muayene kuruluşlarının kalite yeterliliğine ilişkin düzenleme yapabilir…”. Hükmüne,
Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet Alımı ve Yapım İşi İhalelerinde Kalite Belgelerine İlişkin Hususlar” başlıklı VIII/L maddesinde;
“…İdareler, ihale konusu işin niteliğini göz önünde bulundurarak ihale dokümanında; kalite ve standart belgelerine ilişkin düzenlemeler yapabilirler. İdareler bu düzenlemelerini, ilgili uygulama yönetmeliklerinin bu konuyu düzenleyen hükümlerini esas alarak yapmalıdır. İhale konusu ile ilgisi bulunmayan veya işin niteliğinin gerektirmediği kalite ve standarda ilişkin belgelerin istenilmesinin, 4734 sayılı Kanunun temel ilkelerine ve ilgili uygulama yönetmeliklerine aykırılık teşkil edeceği açıktır.
İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için kalite ve standarda ilişkin belgelerini sunmaları isteniyor ise bu belgeler ve belgelerin taşımaları gereken kriterler, idari şartnamenin "İhaleye Katılabilmek İçin Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriterleri" başlıklı maddesinin "Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler" başlıklı alt maddesinde belirtilmelidir.
İdari şartnamelerin "Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler" başlıklı alt maddesinde,
… … …
2- Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 45 inci maddesi çerçevesinde "kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi ile personel belgelendirilmesine ilişkin" bir düzenleme yapılması durumunda, idari şartnamede bu belgelerin "Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmesinin zorunlu" olduğu belirtilmelidir.
… … ..
Çevre yönetim sisteminin kuruluş yapısı, planlama faaliyetleri, sorumluluklar göz önünde bulundurulduğunda; idarelerin kendi hizmet binalarında gerçekleştirilen hizmetler (temizlik, koruma ve güvenlik, bilgisayar sistemlerine yönelik hizmetler, yemek hazırlama ve dağıtım hizmetleri gibi) ile niteliği gereği çevre yönetim sistem belgesi istenmeyecek hizmet ihalelerinde çevre yönetim sistem belgesine ilişkin düzenleme yapılmaması gerekmektedir.
Hizmet yeri yeterlilik belgesi, hizmet yerinin imkanlarının ilgili Türk Standardı ve/veya Türk Standardları Enstitüsü tarafından hazırlanmış olan kritere uygunluğu gösteren ve akdedilen sözleşme ile kullanılabilen belgedir. Hizmet yeri yeterlilik belgesinin kuruluş yapısı, planlama faaliyetleri ve sorumluluklar göz önünde bulundurulduğunda; idarelerin kendi hizmet binalarında gerçekleştirilen hizmetler (idarelerin hizmet binalarında, servislerce gerçekleştirilecek montaj, bakım ve onarım hizmetleri hariç) ile niteliği gereği hizmet yeri yeterlilik belgesi istenmeyecek hizmet ihalelerinde hizmet yeri yeterlilik belgesi istenmeyecektir. İdareler, hizmet yeri yeterlilik belgesine yönelik düzenlemelerde; hizmet yeri yeterlilik belgesinin hizmet kapsamını ve varsa standardını açık olarak yazmalıdır…” açıklamasına yer verilmiştir.
ISO 14001 Çevre Yönetim Sistem Belgesi, kuruluşun çevre yönetim sisteminin çevre yönetim standardına uygunluğunu göstermektedir.
Çevre yönetim standartları, faaliyet, ürün ve hizmetlerin çevre üzerindeki etkilerini kontrol altında tutmak, çevre ile ilgili icraat ve başarıların değerlendirilmesi amacıyla hazırlanmakta, ekonomik ve çevreye yönelik amaçlarına ulaşabilmeleri konusunda kuruluşlara yardımcı olmak için, yönetim gerekleriyle bütünleştirilmiş olan etkin bir Çevre Yönetim Sisteminin başlıca unsurlarını sağlamak amacıyla düzenlenmektedir.
Anılan Yönetmelik hükmü ve Kamu İhale Tebliğinin ‘Hizmet Alımı ve Yapım İşi İhalelerinde Kalite Belgelerine İlişkin Hususlar’ başlıklı bölümünde yapılan düzenleme ve ihale konusu işin niteliği birlikte değerlendirildiğinde;
Konusu çöplerin inşaat ve yıkıntı atıklarının toplanması ve nakliyesi, pazaryerleri cadde ve sokakların süpürülmesi, temizlenmesi ve yıkanması olan işe ait idari şartnamede idarece ISO 9001:2000 Kalite Yönetim Sistem Belgesi ile ISO 14001 Çevre Yönetim Sistem Belgesinin, mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler arasında sayılması ve bu belgeleri başvuru konusu ihaleye ilişkin olarak istemesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmış ve bu hususa yönelik iddia yerinde görülmemiştir.
2) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:
Şikayete konu ihalenin ilanının ‘Mesleki ve Teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler’ başlıklı 4.3.1. inci maddesi;
“İş deneyim belgeleri:
İsteklinin son beş yıl içinde yurt içinde veya yurt dışında, kamu veya özel sektörde sözleşme bedelinin en az %70’i oranında gerçekleştirdiği, idarece kusursuz kabul edilen ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili deneyimini gösteren ve teklif bedelinin %50 oranından az olmamak üzere, tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesi” olarak tanzim edilmiştir.
İdari şartnamenin aynı başlıklı 7.3.2. nci maddesi;
“İş deneyimi olarak, istekli tarafından teklif edilen bedelin % 50´si oranında ihale konusu hizmet veya benzer hizmetlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesinin ibrazı.” Şeklinde düzenlemiştir.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ‘İş deneyim belgeleri’ başlıklı 42 nci maddesinde;
“Mimarlık ve mühendislik, etüt ve proje, harita ve kadastro, imar uygulama hizmet alımları ile yaklaşık maliyeti 4734 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde hizmet alımları için öngörülen üst limit tutarına eşit veya bu tutarı aşan diğer hizmet alımı ihalelerinde; isteklinin, son beş yıl içinde yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde sözleşme bedelinin en az % 70’i oranında gerçekleştirdiği veya yapımla ilgili hizmet işleri için geçerli olmak üzere en az % 50’si oranında denetlediği veyahut yönettiği idarece kusursuz kabul edilen ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili deneyimini gösteren belgelerin istenilmesi zorunludur.
İş deneyimi olarak, istekli tarafından teklif edilen bedelin % 25’inden az ve % 50’sinden fazla olmamak üzere idarece belirlenecek bir oranda, ihale konusu hizmet veya benzer hizmetlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesinin ibrazı istenir.” hükmü bulunmaktadır.
Söz konusu hüküm ve idarece ilan ve idari şartnamede yapılan düzenlemeler bir arada değerlendirildiğinde, şikayete konu iş için teklif edilecek bedelin %50’si oranında iş deneyim belgesi sunulması şartının getirildiğinin açık olduğu anlaşıldığından, bu hususa yönelik iddia yerinde görülmemiştir.
3) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 42 nci maddesi uyarınca hizmet alımı ihalelerinde aranacak iş deneyim belgesi oranının, teklif edilecek bedelin %50’sini geçemeyeceğinin açık olduğu, ihale ilanında “teklif bedelinin %50 oranından az olmamak üzere” şeklinde yapılan düzenlemeden, teklif edilecek bedelin %50’si oranında iş deneyimi istendiğinin anlaşılabildiği, kaldı ki idari şartname hükmünün de teklif edilecek bedelin %50’si oranında iş deneyimini gerektirdiği görüldüğünden, bu hususa yönelik iddianın uygun olmadığı anlaşılmıştır.
4) Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak:
Şikayete konu iş için hazırlanan birim fiyat teklif cetvelinin;
1) Çöplerin toplanması ve nakli,
2) Pazaryerleri, cadde ve sokakların el ile süpürülmesi,
3) Pazaryerleri, cadde ve sokakların yıkanması,
4) İnşaat yıkıntı atıkları toplanması ve nakliyesi olmak üzere 4 kalem şeklinde düzenlendiği, her bir kalemin karşılığına o işin miktarı ve ölçü biriminin yazıldığı görülmüştür.
Kamu İhale Genel Tebliğinin ‘Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Teklif Fiyata Dahil Olacak Masraflar’ başlıklı bölümü ile ‘Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi’ başlıklı bölümünün hizmet alımı ihaleleri kısmında yer alan hükümlerden hareketle, şikayete konu işin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı niteliğinde olmadığı,
Buna karşılık idari şartnamenin ‘Teklif Fiyata Dahil Olan Masraflar’ başlıklı 26 ncı maddesinde ihale konusu işte çalışacak vasıflı ve vasıfsız personel sayısının belirtildiği, personele ödenecek yol ve yiyecek bedeli ile giyime ilişkin gerekli belirlemelerin yapıldığı göz önüne alındığında, birim fiyat teklif cetvelinde ayrıca yol, yemek, giyim vb. giderler için sütun açılması zorunluluğunun bulunmadığı, bu unsurların fiyata dahil edilmesi gerektiğinin ise açık olduğu anlaşılmış ve bu hususa yönelik iddia yerinde görülmemiştir.
Sonuç olarak; başvuru sahibinin iddiaları yerinde görülmediğinden, itirazen şikayet başvurusunun uygun bulunmadığına kararı verilmesi gerekmekle birlikte, incelemeye konu ihale, Kurulun 29.12.2008 tarih ve 2008/UH.II-5161 sayılı kararı ile iptal edildiğinden karar verilmesine gerek bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle;
Karar verilmesine yer olmadığına,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)