(4734 S. K. m. 54, 65)
Toplantı No: 2009/039
Gündem No: 2
Karar Tarihi: 04.05.2009
Karar No: 2009-UY.III-1454
Şikayetçi: Günfalt İnşaat Asfalt Nak. Tic. Ltd. Şti - Doğan İnşaat Asfalt ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Yeni Bursa Yolu 3. Km Özyapı Beton Yanı Vezirçiftliği - KOCAELİ
İhaleyi yapan idare: Karayolları 6.Bölge Müdürlüğü, Aydınlıkevler Mah. Fırat Cad. No:2 38060 Melikgazi KAYSERİ
Başvuru tarih ve sayısı: 21.04.2009 / 9532
Başvuruya konu ihale: 2008/150178 İhale Kayıt Numaralı "Kayseri-Sivas Yolu-16 Bl.Hud. Yolunun Km:30+000-62+224 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı (Bsk) İşleri Yapım İşi" İhalesi Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: 25.04.2009 tarih ve III.Y.09.29.G030/2009-19E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Karayolları 6. Bölge Müdürlüğü tarafından 13.11.2008 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Kayseri-Sivas Yolu-16 Bölge Hudutları Yolunun Km:30+000-62+224 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı (BSK) İşleri Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Günfalt İnşaat Asfalt Nak. Tic. Ltd. Şti - Doğan İnşaat Asfalt ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 13.04.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 16.04.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 21.04.2009 tarih ve 9532 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.04.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem tesis belirlenmesine,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;
1) İhalenin 06.01.2009 tarihli ihale komisyon kararı ile Günfalt İnş. Asfalt Nakl.Tic. Ltd. Şti.-Doğan İnş. Asfalt Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığında kaldığı, ikinci bir ihale komisyon kararı ile Pilot ortak olan Günfalt İnş. Asfalt Nakl. Tic. Ltd. Şti.’nin iş hacmine ilişkin olarak 2005 yılına ait gelir tablosunu ibraz etmediği gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılma işleminin mevzuat hükümlerine aykırı olduğu,
2) Günfalt İnş. Asfalt Nakl.Tic. Ltd. Şti.-Doğan İnş. Asfalt Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığında özel ortak Doğan İnş. Asfalt Tic. Ltd. Şti. firmasının iş deneyim belgesinin geçersiz kabul edilmesi hususunun mevzuat hükümlerine aykırı olduğu,
İddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:
Kamu İhale Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.
İhale komisyonu, Günfalt İnş. Asfalt Nakl. Tic. Ltd. Şti.-Doğan İnş. Asfalt Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ve As İnş. Ltd. Şti.’nin teklif bileşenlerine ilişkin 26.11.2008 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, Nalbantoğlu İnş. Ltd. Şti.’nin teklifi ile ilgili olarak ta, 27.03.2009 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yapılması kararının alındığı,
Konuya ilişkin olarak, Günfalt İnş. Asfalt Nakl.Tic. Ltd.Şti.-Doğan İnş. Asfalt Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ve As İnş. Ltd. Şti. 04.12.2008 tarihinde, Nalbantoğlu İnş. Ltd. Şti. ise, 03.04.2009 tarihinde aşırı düşük teklif bileşenlerine ilişkin açıklamada bulundukları, yapılan açıklamaların idarece uygun görüldüğü anlaşılmıştır.
İdari şartnamenin İsteklinin “iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 7.2.3 üncü maddesinde: “İsteklinin, ihalenin yapıldığı yıldan önceki son üç yıla ait toplam cirosunu gösteren gelir tablosunun ve taahhüdü altındaki ve bitirdiği yapım işi miktarını gösteren hakediş raporları veya benzeri belgeler,
Bu belgelerde, son üç yılın ortalamasının; toplam ciro için isteklinin teklif edeceği bedelin % 15’inden, yapım işleri geliri için ise isteklinin teklif edeceği bedelin % 12’sinden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve buna ilişkin belgeleri sunan istekli yeterli kabul edilecektir.
Bu şartları son üç yılda sağlayamayan istekliler, son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler, bu takdirde belgeleri sunulan yılların ortalaması üzerinden asgari değerlerin sağlanıp sağlanmadığına bakılacaktır.” şeklinde düzenlenmiştir.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 38 inci maddesinde;
“Yaklaşık maliyeti eşik değere eşit ve üzerindeki ihalelerde, ihalenin yapıldığı yıldan önceki son üç yıla ait isteklinin toplam cirosunu gösteren gelir tablosunun ve taahhüdü altındaki ve bitirdiği yapım işi miktarını gösteren hakediş raporları veya benzeri belgelerin her ikisinin idarelerce istenilmesi, isteklilerin ise bu iki belgeden birini sunmaları zorunludur.
Taahhüdü altındaki ve bitirdiği iş miktarı hesabında, isteklinin yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirmiş olduğu inşaat sektöründeki faaliyetlerinden elde edilen gelirler toplamı dikkate alınır.
Bu belgelerin istenildiği durumlarda; son üç yılın ortalamasının; toplam ciro için isteklinin teklif edeceği bedelin % 15’inden, yapım işleri geliri için ise isteklinin teklif edeceği bedelin % 12’sinden az olmaması gerekir.
Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.
Bu şartları son üç yılda sağlayamayan istekliler, son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların ortalaması üzerinden asgari değerlerin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
Sunulan gelir tablosu ile taahhüdü altındaki ve bitirdiği iş miktarına ilişkin yapım işi gelirini gösteren belgelerin yeminli mali müşavirce veya serbest muhasebeci mali müşavirce ya da vergi dairesince onaylı olması gereklidir.” hükmü yer almaktadır.
İhale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda; şikayetçinin Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinden alınan 28.07.2006 tarih ve 6609 sayılı sicil kayıt suretinde Özgün Asfalt Tic. Ltd. Şti.’nin 24.07.2006 tarihi itibariyle tescil edildiği, anılan şirketin 05.02.2007 tarihli Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde, 30.01.2007 tarihi itibariyle, Günfalt İnş. Asfalt Nakl.Tic. Ltd.Şti. ünvanı ile isim değişikliğinin yapıldığı tespit edilmiştir.
Başvuru sahibinin teklif dosyası kapsamında sunduğu toplam ciro belgelerine bakıldığında söz konusu isteklinin 2006 ve 2007 yıllarına ait gelir tablosunu ve ayrıntılı bilançosunu sunduğu, 2006 ve 2007 yıllarına ilişkin gelir tabloları ve bilançolarının serbest muhasebeci mali müşavir tarafından onaylandığı belirlenmiştir.
Günfalt İnş. Asfalt Nakl. Tic. Ltd. Şti.-Doğan İnş. Asfalt Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığında, Günfalt İnş. Asfalt Nakl. Tic. Ltd. Şti.’nin %51 hisse oranı ile pilot ortak olduğu, bu durumda 28.873.599,95 TL tutarındaki teklif fiyatının %51’inin 14.725.535,97 TL, isteklinin iş hacmini tevsik amacıyla gelir tablolarını sunmuş olduğu göz önüne alındığında, anılan Yönetmelik hükmü gereğince, teklif bedelinin %15’inin 2.208.830,39 TL, toplam cironun üçe bölünmesiyle bulunan tutarın ise, 6.188.487,59 TL olduğu görülmüştür.
Bu haliyle, pilot ortak Günfalt İnş. Asfalt Nakl. Tic. Ltd. Şti.-Doğan İnş. Asfalt Tic. Ltd. Şti. İş ortaklığının iş hacmine ilişkin olarak sunmuş olduğu toplam cironun üçe bölünmesiyle bulunan tutarın teklif bedelinin %15’ini karşıladığı, bununla birlikte, anılan firmanın 24.07.2006 tarihinde kurulması nedeniyle, 2005 yılına ilişkin cirosunun mevcut olamayacağı, teklifinde sunduğu 2007 yılı gelir tablosundaki ciro tutarının, 2005 ve 2006 yılları “sıfır” kabul edilse dahi, idari şartnamede belirtilen asgari yeterlik kriterini sağladığı, dolayısıyla başvuru sahibine ait teklifin bu gerekçeyle değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İş deneyim belgeleri” Başlıklı 40 ıncı maddesinde;
“İstekliden, son on beş yıl içinde yurt içinde ve yurt dışında kamu veya özel sektörde sözleşme bedelinin en az % 70' i oranında gerçekleştirdiği veya % 50’ si oranında denetlediği veyahut yönettiği idarece kusursuz kabul edilen ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili deneyimini gösteren belgelerin istenilmesi zorunludur.
İş deneyimi olarak, istekli tarafından teklif edilen bedelin % 50’ sinden az ve % 100’ ünden fazla olmamak üzere idarece belirlenecek bir oranda, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesi istenir. İşin niteliğinin gerektirmesi halinde, bu belgenin tamamının veya bir kısmının belli bir yapı tekniğine ilişkin olması şartı idarelerce aranabilir. İş ortaklıklarında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının %10’ unu sağlaması gerekir. Konsorsiyumlarda ise, koordinatör ortak ve diğer ortakların, işin uzmanlık gerektiren kısımları için teklif ettikleri bedel üzerinden istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması gerekir.
İş deneyimini gösteren belgeler, isteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimini ortaya koyan ve bu Yönetmelikte yazılı esas ve usullere göre düzenlenerek verilen ve değerlendirilen; iş bitirme belgesi, iş durum belgesi, iş yönetme belgesi ve iş denetleme belgesidir.
İş deneyiminde değerlendirilecek benzer işler; ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat usul ve tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işlerdir.
Belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği ilgili idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilan veya davet belgelerinde belirtilir.
İhale komisyonları, iş deneyimi olarak sunulan belgelerin ihale konusu işe benzerlik ve öngörülen asgari tutarı sağlayıp sağlamadıkları yönünden yapacakları yeterlik değerlendirme işlemlerini bu Yönetmelikte yer alan esaslara göre gerçekleştirirler.” hükmü yer almaktadır.
Anılan Yönetmeliğin “İş deneyim tutarının tespiti” başlıklı 53 üncü maddesinin beşinci bendinde; “İdarece yükleniciye verilen ve inşaatın bünyesine giren malzeme bedelinin yarısı (malzeme bedeli yüklenicinin hak edişinden kesilse bile) iş bitirme, iş denetleme ve iş yönetme belgelerinin tutarının tespitinde değerlendirilir.” hükmü yer almaktadır.
Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ VIII.GRUP: Bitümlü Sıcak Karışım yeni Yol yapım İşleri (Altyapı+Üstyapı):
“1. Otoyol/Devlet /il yolu yapımı işleri
2. Devlet ve/veya il yolu yapımı işleri
3. Köy yolu/Belediye/cadde/sokak yapımı işleri
4. İdarece belirlenecek benzer nitelikteki işler.” açıklaması yer almaktadır.
İdari şartnamenin 7.4 üncü maddesinde; “ Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler: “Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ’de yer alan benzer işler grup listesinin “Bitümlü sıcak karışım yeni yol yapım işleri (altyapı+üstyapı)” başlığı altında A VIII grubuna giren işler benzer iş olarak kabul edilecektir” düzenlemesi yer almaktadır.
7.5 inci maddesinde; “ İhale konusu iş veya benzer işe denk sayılacak mühendislik veya mimarlık bölümleri; İnşaat Mühendisliği’dir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Özel ortak Doğan İnş. Asfalt Tic. Ltd. Şti. tarafından iş deneyim belgesi olarak, 13.10.2008 tarihinde Gebze Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenmiş olan; “Muhtelif mahallelerdeki cadde ve sokak yollarının hazırlanarak, idare mali malzeme ile tretuvar, parke, bordür, asfalt üretimi ve kaplama yapım işi” işine ait “İş Deneyim Belgesi” nin sunulmuş olduğu tespit edilmiştir.
Başvuru sahibi iş ortaklığının teklifi kapsamında, özel ortak Doğan İnş. Asfalt Tic. Ltd. Şti.’nin iş deneyim belgesi incelendiğinde, iş deneyim belgesine ait işin son hak ediş yapılan işler listesinde yapılan imalatların, “Altyapı, sanat yapıları ve üst yapı” olduğu tespit edilmiştir. Yapılan işler listesinde ise, asfalt üretimi, asfaltın finişerle serimi ve sıkıştırılması işlemlerinin yüklenici tarafından yapılacağı belirtilmektedir. Bu işte Belediye’ye ait bitüm ve agrega gibi malzemeler kullanılarak, yüklenici bünyesinde bulunan asfalt plentinde BSK imalatı yapıldığı, nakliye ve diğer işçiliklerinde istekli tarafından temin edildiği anlaşılmaktadır. İdarenin, anılan iş deneyim belgesini geçersiz kabul etme nedeni olarak, BSK, agrega ve bitüm gibi malzemelerin yüklenici tarafından değil de, idare tarafından temin edilmesinin, “Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ’de yer alan benzer işler grup listesinin “Bitümlü sıcak karışım yeni yol yapım işleri (altyapı+üstyapı) “ başlığı altında A VIII grubuna giren işler benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesine aykırı olduğunun belirtildiği, ancak Tebliğ açıklamasından, söz konusu yapım işinde kullanılacak malzemelerin istekli tarafından temin edileceği gibi bir anlam çıkmayacağı zira burada önemli olan hususun teknik şartnamede belirtilen standartlarda, asfalt plentinde BSK’yı üretmek ve finişerle BSK’nın yola serilmesi işlemi olduğu anlaşılmaktadır.
Bununla birlikte, isteklinin, Gebze Belediye Başkanlığının yapılan işe ilişkin olarak hazırladığı idari şartnamedeki, “İhale Konusu İşe İlişkin Bilgiler” başlıklı 2 inci maddesi; “İhale konusu işin; Muhtelif mahallelerdeki cadde ve sokak yollarının hazırlanarak, idare mali malzeme ile tretuvar, parke, bordür, asfalt üretimi ve kaplama yapım işi”, 140 ton/saat kapasiteli asfalt hazırlama tesisi kuru tip şartnamesi ve özel teknik şartnamede belirtilen standartlara uygun yapıldığı anlaşıldığından, idare tarafından başvuru sahibinin iş deneyim belgesinin geçersiz kabul edilmesi işleminin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikteki işlemler olduğu tespit edildiğinden, tekliflerinin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle,
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)