(4734 S. K. m. 38, 54, 56, 65) (4857 S. K. m. 47) (Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 72)
Toplantı No: 2009/013
Gündem No: 33
Karar Tarihi: 16.02.2009
Karar No: 2009/UH.II-810
Şikayetçi:
Alnıaçık Güvenlik Hizm. Tic .Ltd. Şti., İstasyon Mah. 43. Sk. No:6/A Etimesgut/ANKARA
İhaleyi yapan idare:
Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü, Turan Güneş Bulvarı Trt Sitesi 06109 Oran/
ANKARA
Başvuru tarih ve sayısı:
02.01.2009 / 48
Başvuruya konu ihale:
2008/126415 İhale Kayıt Numaralı "Trt Genel Müdürlüğü Merkez Teşkilatı Bina ve Tesislerine Koruma ve Güvenlik Hizmeti Alımı" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
11.02.2009 tarih ve II.H.00.20.0223/2009-01E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından 07.10.2008 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “TRT Genel Müdürlüğü Merkez Teşkilatı Bina ve Tesislerine Koruma ve Güvenlik Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Alnıaçık Güvenlik Hizm. Tic. Ltd. Şti.’nin 28.11.2008 tarihinde yaptığı şikayet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibinin 02.01.2009 tarih ve 48 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.01.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi gereğince, itirazen şikayet başvurusunun uygun bulunmadığına,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği bedel ile söz konusu işi gerçekleştiremeyeceği iddiasına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
İdari şartnamenin ve ihale ilanının 2 nci maddesinde, söz konusu işin adı; “TRT Genel Müdürlüğü Merkez Teşkilatı Bina ve Tesislerine Koruma ve Güvenlik Hizmeti Alımı”, işin süresi 730 takvim günü olarak gösterilmiş, işin “80 Silahlı Özel Güvenlik Görevlisi” ile gerçekleştirileceği belirtilmiştir.
İdari şartnamenin 26 ncı maddesinde, özel güvenlik görevlilerine asgari ücretin % 40 fazlasının ödeneceği, giyecek olarak birer adet reflektif yelek, yazlık olarak 2 adet pantolon, 2 adet gömlek, 4 çift çorap, 2 çift ayakkabı, 1 adet kep, kışlık olarak 2 adet pantolon, 2 adet gömlek, 4 çift çorap, 2 çift bot, 1 adet kravat, 1 adet kazak, 2 çift eldiven, 1 adet deri mont verileceği, yemek gideri olarak günlük 4,00 TL olmak üzere ayda 22 gün üzerinden yemek bedeli, yol gideri olarak günlük 6,70 TL olmak üzere ayda 22 gün üzerinden yol bedeli verileceği, resmi ve dini bayram günlerinde 40 personelin çalışacağı, Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortasının yaptırılmasının zorunlu olduğu düzenlenmiştir. Diğer taraftan, çalışacak personel için öngörülen kıyafetlere teknik şartnamede de yer verilmiştir.
4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır. Öte yandan Hizmet Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 72 nci maddesinde de aynı hususlar yer almaktadır. Yönetmeliğin anılan maddesine göre aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığının da dikkate alınacağı düzenlenmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliği’ nin “H. Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi” bölümünün “b) Hizmet Alımı İhalelerinde” başlığı altıda; “Personel çalıştırılmasına dayalı olan (ağırlıklı olarak personel çalıştırılan, çalışacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma süresinin tamamının idare için kullanıldığı) hizmet alımı ihalelerinden; temizlik, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri ile sınırlı olmak üzere, verilmiş olan tekliflerin değerlendirilmesinde ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı, noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatına ilişkin genel giderleri karşılamak üzere asgari işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme ve genel giderler hesaplanacaktır. Ayrıca bu hizmetlerde amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatı ile ilgili giderlerin sözleşme ve genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarında bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir.
Amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatı ile ilgili giderler sözleşme ve genel giderler içinde değerlendirildiğinden, idari şartnamelerin "teklif fiyata dahil olan masraflar" kısmında bu giderler için bir bedel öngörülmeyecektir.
Asgari işçilik maliyeti; brüt asgari ücret ile idari şartnamede öngörülen yemek, yol ve giyim bedeli ile işveren sigorta prim tutarından oluşmaktadır. Asgari ücretin üzerinde ödeme öngörülen işlerde brüt asgari ücret yerine öngörülen bu fazla tutar yazılacaktır. Resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, idari şartnamede yapılan belirlemeye göre brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin fazlası üzerinden belirlenecektir.
İşçilik, malzeme ve diğer maliyet kalemleri dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre idarece belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecek, istekliler tarafından yapılan bu açıklamalara ilişkin belgeler değerlendirilerek karar verilecektir.
Aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldıktan sonra asgari işçilik maliyeti üzerinden % 3 sözleşme ve genel giderleri karşılamayan teklifler reddedilecektir. Asgari işçilik maliyeti ve bu maliyet üzerinden hesaplanan % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderleri karşılayan teklifler, idari şartnamede belirtilen diğer maliyet kalemleri (malzeme vb.) dikkate alınmak suretiyle değerlendirilerek ihale sonuçlandırılacaktır.
Söz konusu ihalelere ait malzemeye ve diğer maliyet kalemlerine ilişkin sözleşme giderinin de asgari işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderler içinde yer aldığı kabul edildiğinden, malzeme ve diğer maliyet kalemleri için ayrıca sözleşme gideri hesaplanmayacaktır.
Hesaplanan % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderler, sadece aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olduğundan, bu sözleşme ve genel giderler idarece hazırlanan teklif mektubu eki cetvelde ayrı bir birim fiyat kalemi olarak öngörülmeyecektir. İhale sonuçlandırıldıktan sonra ihale üzerinde kalan isteklinin ödeyeceği ihale kararı damga vergisi, sözleşme damga vergisi ile diğer sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanacaktır.
Hizmet alım ihalelerinde 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi çerçevesinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması durumunda idarelerce açıklama talep yazılarında, "teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler belirtilerek" açıklama istenecektir.
Özel güvenlik hizmet alımlarında ise ihale konusu işe ilişkin her türlü güvenlik sistem ve cihazları ile ekipman, alet, edevat, kelepçe, cop, dedektör, telsiz, el feneri, düdük gibi makine ve ekipman maliyetlerinin tamamı, sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan amortisman olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyecektir. Özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde aşırı düşük teklif sorgulamasında giyim bedeli ise önemli bir bileşen olarak görülecek ve isteklilerce giyim bedelini tevsik eden belgeler sunulacaktır. Giyeceklerin daha önce alındığı ve bunun için bir gider öngörülmediği gibi açıklamalar kabul edilmeyecektir.
Özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde mali sorumluluk sigortası gideri aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilecek ve isteklilerce aşırı düşük teklif sorgulaması çerçevesinde sigorta acentelerinden alınarak sunulan proforma fatura veya sözleşmelerin ekine sigorta acentelerince Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası Tarife ve Talimatında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla özel güvenlik mali sorumluluk sigortası hizmetini geçekleştirebileceklerine ilişkin ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu teyitlerin yetkili kişilerin imzasını taşıması gerekecektir.” açıklaması bulunmaktadır.
Söz konusu ihalede teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti, 2.742.472,64 TL’ dir.
İdare tarafından teklifi aşırı düşük olarak değerlendirilen Ercüment Oran Özel Güv. ve Eğt. Dan. Hizm. A.Ş.’ den, 13.10.2008 tarih ve 262 sayılı yazı ile vermiş olduğu fiyat teklifi bileşenlerine ilişkin olarak özellikle giyim ve mali sorumluluk sigortası kalemleri dikkate alınarak aşırı düşük sorgulamasına cevap vermesi istenilmiştir.
Ercüment Oran Özel Güv. ve Eğt. Dan. Hizm. A.Ş tarafından söz konusu ihaleye 2.744.393,44 TL teklif verilmiş olduğu ve anılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına verdiği cevapta, teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetine ek olarak, 1.344,00 TL özel güvenlik mali sorumluluk sigortası bedeli öngördüğü ve tevsik edici belgeler sunduğu, giyim bedeli olarak 560.00 TL teklif ettiği ve proforma fatura sunduğu idarece gönderilen bilgi ve belgelerden anlaşılmıştır. Ercüment Oran Özel Güv. ve Eğt. Dan. Hizm. A.Ş.’ nin aşırı düşük teklif sorgulamasına yaptığı açıklama idare tarafından kabul edilmiştir.
4734 sayılı Kanun aşırı düşük tekliflerin reddedilmeden önce teklif sahiplerinden açıklama talep edileceğini hüküm altına almış söz konusu tekliflerin yine aynı Kanunda belirtilen ölçütler ile hizmetin gerekleri ve kamu yararı ilkeleri çerçevesinden değerlendirilmesine ilişkin takdir yetkisini idareye vermiştir. Başvuruya konu ihalede, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmuş, açıklamasını belgelemiş, idare bu açıklamayı geçerli kabul etmiş ve en düşük fiyat esasına göre ekonomik açıdan en avantajlı teklifi belirlemiş olsa da, anılan isteklinin söz konusu işi teklif etmiş olduğu bedel ile gerçekleştirmesinin piyasa koşulları göz önüne alındığında mümkün bulunmadığı anlaşılmış, idarenin ihale sürecinde tesis etmiş olduğu söz konusu idari işlemin mevzuata uygun olmadığı, bu nedenle başvuru sahibinin iddiasının yerinde bulunduğu tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, idare tarafından tekliflerin değerlendirilmesinden sonraki ihale işlemleri ile ihale kararının iptal edilmesi ve geçerli tekliflerin yeniden değerlendirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi gereğince, düzeltici işlem tesis edilmesi gerektiğine,
Oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
İnceleme konusu ihalede; teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti, 2.742.472,64 TL dir.
İdare tarafından teklifi aşırı düşük olarak değerlendirilen Ercüment Oran Özel Güv. ve Eğt. Dan. Hizm. A.Ş.' den, 13.10.2008 tarih ve 262 sayılı yazı ile vermiş olduğu fiyat teklifi bileşenlerine ilişkin olarak özellikle giyim ve mali sorumluluk sigortası kalemlerini dikkate alarak aşırı düşük sorgulamasına cevap vermesi istenilmiştir.
Ercüment Oran Özel Güv. ve Eğt. Dan. Hizm. A.Ş tarafından söz konusu ihaleye 2.744.393,44 TL teklif verdiği ve düşük teklif sorgulamasına verdiği cevapta, teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetine ek olarak, 1.344,00 TL özel güvenlik mali sorumluluk sigortası bedeli öngördüğü ve tevsik edici belgeleri sunduğu, giyim bedeli olarak 560.00 TL teklif ettiği ve proforma fatura sunduğu ve anılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına yaptığı açıklamasının idare tarafından kabul edilerek, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” Hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliğin “H.Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi-b)Hizmet Alımı İhalelerinde” başlıklı maddesinde; “…Aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldıktan sonra asgari işçilik maliyeti üzerinden % 3 sözleşme ve genel giderleri karşılamayan teklifler reddedilecektir. Asgari işçilik maliyeti ve bu maliyet üzerinden hesaplanan % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderleri karşılayan teklifler, idari şartnamede belirtilen diğer maliyet kalemleri (malzeme vb.) dikkate alınmak suretiyle değerlendirilerek ihale sonuçlandırılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri bir arada değerlendirildiğinde; ihale komisyonu tarafından aşırı düşük sorgulamasına tabi tutulan isteklilerden teklif bileşenlerinin maliyetine ilişkin açıklama istenilmesi üzerine; Ercüment Oran Özel Güv. ve Eğt. Dan. Hizm. A.Ş’nin açıklamasında, teklifinin asgari işçilik maliyeti olan 2.742.472,64 TL’ sını karşıladığı gibi ilave olarak özel güvenlik mali sorumluluk sigortası için 1.344,00 TL bedel öngördüğü ve tevsik edici belgeleri sunduğu ayrıca, giyim bedeli için 560.00 TL teklif ettiği ve proforma faturasını sunduğu dikkate alındığında serbest piyasa şartları da göz önüne alındığında, bu isteklinin teklif bileşenlerine ilişkin açıklamasının idarece kabul edilerek ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmesi işleminde mevzuat hükümlerine göre her hangi bir aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendine göre itirazen şikayet başvurusunun uygun bulunmadığına karar verilmesi gerektiği yönündeki görüşümüzle, karara katılmıyoruz. (¤¤)