(4734 S. K. m. 54, 56, 65) (Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 3, 37) (İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik m. 20)
Toplantı No: 2009/010
Gündem No: 3
Karar Tarihi: 02.02.2009
Karar No: 2009/UH.II-463
Şikayetçi:
Egeli Sosyal Hizm. Tur. İnş. Taşm. San. Tic. Ltd. Şti. - Gökçetepe Mahallesi Halil Efendi Cad. Bahçe Sokak 3/B Küçükkuyu/Ayvacık/Çanakkale
İhaleyi yapan idare:
Ç. Kale İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü K. Kuyu H-F. Sözen Sevgi Evleri Çocuk Yuvası Müdürlüğü, Mıhlı Mah. Süleyman Demirel Cad. No:77 17980
Başvuru tarih ve sayısı:
19.12.2008 / 36337
Başvuruya konu ihale:
2008/154517 İhale Kayıt Numaralı "Özel Hizmet Alımı (Bakım Hizmeti)" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
27.01.2009 tarih ve II.H.53.07.0218/2008-77E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Çanakkale İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü K.Kuyu H-f.Sözen Sevgi Evleri Çocuk Yuvası Müdürlüğü tarafından 18.11.2008 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Özel Hizmet Alımı (Bakım Hizmeti)” ihalesine ilişkin olarak Egeli Sosyal Hizm. Tur. İnş. Taşm. San. Tic. Ltd. Şti ’nin 04.12.2008 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 05.12.2008 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 19.12.2008 tarih ve 36337 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.12.2008 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin banka referans mektubunun ve ticaret sicil gazetesinin “aslı idarece görülmüştür” ibaresi taşıdığı, söz konusu belgelerin idari şartnamenin 7.5 nci maddesine aykırı olduğu iddiasına yer verilmiştir.
A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
İdari Şartnamenin 7.5 inci maddesinde; “İstekliler, yukarıda sayılan belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır. Ancak Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak isteklilere verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri ile bunların noter onaylı suretleri kabul edilecektir.
7.5.2- Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir.
7.5.3- İstekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihaleden önce idarenin yetkili personel tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen ve aslı kendilerine iade edilen belgelerin suretlerini de tekliflerine ekleyebilirler.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 37 nci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Adaylar veya isteklilerin, istenen belgelerin aslı yerine ön yeterlik veya ihaleden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen ve aslı kendilerine iade edilen belgelerin suretlerini de teklif veya başvurularına eklemeleri mümkündür. Adaylar veya istekliler tarafından bu yönde yapılacak başvuruların ihaleden önce idarenin yetkili personelince karşılanması zorunludur.
Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmez. Ancak Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak isteklilere verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri ile bunların noter onaylı suretleri kabul edilir…” hükmü yer almaktadır.
Söz konusu Yönetmelik hükmü gereğince, bir ihale kapsamında aday veya istekliler tarafından sunulacak olan belgelerin “aslı” veya “aslına uygunluğu noterce onaylanmış örnekleri” veya aslı yerine ön yeterlik veya ihaleden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya “bu anlama gelecek şerh düşülen ve aslı kendilerine iade edilen belgelerin suretleri” sunulabilmektedir.
Noter onaylı olarak sunulan belgelerin ise aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunluluk taşımakta olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanların geçerli kabul edilmeyeceği hüküm altına alınmıştır. Ancak, bunun bir istisnası olarak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesi çerçevesinde; Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak isteklilere verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri ile bunların noter onaylı suretlerinin de kabul edilmesi gerekmektedir.
Anılan Yönetmelik hükmü ve inceleme konusu ihaleye ait idari şartnamenin belgelerin sunuluş şeklini belirleyen madde birlikte değerlendirildiğinde; ihale kapsamında isteklilerce Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin;
a- Aslı veya
b - Aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneği veya
c- Aslı idarece görülmüştür veya bu anlama gelecek şerh düşülen sureti veya
Diğer belgelerden farklı olarak;
d- Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak isteklilere verilen sureti veya
e- Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak isteklilere verilen suretin noter onaylı sureti,
Sunulabilmektedir.
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından 19.10.2007 tarih ve 6919 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi idaresince aslı gibidir onaylı suretinin idareye gösterilen ve fotokopisi üzerine idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” ibaresi eklenerek imzalanan örneğinin teklif dosyasında bulunduğu görülmüştür.
Benzer şekilde, ihaleye katılabilmek için yeterlik kriteri olarak belirlenen, idari şartnamenin 7.2.1 nci maddesine uygun olarak son üç ay içerisinde düzenlenmiş isteklinin teminat mektubu kredisini gösteren banka referans mektubunun idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” ibaresi eklenerek imzalanan örneğinin teklif dosyasında bulunduğu görülmüştür.
Anılan Yönetmelik hükmü uyarınca ihaleden önce idare tarafından aslı idarece görülmüştür veya bu anlama gelecek şerh düşülen ve aslı kendilerine iade edilen belgelerin suretlerinin ihaleye sunulmasında mevzuata aykırılık bulunmadığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.
B) İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 20 nci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:
ğ) İhale dokümanına süresinde itirazen şikayet başvurusunda bulunulmamış ise, dokümanda teklif bedellerinin birbiriyle karşılaştırılmasını engelleyen eksiklik, belirsizlik veya çelişki yaratan bir düzenlemenin bulunup bulunmadığı;
İdari şartnamenin “Teklif Fiyata Dahil Masraflar” başlıklı 26 ncı maddesinde; “26.3.1. Çalışacak personele aylık (26 gün) üzerinden ödenecek ulaşım bedeli teklif fiyata dahildir, günlük 4,00.-YTL olacak şekilde bordroda brüt olarak gösterilecektir.
26.3.2.Çalışan personele. Aşağıda cinsi ve miktarı yazılı olan giyecek ayni olarak verilecek olup teklif fiyata dahildir.
1 - İş Önlüğü (yazlık ve kışlık olmak üzere 2 adet)
2 - Pantolon (yazlık ve kışlık olmak üzere 2 adet)
3 - Terlik (yazlık ve kışlık olmak üzere 2 adet)
26.3.3. Bakım hizmetlerinde çalışan;
“İlkokul, ortaokul ve ilköğretim okulu mezunu (….) kişiye brüt asgari ücretin % 20 (yüzde yirmi) fazlası,
Lise ve dengi okul mezunu (37) kişiye brüt asgari ücretin % 30 (yüzde otuz) fazlası,
Yüksekokul mezunu (3) kişiye brüt asgari ücretin % 40 (yüzde kırk) fazlası, ücret ödenecek olup yükleniciler tekliflerini bu esasa göre vereceklerdir.
26.3.4. Yılbaşı, resmi ve dini bayram günlerinde çalışılacak toplam (315) gün için;
İlkokul ve İlköğretim Okulu mezunu (….) kişiye,
Lise ve dengi okul mezunu (37) Kişiye,
Yüksekokul mezunu (3) Kişiye
Ödenen ücrete ilaveten çalışılan her gün için 1 günlük fazla ücret ödenecek olup, teklif fiyata dahildir.
26.4. Bu iş için; iş kazaları ve meslek hastalıkları sigorta prim oranı % (1)’ dir.” düzenlemesine yer verildiği anlaşılmıştır.
Yaklaşık maliyet belirlenirken iki farklı ücret grubu için ayrı ayrı belirlenen resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü yaptırılacak olan çalışmanın anılan düzenlemede toplam 315 gün olarak belirlendiği ancak farklı ücret grupları için gün bazında ayrıma gidilmediği anlaşılmıştır.
İdare tarafından birim fiyat teklif mektubu eki birim fiyat teklif cetvelinin farklı ücret grupları baz alınarak sözleşme süresinin (12 Aylık) tamamı için iki satır olarak düzenlendiği, ancak resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü yaptırılacak fazla çalışmaya ilişkin olarak işçilere ödenecek ücretin ayrı bir iş kalemi olarak belirtilmediği anlaşılmıştır.
Kamu İhale Genel Tebliğinin VIII – M. Hizmet Alım İhalelerinde Yeterliliğe İlişkin Diğer Hususlar başlıklı maddesinde;
“…Birim fiyat üzerinden teklif alınan bütün hizmet alımı ihalelerinde birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde; iş kaleminin adı, birimi ve miktarının ayrıntılı olarak idare tarafından doldurulmak suretiyle, ihale dokümanına eklenmesi gerekmektedir…” hükmüne yer verilmiştir.
Birim fiyat teklif almak suretiyle yapılan ihalelerde, tekliflerin sağlıklı şekilde oluşturulabilmesi için idarece teklifleri etkileyebilecek iş kalemlerinin ayrıntılı şekilde düzenlenmesi gerekmektedir. İncelemeye konu ihalede idari şartnamede tatil günlerinde çalışması öngörülen ve farklı ücrete tabi personelin sayı bakımından yaklaşık maliyette ayrıma gidilmesi ancak idari şartnamede bu yönde düzenlemeye yer verilmemesi nedeniyle tekliflerin sağlıklı değerlendirilmesi mümkün bulunmamaktadır. Ayrıca, birim fiyat teklif cetvelinde resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü yaptırılacak olan çalışmanın ayrı bir iş kalemi olarak öngörülmemesi nedeniyle, ilgili düzenleme işin ifasında iş artışı durumunda ödenecek ücretlerin tespitinde ihtilafa neden olabilecektir. Bu hususun idari şartnamenin teklif fiyata dahil masraflar maddesi ile birim fiyat cetvelinde karışıklığa meydan vermeyecek şekilde ayrı bir kalem olarak belirtilmemesi düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.
i) Tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve ikinci teklifin geçerli olup olmadığı yönünden yapılan incelemede;
İdari şartnamenin 7.3.1 maddesinde; “İsteklinin, son beş yıl içinde yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde sözleşme bedelinin en az % 70’i oranında gerçekleştirdiği idarece kusursuz kabul edilen ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili deneyimini gösteren belgelerin verilmesi zorunludur.
İş deneyimi olarak, istekli tarafından teklif edilen bedelin % 30’u oranında, ihale konusu hizmet veya benzer hizmetlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesini ibraz edecektir.… ” düzenlemesi,
7.4 maddesinde; “Kamuda veya özel sektörde personel çalıştırılmasına dayalı olarak ihale edilen her türlü çocuk bakımı veya genç bakımı veya yaşlı bakımı veya özürlü bakımı veya hasta bakımı işleri benzer iş olarak kabul edilecektir. İstekliler; ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin iş deneyim belgelerinin noter onaylı bir suretini veya asıllarını, sözleşme imzalanmadan önce idareye ibraz etmek zorundadır.” düzenlemesine yer verildiği anlaşılmıştır.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde benzer iş; “İhale konusu hizmet veya hizmetin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan hizmetler” şeklinde tanımlanmış, aynı Yönetmeliğin 42 nci maddesinde; “İş deneyimini gösteren belgeler, isteklinin ihale konusu hizmet veya benzer hizmetlerdeki deneyimini ortaya koyan ve bu Yönetmelikte yazılı esas ve usullere göre düzenlenerek verilen ve değerlendirilen; iş bitirme belgesi ve iş durum belgesi ile iş denetleme ve iş yönetme belgesidir.
İş deneyiminde değerlendirilecek benzer işler; ihale konusu hizmet veya hizmetin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan hizmetlerdir.
Tanımlarda belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği ilgili idarece tespit edilerek ihale veya ön yeterlik dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilan veya davet belgelerinde belirtilir.” hükmüne yer verilmiştir.
4734 sayılı Kanun kapsamında yapılan ihalelerde benzer iş tanımının Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinde yer alan benzer iş tanımındaki kriterlerin dikkate alınarak belirlenmesi ve yapılan bu belirlemelerin Kanunun temel ilkelerinden olan rekabet ilkesine uygun olarak ihale konusu iş ve benzer işlerle ilgili isteklilerin daha önceden edindiği deneyimlere ilişkin olması gerekmektedir.
İhale dosyasının incelenmesinden ihale üzerinde bırakılan isteklinin Muğla SHÇEK Huzurevi Müdürlüğü Malzemeli 16 kişilik özel hizmet alımı işine ilişkin düzenlenen iş deneyim belgesini sunduğu anlaşılmıştır. Söz konusu belgenin 8 kişilik bakım elemanı, 5 temizlik elemanı, 2 danışma ve ziyaretçi yönlendirme elemanı, 1 kalorifer yakma elemanı olmak üzere 16 kişilik özel hizmet alımına ilişkin düzenlendiği dikkate alındığında, iş deneyim belgesinin değerlendirilmesinde belge tutarından yalnızca başvuruya konu ihalede benzer iş olarak tanımlanan bakım hizmetine ilişkin olan tutarın iş deneyimi olarak dikkate alınması gerekmektedir. Tespit edilen durum idarenin iş deneyim belgesini tekrar sorgulaması gerektiği yönüyle düzeltici işlem gerektirmekle birlikte, ihale dokümanında düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte aykırılık tespit edildiğinden ihale işlemleri ve ihale kararının iptali gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)